25.1 C
Mogadishu
Friday, July 3, 2026

Mareykanka oo ka hor-tagay qorshe Israel ku dili laheyd Abbas Araghchi iyo Ghalibaf

By Asad Cabdullahi Mataan
Bookmark
Bookmarked

Share

Washington (Caasimada Online) – Saraakiil ka tirsan Mareykanka ayaa rumeysnaa in Israel ay qorsheysay dilka laba ka mid ah madaxda sare ee Iran, xilli Washington ay wadahadallo xasaasi ah kula jirtay Tehran si loo gaaro heshiis nabadeed oo ku-meel-gaar ah, sida ay werisay warbaahinta Mareykanka.

Warbixinta, oo lagu xigtay saraakiil Mareykan ah oo hadda xil haya iyo kuwo hore, ayaa sheegtay in walaaca ugu weyn uu ka taagnaa badqabka Wasiirka Arrimaha Dibadda Iran Abbas Araghchi iyo Guddoomiyaha Baarlamaanka Mohammad Bagher Ghalibaf, kuwaas oo door muhiim ah ku lahaa wada-hadallada nabadeed.

Mareykanka ayaa ka baqay in haddii Israel ay beegsato labadaas mas’uul ay burburi karto rajada wadahadallada, isla markaana uu dib u qarxi karo dagaal uu Washington doonayay in lagu xakameeyo hannaan diblomaasiyadeed.

Ilo wareedyada ayaa sheegay in walaaca Washington uu gaaray heer Mareykanku dalal gobolka ku yaalla ka codsaday inay Iran uga digaan suurta-galnimada in Israel ay beegsato labada mas’uul.

Khilaafka Mareykanka iyo Israel

Saraakiisha Mareykanka ayaa qiray in intii uu dagaalku socday Araghchi iyo Ghalibaf, maadaama ay ka tirsan yihiin hoggaanka sare ee Iran, ay Israel u arki kartay bartilmaameed sharci ah.

Hase yeeshee, marka ay wada-hadalladu si dhab ah u billowdeen bishii April, Washington waxay rumeysneyd in isku-day kasta oo lagu dilo labada nin uu noqon lahaa tallaabo si toos ah u fashilin karta dadaallada nabadda.

Arrintan ayaa muujineysa sida ujeeddooyinka dagaal ee Mareykanka iyo Israel, oo bilowgii isku dhawaa, ay markii dambe si weyn u kala fogaadeen.

Mareykanka ayaa doonayay heshiis nabadeed oo joojiya dagaalka, halka Israel ay shaki weyn ka qabtay xabbad-joojinta iyo wada-hadallada lala galay Tehran.

Sida warbixintu sheegtay, Israel ayaa tan iyo bilowgii dagaalka mudnaanta siisay beegsiga hoggaanka sare ee Iran, iyadoo doonaysay inay disho masuuliyiin badan oo sar-sare.

Qaar ka mid ah dadka la dilay ayaa la sheegay inay ahaayeen xubno Mareykanku u arkayay inay ka mid noqon karaan dadka lagu gorgortami karo, oo ay ku jireen Ali Larijani, oo ahaa mas’uul sare oo amni, iyo Kamal Kharazi, oo hore u soo noqday wasiirka arrimaha dibadda Iran.

Wadahadallo xasaasi ah

Araghchi iyo Ghalibaf ayaa la sheegay inay noqdeen labada mas’uul ee ugu muhiimsan dhinaca Iran ee kala shaqeynayay dalal gobolka ku yaalla xabbad-joojin iyo heshiis nabadeed oo waara oo lala gaaro Mareykanka.

Bishii June, Mareykanka iyo Iran ayaa gaaray qaab-dhismeed heshiis oo lagu doonayay in lagu furo marinka Hormuz, isla markaana lagu dejiyo jidka wada-hadallo dambe oo ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Tehran.

Laakiin heshiiskaas waxaa si weyn uga carooday siyaasiyiin iyo falanqeeyayaal Israel ah, kuwaas oo u arkayay inuu ka gaabiyay ujeeddooyinkii Israel ee ahaa in la wiiqo awoodda maamulka Iran, la burburiyo kooxaha ay Tehran taageerto, isla markaana dhaawac culus loo geysto barnaamijkeeda gantaallada.

Saraakiil Israel ah ayaa sidoo kale ka walaacsanaa in heshiisku Iran u oggolaan karo inay hesho dhaqaale badan oo ay dib ugu dhisto awooddeeda dagaal, iyadoo aan si dhab ah loo xaddidin hamigeeda nukliyeerka.

