Riyadh (Caasimada Online) – Dadka Carabta ah ee isticmaala baraha bulshada ayaa muujiyay sida ay uga xun yihiin weerarka ay Israa’iil ku qaaday Qatar, kaas oo lagu bartilmaameedsaday madaxda sare ee Xamaas. Arrintani waxay dhalisay su’aal ku saabsan waddanka xiga ee Israa’iil beegsan karto.

Qaarkood waxay tilmaameen Masar, Sacuudi Carabiya iyo Turkiga. Qaar kale ayaa farta ku fiiqay Mareykanka iyo Britain, iyagoo ku eedeeyay inay ka dambeeyeen weerarka, isla markaana ku baaqay in dalalka Khaliijka iyo Carabta ay si wadajir ah uga jawaabaan weerarrada Israa’iil.

Sebtembar 10-keedii, dhowr hashtag oo Carabi ah—oo ay ka mid yihiin “Doha,” “Saldhigyada Mareykanka,” iyo “Israa’iil,” iyo sidoo kale magacyada dalalka Carabta—ayaa ku soo kordhay shabakadda bulshada ee X, waxaana la wadaagay in ka badan 598,000 jeer.

Maxaa xiga?

Dad badan oo baraha bulshada isticmaalaya ayaa rumaysan in weerarkii Dooxa uu ahaa fariin cad oo Israa’iil u dirtay dalal kale oo Carbeed, gaar ahaan Masar.

Hoggaamiyaha mucaaradka Masar, Taariq Xabiib, ayaan meesha ka saarin suurtagalnimada in Israa’iil ay weerarto Riyaad ama Qaahira, isagoo yiri: “Tani way ka sahlan tahay sida ay u muuqato.” Waxa uu ku booriyay taageerayaasha madaxweyne Abdel Fattah al-Sisi inay fahmaan in dalka uu khatar ku jiro.

Saxafiga iyo cilmi-baaraha Masar, Rania Badawi, ayaa sheegtay: “Israa’iil waxay si cad u sheegtay inaysan jirin wax xasaanad ah oo ay leeyihiin hoggaamiyeyaasha Xamaas meel kasta oo ay joogaan.” Waxay ka digtay in tani ay hadda ka dhigan tahay in martigelinta wafdiga Xamaas aysan ahayn khatar siyaasadeed oo keliya, balse ay tahay khatar ku saabsan amniga qaranka.

Badawi waxay intaas ku dartay: “Kuwa leh Masar ma aha Qatar, Israa’iilna kuma dhiiranayso inay sidaas sameyso, waa sax. Laakiin waxay iska indha tirayaan xaqiiqda ah in maanta runta jirta ay ka hor imanayso caqli-galnimadii shalay, wixii shalayna aan macquul ahayn ay maanta dhab ka noqdeen.”

Mid ka mid ah dadka reer Urdun ee baraha bulshada ku qora ayaa qoray: “Weerarkii Dooxa ka dib, dhammaan indhuhu waxay ku soo jeedaan Masar.” Wuxuu ku daray in “mashruuca Sahayuuniyadda iyo Maraykanku aanu lahayn wax xuduud ah: khiyaano, go’doomin, qarxin… waxay si tartiib tartiib ah u shidayaan Bariga Dhexe dab iyo sharaf dhac. Qof kasta oo maanta dareema ammaan, berri wuxuu noqon karaa bartilmaameed!”

Dhanka kale, Khaled Farid Salam ayaa qoraal uu Facebook ku soo dhigay ku sheegay in Turkiga uu sidoo kale noqon karo bartilmaameed macquul ah, hase yeeshee dhinaca Masar uu yahay kan ugu xasaasisan, maadaama uu yahay goob colaado badan iyo dhaqaale xumo baahsan.

Falanqeeye siyaasadeed oo reer Kuwait ah, Maxamed Hayef Al-Mutairi, ayaa sheegay in Israa’iil “aysan doonayn nabad ama gorgortan, balse ay rabto inay xukun ku soo rogto dunida Carabta oo dhan.” Wuxuu ugu baaqay dalalka caadi ka dhigtay xiriirka Israa’iil inay dib u eegaan mowqifkooda.

Kooxda “Omanis Against Normalizing Relations with Israel” ee baraha bulshada X ayaa qoraal u diray in ka badan 112,000 taageerayaal ah, iyagoo leh: “Shalay Tunisia, maanta Doha, berri dalkayga iyo dalkaaga.”

Doorka Maraykanka iyo xulafadiisa

Dadka kale ee baraha bulshada ayaa tilmaamay doorka Mareykanka iyo UK, iyo sidoo kale iskaashiga dawladaha Carabta ee suurto-geliyay weerarka cirka ah.

Suxufiga iyo aqoonyahanka reer Kuwait, Cali Al-Sand, ayaa sheegay in Mareykanku siiyay Israa’iil ogolaanshaha weerarka.

Qoraal uu daabacay qof Ciraaqi ah ayaa muujiyay sawir gacmeed uu ku sawiran yahay Donald Trump oo gacanta ku haya sanduuq lacag ah oo laga qaaday dalalka Khaliijka iyo Beershiya, isaga oo sagootinaya Amiirka Qatar, Madaxweynaha Imaaraadka iyo Dhaxalsugaha Sacuudiga oo qaba nigisyo, kuna sii jeeda diyaarado. Wuxuu ku qoray: “Lacagtooda ayaa lagu garaacay.”

Khaalid bin Seif, ololeeye reer Cumaan ah, ayaa sheegay in haddii dalalka Khaliijka “ay u midoobi waayaan inay si cad ugu dhawaaqaan dagaal ka dhan ah Sahayuuniyadda, isla markaana ay xiriirka u jaraan Mareykanka, jawaab kale ma noqon doonto mid qiimo leh.”

Isxaaq Cali, oo ahaa dhaqdhaqaaqe xuquuqda aadanaha ah oo reer Sacuudi ah balse hadda ku nool New Zealand, ayaa ku tilmaamay weerarrada inay ka tarjumayaan “soo ifbaxa Israa’iil weyn.”

Qaar kale ayaa dhaliilay joogitaanka saldhigyada Mareykanka ee Qatar, iyagoo ku sheegay inay yihiin xarumo “gardarrada dagaalka,” halka kuwo kale ay ku doodeen in saldhigyadu u jiraan oo keliya “in la ilaaliyo Israa’iil.”