Asmara (Caasimada Online) – Heshiis iskaashi oo dhinaca amniga ah oo dhex maray Eritrea, Masar iyo Soomaaliya ayaa si la yaab leh u beddelay isbahaysigii gobolka Geeska Afrika, isaga oo sii cidleeyey Itoobiya, lagana yaabo in uu sare u qaado halista dagaal, sida ay qabaan fallan-qeeyayaasha.

Saddexda dal ayaa shir-madaxeed lama filaan ah ku yeeshay magaalada Asmara ee xarunta dalka Eritrea Khamiistii, kaasi oo uu ku baaqay hoggaamiyaha kali-taliska ah ee dalkaas Isaias Afwerki.

Waxay ku dhawaaqeen dhismaha guddi saddex geesood ah oo ka shaqeeya “iskaashiga istaraatiijiyadeed,” waxayna isku raaceen in la isku duwo dadaallada ku saabsan amniga gobolka.

“Dadka indha-indheeya way ku adkaan doontaa inay u arkaan heshiiska cusub ee iskaashiga amniga inuu yahay wax aan ahayn isbahaysi ka dhan ah Itoobiya,” ayuu yiri Andrew Smith, oo ah falanqeeye sare oo Afrika u qaabilsan shirkadda istaraatiijiyadda amni ee Verisk Maplecroft.

Maxaa keenay heshiiska?

Masar ayaa in muddo ah waxay Itoobiya isku hayeen biyo xireenka Dib u curashada weyn ee (GERD), oo ah mashruuc koronto-dhallin oo Addis-Ababa ay ka sameysay wabiga Niilka Buluuga ah.

Addis Ababa ayaa sheegtay in biyo-xireenku uu muhiim u yahay inuu koronto siiyo 120 milyan oo qof, laakiin Qaahira ayaa u aragta inuu halis ku yahay jiriteenka maadaama boqolkiiba 97 ay ku tiirsan tahay biyaha Niil.

Xiriirka Itoobiya iyo Eritrea ayaa xumaa tan iyo bishii November 2022-kii kadib heshiiskii nabadeed ee lagu soo afjaray dagaalkii labada sano ka socday Tigray, inkasta oo Asmara ay u dirtay ciidamo si ay u taageeraan ciidamada dowladda Itoobiya ee dagaalka ku jiray.

Eritrea oo ciidamadeeda lagu eedeeyay tacadiyo baahsan intii uu dagaalku socday, ayaan qayb ka ahayn heshiiskii Addis Ababa iyo nacabkii Asmara ee Jabhadda Xoraynta Shacabka Tigray ee TPLF.

Waxaa sii dheer oo xaaladda hubanti la’aan ku sii daraya khilaafka u dhexeeya Itoobiya iyo Soomaaliya ee la xiriira heshiiskii badda ee Addis Ababa ay bishii Janaayo la gashay maamulka gooni-goosadka ah ee Somaliland.

“Taariikh ayaa dib uga qormeysa ayada oo Geeska Afrika uu mar kale u qaybsamayo aag iska soo horjeeda, oo ay ku jiraan taageerayaal kala duwan oo dibadda ah,” ayuu yiri Omar Mahmood, oo ah falanqeeye sare oo Bariga Afrika u qaabilsan kooxda xasaradaha caalamiga ah, International Crisis Group.

Smith ayaa ku tilmaamay heshiiska Asmara “mid la filayey, balse isbeddel lama filaan ku ah xiriirka gobolka.”

Ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed ayaa dhowrkii sano ee ugu horreysay ee xafiiska uu ku sugnaa waxaa astaan u ahaa hagaajinta xiriirka Itoobiya ee Eritrea iyo Soomaaliya, wuxuuna yiri, “marka in (Soomaaliya) ay Addis ku beddelato Qaahira oo loolanka ugu weyn uu kala dhaxeeyo Itoobiya waa arrin dib u laabasho ah”.

Ma laga yaabaa in dagaal gobolka ah uu xigo?

“Heshiiskani wuxuu isku dayayaa inuu albaabka ka xiro hamiga badda ee Itoobiya,” ayuu yiri Smith.

Is-afgaradka Itoobiya iyo Somaliland waxa uu dhigayaa in dalka labaad ee Afrika ugu dadka badan uu helo marin badeed oo ay muddo badan ku taamayeen, iyada oo Somaliland ay ka kiraysay dhul xeebeed deked iyo saldhig ciidan ay ka dhigato.

