Nyon (Caasimada Online) – Xiriirka kubadda cagta Yurub ee UEFA ayaa Khamiistii ku dhawaaqay in xulalka qaaradda aysan ka qeyb geli doonin tartamada FIFA, oo uu ku jiro Koobka Adduunka, haddii hay’adda kubadda cagta adduunku ay sii waddo qorshaheeda ah in maalgashadayaal gaar loo leeyahay saamiyo laga siiyo shirkad maamuli doonta tartamadeeda ugu waaweyn.
“Ma jiro xul qaran oo UEFA ka tirsan oo ka qeyb geli doona tartan ay FIFA maamusho inta ay soo jeedimahan weli jiraan,” ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay UEFA.
UEFA ayaa sheegtay in qaadacaadda laga baaqsan karo oo keliya haddii FIFA ay gebi ahaanba ka noqoto qorshaha, isla markaana ay bixiso dammaanad sharci ah oo caddeyneysa in aysan mar dambe maamulka ama tartamada kubadda cagta u furi doonin lahaanshaha maalgashadayaasha gaarka ah.
“Koobka Adduunka looma arki karo badeecad maalgashi,” ayay UEFA tiri. “Qeyb ka mid ah marna looma gacan gelin karo maalgashadayaal gaar loo leeyahay. Koobka Adduunka iib ma aha.”
FIFA ayaa Talaadadii shaacisay qorshe lagu dhisayo shirkad ganacsi oo gaar ah, taas oo maamuli doonta dhacdooyinka ugu waaweyn ee hay’adda, oo ay ka mid yihiin Koobka Adduunka iyo Koobka Adduunka ee Naadiyada.
Sida uu qorshuhu dhigayo, maalgashadayaal gaar loo leeyahay ayaa loo oggolaan doonaa inay saamiyo ka iibsadaan shirkadda, inkasta oo FIFA ay sheegtay inay ahaan doonaan saamiley tiro yar.
FIFA ayaa rajeyneysa inay qorshaha FIFA Forward Enterprise, oo loo soo gaabiyo FFE, ku hesho lacag gaareysa 4.2 bilyan oo dollar, iyadoo qiimaha guud ee shirkadda lagu qiyaasayo 20 bilyan oo dollar.
Haddii la ansixiyo, mid kasta oo ka mid ah 211-ka xiriir ee xubnaha ka ah FIFA ayaa horraanta 2027 heli kara lacag hal mar ah oo dhan 20 milyan oo dollar.
Waxaa sidoo kale qorshaha ku jira in dhaqaalaha loo qoondeeyo xiriir kasta muddada 2027 illaa 2030 laga kordhiyo siddeed milyan oo dollar, lagana dhigo 20 milyan oo dollar.
Madaxweynaha FIFA Gianni Infantino ayaa Arbacadii qorshaha ku tilmaamay “fursad dahabi ah oo si xooggan loogu dardargelinayo horumarinta kubadda cagta adduunka.”
Hase yeeshee, UEFA ayaa si adag uga hortimid qorshaha, iyadoo sheegtay inuusan qaabkan boos ku lahayn kubadda cagta caalamka.
“Mustaqbalka kubadda cagta laguma go’aamin karo filashada kuwa waajibkooda koowaad uu yahay inay sare u qaadaan faa’iidada dhaqaale,” ayuu yiri madaxweynaha UEFA Aleksander Ceferin.
“Danaha xiriirrada qaranka, horyaallada, naadiyada, ciyaartoyda iyo taageerayaasha looma hoos-geyn karo faa’iidada maalgashadayaasha. Kubadda cagtu ma deynsan karto mustaqbalkeeda si ay dhaqaale u hesho.”
Ceferin ayaa sheegay in mowqifka Yurub uu yahay mid cad, isla markaana aysan sharciyad siin doonin qaabkan.
“Qofna ma laha awoodda anshaxeed ee uu ku iibiyo wax uu kaliya wakiil uga yahay jiilka soo socda,” ayuu yiri.
Mucaaradad kordheysa
Qorshaha FIFA ayaa sidoo kale dhaleeceyn kala kulmay xiriirro waaweyn oo Yurub ah iyo mas’uuliyiin ka tirsan Midowga Yurub, kuwaas oo u arka tallaabada mid sii xoojinaysa ganacsiyeynta ciyaaraha.
