Malé (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa si rasmi ah dib ugu soo celisay xiriirkeedii tooska ahaa ee diblomaasiyadeed ay la lahayd Jamhuuriyadda Maldives, kaddib ku dhowaad 40 sano oo xiriirka labada dal uu ahaa mid xaddidan.
Tallaabadan ayaa loo arkaa mid qeyb ka ah dadaallada Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ku ballaarineyso xiriirkeeda diblomaasiyadeed iyo iskaashiga ay la leedahay dalalka caalamka.
Dib u soo nooleynta xiriirka ayaa timid kadib markii Safiirka Soomaaliya u fadhiya Hindiya, Dr. Cabdullaahi Maxamed Odowa uu Madaxweynaha Maldives, Dr. Maxamed Muu’izu u gudbiyay waraaqihiisa aqoonsiga danjirennimo. Dr. Odowa ayaa noqday Safiirka aan deggenayn ee Soomaaliya u qaabilsan Maldives.
Munaasabadda gudbinta waraaqaha aqoonsiga ayaa ka dhacday xarunta madaxtooyada Maldives ee magaalada Malé, iyadoo loo qabtay hab-maamuus diblomaasiyadeed oo buuxa. Intii uu kulanku socday, labada dhinac waxay ka wada-hadleen xoojinta xiriirka saaxiibtinimo iyo ballaarinta iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya iyo Maldives.
Safiir Odowa ayaa Madaxweynaha Maldives gaarsiiyay salaan iyo farriin uu ka siday Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud. Waxa uu caddeeyay in Soomaaliya ay muhiimad gaar ah siinayso dib u soo nooleynta xiriirka labada dal iyo kor u qaadista iskaashiga dhinacyada ay wadaagaan.
Madaxweyne Maxamed Muu’izu ayaa dhankiisa soo dhaweeyay dib u soo celinta xiriirka diblomaasiyadeed, isagoo muujiyay sida ay dowladdiisu uga go’an tahay xoojinta iskaashiga kala dhexeeya Soomaaliya.
Sidoo kale waxa uu tilmaamay in labada dal ay wadaagaan dano muhiim ah oo la xiriira amniga gobolka, ganacsiga iyo horumarinta dhaqaalaha badda.
Xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Maldives ayaa markii ugu horreysay la aasaasay sanadkii 1988, hase yeeshee burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya iyo dagaalladii sokeeye ayaa sababay in xiriirkaasi hakad galo muddo tobannaan sano ah, iyadoo aanay jirin matalaad diblomaasiyadeed oo toos ah.
Soomaaliya iyo Maldives ayaa waxaa ka dhexeeya xubinnimada Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC), sidoo kale waa laba dal oo ku yaalla Badweynta Hindiya, kuwaas oo leh dano wadajir ah oo ku saabsan kalluumeysiga, dhaqaalaha buluugga ah, ganacsiga badda, ilaalinta deegaanka iyo sugidda amniga marin-biyoodka caalamiga ah.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sanadihii u dambeeyay dardar-gelisay ballaarinta xiriirkeeda dibadda, iyadoo dalal badan u magacaabaysa safiiro aan deggenayn, si loo xoojiyo joogitaanka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo iskaashiga ay la leedahay waddamada kala duwan.
Khubarada arrimaha dibadda ayaa qaba in dib u soo celinta xiriirka Soomaaliya iyo Maldives ay tahay tallaabo muhiim ah oo diblomaasiyadeed, balse ay guusheedu ku xirnaan doonto in labada dal ay u beddelaan xiriirka siyaasadeed iskaashi wax ku ool ah oo taabanaya dhinacyada ganacsiga, maalgashiga, amniga badda iyo horumarinta danaha ay wadaagaan.