Muqdisho (Caasimada Online) – Iyada oo haatan wada-hadallo xasaasi ah ay u socdaan Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa waxaa marba marka ka dambeysay sii xoogeysanaya dadaalka socda ee loogu gogol xaarayo heshiis ay gaaraan saddexda dhinac.
Wada-hadalladan saddex geesoodka ah ayaa loo arkaa dhacdo siyaasadeed oo wayn, iyaga oo haatan maraya maraya meel wanaagsan, waxayna ku dhowyihiin inay gaaraan heshiis buuxa.
Guddoomiyihihii hore ee baarlamaanka HirShabelle, Sheekh Cismaan Barre Maxamed oo wareysi siiyay Somali Cable Tv ayaa ka hadlay aragtidiisa ku aadan wada-hadallada socda, wuxuuna soo dhaweeyay inuu tanaasulo madaxwene Xasan, uuna tego Jubbaland iyo Puntland.
“In Jubbaland iyo Puntand uu tego madaxweynaha waa wax aad u wanaagsan, mana ah haddii loo tanaasulay wax dhibaato keenaayo” ayuu yiri guddoomiyhii hore ee baarlamaanka HirShabelle.
Sidoo kale wuxuu rajo wanaagsan ka muujiyay inay guuleystaan wada-hadallada socda oo qorshahoodu yahay in xal lagu gaaro kahor doorashooyinka la aadayo sanadka 2026.a
“Madaxweynaha waa astaanta qaranka, sida uu dhigayo dastuurka aad, dalka Soomaaliya uu yahay federaal aad ayay muhiim u tahay in la wada-hadlo, iyagan way ku mahadsan yihiin inay tanaasuleen” ayuu mar kale yiri Sheekh Cismaan Barre
Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Waxaa wanaagsan dalkan oo mideysan oo dadku isku dhinac u wada jedaan ayaa guul noo ah madaxweynaha u ah, maadaama uu hal hees ka dhigtay Soomaali heshiis ah, dunidana heshiis la’ah”.
Si kastaa, Wada-hadallada ayaa haatan galay marxalad marxalad xasaasi ah, iyadoo lagu wado in madaxweyne Xasan Sheekh uu gaaro magaalada Kismaayo oo loo asteeyey inay noqoto goobta la filayo inuu kulanka dhaco, halkaas oo ay isku arki doonaan Xasan Sheekh iyo Axmed Madoobe.
Waxaa markii hore wada-hadallada soo jeedisay Villa Somalia, iyadoo dalalka deriska loo maray dalabka in labada dhinac la isu keeno. Imaaraadka Carabta ayaa si gaar ah ugu lug yeeshay gogol xaarka, kadib safarro saraakiishooda ay ku yimaadeen Muqdisho.
Sidoo kale, maalin kahor madaxweyne Xasan Sheekh oo khudbad ka jeediyay Baarlamaanka ayaa la wadaagay qorshihiisa ku aadan Jubbaland iyo Puntland oo uu haatan kula jiro wada-hadallo lagu dhameynayo khilaafka dhexdooda ah. Madaxweynaa ayaa Baarlamaanka u sheegay in khilaafkooda ay dhawaan xalisanayaan, isla markaana aan lagu xalin doonin xoog iyo xabad ee lagu xalinayo miiska wada-hadalka.
“Waxaan wali dadaal ugu jirnaa oo aanan ka harin walaalaha ka goos qabsaday in ay qayb ka noqdaan geeddi-socodka xasilinta siyaasadda dalka. Haddane maqaamka iyo mas’uuliyadda oo lagu kabay odaytinimada iyo nabad dooneynta mas’uuliyadda heer qaran, waxay na faraysaa in aan qof kasta oo wax tabanayo raadinno, waana ku sii soconaynaa wadadaas Alle idankii.” ayuu khdubaddiisa ku yiri madaxweyne Xasan Sheekh Maxaamuud.
Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, kadib markii uu muran xooggan ka dhashay wax ka beddelka dastuurka iyo hannaanka doorashooyinka dalka oo ay isku qabteen Dawladda Federaalka Soomaaliya, Jubbaland, Puntland & Madasha Samatabixinta.