Muqdisho, oo diiday ku dhawaaqistii gooni-isu-taagga Somaliland ee 1991-kii, ayaa heshiiskaas ku tilmaantay weerar cad oo ka dhan ah madax-bannaanideeda — xitaa waxay Addis Ababa ku eedaysay inay isku dayday inay qayb ka mid ah dhulkeeda ku darsato.

“Inkasta oo heshiisku yahay bandhig gobol, haddana ma cadda halka ay Itoobiya kaga dhaqaaqi doonto halkan marka ay noqoto doonisteeda badda iyada oo aan nooc un dagaal la gelin dalalka ay deriska yihiin ee Soomaaliya iyo Eritrea,” ayuu yiri Smith.

Waxaa fikirkaas oo kale la qaba Oma Mahmoud oo ka tirsan ICG. “Tani waa bandhig diblomaasiyadeed, halkii ay ka ahaan lahayd iska horimaad milatari,” ayuu yiri.

“Laakiin tuhunada waa sarreeyaan, xiriirkuna waa hooseeyaa. Tani waxay kor u qaadaysaa khatarta ah in ay kororto suurta-galnimada nooc iska hor-imaad, haddii loo ogolaado inuu sii xumaado oo ka sii daro.”

Waa maxay fal-celinta Itoobiya?

Addis Ababa afka ayey ka xiratay heshiiska Asmara, iyadoo codsi ay AFP u dirtay afhayeennada dowladda si ay faallo uga bixiyaan aan laga jawaabin.

“Isbahaysiga cusub wuu ka xanaajin doonaa Itoobiya laakiin kama yaabin doono,” ayuu yiri Smith.

Shir jaraa’id oo uu qabtay Khamiistii, afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Itoobiya, Nebiat Getachew ayaa ku tilmaamay xiriirka Addis-Ababa iyo Asmara mid nabad ah, wuxuuna sheegay inay ku naaloonayaan “deris wanaag iyo saaxiibtinimo wanaagsan”.

Abiy ayaa ku guuleystay abaalmarinta nabadda ee Nobel Peace Prize 2019 ka dib markii uu billaabay xiriir lama filaan ah oo uu la yeeshay Eritrea ka dib is-mari waa socday in ka badan 20 sano.

Waxa uu bishii hore ka digay in Itoobiya “ay bahdili doonto cid kasta oo ku dhiirata inay noo hanjabto”, iyadoo uusan magacaabin dalal.

Itoobiya waxa ay sidoo kale ku eedeysay Jilayaal aan la magacaabin inay doonayaan inay “qalqal galiyaan xasiloonida gobolka” ka dib markii Masar ay saanad milatari u dirtay Soomaaliya ka dib markii ay saxiixdeen heshiis iskaashi militari.

Cawaaqibyo kale

Smith waxa uu sheegay in heshiiska Asmara uu “hubanti la’aan hor leh” ku tuurayo mustaqbalka howlgalka Midowga Afrika ee ka dhanka ah Al-Shabaab ee Soomaaliya.

Ciidamada nabad ilaalinta ee hadda oo loo yaqaan ATMIS ayaa lagu wadaa in dhammaadka sanadkan la soo geba-gebeeyo, laguna badalo howlgalka dib u habeyn lagu sameeyay oo lagu magacaabo AUSSOM, kaas oo ay Qaahira ku yaboohday in ciidamo ku darto.

“Suurta-galnimada daabulaadda ciidamada Masar, iyo ciidamada Eritrea, waxay la macno tahay in ay sii kordheyso suurta-galnimada in Soomaaliya ay riixdo bixitaanka Itoobiya dhammaadka sanadka, laakiin in ay dhab ahaantii bixi doonaan ayaa ah su’aal muhiim ah,” ayuu yiri Smith.

Omar Mahmood ayaa sheegay in heshiiskan uu sidoo kale adkeynayo dadaallada uu Turkigu ku doonayo in uu ku dhex-dhexaadiyo khilaafka Itoobiya iyo Soomaaliya.

“Muqdisho, tallaabada waxay u badan tahay in looga gol leeyahay in lagu xoojiyo mowqifkooda si ay u beddelaan xisaabaadka Addis ee ku aaddan Is-afgaradka [Somaliland],” ayuu yiri.

“Dhanka Addis, waxa yeelan kartaa saameyn caksi ah, oo ah in ay cirbaha ku sii adkeysato dhulka, ayada oo ay noqoneyso mid ay ku hareereysan yihiin dalal u midoobay in ay mucaaraadaan hamiyadeeda gobolka.”

Muqdisho (Caasimada Online) – Soomaaliya oo dhinaca saartay Masar iyo Eritrea ayaa dhawaan wuxuu shir saddex geesood ah ugu soo dhamaaday magaalada Asmara ee dalka Eritrea.

