Minneapolis (Somalia Today) – Aimee Bock, oo ahayd madaxa hay’adda Feeding Our Future ee gobolka Minnesota, ayaa lagu xukumay ku dhawaad 42 sano oo xabsi ah, kadib markii lagu helay inay hormuud ka ahayd mid ka mid ah kiisaskii ugu waaweynaa ee khiyaano dhaqaale ee la xiriira barnaamijyadii gargaarka COVID-19 ee dalka Mareykanka.
Garsoore federaal ah oo ku sugan Minneapolis ayaa Khamiistii Bock ku xukuntay 500 bilood oo xabsi ah, taas oo u dhiganta 41 sano iyo 8 bilood. Xukunka ayaa la xiriira qorshe lagu dhacay ku dhawaad $250 milyan oo doollar oo loogu talagalay barnaamijyo federaal ah oo lagu quudinayay carruurta xilligii faafitaanka COVID-19.
Xeer-ilaaliyayaasha federaalka ayaa sheegay in Feeding Our Future ay noqotay xarunta shabakad ballaaran oo lagu gudbin jiray sheegashooyin been abuur ah, lagu abuuri jiray goobo cunto-qaybin oo aan jirin ama aan shaqayn, laguna sameyn jiray liisas carruur ah oo been ah si lacag looga helo dowladda federaalka.
Xukun culus
Bock, oo 45 jir ah, ayaa sanadkii 2025 xeerbeegti federaal ah ku heshay dambiyo ay ka mid yihiin shirqool, khiyaano dhanka isgaarsiinta ah iyo laaluush. Waxay muddo dheer ku adkaysanaysay inaysan dambi gelin, balse waxay maxkamadda ka hor sheegtay inay fahamsan tahay in barnaamijkii ay ilaalin lahayd uu fashilmay.
“Waan fahamsanahay inaan guuldarraystay. Waxaan guuldarreystay dadweynaha, qoyskayga iyo qof walba,” ayay Bock ka sheegtay maxkamadda, iyadoo ilmaynaysa ka hor inta aan xukunka lagu ridin.
Xeer-ilaaliyayaasha ayaa codsaday in lagu xukumo 50 sano oo xabsi ah, iyagoo ku dooday in dambiyadeedu ay keeneen khasaare baaxad leh oo saameyntiisu ka baxsan tahay lacagtii la dhacay. Qareenkeeda, Kenneth Udoibok, ayaa codsaday xukun aad uga gaaban, isagoo sheegay in Bock si qaldan loogu sawiray inay ahayd maskaxdii keliya ee ka dambeysay khiyaanada.
Garsoore Nancy Brasel ayaa sheegtay in Bock ay ku jirtay “xudunta” shabakad khiyaano ah oo si weyn u dhaawacday kalsoonida shacabka ee barnaamijyada dowladda. Maxkamaddu waxay sidoo kale ku amartay inay bixiso in ka badan $240 milyan oo doollar oo magdhow ah.
Lacag carruur laheyd
Feeding Our Future ayaa sheegan jirtay inay malaayiin cunto ah gaarsiisay carruur danyar ah xilligii iskuulladu xirnaayeen ee COVID-19. Hase yeeshee, baarayaasha federaalka ayaa sheegay in lacag badan lagu qaatay dalabyo been ah, halka qayb weyn oo ka mid ah dhaqaalihii la dhacay lagu iibsaday guryo, gaadiid qaali ah, safarro, dahab iyo hanti kale.
Kiiska ayaa billowday inuu si weyn u soo shaac baxo kadib markii FBI-du ay 2022 baaritaanno ku sameysay xarumo la xiriiray Feeding Our Future. Tan iyo markaas, tobannaan qof ayaa lagu soo oogay dacwado la xiriira khiyaanada cuntada, halka ugu yaraan 65 qof lagu xukumay ama ay qirteen dambiyo la xiriira kiisaska is-dul saaran ee Minnesota.
