Jeddah (Caasimada Online) – Sacuudi Carabiya ayaa shir degdeg ah oo ay Sabtidii yeesheen Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) u sheegtay in ururku qaato mowqif adag oo mideysan oo ka dhan ah aqoonsiga maamul kasta oo gooni-u-goosad ka ah Soomaaliya, kaddib markii Israa’iil ay ku dhawaaqday aqoonsi is-dhaafsi ah oo ay la yeelatay maamulka Somaliland.
Isagoo ka hadlayay xarunta OIC ee magaalada Jeddah, Wasiir-ku-xigeenka Arrimaha Dibadda Sacuudiga, Waleed bin Abdulkarim Al-Khuraiji, ayaa dib u adkeeyay taageerada Riyadh ee madax-bannaanida Soomaaliya iyo “midnimadeeda iyo dhul-weynaanteeda.”
Wuxuu sheegay in Boqortooyadu si buuxda u diidan tahay bayaanka aqoonsiga Israa’iil iyo Somaliland, isagoo ku tilmaamay tallaabo hal dhinac ah oo gooni-u-goosad ah, kana hor imanaysa sharciga caalamiga ah iyo axdiyada Qaramada Midoobay iyo OIC.
Al-Khuraiji waxa kale oo uu diiday “isku day kasta oo lagu soo rogo hay’ado isbarbar socda” oo wiiqaya midnimada Soomaaliya, wuxuuna dalalka xubnaha ka ah OIC ugu baaqay in ay ka gaabsadaan la macaamilka maamulada gooni-u-goosadka ah.
Wuxuu sidoo kale ku baaqay in si isku-duuban loogu dhaqaaqo fagaarayaasha caalamiga ah, si looga hortago “tusaalooyin khatar ah” oo saameyn ku yeelan kara dalalka xubnaha ka ah ururka.
Israa’iil ayaa noqotay dalkii ugu horreeyay ee xubin ka ah Qaramada Midoobay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland, kaddib markii 26-kii Diseembar 2025 ay saxiixeen bayaan aqoonsi is-dhaafsi ah oo ay la galeen hoggaanka Somaliland, isla markaana ay ku dhawaaqeen qorshe ay ku ballaarinayaan iskaashi.
Soomaaliya ayaa cambaareysay tallaabadaas, waxayna ku tilmaantay mid sharci-darro ah, iyadoo ballan-qaadday in ay kaga hortagi doonto wadiiqooyin diblomaasiyadeed iyo kuwo sharci.
Khilaafku wuxuu sii xoogaystay markii Wasiirka Arrimaha Dibadda Israa’iil, Gideon Saar, uu 6-dii Janaayo booqday Somaliland, kulana kulmay Hargeysa Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi.
Booqashadan ayaa ahayd tii ugu horreysay ee mas’uul sare oo Israa’iili ahi ku tago Somaliland tan iyo aqoonsiga. Saar wuxuu sheegay in Israa’iil ay qorshaynayso in ay sii xoojiso xiriirka, halka mas’uuliyiinta Soomaaliya ay booqashadaas ku tilmaameen faragelin ka dhan ah madax-bannaanida dalka.
Somaliland waxay ku dhawaaqday gooni-isu-taag sannadkii 1991 kaddib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya. Si kastaba, ka hor tallaabada Israa’iil, ma aysan helin aqoonsi rasmi ah oo ka yimid dal xubin ka ah Qaramada Midoobay.
Midowga Afrika ayaa Israa’iil ugu baaqay in ay ka laabato aqoonsigeeda, isagoo mar kale adkeeyay taageerada uu u hayo midnimada dhuleed ee Soomaaliya. Arrintan ayaa sidoo kale loo gudbiyay Qaramada Midoobay, iyadoo Soomaaliya iyo dalal ay saaxiib yihiin ay raadinayaan garab diblomaasiyadeed oo ballaaran oo lagu wajaho tallaabadaas.