Helsinki (Caasimada Online) – Xildhibaanno ka tirsan Somaliland oo booqasho ku jooga dalka Finland ayaa ka codsaday dowladda Helsinki inay deeqda horumarinta si toos ah usoo mariso Somaliland, kadib markii Finland ay hakisay maalgelintii ay siin jirtay Soomaaliya sababo la xiriira diidmada aqbalaadda dadka la soo tarxiilayo.
Guddoomiye ku-xigeenka Golaha Wakiillada Somaliland, Cali Xaamud Jibriil, oo wafdiga hoggaaminayay, ayaa sheegay inay codsadeen in Somaliland la siiyo gargaarka mustaqbalka ee Finland ay horey ugu qorshaysay Soomaaliya. Wuxuu xusay in Finland ay bixisay €54 milyan afartii sano ee la soo dhaafay, balse Somaliland ay heshay qayb aad u yar oo ka mid ah deeqdaas.
“Afartii sano ee la soo dhaafay, Soomaaliya waxay heshay malaayiin, laakiin Somaliland wax yar ayay ka faa’iiday,” ayuu yiri Xaamud. “Hadda annaga ayaa miiska wada-hadalka joogna, Finland-na si dhab ah ayay u tixgelinaysaa codsigeena.”
Finland waxay barnaamijkeeda joojisay kadib markii ay Muqdisho diiday inay aqbasho qaxooti Soomaaliyeed oo Helsinki ay doonaysay inay dib u celiso. “Waxaan u maleynayaa inay caddaalad tahay in maamul aan soo dhoweyneyn muwaadiniintiisa uusan isna helin maalgelin horumarineed,” waxaa sidaas sheegay Wasiirka Horumarinta ee Finland, Ville Tavio.
Warbaahinta dadweynaha ee Yle ayaa sheegtay in Tavio uu soo jeediyay halbeeg ah in ugu yaraan 100 muwaadin Soomaaliyeed la aqbalo celintooda kahor inta aan dib loo soo celin maalgelinta horumarinta. Wuxuu diiday inuu ka hadlo tiradaas isagoo u soo mariyay kaaliyihiisa.
Xaamud wuxuu ku dooday in Somaliland ay keeni karto natiijooyin wanaagsan. “Waxaan u sharraxnay in mashaariicdeena ay ku bilowdaan kuna dhammaadaan waqtigooda,” ayuu yiri. “Finland waxay niyad-jab ka muujisay qaabka ay Soomaaliya u maamusho gargaarka, waxayna sheegtay in horumar intan ka badan la gaari lahaa haddii Somaliland ay ahayd dhinaca deeqda qaata.”
Wafdiga, oo ay ka mid ahaayeen xildhibaannada Xuseen Aadan Cabdi, Barkhad Jaamac Batuun iyo Xasan Axmed Cilmi, ayaa kulamo la yeeshay Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee Finland iyo xildhibaanno Finnish ah oo taageersan qaddiyadda Somaliland.
Dowladda Finland ayaa horey u xaqiijisay in diidmada Soomaaliya ee iskaashiga ku saabsan celinta qaxootiga ay ahayd sababta ugu weyn ee loo hakiyay deeqda. Wafdiga Somaliland ayaa sheegay in aysan doonayn inay aqbalaan qaxooti, aysana arrintaas kala hadlin Helsinki.
Jaaliyadda Soomaalida Finland waxay tiradoodu gaaraysaa qiyaastii 20,000 oo qof, oo ku dhawaad kala bar ay ku nool yihiin nawaaxiga magaalada Helsinki, sida uu sheegay Ururka Soomaalida Finland (Finnish Somali League).
Qiyaastii saddex-meelood labo meel waxay ku dhasheen Finland. Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in xiriirka labada dal uu dhinacyada kale ka wanaagsan yahay, dowladduna waxay tilmaantay in hakinta horumarinta la qaadi karo marka uu soo hagaago iskaashiga dib-u-qaabilidda.