Riyadh (Caasimada Online) — Senator-ka Maraykanka Lindsey Graham ayaa dhammaadkii bishii Febraayo safar ku tagay Sacuudi Carabiya, si uu Dhaxal-sugaha Boqortooyada, Maxamed bin Salmaan, ugu qanciyo inuu taageero weerar milatari oo ka dhan ah Iran, sida uu Middle East Eye u sheegay sarkaal Maraykan ah oo xogtan la socday.
Safarka Graham hore ayaa loo soo tebiyey, balse ujeeddada dhabta ah ee kulanka uu la yeeshay dhaxal-sugaha Sacuudiga hore looma shaacin. Ilo xog ogaal ah ayaa Middle East Eye u sheegay in hoggaanka Sacuudigu uusan si toos uga hor imaan fikradda weerarka, arrintaas oo muujinaysa in maamulka Donald Trump uu go’aanka weerarka Iran gaaray xilli wada-hadallo ay weli socdeen.
Inkasta oo Sacuudigu markii hore doorbidayay xal diblomaasiyadeed oo lala gaaro Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran, weerarrada Tehran ayaa hadda kiciyey caro xooggan oo ka jirta dalalka Khaliijka. Sarkaal Maraykan ah iyo mid Carbeed oo arrintan la socday ayaa Middle East Eye u sheegay in Riyadh ay hadda si tartiib ah ugu sii dhawaanayso taageeridda tallaabada milatari ee ka dhanka ah Iran.
Wakaaladda Wararka Sacuudiga ayaa Sabtidii sheegtay in Riyadh ay cambaareysay “weerarrada arxan darrada ah ee Iran” ku qaaday dalalka kale ee Khaliijka, iyadoo ku tilmaantay kuwo dhaawacaya “amniga iyo xasilloonida” gobolka.
Madaxweyne Trump ayaa Sabtidii khadka telefoonka kula hadlay Dhaxal-sugaha Sacuudiga, hase yeeshee faahfaahinta wada-hadalkaas si rasmi ah looma shaacin.
Lindsey Graham ayaa kulankiisa dhaxal-sugaha ku tilmaamay mid “miisaan culus leh” qoraal uu ku daabacay barta X. Wuxuu sidoo kale ammaan u jeediyey Sacuudi Carabiya, maalmo kaddib markii uu dhaliilay khilaaf ka dhex aloosan Riyadh iyo Abu Dhabi.
“Shantii sano ee la soo dhaafay waxaan si dhow u bartay Dhaxal-sugaha, welina waxaan la dhacsanahay aragtidiisa ku aaddan dalkiisa iyo gobolka,” ayuu Graham ku qoray X.
Weerarka ay Maraykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iran ayaa si xawli ah isugu baddalay qalalaase goboleed oo ballaaran, iyadoo Iran ay bilowday duqeymo isugu jira boqolaal gantaallo ballistic ah iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo ku dhacay guud ahaan Khaliijka.
Dalalka Khaliijka ayaa, iyagoo adeegsanaya nidaamyada difaaca cirka ee Maraykanka, inta badan soo riday gantaallada iyo diyaaradahaas.
Si kastaba, Iran ayaa la sheegay inay ku guuleysatay in qaar ka mid ah diyaaradaha nooca Shahed ay ka gudbaan gaashaanka difaaca, kuwaas oo si wax-ku-ool ah u beegsaday hoteello qaali ah oo ku yaalla Dubai iyo saldhigyo militari oo Maraykanku leeyahay.
Imaaraadka, Baxrayn iyo Kuweyt ayaa la sheegay inay qaadeen culayska ugu weyn ee weerarrada, inkasta oo Sacuudi Carabiya lafteeda ay bartilmaameed noqotay.
Ugu yaraan saddex askari oo Maraykan ah ayaa lagu dilay weerarro ay Iran fulisay, halka shan kalena ay dhaawacyo culus soo gaareen. Sidoo kale, gantaal Iran laga soo tuuray ayaa la sheegay inuu ka gudbay difaacyada cirka ee Israa’iil, kuna dilay ugu yaraan sagaal qof magaalada Beit Shemesh oo qiyaastii 18 mayl galbeed kaga beegan Qudus.
