Muqdisho (Caasimada Online) — Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya, Daa’uud Aweys, ayaa Axaddii sheegay in ciidamada dowladda ay lixdii bilood ee la soo dhaafay khaarajiyeen in ka badan 17 isugu jira horjoogeyaal iyo saraakiil sar-sare oo ka tirsan ururka Al-Shabaab.
Qoraal uu wasiirku soo dhigay barta X, ayuu ku adkeeyay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay sii wadidda ololeheeda ka dhanka ah kooxaha argagixisada ah.
Tallaabooyinka waaweyn ee dhowaan la qaaday waxaa ka mid ah hawlgal qorshaysan oo ay Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA) kowdii bishii Janaayo ee sanadkan 2026 ka fulisay degmada Jilib, oo ah xarun weyn oo ay kooxdu ku leedahay Jubbada Dhexe.
Hawlgalkaas ayaa lagu dilay Cabdullaahi Cismaan Maxamed, oo loo yaqaanay “Injineer Ismaaciil”. Sida ay saraakiisha sirdoonku xaqiijiyeen, ninkan ayaa ahaa madaxii qaybta walxaha qarxa ee Al-Shabaab, wuxuuna door weyn ku lahaa garabka sirdoonka kooxda ee loo yaqaano “Amniyaadka”.
Injineer Ismaaciil, oo madaxiisa ay horay u dul-dhigtay dowladda Maraykanka lacag gaaraysa 5 milyan oo doolar, ayaa lagu eedeeyay in uu maleegay qaraxii weynaa ee 14-kii Oktoobar 2017 ka dhacay isgoyska Zoobe ee magaalada Muqdisho. Qaraxaas oo ay ku dhinteen in ka badan 500 oo qof ayaa lagu tilmaamaa mid ka mid ah weeraradii argagixiso ee ugu dhimashada badnaa taariikhda qaaradda Afrika.
Dhanka kale, hawlgal labaad oo ay NISA sheegtay in ay fuliyeen ciidamada gaarka ah ee “Gaashaan”, ayaa 27-kii bishii Janaayo lagu beegsaday saldhig ay kooxdu ku lahayd gobolka Shabeellaha Hoose.
Halkaasi waxaa lagu khaarajiyay Axmed Dhubad Xidig, oo loo yaqaanay Sheekh Aadan Dheere. Saraakiisha amniga ayaa Xidig ku tilmaamay in uu ahaa madaxii maaliyadda Al-Shabaab ee gobolka Banaadir, kaas oo daboola magaalada Muqdisho oo ah xarunta ganacsiga dalka.
Weerarkan ayaa yimid maalmo un kadib markii 23-kii Janaayo ay ciidamada amnigu dileen sarkaalkii ugu sarreeyay dhanka maaliyadda ee guud ahaan kooxda Al-Shabaab, Cabdullaahi Xasan Cabdi Cosoble, oo ku dhintay hawlgal kale oo gaar ah.
Wasiir Daa’uud Aweys ayaa dhanka kale diray fariin ku wajahan dagaalyahannada kooxda, isagoo shaaciyay in cafis loo fidin doono xubnaha Al-Shabaab ee ka waantooba falalka gacan-ka-hadalka ah isla markaana isa soo dhiiba. Dowladda ayaa u diyaarisay barnaamijyo dhaqan-celin ah oo lagu daryeelayo xubnaha soo xarooda.
Ururka Al-Shabaab oo gacan-saar la leh Al-Qaacida ayaa muddo ku dhow 20 sano waday dagaal ka dhan ah dowladda Soomaaliya, iyagoo si joogto ah u beegsada ciidamada amniga, mas’uuliyiinta dowladda, iyo dadka rayidka ah.
Laga soo bilaabo bishii Luulyo ee sannadkii hore, ciidamada Soomaaliya oo garab ka helaya Howlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya (AUSSOM) iyo saaxiibada kale ee caalamiga ah ayaa xoojiyay hawlgalada millatari ee la dagaalanka Al-Shabaab.
Bishii Diseembar, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa ansixiyay qaraar ay taageerayso dowladda Ingiriiska, kaas oo muddo-kordhin hal sano ah u sameeyay howlgalka Midowga Afrika, iyadoo la gaarsiiyay ilaa 31-ka Diseembar 2026.