Inkasta oo dad badan oo lagu soo oogay kiiska ay yihiin Soomaali-Mareykan, Bock lafteedu kama tirsanayn bulshada Soomaalida. Arrintaas ayaa noqotay mid muhiim ah, maadaama kiisku uu si weyn ugu dhex milmay dood siyaasadeed oo ka dhalatay eedeymo guud oo lagu jeediyay Soomaalida Minnesota.
Dacwado cusub
Xukunka Bock ayaa yimid isla toddobaad ay mas’uuliyiinta federaalka ku dhawaaqeen dacwado cusub oo lagu soo oogay 15 qof oo kale oo lagu eedeeyay khiyaano la xiriirta barnaamijyada Medicaid iyo adeegyada bulshada ee gobolka Minnesota. Wasaaradda Caddaaladda Mareykanka ayaa sheegtay in dacwadahaas cusub ay la xiriiraan in ka badan $90 milyan oo doollar oo lacag dadweyne ah.
Dadka dacwadaha cusub wajahaya waxaa ka mid ah Fahima Mahamud, oo ahayd madaxa Future Leaders Early Learning Center, xarun xannaano carruureed oo ku taal Minneapolis. Xeer-ilaaliyayaasha ayaa ku eedeeyay in xarunteedu ay si khaldan u heshay ku dhawaad $4.6 milyan oo doollar oo la xiriira barnaamijka kaalmada daryeelka carruurta, iyadoo sidoo kale horay loogu soo oogay dacwad la xiriirta barnaamijkii Feeding Our Future. Mahamud ayaa horey u beenisay eedeymaha la xiriira khiyaanada cuntada.
Laba qof oo kale ayaa lagu eedeeyay inay u shirqooleen inay qaataan $975,000 oo ka yimid barnaamijyo Medicaid ah oo loogu talagalay adeegyada guriyeynta, iyadoo la sheegay in adeegyadaas aan la bixin. Laba kale ayaa lagu eedeeyay inay heleen $21.1 milyan iyagoo Medicaid ka dalbaday lacag loogu magac daray daaweynta carruurta qaba autism-ka, taas oo baarayaashu sheegeen inay ahayd mid aan loo baahnayn ama aan la bixin.
Kiis la siyaasadeeyay
Kiiska Feeding Our Future ayaa muddooyinkii dambe ka baxay maxkamadaha, wuxuuna noqday arrin siyaasadeed oo qaran. Madaxweyne Donald Trump ayaa sanadkii hore u adeegsaday kiisaska khiyaanada ee Minnesota inuu ku weeraro Soomaalida gobolkaas iyo maamulka guddoomiye Tim Walz.
Trump ayaa baraha bulshada ku sheegay in Minnesota ay noqotay xarun lagu dhaqo lacagaha khiyaanada ah, isagoo si gaar ah u weeraray Soomaalida gobolka. Hadalladaas ayaa dhaliyay cambaareyn xooggan, iyadoo hoggaamiyeyaal bulsho iyo siyaasiyiin Minnesota ah ay ku eedeeyeen inuu falalka dad gaar ah u adeegsanayo beegsi guud oo ka dhan ah bulshada Soomaalida-Mareykanka.
Dabayaaqadii 2025, maamulka Trump ayaa sidoo kale qaaday tallaabooyin la xiriira lacagaha federaalka ee daryeelka carruurta, isagoo sabab uga dhigay eedeymo khiyaano oo ka jiray Minnesota. Walz ayaa xilligaas ku eedeeyay Trump inuu siyaasadeynayo baaritaannada, isla markaana uu si gaar ah u bartilmaameedsanayo bulshooyinka Soomaalida-Mareykanka.
Kiiska Bock ayaa hadda noqday mid ka mid ah xukunnadii ugu cuslaa ee laga rido dacwadaha khiyaanada ee xilligii COVID-19, wuxuuna sii kordhiyay cadaadiska saaran Minnesota ee ku saabsan sida ay u ilaaliso barnaamijyada adeegyada bulshada ee lagu bixiyo lacagta canshuur-bixiyayaasha.