Muqdisho (Caasimada Online) – Xoghayaha Arrimaha Dibadda Mareykanka Marco Rubio iyo Boqorka Britain Charles III ayaa Soomaaliya ugu hambalyeeyay sannad-guurada 66-aad ee ka soo wareegtay maalinta xorriyadda iyo midnimada, xilli Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu shacabka Soomaaliyeed ugu baaqay inay ilaashadaan midnimada, dowladnimada iyo guulaha adag ee dalka uu gaaray.
Soomaaliya ayaa 1-da Luulyo u dabaaldegta maalintii ay midoobeen gobolladii waqooyi ee ka xoroobay Britain iyo koonfurtii uu Talyaanigu maamulayay, kuwaas oo sanadkii 1960 ku midoobay Jamhuuriyadda Soomaaliya.
Rubio ayaa farriin uu soo saaray ku sheegay in Mareykanka uu shacabka iyo dowladda Soomaaliya la qeybsanayo farxadda maalinta qaranka.
“Anigoo ku hadlaya magaca Mareykanka, waxaan hambalyo u dirayaa shacabka iyo dowladda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya munaasabadda maalinta qaranka ee 66-aad,” ayuu yiri Rubio.
Waxa uu intaas ku daray in Mareykanka uu garab taagan yahay shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah argagixisada, la-dagaallanka musuqmaasuqa iyo dadaallada lagu dhisayo mustaqbal ka wanaagsan kan maanta.
“Munaasabaddan darteed, waxaan rajeynayaa sannadka nagu soo fool leh iyo in aan si wadajir ah uga shaqeyno horumarinta nabadda,” ayuu yiri.
Mareykanka ayaa ka mid ah dalalka ugu muhiimsan ee Soomaaliya ka taageera dhinacyada amniga, diblomaasiyadda iyo tababarka ciidamada, iyadoo Washington ay muddo dheer taageero siineysay dowladda federaalka ee dagaalka kula jirta Al-Shabaab.
Kooxda Al-Shabaab, oo xiriir la leh Al-Qaacida, ayaa ku dhowaad labaatan sano weerarro ka fulineysay gudaha Soomaaliya, iyadoo beegsaneysa xarumaha dowladda, ciidamada, goobaha ganacsiga iyo dadka rayidka ah.
Dhinaca kale, Boqor Charles III ayaa farriin uu u diray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ku sheegay in isaga iyo Boqorad Camilla ay hambalyo diirran u dirayaan madaxweynaha iyo shacabka Soomaaliyeed.
“Maalintani waxay fursad qiimo leh u tahay in dib loo milicsado saaxiibtinimada soo jireenka ah ee ka dhaxeysa labadeenna dal,” ayuu yiri Boqor Charles.
Waxa uu sheegay inuu ku faraxsan yahay xoogga xiriirka ka dhaxeeya Soomaaliya iyo Britain, isla markaana uu rajeynayo in labada dhinac ay sii xoojiyaan wada-shaqeynta sanadaha soo socda.
Boqorka Britain ayaa sidoo kale farriintiisa ku xusay caqabadaha caalamiga ah ee ay labada dal wadaagaan, gaar ahaan arrimaha la xiriira isbeddelka cimilada iyo ilaalinta deegaanka.
Soomaaliya ayaa sanadihii u dambeeyay wajahday abaaro iyo fatahaado soo noqnoqday, kuwaas oo saameyn weyn ku yeeshay nolosha dadka, xoolaha, beeraha iyo dhaqaalaha qoysas badan oo ku tiirsan nolol-maalmeedka miyiga.
Britain, oo hore u maamuli jirtay dhulka maanta loo yaqaan Somaliland ka hor xorriyaddii 1960, ayaa weli ka mid ah dalalka xiriirka dhow la leh Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada gargaarka bani’aadannimo, horumarinta iyo arrimaha diblomaasiyadda.
Gudaha dalka, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ka qeyb-galay munaasabado lagu xusayay maalinta xorriyadda iyo midnimada, isagoo shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan dhallinyarada, ku ammaanay sida ay u muujiyeen midnimo, is-garab-taag iyo dareen qaranimo.
Madaxweynaha ayaa sheegay in midnimada bulshada iyo isku-duubnida shacabka ay muhiim u yihiin ilaalinta xasilloonida dalka iyo sii wadidda dadaallada lagu dhisayo Soomaaliya nabad ah oo horumar gaarta.
“Waa inaan mideynaa maskaxdeenna, cududdeenna iyo go’aankeenna wadajirka ah si aan u ilaalinno guulaha adag ee aan gaarnay, isla markaana aan u gaarno barwaaqada waarta ee aan hiigsaneyno,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.