Mekelle (Caasimada Online) – Xaalad adag ayaa ka taagan dalka Itoobiya kadib markii roobab culus, baraf iyo dabeylo xooggan oo ku dhuftay qaybo ka mid ah gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya.
Ugu yaraan hal wiil oo 12 jir ah ayaa geeriyooday, halka in ka badan 10,000 oo qof ay ku barakaceen roobabka, iyadoo mas’uuliyiinta deegaanka ay sheegeen in masiibadan dabiiciga ah ay sababtay burbur baahsan oo soo gaaray guryaha, beeraha iyo xoolaha nool.
Habtom Zenebe oo ah ku-xigeenka maamulaha degmada ay dhibaatadu sida weyn u saameysay ee ku taalla Aagga Dhexe ee Tigray ayaa sheegay in cimilada daran ay ahayd mid aan horay loo arag. Wuxuu xusay in roobka watay dhagaxaan baraf ah iyo dabeylaha xooggan ay saameeyeen shan aag maamul iyo toddobo degmo, taasoo dhalisay khasaaro baaxad leh.
“Waxaan la kulannay roob baraf wata oo aad u culus, kaas oo aan hore loogu arag deegaannadan,” ayuu yiri Habtom, isagoo xusay in duufaantu ay ku dhufatay deegaanka Talaadadii la soo dhaafay, isla markaana dhagaxyadii barafka ay weli ka muuqdaan dhulka inkastoo dhowr maalmood ay ka soo wareegeen dhacdada.
Mas’uulkan ayaa sheegay in wiilka geeriyooday uu xilligaas lo’diisa la joogay, balse uu ku qaaday daadad degdeg ah oo ka dhashay roobka xooggan.
“Gurigiisa ma uusan gaarin markii ay haleeleen roobkii iyo daadadkii,” ayuu yiri, isagoo tilmaamay in tani ay tahay dhimashada keliya ee ilaa hadda si rasmi ah loo diiwaangeliyay.
Khasaaraha ugu weyn waxaa laga diiwaangeliyay degmada Red Tikhili, inkastoo degmooyin kale oo ka tirsan Aagga Dhexe ee Tigray ay sidoo kale soo gaareen waxyeello.
Sidoo kale waxaa la xaqiijiyay dhimashada 201 neef oo xoolo ah oo ay ku jiraan lo’ iyo ari, halka 12 guri ay gebi ahaanba burbureen, 625 guri oo kalena ay soo gaareen burbur iyo dhaawac kala duwan.
Duufaantu waxay sidoo kale saameyn xooggan ku yeelatay dhinaca beeraha. Qiyaastii 1,060 hektar oo dalag ah ayaa waxyeello soo gaartay, kuwaas oo intooda badan la beeray xilligii roobabka Abriil, islamarkaana weli ku jiray marxaladdii koritaanka.
Mas’uuliyiintu waxay ka digeen in khasaarahan uu saameyn ku yeelan karo wax-soo-saarka cuntada iyo nolosha kumannaan qoys oo beeraley ah.
Habtom Zenebe ayaa sheegay in degmada ay ka hor duufaanta soo martay 46 maalmood oo xiriir ah oo aan wax roob ahi ka di’in. Wuxuu xusay in saadaasha hawadu ay muujinayso in roobabka xilliyeedku ay dib u dhici doonaan, isla markaana aysan si joogto ah u di’i doonin, arrintaas oo sii kordhin karta walaaca laga qabo xaaladda beeraha iyo maciishadda dadka deegaanka.
Saraakiisha degmada ayaa sheegay in 2,134 qoys oo u dhiganta ku dhowaad 10,556 qof, ay ku barakaceen musiibada.
Intooda badan waxay gabaad ka dhigteen guryaha eheladooda iyo deriskooda, halka qaar kalena la dejiyay hoy ku-meel-gaar ah. Maamulka ayaa sheegay in dadkaasi ay si degdeg ah ugu baahan yihiin cunto, biyo nadiif ah, hoy iyo adeegyo caafimaad.
“Ilaa hadda wax gargaar ah lama helin, balse mas’uuliyiin ka socday degmada, gobolka iyo aagga ayaa booqday goobaha ay dhibaatadu ka dhacday, waxaana rajeynaynaa in gargaar degdeg ah uu xigi doono,” ayuu yiri Habtom oo ka digay in xaaladdu kasii dari karto haddii gargaar degdeg ah aan la gaarsiin.
Dhanka kale, Hay’adda Saadaasha Hawada ee Itoobiya ayaa ka digtay in isbeddellada aan caadiga ahayn ee cimiladu ay saameyn ku yeelan karaan qaybo badan oo dalka ah, oo ay ku jirto gobolka Tigray.
Hay’addu waxay sheegtay in deegaanno qaar ay wajihi karaan abaaro, halka kuwo kalena ay halis ugu jiraan daadad iyo dhul-go’ ka dhasha roobab ka badan heerarkii caadiga ahaa, taasoo sare u qaadaysa baahida loo qabo gurmad degdeg ah.