Tehran (Caasimada Online) — Saraakiil sare oo Mareykan ah ayaa Arbacadii wariyeyaasha u akhriyey qodobada heshiiska is-afgaradka ah ee dhexmaray Mareykanka iyo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran, kaasi oo ka kooban 14 qodob.
Heshiiskan, oo si rasmi ah loo saxiixay habeenkii Khamiista, ayaa haddii uu dhaqan-galo, wuxuu saameyn weyn ku yeelan karaa dagaalka socda, xayiraadda badda, marin-biyoodka Hormuz, cunaqabateynta Iran, hantideeda la xayiray iyo barnaamijkeeda nukliyeerka.
Qodobada is-afgaradka ayaa sidoo kale dhigaya in Mareykanka uu ka shaqeyn doono qorshe dib-u-dhis iyo horumarineed oo ugu yaraan gaaraya 300 bilyan oo dollar, halka Iran ay ballan-qaadeyso in aysan horumarin doonin hub nukliyeer ah, islamarkaana arrimaha uranium-ka la bacrimiyey lagu xallin doono hab ay labada dhinac ku heshiiyaan.
Marka la eego 14-ka qodob ee heshiiska, waxaa muuqata in Iran ay gaartay guul-weyn, ayna taagan tahay meel aad uga wanaagsan halkii ay joogto markii uu dagaalka billowday 28-ka Febraayo kadib weerarkii Mareykanka iyo Israel.
Qodobada heshiiska ayaa u qoran sida hoose:
1- Mareykanka, Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran iyo xulafadooda ku lugta leh dagaalka hadda socda, waxay saxiixa is-afgaradkan ku caddeynayaan in si degdeg ah oo joogto ah loo joojinayo dhammaan howlgallada militari ee ka socda dhammaan furimaha, oo ay ku jirto Lubnaan. Waxay sidoo kale ballan-qaadayaan in wixii hadda ka dambeeya aysan bilaabi doonin dagaal ama howlgal militari oo ka dhan ah midba midka kale, isla markaana aysan adeegsan doonin hanjabaad ama awood ciidan. Qodobkan ayaa sidoo kale xusaya ilaalinta madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Lubnaan. Heshiiska kama dambaysta ah ayaa xaqiijin doona joojinta joogtada ah ee dagaalka dhammaan furimaha, oo ay ku jirto Lubnaan, iyo qodobo kale oo la xiriira arrintan.
2- Mareykanka iyo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran waxay ballan-qaadayaan inay ixtiraamayaan madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee midba midka kale, isla markaana ay ka fogaanayaan faragelinta arrimaha gudaha ee labada dal.
3- Mareykanka iyo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran waxay ku heshiiyeen inay wada-hadlaan, islamarkaana gaaraan heshiis kama dambeys ah ugu badnaan 60 maalmood gudahood. Muddadaas waa la kordhin karaa haddii labada dhinac ay si wadajir ah ugu heshiiyaan.
4- Isla marka la saxiixo is-afgaradkan, Mareykanka wuxuu bilaabi doonaa ka qaadista xayiraadda badda iyo caqabad kasta oo ka dhan ah Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran, wuxuuna si buuxda u soo afjari doonaa xayiraaddaas muddo 30 maalmood gudahood ah. Inta lagu jiro muddadaas, dhaqdhaqaaqa maraakiibta wuxuu la jaan-qaadi doonaa heerka socodkii maraakiibta ka hor dagaalka ee ay Iran dib u soo celinayso. Mareykanka wuxuu sidoo kale ballan-qaadayaa inuu ciidamadiisa ka fogeyn doono meelaha u dhow Iran muddo 30 maalmood gudahood ah kadib marka la gaaro heshiiska kama dambaysta ah.
5- Marka la saxiixo is-afgaradkan, Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran waxay sameyn doontaa diyaar-garow iyo dadaalkeeda ugu wanaagsan si maraakiibta ganacsiga ay si ammaan ah uga gudbaan Gacanka Persia ilaa Badda Cumaan iyo dhanka kale, iyadoo aan wax lacag ah laga qaadin muddo 60 maalmood ah oo keliya. Dhaqdhaqaaqa maraakiibta ganacsiga ayaa si degdeg ah u bilaaban doona, iyadoo la tixgelinayo baahida loo qabo in Iran ay meesha ka saarto caqabadaha farsamo iyo militari, kana shaqeyso miino-saarista, taas oo lagu dhameystiri doono muddo 30 maalmood gudahood ah. Iran waxay sidoo kale wada-hadal la yeelan doontaa Saldanadda Cumaan si loo qeexo maamulka mustaqbalka iyo adeegyada badda ee marin-biyoodka Hormuz, iyadoo lagala tashanayo dalalka kale ee Gacanka Persia, laguna saleynayo sharciga caalamiga ah iyo xuquuqda madax-bannaan ee dalalka xeebaha leh ee marin-biyoodka Hormuz.
