Gaza (Caasimada Online) – Ayadoo indhaha caalamku ay ku jeedaan burburka ka dhashay dagaalka Israel ee Gaza, waxaa xaafadaheeda ka socda dagaal qarsoon, kaasoo halis ku ah inuu kala jaro midnimada iska caabinta Gaza isla markaana dib u qaabeeyo mustaqbalkeeda siyaasadeed.
Waxaa udub-dhexaad u ah dagaalkan koox hubaysan oo qoys ku dhisan, lehna xiriirro siyaasadeed oo soo jireen ah iyo damac cusub oo la xoojiyay: waa maleeshiyaadka Dughmush.
Qoyska Dughmush kuma cusba saaxada amniga ee Gaza. Sannado badan, waxay u hawlgeli jireen sidii maleeshiyaad qabiil oo xiriir aan adkayn la lahaa kooxaha siyaasadda, iyagoo inta badan ku sugnaa xaalad isku-dhafan oo u dhaxaysa sharci-fulin aan rasmi ahayn iyo dembiyo abaabulan. Laakiin sannadihii dambe, gaar ahaan tan iyo markii uu bilowday dagaalka hadda socda, doorkoodu si weyn ayuu isu beddelay.
Sida ay sheegeen ilo wareedyo lagu kalsoon yahay oo ku sugan gudaha Gaza, maleeshiyaadka Dughmush waxay heleen hub casri ah, maalgelin, iyo taageero istiraatiiji ah oo ka timid shabakado xiriir la leh Imaaraadka Carabta, gaar ahaan iyagoo soo mariyey shakhsiyaad lala xiriiriyo Mohammed Dahlan, oo ah madaxii hore ee amniga Fatah ee masaafuriska ku ah, kuna sugan haatan Abu Dhabi.
Dahlan, oo muddo dheer loo arkayay musharaxa uu Imaaraadku u wado hoggaanka Falastiin ee xilliga ka dambeeya Mahmoud Abbas, wuxuu ka shaqaynayay sidii uu saameyn ugu yeelan lahaa saraakiishii hore ee amniga, hoggaamiyeyaasha qabaa’ilka, iyo kooxaha hubaysan sida Dughmush.
La-wareegid hubaysan iyo tacaddiyo
Toddobaadyadii la soo dhaafay, xilli ay qaar ka mid ah barakacayaasha Gaza billaabeen inay ku laabtaan xaafado ka tirsan magaalada Gaza, waxaa soo baxay hannaan walaac leh.
Dagaalyahanno hubaysan oo Dughmush ah ayaa lagu arkay iyagoo qabsaday guryo shacab iyo xaafado dhan, iyagoo qoysaska ka hor istaagayay inay dib u soo galaan, xaaladaha qaarna dilayay shacabkii iska caabiyay. Dad goobjoogeyaal ah ayaa ku tilmaamay la wareegidda mid kedis ah, abaabulan, oo rabshado xad-dhaaf ah lagu asteeyay.
Iyagoo ka jawaabaya, Guutooyinka Qassam (Qassam Brigades), oo ay weheliyaan ciidammada amniga gudaha, waxay qaadeen olole bartilmaameed ah oo lagu burburinayo goobaha ay ku sugnaayeen kooxahan hubaysan.
Sida ay ilo-wareedyadeenu sheegeen, saacado gudahood ayaa inta badan xaafadihii ay saamaysay arrintan la nadiifiyay, waxaana lagu soo celiyay gacanta maamulka deegaanka.
Waxa dhacdadan ka soocaya xiisad kooxeed oo kaliya waa asalkeeda siyaasadeed iyo saamaynta ballaaran ee ay leedahay. Maleeshiyaadkani si madaxbannaan uma hawlgalayn. Xubno badan oo ka tirsan waa kuwa horay u tababartay adeegyadii amniga ee xilligii Fatah, qaarkoodna la sheegay inay ku tababarteen xeryo markii dambe lagu daray ururro ay ka mid yihiin Guddiyada Iska Caabinta Shacabka, ama waxa loogu yeero Ciidanka Islaamka. Xiriirradan, inkastoo ay u muuqdaan kuwo Falastiini ah, waxay u adeegayaan dano goboleed oo ka ballaaran.
Waqtiga iyo isku-duwidda ficillada Dughmush waxay muujinayaan isku day lagu doonayo in lagu aasaaso awood gudaha ah oo loollan la gasha tan ka jirta Gaza, xilli ay dadweynuhu ku jiraan xaalad nuglaansho daran. Iyadoo Gaza ay la daalaa dhacayso duqeymo, gaajo, iyo burbur caafimaad, ayay halistan guduhu waxay lakab khatar ah ku kordhinaysaa xaalad markii horeba ahayd musiibo.
Doorka Imaaraadka iyo ajendaha Dahlan
Dhacdada Dughmush waa calaamad muuqata oo ka tarjumaysa ajenda ka qoto dheer. Sida ay sheegeen ilo-wareedyo kala duwan oo xog-ogaal ah, Imaaraadku wuxuu si firfircoon u maalgelinayaa ‘hanti saameyn ku leh’ gudaha Gaza, kuwaasoo isugu jira maleeshiyaad wakiil ka ah iyo hawlwadeenno bulshada rayidka ah, taasoo qayb ka ah qorshe fog oo lagu doonayo in dib loogu qaabeeyo hoggaanka Falastiin xilliga ka dambeeya Abbas.
Dahlan, oo ku guuldarraystay inuu taageero ku helo hababka siyaasadeed ee caadiga ah, wuxuu hadda u muuqdaa inuu ku tiirsan yahay istiraatiijiyad ah qas la kontoroolay. Shabakaddiisa, iyadoo adeegsanaysa marmarsiiyo sharciyad qabiil, waxay hiigsanaysaa inay Gaza geliso taageerayaal daacad u ah oo hubaysan, si ay u wiiqdo Xamaas, u kala qaybiso iska-caabinta, ayna isugu muujiso inay tahay beddel xasilooni keena marka uu dagaalku dhammaado.
Iska-horimaadka u dhexeeya ciidammada Qassam iyo maleeshiyaadka Dughmush ma aha oo kaliya dhacdo deegaan oo ku kooban. Waa tijaabo muujinaysa dagaal weyn oo loogu jiro hanashada Gaza iyo mustaqbalka mashruuca qaran ee Falastiin.
Xilli ay quwadaha gobolka sida Imaaraadku isku dayayaan inay meel fog ka maamulaan siyaasadda Falastiin, difaacayaasha Gaza waxay hadda wajahayaan khatar laba jiho ah: gumeystaha kor jooga ah, iyo kan gudaha soo dhex galay.
Xilli ay midnimadu tahay arrin badbaado ku xiran tahay, soo dhex-gelidda ciidammada dibadda laga taageero waxay hoosta ka xariiqaysaa muhiimadda madax-bannaanida siyaasadeed, taasoo aan ka ahayn Israel oo kaliya, balse sidoo kale laga ilaaliyo ajenda kasta oo shisheeye oo doonaya in la majaxaabiyo aayo-ka-tashiga Falastiin.