26 C
Mogadishu
Saturday, June 13, 2026

Trump oo shaaciyey xilliga la saxiixayo heshiiska Iran iyo Israel oo aad u caraysan

By Asad Cabdullahi Mataan
Bookmark
Bookmarked

Share

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in Mareykanka iyo Iran ay Axadda saxiixi doonaan heshiis nabadeed oo dib loogu furayo marin-biyoodka istiraatiijiga ah ee Hormuz, laguna soo afjarayo dagaalka.

“Heshiiska waxaa loo qorsheeyay in berri la saxiixo, isla marka la saxiixana marinka Hormuz wuxuu u furnaan doonaa cid walba,” ayuu Trump ku yiri qoraal uu Sabtidii ku daabacay barahiisa bulshada.

Hadalka Trump ayaa yimid saacado kadib markii Ra’iisul Wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif, oo dalkiisu door dhexdhexaadin ah ka ciyaaray wadahadallada, uu sheegay in la diyaarinayo “saxiix elektaroonik ah” oo lagu meelmarinayo heshiiska, kadibna ay toddobaadka dambe billaaban doonaan wadahadallo farsamo oo faahfaahsan.

Si kastaba, Iran ayaa muujisay taxaddar. Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Iran, Esmail Baghaei, ayaa warbaahinta dowladda u sheegay in aan qorshe jirin oo dhigaya in wafdi Iranian ah uu maalmaha soo socda u safro Geneva ama meel kale si uu u saxiixo heshiis.

Wuxuu sheegay in horumar jiro, balse uusan weli jirin heshiis kama dambeys ah oo Axadda la saxiixayo.

Mareykanka iyo Iran midkoodna si rasmi ah uma shaacin qoraalka heshiiska hordhaca ah ee laga hadlayo. Hase yeeshee saraakiil Mareykan iyo Iranian ah ayaa sheegay in qodobbada miiska saaran ay ku jiraan dib u furista marinka Hormuz, joojinta xayiraadda Mareykanka ee dekedaha Iran, iyo kordhinta xabbad-joojinta hadda jirta muddo 60 maalmood ah.

Mudadaas, labada dhinac ayaa lagu wadaa inay galaan wadahadallo qoto dheer oo ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Iran, cunaqabateynta Mareykanka, iyo qaabka Tehran loogu fasixi karo qeyb ka mid ah lacago badan oo kaga xayiran bankiyada dibadda.

Marinka Hormuz ayaa ah halbowlaha ugu muhiimsan ee shidaalka adduunka, waxaana isaga mara qayb weyn oo ka mid ah saliidda iyo gaaska caalamka. Xiritaanka ama khalkhalka ku yimaada marinkaas ayaa si degdeg ah u saameeya qiimaha tamarta, maraakiibta ganacsiga iyo dhaqaalaha dalal badan.

Ilaha la hadlay Reuters ayaa sheegay in qodobbada la diyaarinayo ay sidoo kale dhigayaan in Washington ay bilowdo fasixidda balaayiin dollar oo ka mid ah hantida Iran ee xayiran, isla markaana ay ka tanaasusho qaar ka mid ah cunaqabateynta dhoofinta saliidda Iran, haddii Tehran ay furto marinka Hormuz oo ay ilaaliso qodobbada heshiiska.

Warbaahinta Fars ee Iran ayaa dhankeeda sheegtay in Baghaei uu ku adkeystay in fasixidda hantida Iran ay tahay qeyb muhiim ah oo heshiiska ka mid ah.

Wuxuu sidoo kale sheegay in Iran ay xaq u leedahay inay lacag ka qaaddo adeegyada la xiriira marinka Hormuz, isla markaana uu ka hadlay baahida loo qabo in la soo afjaro saldhigyada ciidan ee shisheeye ee gobolka, inkastoo uusan faahfaahin dheeraad ah bixin.

Inkasta oo Trump iyo Pakistan ay muujinayaan rajo, haddana xaaladda dhulka ayaa weli muujineysa khatar weyn oo heshiiska curyaamin karta.

Saraakiil militari ayaa sheegay in ciidamada Mareykanka ay Sabtidii dhexda u galeen oo burburiyeen diyaarado drone ah oo Iran leedahay, kuwaas oo la sheegay inay ku wajahnaayeen maraakiib ganacsi oo marayay agagaarka Hormuz. Dhacdadaas ayaa muujisay sida ay u jilicsan tahay xilligan diblomaasiyadeed, xitaa iyadoo Washington iyo Tehran ay sheegayaan in wadahadalladu meel wanaagsan marayaan.

Waxaa sidoo kale weli socda dagaalka Lebanon, halkaas oo Israel iyo ururka Hezbollah ee ay Iran taageerto ay dagaal ku jireen in ka badan 100 maalmood. Iran waxay dooneysaa in heshiiska ballaaran ee gobolka uu ku daro joojinta dagaalka Lebanon iyo in ciidamada Israel ay ka baxaan dhulka Lebanon ee ay haystaan.

Wasiirka arrimaha dibadda Iran, Abbas Araqchi, ayaa sheegay in heshiiska la diyaarinayo uu horseedi karo in dagaalka Lebanon uu dhammaado, taas oo Tehran u fasiratay inuu ku jiro cadaadis lagu saarayo Israel inay ka baxdo goobaha ay qabsatay.

Laakiin Israel ayaa si adag uga hortimid arrintaas. Wasiirka difaaca Israel ayaa sheegay in dalkiisu uusan ciidamadiisa kala bixi doonin meelaha uu u arko inay muhiim u yihiin amnigiisa, halka sarkaal sare oo Israeli ah uu sheegay in Tel Aviv ay filayso inay sii haysato xorriyaddeeda ay kaga hortagto “halisaha” ay aragto.

Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu ayaa sidoo kale sheegay in dalkiisu uusan qeyb ka ahayn heshiiska Mareykanka iyo Iran. Ilo-wareedyo ayaa sheegay in Israel ay ka careysan tahay suurtagalnimada in heshiis lala saxiixdo Tehran iyadoo aan Tel Aviv laga helin oggolaansho ama dammaanad ay ku qanacdo.

- Advertisement -

Read more

Local News