Muqdisho (Caasimada Online) – Kulankii Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu maanta Villa Somalia kula yeeshay safiirka Türkiye ee Soomaaliya ayaa farriin siyaasadeed oo xooggan u diray mucaaradka Soomaaliya, islamarkaana garab weyn u noqday Villa Somalia, xilli uu sii xoogeysanayo muranka siyaasadeed ee ka dhashay muddo-xileedka madaxweynaha.
Safiirka Türkiye ee Soomaaliya, Alper Aktaş, ayaa maanta lagu qaabilay Villa Somalia, saacado kadib markii hoggaamiyeyaasha mucaaradka ay sii xoojiyeen doodda ah in muddo-xileedka afarta sano ee Madaxweyne Xasan Sheekh uu dhammaaday 15-kii May, isla markaana uusan wixii ka dambeeya maalintaas si buuxda u adeegsan karin awoodaha madaxweynaha.
Xilliga uu kulanka dhacay ayaa ah mid siyaasad ahaan muhiim ah. Türkiye ma aha dal xiriir caadi ah la leh Soomaaliya. Waa mid ka mid ah xulafada ugu dhow ee Muqdisho, waxayna door weyn ku leedahay amniga, tababarka ciidamada, kaabeyaasha dhaqaalaha, gargaarka bani’aadannimo, iskaashiga badda iyo dhismaha hay’adaha dowladda.
Sidaas darteed, kulanka la shaaciyey ee dhexmaray safiirka Türkiye iyo Xasan Sheekh, kana dhacay Villa Somalia, wuxuu dirayaa farriin diblomaasiyadeed oo cad: Ankara weli waxay la shaqeyneysaa hoggaanka Dowladda Federaalka, inkasta oo mucaaradku ku doodayaan in sharciyaddii madaxweynaha ay dhammaatay.
Arrintan ayaa dhaawac ku ah mowqifka mucaaradka. Dooddooda ugu weyn waxay tahay in Xasan Sheekh aan wixii ka dambeeya 15-ka May loo aqoonsan karin madaxweynaha xilka haya. Hase yeeshee, kulanka Türkiye iyo Villa Somalia wuxuu wiiqayaa dadaalkaas, maadaama uu muujinayo in mid ka mid ah dalalka ugu saameynta badan Soomaaliya uusan ka fogaan Villa Somalia.
Kulanka ayaa sidoo kale adkeynaya isku dayga mucaaradka ee ah inay Xasan Sheekh ka go’doomiyaan dhinaca diblomaasiyadda caalamiga ah. Haddii saaxiibada waaweyn ee Soomaaliya ay sii wadaan la kulanka Xasan Sheekh, bayaanno kasoo saaraan xiriirka Villa Somalia, islamarkaana ula macaamilaan sida madaxweynaha dalka, waxay adkaaneysaa in mucaaradku dooddiisa u beddelo cadaadis caalami ah oo muuqda.
Hadallada kasoo baxay safaaradda Türkiye ayaa sii xoojiyey farriinta kulanka. Safaaraddu waxay sheegtay in ay “sharaf u ahayd” in safiirkeeda uu qaabilay “Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud.”
Safaaradda ayaa sidoo kale sheegtay in kulanka lagu xaqiijiyey taageerada joogtada ah ee Türkiye u hayso midnimada, wadajirka dhuleed, madaxbannaanida, amniga iyo horumarka Soomaaliya. Waxay sidoo kale uga mahadcelisay Madaxweyne Xasan Sheekh soo dhoweynta iyo martigelinta wanaagsan.
Erayadaas waxay si toos ah uga hor imaanayaan qaabka ay mucaaradku u dhigayaan muranka taagan. Türkiye Xasan Sheekh kuma tilmaamin madaxweyne hore, hoggaamiye ku-meelgaar ah ama masuul muran ku jiro. Waxay adeegsatay cinwaankiisa madaxweyne, iyadoo kulanka u dhigtay xiriir rasmi ah oo lala yeeshay madaxa dowladda Soomaaliya.
Qoraalka safaaradda ma xallinayo muranka dastuuriga ah, mana bixinayo go’aan sharci oo ku saabsan doodda mucaaradka. Laakiin diblomaasiyadda, kulamada iyo cinwaannada la adeegsado waxay leeyihiin macne siyaasadeed. Xilli mucaaradku isku dayayo inuu shacabka iyo beesha caalamka ka dhaadhiciyo in muddo-xileedka Xasan Sheekh dhammaaday, kulanka Türkiye wuxuu Villa Somalia siinayaa dood xooggan oo ka dhan ah aragtidaas.
Villa Somalia ayaa sheegtay in kulanka diiradda lagu saaray “xiriirka istiraatiijiga ah” ee ka dhexeeya labada dal, iyo arrimo gobolka iyo caalamka ah oo dan wadaag ah. Madaxtooyadu waxay sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu uga mahadceliyey dowladda iyo shacabka Türkiye taageerada ay siiyaan dhismaha dowladnimada, amniga iyo horumarka Soomaaliya.
Kulankan ayaa kusoo aaday xilli Midowga Afrika uu isna qoraal uu soo saaray ku sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, kadib burburkii wada-hadalladii Muqdisho ee u dhexeeyey dowladda iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed.
Marka la isku daro qoraalka Midowga Afrika iyo kulanka Türkiye, waxaa muuqata in saaxiibada muhiimka ah ee Soomaaliya ay weli xiriir rasmi ah la leeyihiin Xasan Sheekh, una arkaan hoggaamiyaha Dowladda Federaalka, inkasta oo mucaaradku ku doodayo in muddo-xileedkiisu dhammaaday.
Villa Somalia, kulankaasi wuxuu u yahay guul diblomaasiyadeed oo xoojinaysa mowqifkeeda xilli xasaasi ah. Mucaaradka se wuxuu u yahay dharbaaxo siyaasadeed, maadaama uu muujinayo in dooddiisa 15-ka May aysan weli beddelin hab-dhaqanka saaxiibada waaweyn ee caalamka.