Safaaradda Israel ee Washington ayaa ka gaabsatay inay ka hadasho warbixinta.

Mas’uul Mareykan ah oo wax laga weydiiyay qorshaha Israel iyo digniinta la sheegay in loo diray Iran ayaa sheegay in wada-hadallada Mareykanka iyo Iran ay weli socdaan, islamarkaana wakiillo ka tirsan maamulka Donald Trump ay kulamo wax-ku-ool ah ku yeesheen Qatar.

Mas’uulka ayaa sheegay in Trump uu doonayo in hannaanka nabadda “uu fursad helo.”

Digniino iyo safarro qarsoodi ah

Wargeyska Wall Street Journal ayaa bishii March weriyay in Israel ay Araghchi iyo Ghalibaf ku dartay liiska bartilmaameedyada, balse si ku-meel-gaar ah looga saaray markii Mareykanku billaabay inuu sahmiyo wada-hadallo lala galo Iran. Reuters ayaa sidoo kale werisay in Pakistan ay door ka qaadatay dadaallo lagu ilaalinayay labada mas’uul, iyadoo sheegtay in Islamabad ay Washington uga digtay in haddii la dilo mas’uuliyiintaas aysan jiri doonin cid lala hadlo.

Sida warbixintu sheegtay, Washington waxay xilligaa ogaatay in ugu yaraan Ghalibaf uu ku jiray liiska bartilmaameedka Israel, waxayna Israel ka codsatay inay ka laabato tallaabadaas.

Ghalibaf ayaa dhowr jeer ka badbaaday weerarro Israel lala xiriiriyay, oo ay ku jirto weerar lagu qaaday kulan qarsoodi ah oo ay lahaayeen madax sare oo Iran ah, sida ay sheegeen saraakiil Iran ah.

Bishii April, Ghalibaf ayaa lagu waday inuu u safro Islamabad si uu ula kulmo Madaxweyne ku-xigeenka Mareykanka JD Vance. Laakiin saraakiisha amniga Iran ayaa ka walwalsanaa in Israel ay safarkaas u adeegsato fursad lagu khaarijiyo isaga ama Araghchi, si loo carqaladeeyo wada-hadallada.

Iran ayaa markaas dammaanad ka raadsatay Mareykanka, iyadoo adeegsaneysay dhexdhexaadiyeyaal Pakistani iyo Qatari ah, si Israel aysan u fulin howlgal qarsoodi ah oo ka dhan ah wafdiga Iran.

Diyaarado dagaal oo Pakistan leedahay ayaa la sheegay inay galbiyeen diyaaraddii Iran ee waday wafdi ka badan 70 qof, laga soo bilaabo xadka Iran ilaa Islamabad, kadibna dib ugu celiyeen markii kulanku dhammaaday.

Si kastaba, markii wafdigu ku laabanayay Tehran, waxaa soo baxay digniin amni oo la xiriirtay Israel.

Ciidamada amniga Iran ayaa la sheegay inay diyaaraddii Ghalibaf ku wargeliyeen in xog sirdoon ay muujineyso in Israel qorsheyneyso inay weerarto diyaaradda, islamarkaana laba diyaaradood oo dagaal oo Israel ah ay galeen hawada Iran iyagoo ka yimid dhanka xadka galbeed ee u dhow Iraq.

Diyaaradda ayaa si degdeg ah ugu degtay magaalada Mashhad, oo ah garoonka ugu dhow xadka Pakistan, halka wafdigii Iran ay siddeed saacadood dhulka ku mareen si ay dib ugu laabtaan Tehran.

Inkastoo halistaas jirto, Araghchi iyo Ghalibaf ayaa sii watay safarrada diblomaasiyadeed, iyagoo bishii May u duulay Qatar, kadibna bishii June tagay Switzerland si ay halkaas ugula kulmaan Vance iyo wafdiga Mareykanka.

Wadahadallada ugu dambeeyay ee Doha ayaa weli lagu tilmaamayaa kuwo jilicsan, iyadoo dhinacyadu isku dayayaan inay xoojiyaan heshiiskii ku-meel-gaarka ahaa ee bishii June, kaas oo weli ay hareeyeen khilaafaad ku saabsan Hormuz, cunaqabateyn iyo barnaamijka nukliyeerka Iran.

- Advertisement -

Read more

Local News