6- Mareykanka wuxuu ballan-qaadayaa inuu la shaqeyn doono saaxiibbadiisa gobolka si loo diyaariyo qorshe kama dambeys ah oo ay labada dhinac ku heshiiyaan, kaas oo ugu yaraan gaaraya 300 bilyan oo dollar, looguna talagalay dib-u-dhiska iyo horumarinta dhaqaalaha Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran. Habka lagu fulinayo qorshahan ayaa lagu dhameystiri doonaa heshiiska kama dambaysta ah muddo 60 maalmood gudahood ah. Mareykanka wuxuu bixin doonaa dhammaan ruqsadaha, ka-dhaafitaannada iyo oggolaanshaha loo baahan yahay si loo fuliyo macaamillada maaliyadeed ee arrintan la xiriira.
7- Mareykanka wuxuu ballan-qaadayaa inuu joojinayo dhammaan noocyada cunaqabateynta saaran Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran, oo ay ku jiraan qaraarrada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, go’aannada Guddiga Maamulka ee Hay’adda Tamarta Nukliyeerka Adduunka ee IAEA, iyo dhammaan cunaqabateynta Mareykanka ee tooska iyo kuwa dadban, iyadoo loo marayo jadwal lagu heshiin doono oo qeyb ka noqonaya heshiiska kama dambaysta ah. Iran iyo Mareykanka waxay qirayaan muhiimadda weyn ee arrinta joojinta cunaqabateynta, waxayna muujinayaan rabitaankooda ah inay si degdeg ah uga wada-hadlaan si ay heshiis uga gaaraan.
8- Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran waxay mar kale xaqiijinaysaa in aysan raadin doonin ama horumarin doonin hub nukliyeer ah. Mareykanka iyo Iran waxay ku heshiiyeen in la xalliyo mustaqbalka maaddada uranium-ka la bacrimiyey ee keydsan, iyadoo loo marayo hab ay labada dhinac ku heshiiyaan, lana raacayo jadwalka lagu xusay qodobka toddobaad. Habka ugu yar ee la adeegsanayo wuxuu noqon doonaa in maaddadaas lagu dhimo goobta ay taallo, iyadoo ay kormeerayaan khubaro ka tirsan IAEA. Labada dhinac waxay sidoo kale ku heshiiyeen inay ka wada-hadlaan arrinta bacriminta uranium-ka iyo arrimo kale oo la xiriira baahiyaha nukliyeerka ee Iran, iyadoo lagu saleynayo qaab lagu heshiin doono oo qeyb ka noqonaya heshiiska kama dambaysta ah. Heshiiska kama dambaysta ah ayaa xaqiijin doona qodobadan. Mareykanka iyo Iran waxay qirayaan muhiimadda weyn ee arrimaha nukliyeerka, waxayna muujinayaan rabitaankooda ah inay si degdeg ah uga wada-hadlaan si ay heshiis uga gaaraan.
9- Inta aan la gaarin heshiiska kama dambaysta ah, Mareykanka iyo Iran waxay ku heshiiyeen in la ilaaliyo xaaladda hadda jirta. Iran waxay sii hayn doontaa heerka hadda ee barnaamijkeeda nukliyeerka, halka Mareykanka uusan soo rogi doonin cunaqabateyn cusub, ciidamo dheeraad ahna uusan geyn doonin gobolka.
10- Mareykanka wuxuu ballan-qaadayaa in isla marka la saxiixo is-afgaradkan, ilaa laga gaarayo joojinta cunaqabateynta, Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka ay soo saari doonto ka-dhaafitaanno u oggolaanaya dhoofinta saliidda ceyriinka ah ee Iran, waxyaabaha laga soo saaro batroolka iyo adeegyada la xiriira, oo ay ku jiraan macaamillada bankiyada, caymiska, gaadiidka iyo adeegyo kale.
11- Mareykanka wuxuu ballan-qaadayaa in hantida iyo lacagaha Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran ee xayiran ama la xaddiday si buuxda loo isticmaali karo marka la dhaqan-geliyo is-afgaradkan. Mareykanka iyo Iran waxay wada-hadallada ku heshiin doonaan habraacyada la xiriira sii-deynta lacagahaas. Lacagahaas, ha ku sii jiraan akoonnadii hore ama ha loo wareejiyo meel kale, waxaa si buuxda loogu isticmaali karaa lacag-bixin kasta oo uu magacaabo Bankiga Dhexe ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran. Mareykanka wuxuu ballan-qaadayaa inuu soo saari doono dhammaan ruqsadaha iyo oggolaanshaha lagama maarmaanka ah.
12- Mareykanka iyo Iran waxay ku heshiiyeen in la dhisayo hab fulineed oo lagu kormeero dhaqan-gelinta guuleysata ee is-afgaradkan iyo sida mustaqbalka loogu hoggaansamayo heshiiska kama dambaysta ah.
13- Kadib marka la saxiixo is-afgaradkan, iyadoo ku xiran bilaabista fulinta qodobada 1, 4, 5, 10 iyo 11, iyo sii socoshada fulinta tallaabooyinkaas, Mareykanka iyo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran waxay billaabi doonaan wada-hadallo ku saabsan heshiiska kama dambaysta ah, kuwaas oo si gaar ah diiradda u saari doona qodobada kale.
14- Heshiiska kama dambaysta ah waxaa lagu ansixin doonaa qaraar waajib ah oo ka soo baxa Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay.