29.4 C
Mogadishu
Saturday, April 18, 2026

Trump oo qorsheynaya in uu ciidankiisa kala baxo Yurub, xilli uu xumaaday xiriirka NATO

By Asad Cabdullahi Mataan
Bookmark
Bookmarked

Share

Washington (Caasimada Online) — Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, oo ka careysan in xulafada NATO ay gacan ka geysan waayeen sugidda amniga Marinka Hormuz, kana xun in qorshihiisii ahaa inuu la wareego Greenland uusan horay u socon, ayaa la-taliyeyaashiisa kala hadlay suurta-galnimada inuu ciidamada Mareykanka qaarkood kala soo baxo qaaradda Yurub, sida uu wakaaladda wararka ee Reuters u sheegay sarkaal sare oo ka tirsan Aqalka Cad.

Sarkaalkan, oo codsaday inaan magaciisa la shaacin si uu uga hadlo wada-tashiyada gudaha, ayaa xaqiijiyay inaan weli go’aan rasmi ah la gaarin, isla markaana Aqalka Cad uusan Wasaaradda Difaaca ee Pentagon-ka farin inay diyaariso qorsheyaal dhab ah oo ciidamada looga soo daadgureynayo qaaraddaas.

Balse wada-hadalladan oo keliya ayaa muujinaya sida weyn ee uu bilihii u dambeeyay u xumaaday xiriirka u dhexeeya Washington iyo xulafadeeda NATO ee Yurub. Waxay sidoo kale tilmaamayaan in booqashadii uu Arbacadii Aqalka Cad ku tagay Xoghayaha Guud ee NATO, Mark Rutte, aysan wax weyn ka beddelin xiriirka isbahaysiga, kaas oo la rumeysan yahay inuu marayo heerkii ugu hooseeyay tan iyo markii la aasaasay NATO sanadkii 1949-kii.

Aqalka Cad ayaa horay fagaaraha uga sheegay in Trump uu ka fiirsanayo inuu gabi ahaanba isaga baxo isbahaysiga. Ka-soo-saarista ciidamada ee Yurub ayaa Trump u oggolaanaysa inuu si weyn u yareeyo ballan-qaadyada amniga ee Washington ee qaaraddaas isagoo aan si rasmi ah uga bixin isbahaysiga, taas oo ah tallaabo tijaabin doonta sharciga dastuuriga ah.

Mareykanka ayaa haatan Yurub ku leh ciidamo ka badan 80,000 oo askari, wuxuuna door udub-dhexaad ah ku lahaa dhismaha amniga Yurub tan iyo Dagaalkii Labaad ee Adduunka. In ka badan 30,000 oo ka mid ah ciidamadaas ayaa ku sugan Jarmalka, iyadoo tiro intaas ku dhow ay sidoo kale joogaan dalalka Talyaaniga, Ingiriiska iyo Spain.

Sarkaalka ma uusan sheegin dalalka ay arrintani saameyn doonto ama tirada ciidamada la soo saari karo haddii Trump uu go’aansado inuu qorshahan fuliyo.

Afhayeen u hadlay NATO oo faallo laga weydiiyay arrintan ayaa wakaaladda Reuters u tixraacay wareysi uu Rutte Arbacadii siiyay telefishinka CNN. Wareysigaas, Rutte wuxuu ku sheegay inuu fahamsan yahay niyad-jabka Trump ee isbahaysiga, balse “aqlabiyad weyn oo ka mid ah dalalka Yurub” ay gacan ka geysteen dadaallada dagaalka Washington ee Iiraan.

Kaddib kulankii Rutte iyo Trump, xoghayaha guud ayaa u sheegay dowladdaha Yurub in Trump uu doonayo ballan-qaadyo dhab ah oo lagu sugayo Marinka Hormuz maalmo gudahood, sida ay Reuters werisay goor sii horreysay oo Khamiista ah.

Xiisadda isbahaysiga

In kasta oo Trump uu muddo dheer xiriir isku-dhac badan la lahaa NATO—isagoo sanado badan ku eedeynayay dalalka Yurub inay ka caga-jiidayaan kharashaadka difaaca—saddexdii bilood ee u dambeeyay ayaa ahaa kuwo si gaar ah u qallafsan.

Bishii Janaayo, Trump ayaa dhaliyay xiisad weyn markii uu dib u soo nooleeyay hanjabaado muddo soo jiitamayay oo uu ku doonayay inuu ku goosto Greenland, oo ah dhul xeebeed ay leedahay dowladda Denmark.

Tan iyo markii uu dagaalka Iiraan qarxay 28-kii Febraayo, wuxuu muujiyay niyad-jab weyn oo uu ka qabo in xulafada NATO aysan gacan ka geysan dib u furista Marinka Hormuz, oo ah marin muhiim u ah saadka tamarta adduunka, kaas oo weli xiran inkastoo asbuucan lagu dhawaaqay xabbad-joojin jilicsan.

Diblomaasiyiinta NATO ayaa horay u sheegay in Mareykanku uusan caddeyn haddii uu filayo in hawlgal kasta oo Marinka Hormuz ah uu bilowdo xilliga colaadda ama kaddib, waxayna sidoo kale xuseen in Washington aysan qeexin awoodaha gaarka ah ee ay ka filayso dal kasta oo NATO ah.

Wargeyska The Wall Street Journal ayaa Arbacadii weriyay in saraakiil sare oo ka tirsan maamulka ay ka wada-hadlayeen sidii ciidamada ku sugan Yurub looga saari lahaa dalalka ay madaxdoodu dhaliileen dagaalka Mareykanka iyo Israa’iil ee Iiraan, looguna wareejin lahaa dalalka Yurub ee madaxdoodu ay taageerada muujiyeen.

Balse sarkaalka Aqalka Cad ayaa u xaqiijiyay Reuters in Trump uu si gaar ah u darsayo in ciidamada dib loogu soo celiyo Mareykanka, beddelkii uu u wareejin lahaa dalal kale oo shisheeye. Sarkaalka ayaa intaas ku daray in Trump uu si gaar ah uga carooday waxa uu u arko isku-dayga Yurub ee ah inay iska indha-tiraan dadaalladiisa uu ku doonayo inuu kula wareego Greenland.

Kaddib markii uu bishii Janaayo kula kulmay Rutte dalka Switzerland, Trump ayaa muujiyey inuu dhow yahay heshiis lagu soo afjarayo muranka dhulka Denmark. Wax heshiis ah oo noocaas ah ma uusan dhaqan-gelin.

“Wuxuu NATO si gaar ah uga codsaday inay la yimaadaan qorshe markii aan joognay Davos, iyaguna si dhab ah uma qaadanayaan,” ayuu yiri sarkaalka.

- Advertisement -

Table of contents [hide]

Read more

Local News