Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda Al-Shabaab ayaa billowday inay si dacaayad ah uga faa’iideysato go’aankii Mareykanka uu ugu diiday garsoore Soomaaliyeed Cumar Cabdulkadir Cartan inuu galo dalkaas si uu uga qeyb qaato dhex-dhexaadinta Koobka Adduunka ee 2026, xilli kiiskaas uu caro iyo niyad-jab xooggan ka dhaliyay gudaha Soomaaliya.
Warbaahinta ku hadasha afka Al-Shabaab ayaa baahisay qoraal ay ku sheegtay in go’aanka Mareykanka uu muujinayo waxa ay ugu yeertay “nacaybka dhabta ah” ee Washington u qabto shacabka Soomaaliyeed. Qoraalkaas ayaa qeyb ka ah dadaal muuqda oo ay kooxdu ku doonayso inay dhacdada ugu beddesho farriin siyaasadeed iyo mid xagjirnimo oo ka dhan ah Mareykanka iyo dowladda Soomaaliya.
Cumar Cartan, oo ka mid ah garsoorayaasha ugu sarreeya qaaradda Afrika, ayaa lagu waday inuu noqdo garsoorihii ugu horreeyay ee Soomaaliyeed ee ka qeyb gala Koobka Adduunka. Balse waxaa laga celiyay garoonka diyaaradaha Miami, inkastoo uu haystay oggolaansho socdaal oo hore loogu siiyay inuu Mareykanka ku tago.
FIFA ayaa xaqiijisay in Cartan uusan tababar iyo ciyaar-qabasho midna ka sameyn doonin Koobka Adduunka, maadaama go’aanka oggolaanshaha gelitaanka dalka martigelinaya uu ku jiro gacanta dowladda Mareykanka. Maamulka Mareykanka ayaa dhankiisa sheegay in diidmada lagu saleeyay baaritaan amni, balse faahfaahin buuxda kama bixin eedeymaha loo cuskanayo.
Kiiskaas ayaa si weyn uga careysiiyay Soomaalida, maadaama Cumar Cartan loo arkayay astaan qaran oo guul ka gaartay heer caalami ah. Markii uu Muqdisho ku soo laabtay, waxaa si weyn u soo dhaweeyay dadweyne, mas’uuliyiin iyo taageerayaal kubadda cagta ah, kuwaas oo u arkayay in guushiisa aysan ku koobneyn garsoorenimo, balse ay ahayd magac iyo sharaf u soo hoyatay Soomaaliya.
Al-Shabaab ayaa hadda isku dayeysa inay dareenkaas qaran u rogto farriin ka dhan ah Mareykanka. Qoraalka ay baahisay warbaahinta kooxda ayaa ku doodaya in Washington aysan Soomaaliya ula macaamilin saaxiibtinimo, balse ay taageerto hoggaan ay kooxdu ku tilmaantay musuqmaasuq iyo siyaasiyiin ku tiirsan shisheeye.
Kooxda ayaa sidoo kale ku eedeysay Mareykanka inuu faragelin ku hayo siyaasadda Soomaaliya, isla markaana uu dagaal dhaqaale iyo mid militari ku hayo dalka. Waxay si gaar ah u xustay duqeymaha diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Mareykanka ka fuliya Soomaaliya, iyadoo sheegtay in weerarradaasi ay waxyeello u geystaan rayid.
Si kastaba, qoraalka Al-Shabaab ayaa si cad u muujinaya in kooxdu ay dhacdadan u aragto fursad ay ku xoojiso sheekadeeda siyaasadeed ee muddada dheer ku dhisneyd ka-horimaadka Mareykanka, dowladda federaalka iyo dalalka taageera Soomaaliya, inkasta oo kooxda aysan xitaa ogoleyn daawashada kubadda cagta.
Khabiirro amni ayaa inta badan sheegaya in kooxaha xagjirka ah ay dhacdooyinka noocan ah u adeegsadaan kicinta dareenka bulshada, gaar ahaan marka ay dhacdo la xiriirto sharaf qaran, caddaalad-darro la dareemayo, ama go’aan dibadeed oo saameynaya muwaadin caan ah.
Kiiska Cumar Cartan ayaa ka duwan dhacdooyin siyaasadeed oo caadi ah, sababtoo ah wuxuu si toos ah u taabanayaa arrin si weyn Soomaalidu ugu faantay: in markii ugu horreysay garsoore Soomaaliyeed uu ka soo muuqdo masraxa ugu weyn kubadda cagta adduunka. Taas ayaa ka dhigtay dhacdo leh miisaan shucuureed oo ay si fudud u adeegsan karaan dhinacyo siyaasadeed iyo kooxo xagjir ah.
Al-Shabaab ayaa qoraalkeeda ku boorrisay dhalinyarada Soomaaliyeed inay ka jeestaan waxa ay ugu yeertay mashquul ku-meel-gaar ah, sida Koobka Adduunka, ayna xoogga saaraan dagaal ka dhan ah saameynta shisheeye iyo dadka gudaha ee la shaqeeya. Farriintaas ayaa muujineysa isku day ay kooxdu ku doonayso inay dhacdo isboorti u beddesho wacyigelin xagjirnimo iyo abaabul siyaasadeed.
Dowladda Soomaaliya weli si faahfaahsan ugama hadlin sida Al-Shabaab ay kiiskan ugu adeegsatay dacaayad, balse mas’uuliyiin Soomaaliyeed ayaa horey u muujiyay inay ka xun yihiin go’aanka Mareykanka, iyagoo ku tilmaamay mid dhaawacaya riyada garsooraha iyo rajadii dhalinyaro badan oo Soomaaliyeed.
Mareykanka ayaa Soomaaliya ku daray dalalka ay saameeyeen xannibaadaha socdaalka ee maamulka Trump, inkastoo dhacdooyinka ciyaaraha waaweyn sida Koobka Adduunka ay caadiyan leeyihiin habab gaar ah oo lagu fududeeyo socdaalka ciyaartoyda, garsoorayaasha iyo mas’uuliyiinta la xiriira tartanka.
Diidmada Cumar Cartan ayaa sidoo kale dhalisay dood ka baxsan Soomaaliya, iyadoo qaar ka mid ah dadka ka faallooda kubadda cagta ay su’aal geliyeen sida FIFA ay u maareyneyso tartan caalami ah oo martigeliyuhu si gooni ah u diidi karo shaqsiyaad ay hay’addu horey u dooratay.
Si kastaba, dhacdadan ayaa hadda yeelatay laba weji: mid isboorti iyo mid amni-siyaasadeed. Wejiga koowaad wuxuu ku saabsan yahay garsoore Soomaaliyeed oo laga hor istaagay riyadiisa Koobka Adduunka; kan labaadna wuxuu ku saabsan yahay sida koox xagjir ah ay dhacdadaas ugu adeegsaneyso olole ka dhan ah Mareykanka iyo xulafadiisa gudaha Soomaaliya.
Magaca Cumar Cartan, oo markii hore ku xirnaa guul iyo sharaf Soomaaliyeed, ayaa sidaas ku noqday qeyb ka mid ah dood ballaaran oo ku saabsan socdaalka, amniga, xiriirka Soomaaliya iyo Mareykanka, iyo awoodda kooxaha xagjirka ah ay u leeyihiin inay dhacdooyinka caamka ah u rogaan hub dacaayadeed.