Jabuuti (Caasimada Online) – Xiisadda siyaasadeed ee u dhaxeysa Jabuuti iyo Somaliland ayaa gaartay meel sare, kadib markii Dowladda Jabuuti ay si adag uga hortimid aqoonsiga Israa’iil ay sheegtay inay siisay maamulka Somaliland.
Tan iyo markaas, Jabuuti iyo Somaliland ayaa qaaday tallaabooyin muujinaya sida uu u xumaaday xiriirkii labada dhinac, iyadoo maanta Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Jabuuti ay gebi ahaanba joojisay daabicista baasabooradii u badnaa ee ay lahaayeen mas’uuliyiinta Somaliland.
In ka badan 1,400 oo baasaboor oo Jabuuti ah, kuwaas oo ay soo codsadeen dad isugu jira xildhibaanno, odayaal dhaqan iyo suxufiyiin caan ah oo ka soo jeeda Somaliland, ayaa gebi ahaanba la kansalay.
Baasaboorka Jabuuti ayaa muddo dheer ahaa mid ay adeegsadaan madaxda iyo siyaasiyiinta Somaliland, si uu ugu fududeeyo isku-socodkooda caalamiga ah, maadaama kan maamulka Somaliland aan laga aqoonsan waddamada caalamka.
Arrintan ayaa muujinaysa heerka khilaafka labada dhinac, iyadoo Jabuuti ay sii kordhisay cadaadiska ay saarayso Hargeysa, si ay u muujiso taageeradeeda ku aaddan midnimada Soomaaliya, xilli ay meel adag iska taagtay aqoonsi ku sheegga Israa’iil.
Xukuumadda Somaliland ayaa dhawaan dhankeeda joojisay duulimaadyadii diyaaradda dalka Jabuuti ee Air Djibouti. Diyaaraddan ayaa afar maalmood isbuuc kasta duulimaad ka samayn jirtay garoomada diyaaradaha ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa.
Somaliland ayaa tallaabadaas qaaday iyadoo ka jawaabaysa go’aan kasoo baxay Dowladda Jabuuti, kaasi oo lagu xiray xafiiskii Somaliland uga furnaa dalkeeda.
Xafiiskaas oo furnaa tan iyo sannadkii 2012-kii ayey dhawaan Dowladda Jabuuti sheegtay in albaabbada la isugu laabay sababo la xiriira aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland, kaas oo ay si adag u diiday.
Jabuuti ayaa sidoo kale sheegtay in aqoonsigaas uu ka hor imaanayo xeerarka iyo shuruucda caalamiga ah, isla markaana ay si cad uga soo horjeeddo.
Jabuuti ayaa kamid ah dowladaha dariska ah ee sida adag uga horyimid go’aanka ay Israa’iil ku aqoonsatay Somaliland, waxayna garab istaagtay Soomaaliya, iyadoo dhex-joogta Golaha Ammaanka ayey si adag u difaacday madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.