Xaalada caafimaadka Somalia: Hooyo lagu qasbay inay ku dhasho iridda Isbitaal Banaadir

1. Dhacdadii Murugada Lahayd ee Isbitaalka Banaadir

Hooyo Soomaaliyeed ayaa lagu qasbay inay ku dhasho iridda Isbitaalka Hooyada iyo Dhallaanka ee Banaadir, kadib markii loo diiday adeeg caafimaad sababo la xiriira lacag la’aan. Nasiib-darro, ilmaheedii ay dhashay ayaa halkaas ku dhintay kaalmo caafimaad la’aan. Dhacdadan ayaa astaan u noqotay burburka nidaamka caafimaadka ee dalka.

2. Mas’uuliyadda iyo Amarradii Sababay Burburka

Eeddu kama koobna Agaasime Fartuun oo keliya, balse waxay si toos ah u saameyneysaa:

• Wasiirka Caafimaadka, Cali Xaaji, iyo

• Agaasimaha Guud, Dr. Guuleed,

kuwaas oo amray in lacag laga qaado adeegyada caafimaadka ee aasaasiga ah ee Isbitaalka Banaadir – adeegyo markii hore danta guud loogu talagalay.

3. Burburka Hoggaamineed ee Wasaaradda Caafimaadka

Wasaaradda Caafimaadka Soomaaliya waxay ku jirtaa xaalad burbur hoggaamineed oo baahsan, taas oo hoos u dhigtay bixinta adeegyada caafimaadka dalka oo dhan.
Sababaha ugu waaweyn waxaa ka mid ah:

• Ku takri-falka awoodda wasiirnimo ee Wasiir Cali Xaaji saddexdii sano ee la soo dhaafay.

• Isbeddello joogto ah oo aan qorshe lahayn oo lagu sameeyay qaab-dhismeedka Wasaaradda.

• Kala dambeyn la’aan iyo jahawareer gudaha ah.

Natiijooyinka ka dhashay:

• Hoos u dhac weyn oo ku yimid adeegyada caafimaadka.

• Kalsooni darro hay’adaha caalamiga ah.

• Fashil ku yimid gurmadkii degdegga ahaa ee cudurrada sida El Niño, Polio, Jadeeco, Diphtheria, iyo Mpox.

Dadka Soomaaliyeed ayaa si toos ah u bixinaya qiimaha fashilkaas – nolol iyo caafimaad.

4. Duminta Hay’adihii Muhiimka Ahaa ee Caafimaadka Qaranka

Wasiirka ayaa lagu eedeeyaa inuu curyaamiyay ama hakiyay shaqadii hay’adihii xoojin lahaa nidaamka caafimaadka, oo ay ka mid yihiin:

• Machadka Caafimaadka Qaranka

• Golaha Mihnadlayaasha Caafimaadka

• Shaybaarka Qaranka

• Bangiga Dhiigga Qaranka

• Isbitaallada Danta Guud

• Iskuulka Umulisooyinka Qaranka

Curyaaminta hay’adahan ayaa dhaawacday isku xirnaantii nidaamka caafimaad ee dalka oo dhan.

5. Musuqmaasuq, Eex iyo Ku Takri-fal Sharciga

Wasiirku wuxuu:

• Ku fashilmay hirgelinta Sharciga Xakamaynta Daawooyinka.

• Si sharci-darro ah fasax ugu sameeyay shirkado gaar ah oo soo dejinaya daawooyin aan ammaan ahayn.

• Shaqaaleeyay qaraabo iyo dad aan xirfad caafimaad lahayn, isagoo meesha ka saaray khubaro iyo xirfadlayaal.

Tani waxay sababtay in deeq-bixiyayaashii waaweynaa ay lumiyaan kalsoonidii ay ku qabeen Wasaaradda.

6. Xogaha Rasmiga ah ee Xarumaha Caafimaadka

Warbixino la xaqiijiyey ayaa muujinaya in dalka oo dhan ay hadda ka shaqeynayaan ku dhawaad 1,200 xarumood oo caafimaad, balse lixda bilood ee soo socota:

• 654 xarumood (54.5%) ayaa la filayaa inay xirmaan sababo la xiriira mashruucyo la joojiyay iyo dhaqaale la’aan.

Xarumaha ugu badan ee xirmaya waxaa laga soo sheegay gobollada: Nugaal, Galgaduud, Bay, Hiiraan, Bakool, Gedo, Jubbooyinka, iyo Banaadir.
Tani waxay si gaar ah u saameyneysaa bulshada danyarta iyo dadka miyiga ah oo adeegyo lacag la’aan ah ka heli jiray hay’adaha caalamiga ah.

7. Codka Dowlad-Goboleedyada

Wasiirka Caafimaadka Galmudug, Dr. Cabdiweli Cabdullaahi Jaamac, ayaa ku nuuxnuuxsaday shirkii isku-duwidda caafimaadka:

“Wasaaradda Caafimaadka Federaalka marna kama imaan aragti hoggaamineed oo looga hortago dhaqaale la’aanta dalka. Kaliya Galmudug gudaheeda 35 xarumood ayaa xirmaya, halka 7 mashruuc oo waaweyn ay dhammaadeen guud ahaan dalka.”

8. Mashaariicda Fashilmay ama Hakad Galay

Waxaa kamid ah mashaariicdii si weyn u saameeyay nidaamka caafimaadka:

1. Better Lives

2. Humanitarian Projects (HF)

3. Damal Caafimaad

4. CHASP

5. FaRID

6. COVID-19 Vaccine Project

7. Marwa Caafimaad (RCRF)

Warbixinno hoose ayaa muujinaya in qaar ka mid ah maalgelinta mashaariicdan loo isticmaalay si aan hufnayn, iyadoo lagu tuhmayo musuq iyo dano gaar ah.

9. Talooyin iyo Tallaabooyin Lagu Badbaadin Karo Nidaamka Caafimaadka

1. In xilka si degdeg ah looga qaado Wasiir Cali Xaaji iyo Agaasimaha Guud Dr. Guuleed.

2. In la magacaabo hoggaan ku meel gaar ah oo dib u dhisa kalsoonida hay’adaha iyo shacabka.

3. In la sameeyo baaritaan madax-bannaan oo lagu ogaanayo sida loo maamulay adeegyada iyo mashaariicda caafimaadka.

4. In dib loo hawlgaliyo hay’adihii muhiimka ahaa ee caafimaadka qaranka.

5. In la xoojiyo wada shaqeynta Dowladda Dhexe iyo Dowlad-Goboleedyada si looga hortago cudurrada iyo xaaladaha degdegga ah.

“Caafimaadka Ummadda waa Mas’uuliyad Qaran, ma aha dan shaqsi.
Nolosha dadka Soomaaliyeed ma noqon karto macaash siyaasadeed.”

Waxaa lagama maarmaan ah in Madaxweynaha Jamhuuriyadda uu si degdeg ah u farageliyo arrintan, lana badbaadiyo nidaamka caafimaadka dalka, iyadoo xilka laga qaadayo Wasiirka Caafimaadka Cali Xaaji si loo soo celiyo kalsoonida shacabka iyo hay’adaha caalamiga ah.