Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed ayaa beeniyay eedeymaha sheegaya in isaga iyo siyaasiyiin kale oo mucaaradka ah ay taageero dhaqaale ama mid siyaasadeed ka helaan dowladda Imaaraadka Carabta.
Shariif, oo wareysi bixiyay toddobaadkan, ayaa sheegay in xiriirka kala dhexeeya Imaaraadka uu yahay mid shakhsi ah, isla markaana uusan wax xiriir siyaasadeed ah la lahayn dowladda Abu Dhabi.
Waxa uu sheegay inuu qoyskiisa kula noolaa Imaaraadka muddo ku dhow toban sano, halkaasna si wanaagsan loogu soo dhaweeyay.
“Aniga iyo qoyskayga waa nala soo dhaweeyay, waana uga mahadcelinayaa, laakiin wax xiriir siyaasadeed ah ma lihin,” ayuu yiri Shariif Sheekh Axmed.
Hadalkiisa ayaa yimid xilli dowladda federaalka ay marar kala duwan ku eedeysay dalal shisheeye, oo Imaaraadku ka mid yahay, inay faragelin ku hayaan arrimaha gudaha Soomaaliya, isla markaana ay taageero siiyaan qaar ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka iyo maamul-goboleedyada.
Shariif ayaa ku dooday in Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud laftiisu uu xiriir dhow la lahaa Imaaraadka, isla markaana dowladda federaalka ay sannadihii dambe Abu Dhabi ka heshay taageero dhaqaale iyo mid amni.
Waxa uu Imaaraadka ku tilmaamay mid ka mid ah dalalka Carabta ee muddada dheer taageerayay Soomaaliya, isaga oo xusay mashaariic horumarineed, tababarrada ciidamada iyo kaalmooyin dhaqaale oo ay ka faa’iideysteen dowlado kala duwan oo Soomaaliya soo maray.
Madaxweynihii hore ayaa dhaliilay isbeddelka ku yimid hadallada dowladda federaalka ee ku wajahan Imaaraadka, isaga oo sheegay in aysan dani ugu jirin Soomaaliya inay si joogto ah eedeymo ugu jeediso dal horay taageero u siin jiray.
“Soomaaliya waa inay fahamtaa sida xiriirrada caalamiga ahi u shaqeeyaan iyo sida khilaafaadka loo maareeyo, halkii mar walba eedeyn laga adeegsan lahaa,” ayuu yiri.
Bishii Janaayo 2026, dowladda Soomaaliya ayaa ku dhawaaqday inay joojisay dhammaan heshiisyadii ay la lahayd Imaaraadka Carabta, oo ay ku jireen heshiisyo la xiriiray maareynta dekedaha, iskaashiga amniga iyo difaaca.
Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya Axmed Macallin Fiqi ayaa xilligaas sheegay in go’aanka lagu saleeyay warbixinno iyo caddeymo lagu kalsoon yahay oo muujinaya tallaabooyin uu Imaaraadku qaaday, kuwaas oo sida uu sheegay dhaawacayay madaxbannaanida, midnimada iyo madax-bannaanida siyaasadeed ee Soomaaliya.
Ilo ku dhow dowladda ayaa sheegay in Muqdisho ay ka carootay saameynta sii kordheysa ee Imaaraadku ku leeyahay deegaannada ka baxsan gacanta tooska ah ee dowladda federaalka, gaar ahaan Somaliland iyo qaar ka mid ah maamul-goboleedyada.
Imaaraadka ayaa tobankii sano ee la soo dhaafay maalgashi ganacsi iyo mid amni ku sameeyay Somaliland.
Shirkadda DP World ee laga leeyahay Imaaraadka ayaa heshiis muddo 30 sano ah ku maamusha dekedda Berbera, taas oo noqotay mid ka mid ah xarumaha ugu muhiimsan ee ganacsiga iyo istaraatiijiyadda gobolka.
Dowladda federaalka Soomaaliya waxay ku adkeysaneysaa in Somaliland ay weli qayb ka tahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, halka maamulka Hargeysa uu leeyahay hay’ado u gaar ah, balse aanu weli helin aqoonsi caalami ah oo ballaaran.
Hadalka Shariif Sheekh Axmed ayaa kusoo beegmaya iyadoo xiriirka Soomaaliya iyo Imaaraadka uu wajahayo xiisad xooggan, isla markaana arrinta xiriirka mucaaradka, maamul-goboleedyada iyo dowladaha shisheeye ay noqotay mid ka mid ah qodobbada ugu waaweyn ee muranka siyaasadeed ee dalka.