Madaxweynayaasha dalalka Soomaaliya, Masar iyo Eritrea ayaa shirkaasi ku gaaray go’aanka isbaheysi cusub oo yeesheen saddexda dal, iyada oo marka hore la dhisayo guddi saddex geesood ah oo ka kooban wasiirrada arrimaha dibadda ee saddexda dal, si loo dardar-geliyo iskaashiga istiraatiijiyadeed ee dhinacyadan.

Xulafaysiga Soomaaliya ee Masar iyo Eritrea ayaa imanaya xilli ay meel xasaasi ah mareyso xiisadda dalalkan kala dhaxeysa Itoobiya, gaar ahaan Soomaaliya oo si weyn usii kala fogaadeen kadib markii ay Addis Ababa heshiis la gaartay Somaliland, kaasi oo dhabaha u xaaraya damaca guracan ee Itoobiya ku dooneyso bad.

Isbaheysigan ayaa waxaa durba ka dhashay su’aallo, ayada oo wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Soomaaliya Amb. Axmed Ciise Cawad uu sheegay in uusan wax badan sii jiri doonin xiriirka xulufaysiga ah ee ay Soomaaliya la yeelatay dalalkaan.

Cawad ayaa ku tilmaameysa isbaheysigan mid ay ku deg-degtay Soomaaliya, isagoo ku dooday in aysan xilligaan jirin wax sabab ah oo Soomaaliya ku kalifaya in ay isbahaysi weyn la yeelato Masar iyo Eritrea.

“Annagu waxaanu rabnaa inaan helno maamul dimuqraadi ah oo taladu dadku leeyahay, oo dadka xuquuqda loo ilaaliyo, oo deris wanaag adduunka kula dhaqanta. Masar iyo Eritrea waa dalal ay ka taliyaan hoggaamiyayaal kali talis ah oo dadkooda cunaha ku dhegan,” ayuu yiri wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in xiriirka Soomaaliya ee Eritrea iyo Masar uu yahay mid aan tamarin doonin, islamarkaana uu ku xiran yahay xiriirka dalalkan iyo Itoobiya sida uu noqon doono, isagoo hoosta ka xariiqay in danaha Masar iyo Eritrea kala dhaxeeya Itoobiya ay ka xooggan yihiin danaha kala dhaxeeya Soomaaliya.

“Madaxweynaha Soomaaliya waa inuu xoogga saaro midnimada gudaha dalka, halkii uu dalalka aan danaha weyn ku lahayn Soomaaliya uu xiriir la sameyn lahaa,” ayuu ugu dambeyntiina Amb. Cawad usoo jeediyay madaxweyne Xasan Sheekh.

Addis Ababa (Caasimada Online) – Heshiis caalami ah oo ku saabsan maareynta biyaha webiga Niil ayaa dhaqan galay inkastoo si xooggan ay uga soo horjeedaan dalalka Masar iyo Suudaan.

Kadib in ka badan toban sano oo wadaxaajood ah, heshiiska Iskaashiga Gobolka Webiga Niil ayaa loogu talagalay in lagu xalliyo khilaafaadka taariikhiga ah si loo hubiyo in dalalkan kor iyo hoosba ay ka faa’iideysan karaan biyaha Niil.

Kheyraadkan ayaa marar badan noqday xudunta khilaaf gobolka, gaar ahaan ka dib markii Itoobiya dhistay biyo xireenka oo ay doonayso in ay ka dhaliso koronto..

Heshiisku wuxuu ujeedkiisu yahay in la hubiyo in dhammaan toban dal oo ku jira dooxada Niil ay haystaan qaab sharciyeed oo maamula isticmaalka webiga. Laakiin labo dal ma saxiixan. Masar ayaa muddo dheer ku adkeysanaysay inay raacdo heshiisyadii 1929 iyo 1959 ee xaqiijinayay inay iyada iyo Suudaan heli doonaan qiyaas cayiman oo biyo ah sanad walba.

Masar sidoo kale waxay awood u leedahay inay diiddo mashaariic kasta oo ku saabsan webiga Niil ee dalalka aan soo xusnay.

Itoobiya waxay dhistay biyo xireenkeeda ballaaran si ay koronto ugu sameysato. Khilaafkan wuxuu qayb ka yahay khilaaf siyaasadeed oo halis ah oo ka dhaxeeya Soomaaliya, Ereteriya iyo Masar oo dhinac ah, iyo Itoobiya oo iayaduna ku sii adkaysanaysa tallaabooyin dalalkaan ka caraysiiyay.