Waxaa sidoo kale la muujiyay walaac la xiriira isku dhacyada danaha ee ka dhalan kara marka maalgashadayaal gaar loo leeyahay ay saamiyo ku yeeshaan shirkad maamuleysa tartamada FIFA.
Midowga Yurub ayaa Khamiistii UEFA ku ammaanay “difaacidda hufnaanta ciyaarta.”
“Waxaan soo dhoweynayaa bayaanka UEFA, waxaana si buuxda u taageerayaa mowqifkeeda,” ayuu baraha bulshada ku qoray guddoomiyaha Midowga Yurub ee ciyaaraha Glenn Micallef.
“Waxaan ku faraxsanahay inaan arko xiriirrada kubadda cagta Yurub oo hoggaaminaya maamulka wanaagsan, isla markaana ku adkeysanaya mabaadi’dooda,” ayuu raaciyay.
Dhammaan 41-ka xubnood ee xiriirka kubadda cagta Waqooyiga iyo Bartamaha Ameerika ee CONCACAF, oo ay ku jiraan Mareykanka, Mexico iyo Canada, ayaa Khamiistii si wadajir ah u diiday qorshaha.
CONCACAF ayaa sheegtay in xubnaheedu muujiyeen walaac xooggan oo ku saabsan habraac la’aanta qorshaha, waqtiga kooban ee sida degdegga ah loogu qabtay go’aan gaarista iyo inaanu jirin dib-u-eegis ama oggolaansho kasoo baxay hay’adaha maamulka FIFA.
Xiriirka kubadda cagta Aasiya ee AFC ayaa isna walaac ka muujiyay in qorshaha la shaaciyay ka hor inta aan si buuxda loola tashan dhammaan 211-ka xiriir ee FIFA.
Xiriirka kubadda cagta Afrika ee CAF ayaa xubnihiisa ugu baaqay inay dib-u-eegis ku sameeyaan qorshaha muranka dhaliyay.
‘Marna iib ma aha’
UEFA ayaa bayaankeeda ku sheegtay in Koobka Adduunku yahay mid ka mid ah dhaxallada ugu waaweyn ee ciyaaraha, kaas oo ay jiilal badan dhiseen ciyaartoy, xulal qaran iyo taageerayaal ku kala nool dhammaan qaaradaha.
“Waa mas’uuliyad-darro aan la difaaci karin in qorshe muhiimad sidan u weyn u leh kubadda cagta si qarsoodi ah loo diyaariyo, kadibna qarka loo saaro ansixin iyadoo aan jirin wax wada-tashi macno leh oo lala yeeshay kuwa loo igmaday ilaalinta ciyaarta,” ayay UEFA tiri.
Waxay ku tilmaantay arrintaas fashil hoggaamineed oo qoto dheer iyo ka tanaasulidda waajibaadkii FIFA ee ahaa inay ilaaliso kubadda cagta adduunka.
“Xiriirrada qaranka ee dunida waxaa hadda la hor dhigayaa laba doorasho oo khasab ah — inay aqbalaan in tartamada ugu waaweyn kubadda cagta si aan laga noqon karin gacanta loogu geliyo maalgashadayaal ama ay qaataan cawaaqibka,” ayay UEFA tiri.
UEFA ayaa sheegtay in arrintani aysan ahayn go’aan dimuqraadi ah, balse ay tahay maamul ku dhisan cabsi-gelin iyo cadaadis aan ku habbooneyn hay’ad loo igmaday ilaalinta ciyaarta caalamka.
“Waxaa jira waqtiyo hay’adaha aan lagu qiimeyn waxa ay diyaar u yihiin inay aqbalaan, balse lagu qiimeeyo waxa ay diidaan inay ka tanaasulaan,” ayay UEFA tiri.
“Waxyaabaha qaar waa kuwo aad muhiim u ah oo aan la iibin karin. Koobka Adduunka ee FIFA waxaa iska leh kubadda cagta. Sidaas ayuu weligiis ahaan doonaa. Inta Yurub cod leedahayna, marna iib ma noqon doono.”