Addis Ababa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa Talaadadii gaaray magaalada Addis Ababa, booqashadiisii ugu horreysay ee rasmi ah oo uu ku tago dalka Itoobiya tan iyo markii la doortay bishii Nofeembar 2024.
Somaliland ayaa sheegtay in booqashadani ay timid ka dib ‘casuumaad rasmi ah’ oo ay ka heshay Addis Ababa.
Waxaa la filayaa in booqashada ay ku jiraan wadahadallo uu la yeelanayo Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed oo ku saabsan xiriirka labada dhinac, iskaashiga gobolka, iyo sidii loo sii qoto-dheereyn lahaa cilaaqaadka Itoobiya iyo Somaliland.
Booqashada Cirro waxay ku soo aadaysaa xilli ay meesha ka sii baxayso hadal-heyntii Heshiiskii Is-afgaradka (MoU) ee dhex maray Itoobiya iyo Somaliland bishii Janaayo 2024, kaasoo ilaa maanta aan wax natiijo ah oo ka baxsan cinwaannada wararka laga gaarin.
Heshiiskaas Is-afgaradka ah waxaa xilligaas lagu sifeeyay mid taariikhi ah oo wax weyn beddelaya, kaasoo Itoobiya siinayay marin ay u marto xeebta Somaliland, iyadoo beddelkeeda Itoobiya ay si dadban ama mustaqbalka u aqoonsan doonto madax-banaanidaSomaliland.
Si kastaba, fallanqeeyayaasha ayaa sheegaya in booqashadan ay leedahay muhiim kale.
Rashiid Cabdi, oo ah Agaasimaha Cilmi-baarista ee Sahan Research, ayaa u sheegay wargeyska Addis Standard in booqashada Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro) ee Itoobiya ay calaamad u tahay ‘daqiiqad diblomaasiyadeed oo miisaan leh,’ taasoo ku soo aadaysa bilooyin la isla dhex marayay warar sheegaya inuu xumaaday xiriirka Hargeysa iyo Addis Abeba.
‘Waxay ku soo beegantay in ka badan 10 bilood kaddib markii la doortay, dib-u-dhacaasina wuxuu horseeday mala-awaal aan wax dhisayn oo ku saabsan khilaaf u dhexeeya Hargeysa iyo Addis,’ ayuu xusay Rashiid.
“Hadda oo uu Cirro sameeyay safarkiisii la wada sugayay, labada dhinacba waxay haystaan fursad ay meesha kaga saaraan welwelka ku saabsan xiriirka xun, dibna ugu bilaabaan wada-hadal istiraatiiji ah, korna ugu qaadaan iskaashiga, ayna si daacadnimo iyo kalsooni ku jirto uga hadlaan wixii khilaaf ama isfaham-darro ah ee jira.’
Sida uu sheegay, booqashadu waxay gogol-xaar u noqon kartaa in dib loo hagaajiyo xiriirka labada dhinac. ‘Dib-u-habeynta xiriirka laba geesoodka ah waa waxa ay labada dhinacba rajaynayaan, waxaana u malaynayaa inay taasi suurtagal tahay,’ ayuu yiri, isagoo hoosta ka xarriiqay in Itoobiya ay weli tahay saaxiibka istiraatiijiga ah ee ugu muhiimsan Somaliland ee gobolka.
“Waxaan ku kalsoonahay in labada dhinacba ay ka faa’iideysan doonaan fursaddan si ay u horumariyaan rajada mustaqbalka ayna u sii xoojiyaan iskaashigooda istiraatiijiga ah.”
Rashiid wuxuu intaa ku daray in Madaxweyne Cirro uu u badan yahay inuu raadin doono “dib-u-xaqiijin ku saabsan iskaashiga istiraatiijiga ah iyo ballanqaad cusub oo Itoobiya kaga imaanaya si ay u xoojiso xiriirka dhinacyada amniga, ganacsiga, iyo dhaqaalaha ee ay la leedahay Somaliland,” isagoo tilmaamay in dekedda Berbera ay noqon doonto “qodob ajandaha ugu muhiimsan oo Hargeysa ay si gaar ah u danaynayso.”