Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa wada qorshe dib loogu habeynayo nidaamka maamulka iyo howlaha hay’adaha amniga gudaha, iyadoo qorshahan lagu doonayo in lagu xoojiyo isla xisaabtanka, wada-shaqeynta hay’adaha iyo awoodda dowladda ee maareynta amniga dalka.
Qorshahan ayaa kamid noqday qodobadii muhiimka ahaa ee lagu gorfeeyay Shirweynaha Qaran ee Amniga Gudaha oo lagu qabtay Muqdisho, kaas oo ay isugu yimaadeen mas’uuliyiin ka tirsan dowladda federaalka, dowlad-goboleedyada, hay’adaha amniga, baarlamaanka iyo wakiillo ka socday beesha caalamka.
Intii uu socday shirka, waxaa si gaar ah looga hadlay sidii loo adkeyn lahaa kormeerka hay’adaha amniga iyo isla xisaabtankooda, iyadoo tusaale ahaan diiradda la saaray booliska Soomaaliyeed, hay’adda sirdoonka iyo amniga qaranka iyo hay’adda socdaalka iyo jinsiyadda.
Mas’uuliyiinta ayaa sidoo kale falanqeeyay baahida loo qabo in si cad loo qeexo awoodaha, waajibaadka iyo xiriirka ka dhexeeya hay’adaha kala duwan, si loo yareeyo isku-dhacyada shaqo, loona kala saaro cidda qaabilsan kormeerka iyo hay’adda mas’uulka ka ah fulinta howlaha amniga.
Qodob kale oo muhiim ah ayaa ahaa xiriirka amni ee dowladda federaalka iyo dowlad-goboleedyada. Wasaaradda Amniga Gudaha ayaa kulamo gaar ah arrintan kala yeelatay wasiirrada amniga ee dowlad-goboleedyada, marka laga reebo Puntland iyo Jubbaland oo aan xilligan xiriir shaqo oo toos ah la lahayn Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Shirka waxaa sidoo kale lagu lafa-guray muhiimadda ay leedahay in hay’adaha amniga ay yeeshaan hannaan mideysan oo ku saabsan wadaagista xogta iyo sirdoonka, si ay si wadajir ah uga jawaabi karaan khataraha amni ee ka jira dalka, gaar ahaan kuwa u baahan iskaashi hay’ado badan.
Dhinaca kale, waxaa xoogga la saaray maalgelinta amniga iyo sidii loo dhisi lahaa nidaam dhaqaale ahaan waara. Dowladda ayaa dooneysa in hay’adaha amniga ay helaan dhaqaale joogto ah oo gudaha ah, si loo yareeyo ku-tiirsanaanta deeqaha dibadda, loona helo awood amni oo sii shaqeyn karta muddo dheer.
Qorshahan ayaa kusoo beegmaya xilli Soomaaliya ay si tartiib ah ula wareegayso mas’uuliyadda amniga dalka, iyadoo howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM la filayo inuu soo gaba-gaboobo dhammaadka 2026.