Muqdisho (Caasimada Online) – Pakistan ayaa Sacuudi Carabiya u dirtay 8,000 oo askari, guuto diyaarado dagaal ah iyo nidaam difaac cirka ah oo Shiinuhu sameeyey, iyadoo la fulinayo heshiis difaac oo labada dal kala saxiixdeen, sida ay qortay Reuters.
Dhaq-dhaqaaqan militari, oo billowday horraantii bishii Abriil, ayaa si weyn u kordhinaya joogitaanka ciidamada iyo qalabka dagaal ee Pakistan ku leedahay Sacuudiga, xilli xiisadda Bariga Dhexe ay sii xoogeysatay kadib dagaalka Mareykanka iyo Israel ay ku qaadeen Iran.
Pakistan ayaa dirtay guuto ka kooban ku dhowaad 16 diyaaradood oo dagaal, kuwaas oo badankood ah nooca JF-17 oo ay Islamabad si wadajir ah ula sameyso Shiinaha. Waxay sidoo kale Sacuudiga geysay nidaamka difaaca cirka ee HQ-9, oo ka mid ah hubka casriga ah ee Shiinuhu soo saaro.
Joogitaanka nidaamkan Shiinaha laga keenay ayaa Sacuudiga ka dhigaya dal ay isku dhinac ka shaqeynayaan qalab difaac oo ay kala sameeyeen Shiinaha iyo Mareykanka. Riyadh horey waxay u haysatay nidaamyada difaaca cirka ee Patriot iyo THAAD, waxaana lagu tilmaamaa inay leedahay kaydka ugu weyn ee gantaallada Patriot ee dalalka Khaliijka.
Heshiiska difaac ee Pakistan iyo Sacuudiga ayaa la saxiixay bishii Sebtember 2025, kadib weerarkii Israel ay ku qaaday xubno ka tirsan Hamas oo ku sugnaa Doha, Qatar. Heshiiskaas ayaa dhigaya in weerar lagu qaado mid ka mid ah labada dal loo arko weerar lagu qaaday labadaba.
Dagaalka Iran ayaa iftiimiyay muhiimadda heshiiskaas, gaar ahaan kadib markii Tehran ay kaga jawaabtay weerarka Mareykanka iyo Israel duqeymo ay ku qaadday dalal ku yaalla Khaliijka.
Qaar ka mid ah falanqeeyayaasha iyo qorayaasha Sacuudiga ayaa toddobaadyadii hore ee dagaalka ku dooday in heshiiska Pakistan uu Riyadh gelinayo dalladda difaaca nukliyeerka ee Islamabad, maadaama Pakistan ay tahay dal Muslim ah oo haysta hubka nukliyeerka.
Hase yeeshee, saraakiil Mareykan ah ayaa sheegay in Islamabad ay ka walaacday qaabka loo adeegsanayo hadalkaas, isla markaana ay arrinta kala hadashay Sacuudiga.
Dirista ciidamadan iyo hubkan ayaa muujineysa in Pakistan ay isku dayeyso inay si toos ah uga jawaabto walaaca amni ee Sacuudiga. Reuters ayaa sheegtay in heshiisku furayo suurtagalnimada in ilaa 80,000 oo askari oo Pakistani ah loo diro Sacuudiga si ay uga qeyb qaataan sugidda xuduudaha boqortooyada haddii xaaladdu sii xumaato.
Heshiiska ayaa sidoo kale dhigaya in maraakiib dagaal oo Pakistani ah la geeyo Sacuudiga, inkastoo aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin in maraakiibtaas ay gaareen boqortooyada.
Tallaabadan ayaa timid iyadoo marinno muhiim u ah ganacsiga iyo amniga gobolka ay wajahaan cadaadis militari. Marinka Hormuz ayaa ku jira xaalad cakiran oo ay saameeyeen xannibaado iska soo horjeeda oo ay kala wadaan Iran iyo Mareykanka, halka xeebta Badda Cas ee Sacuudiga ay ku tiirsan tahay marin-biyoodka Bab el-Mandeb, oo horey ay weerarro uga fuliyeen Xuutiyiinta Yemen.
Pakistan iyo Sacuudiga waxay leeyihiin xiriir amni oo soo jiray muddo dheer. Islamabad ayaa horey boqortooyada ugu dirtay tababarayaal militari iyo ciidamo, halka Riyadh ay muddo dheer Pakistan siineysay taageero dhaqaale iyo mid diblomaasiyadeed.
Xiriirkaas ayaa hadda yeelanaya waji cusub, iyadoo Sacuudiga uu raadinayo dammaanad amni oo ballaaran xilli gobolka uu wajahayo dagaal, hanjabaado gantaallo iyo tartan saameyn oo u dhexeeya quwadaha waaweyn.
Pakistan ayaa sidoo kale door dhexdhexaadin ah ka ciyaartay dadaallo lagu qaboojinayay xiisadda Mareykanka iyo Iran bishii Abriil. Sacuudiga ayaa taageeray wada-hadalladaas, waxaana markii dambe Riyadh ay Islamabad siisay taageero dhaqaale, kadib markii Imaaraadka Carabta uu ka laabtay deyn dhan 3 bilyan oo dollar oo uu siin lahaa Pakistan.
Dhinaca kale, Sacuudiga iyo Pakistan ayaa ka wada hadlay ballaarinta heshiiskooda amni si loogu daro Turkey, taas oo muujineysa in Riyadh ay dhiseyso shabakad difaac oo ka baxsan qaabkii ay muddo dheer ugu tiirsaneyd Mareykanka.
Warbixinno kale ayaa sheegay in Pakistan ay hub u dirtay maamulka bariga Libya ee uu hoggaamiyo Khalifa Haftar, iyadoo heshiiskaas ay maalgelisay Sacuudiga. Arrintaas ayaa muujineysa in Riyadh ay adeegsaneyso xiriirka Islamabad si ay saameyn ugu yeelato isku dheellitirka awoodda gobolka, gaar ahaan meelaha ay Imaaraadka Carabta saameyn xooggan ku leedahay.
Dhaq-dhaqaaqan cusub ayaa Pakistan ka dhigaya tiir muhiim ah oo ku jira istaraatiijiyadda amniga Sacuudiga, halka Sacuudiga uu u muuqdo inuu isku dayayo inuu yareeyo ku tiirsanaantiisa hal dhinac ah ee Mareykanka, isagoo isla waqtigaas xoojinaya xiriirka uu la leeyahay dalal Muslim ah oo leh awood militari oo muuqata.