Washington (Caasimada Online) — Mareykanka iyo Iran ayaa gaaray heshiis lagu soo afjarayo dagaalkii u dhaxeeyay labada dal, sida ay Axaddii shaaciyeen madaxweyne Donald Trump iyo ra’iisul wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif, oo dalkiisu door dhexdhexaadin ah ka ciyaaray wadahadallada.
Trump ayaa qoraal uu soo dhigay bartiisa Truth Social ku sheegay in “heshiiska Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran uu hadda dhammeystiran yahay,” isagoo sidoo kale ku dhawaaqay in si degdeg ah loo furayo marinka muhiimka ah ee Strait of Hormuz.
“Hambalyo dhammaan!” ayuu qoray Trump. “Waxaan si buuxda u oggolaaday furitaanka lacag la’aanta ah ee Strait of Hormuz, isla markaana waxaan oggolaaday in si degdeg ah loo qaado xayiraadda badeed ee Mareykanka saaray dekedaha Iran.”
Trump ayaa hadalkiisa ku daray: “Maraakiibta caalamka, mishiinnadiinna shita. Saliidda ha socoto!”
Ra’iisul wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif ayaa isna sheegay in Washington iyo Tehran ay gaareen heshiis nabadeed oo dhigaya in si degdeg ah oo joogto ah loo joojiyo howl-gallada militari ee dhammaan jihooyinka, oo ay ku jirto Lubnaan.
Sharif ayaa sheegay in heshiiska si rasmi ah loogu saxiixi doono Jimcaha dalka Switzerland.
Heshiiskan ayaa imanaya kadib ku dhowaad afar bilood oo dagaal ah, kaas oo sababay dhimashada kumannaan qof, inta badan Iran iyo Lubnaan, isla markaana gilgilay suuqyada tamarta caalamka.
Dagaalka ayaa sidoo kale cadaadis weyn saaray dalalka Khaliijka ee martigeliya saldhigyada Mareykanka, kadib markii Iran ay weerarro ku qaadday Israel iyo qaar ka mid ah xarumaha Mareykanka ee gobolka.
Marinka Hormuz oo dib loo furayo
Qodobka ugu weyn ee heshiiska ayaa ah dib u furista Marinka Hormuz, oo ah marin biyood istiraatiiji ah oo muhiim u ah dhaqaalaha caalamka.
Iran ayaa muddo bilo ah si wax ku ool ah u xirtay marinkan, taas oo hakad gelisay maraakiibta saliidda iyo gaaska qaada. Arrintaas ayaa sare u qaaday qiimaha tamarta, gaar ahaan shidaalka iyo saliidda cayriin, waxayna cabsi gelisay dalal badan oo ku tiirsan sahayda Khaliijka.
Mareykanka ayaa dhankiisa xayiraad badeed saaray dekedaha Iran, taas oo sii kordhisay xiisadda labada dhinac.
Sida ay ilo dhowr ah hore u sheegeen, qodobbada hordhaca ah ee heshiiska ayaa dhigaya in Iran ay dib u furto Marinka Hormuz, halka Mareykanku uu qaadayo xayiraadda badeed ee saaran dekedaha Iran.
Marinkan ayaa isku xira Khaliijka Faaris, Gacanka Cumaan iyo Badda Carabta, waxaana mara qayb weyn oo ka mid ah saliidda iyo gaaska dunida.
Wadahadallo nukliyeer oo xiga
Inkasta oo heshiisku soo afjarayo dagaalka, haddana arrinta ugu adag ee barnaamijka nukliyeerka Iran ayaa loo dhaafay wadahadallo kale oo socon doona 60 maalmood.
Qodobbada la sheegay ayaa dhigaya in Iran aysan soo saari doonin ama heli doonin hub nukliyeer, isla markaana aysan ballaarin doonin xarumaheeda nukliyeerka inta wadahadalladu socdaan.
Mareykanka ayaa doonaya in heshiiska kama dambaysta ah uu horseedo in Iran ay si weyn u xaddiddo barnaamijkeeda nukliyeerka. Iran ayaa dhankeeda ku adkeysaneysa in aysan doonayn hub nukliyeer, balse ay xaq u leedahay barnaamij nukliyeer oo nabadeed.
Heshiiska ayaa sidoo kale la sheegay inuu Iran siinayo fursad dhaqaale, oo ay ku jiraan ka dhaafis cunaqabateyn saliid, hakinta cunaqabateymo cusub inta wadahadalladu socdaan, iyo sii deynta lacago badan oo Iran uga xayiran dibadda.
Israel oo ka baxsan heshiiska
Israel ayaa sheegtay inaysan qeyb ka ahayn heshiiska Mareykanka iyo Iran, isla markaana ay sii wadan doonto waxa ay ku tilmaanto xorriyadda howl-galladeeda militari ee Lubnaan.
Heshiiska ayaa yimid saacado kadib markii Israel ay duqeyn ku qaadday duleedka koonfureed ee Beirut, taas oo dhalisay caro ka timid Tehran iyo dhaliil uu jeediyay Trump.
Trump ayaa sheegay in weerarkaas “uusan dhici lahayn,” maadaama Mareykanka uu ku dhowaa heshiis nabadeed oo uu la galo Iran.
Haddii heshiisku hirgalo, wuxuu noqon karaa isbeddel weyn oo gobolka ka dhaca, isagoo yareyn kara xiisadda Khaliijka, dib u furi kara marin muhiim u ah saliidda caalamka, isla markaana bilaabi kara wadahadallo cusub oo ku saabsan mustaqbalka barnaamijka nukliyeerka Iran.