Iran waxay sheegtay in duqeymaha Maraykanka iyo Israa’iil ee gudaha dalkaas ay dileen ugu yaraan 200 qof, ayna ku jiraan saraakiil sar sare, oo ay ka mid yihiin Hoggaamiyaha Sare ee Iran, Ayatollah Ali Khamenei.
Sacuudi Carabiya ayaa ka mid ahayd dalalkii gobolka ugu codka dheeraa ee ku boorrinayey Washington inay doorato waddo diblomaasiyadeed oo ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Iran.
Hase yeeshee, labada sarkaal ee la hadlay Middle East Eye waxay sheegeen in boqortooyadu aysan riixayn weerar lama filaan ah, sida warar kale qaarkood tilmaamayaan, balse wada-hadallada Riyadh iyo Washington ay ahaayeen kuwo ka murugsan oo ka qoto dheer sawirkaas.
Bishii Janaayo, Middle East Eye waxay hore u shaacisay in maamulka Trump uu Wasiirka Difaaca Sacuudiga, Amiir Khalid bin Salmaan, kala hadlay muhiimadda ay leedahay in Sacuudigu garab istaago Maraykanka haddii mustaqbalka la qaado weerar, iyadoo loo bandhigay dood ah in duqeymo militari ay yareyn karaan halista Iran ku hayso xulafada gobolka iyo keydkeeda gantaallada ballistic-ga ah.
Weli ma cadda in Trump uu dalbanayey ballanqaad dadweyne oo ka yimaada dalalka Khaliijka, mise uu ku filnaa oggolaansho aan la shaacin oo albaabbada u xiran gadaashooda ah. Sarkaalka Maraykanka ah ee la hadlay Middle East Eye ayaa sheegay in Washington ay heshay nooc ka mid ah aqbalaaddaas.
Waxaa jira siyaabo badan oo ay dalalka Khaliijka, gaar ahaan Sacuudi Carabiya, u caawin karaan Maraykanka iyaga oo aan si toos ah uga qeyb gelin hawlgallada weerarka. Maraykanka iyo Israa’iil ayaa la sheegay inay gabaabsi ka dareemayaan gantaallada ka hortagga ah ee lagu joojiyo gantaallada ballistic-ga Iran, sida THAAD, Patriot, Arrow iyo David’s Sling.
Sacuudi Carabiya ayaa sannadkii hore hawlgelisay nidaamkeedii ugu horreeyay ee THAAD, halka saddex nidaam oo kale la filayo in la dhammaystiro sannadka 2026.
Intii lagu jiray weerarkii Maraykanka iyo Israa’iil ee bishii Juun, saraakiil Maraykan ah ayaa Sacuudiga ka codsaday inuu siiyo gantaallada THAAD si loogu difaaco Israa’iil, balse boqortooyadu way diidday xilligaas.
Haddaba maadaama Iran ay haatan weerarro ku hayso Sacuudiga, waxaa suuragal ah in Riyadh ay durbaba u adeegsanayso gantaalladaas difaaceeda gudaha.
Dalalka Khaliijka waxay wajahayaan doorasho adag: haddii ay si toos ah ugu biiraan hawlgallada weerarka, waxay halis ugu jiraan inay kiciyaan aargoosi dheeraad ah oo Iran ka timaadda, xilli kaabeyaashooda tamarta aan weli si toos ah loo beegsan. Dhinaca kale, waxay sidoo kale dareemi karaan baahi ay ku muujiyaan xuduud cas oo ka dhan ah Tehran.
Firas Maksad, oo ah madaxa Eurasia Group ee Bariga Dhexe, ayaa barta X ku qoray in Iran ay “ku qasbayso Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) inay sare u qaadaan xiisadda”, isagoo sheegay in dalalkaasi ay ku qasbanaan doonaan inay ka fiirsadaan jawaab, ama ugu yaraan inay Maraykanka siiyaan xorriyad hawlgal oo ballaaran si uu weerarro uga fuliyo dhulkooda.