Muxuu salka ku hayaa khilaafka?

Muranka waxaa udub-dhexaad u ah qorshaha lagu buuxinayo biyo-xireenka iyadoo Masar ay ka baqayso in mashruucu uu Itoobiya u suurto-gelin doono inay maamusho biyaha webiga ugu dheer Afrika.

Xarumaha korontada laga dhaliyo biyaha uma baahna biyo, balse sida degdegga ah ee ay Itoobiya u buuxineyso keydka biyo-xireenka ayaa saameyn doonaya hab u socoshada biyaha webiga.

Buuxinta keydka biyo-xireenka, oo lagu wado in qaadkiisu uu noqdo 74 bilyan kiyuubik mitir, waxaa yaraanaya saameynta heerka qulqulka webiga ay arrintaasi ku yeelanayso.

Itoobiya ayaa dooneysay in dhismaha biyo-xireenka ay ku soo afjarto lix sano gudahood sida ay sheegtay sanadkii 2020-kii.

Wasiirka Biyaha Itoobiya Seleshi Bekele ayaa bishii September ee sanadkii 2019-kii sheegay in dalkiisu uu qorsheynayo inuu dedejiyo arrinta ku saabsan biyo-xireenka.

Balse Masar ayaa soo jeedisay xilligaas in xilli dheer ay qaadato buuxinta biyo-xireenka – si aysan hoos ugu dhicin biyaha webiga, gaar ahaanna marka ay socoto wejiga hore ee buuxinta.

Wadahadallo u dhaxeeyay Masar, Suudaan iyo Itoobiya oo ku saabsanaa biyo-xireenka ayaa miro-dhali waayay in ka badan afar sano – Mareykanka ayaana soo fara geliyay oo isku dayay inuu dhexdhexaadiyo hase-yeeshee kuma guulaysan in xal laga gaaro

Kaddib wadahadllo dhacay 2020-kii, Mr Seleshi ayaa Masar ku eedeeyay inaysan dooneyn in heshiis la gaaro.

“Uma maleynayo markii ay Masaaridu halkan yimaadeen inay u yimaadeen in heshiis la gaaro,” Mr Seleshi ayaa sidaasi u sheegay BBC-da.

“Waxay haddana la yimaadeen qorshe cusub oo buuxinta biyo-xireenka ah. Waqtiga ay doonayaan inay qaadato buuxinta biyo-xireenka waa 12 ilaa 21 sano.

“Tani maaha mid la aqbali karo,” ayuu yiri.

Wasiirka Biyaha Masar Mohamed Abdel Aty, ayaa isagana sheegay in labada dhinac ay xoogaa is-afgarasho ah gaareen.

Khilaafka arrintaas ka dhashay oo weli taagan ayaa keenay in dhawaan ay Masar ka qayb ka noqoto iskaashi saddex geesood ah oo looga dhawaaqay magaalada Asmara ee caasimadda Ereteriya kaas oo u dhaxeeya madaxweynah Ereteriya Isaias Afwerki, Cabdul Fitaax- asiisi madaxweynaha iyo Xasan Sheekh Maxamuud madaxweynaha Soomaaliya.

Iskaashigaan ayaa ah mid ka dhan ah oo Itoobiya ay u aragto inuu khatar ku yahay, waxaana dadka falanqeeya arrimaha gobolka ay sheegayaan in xiisadda gobolka oo awalba maraysa meel adag ay sare u sii kici karto.

Isha: BBC

Muqdisho (Caasimada Online) – Hoggaamiyaha Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Lafta-gareen wuxuu dhowrkii billood ee lasoo dhaafay u sheegayay saaxiibadiisa siyaasadda inuu rabo inuu aado doorasho dadban oo aan sii daahin.

Wuxuu qaatay laba sano oo muddo kororsi ah, wuxuuna muddo xileedkiisi rasmiga ahaa ku eeka bishii December 2022. Mararka qaar waxaa afkiisa laga wariyay inuu raadinayo cid la qaadata go’aanka doorasho dadban.

Haddii uu Axmed Madoobe u bareero go’aankaas aniguna waan ku raaci doona ayaa kamid aheyd kalmadaha ka tegay Lafta-gareen. Si lamid ah madaxda Galmudug iyo Jubbaland wuxuu sheegi jiray inuu rabo in uu dagaal siyaasadeed la galo Xasan Sheekh, balse labadii uu sheegi jirayba waa soo mareen Lafta-gareen muddo 30 cisho gudahood.

Mid waa dagaal siyaasadeedkii, midna waa go’aanka doorasho dadban.

Lafta-gareen isaga iyo Xasan Sheekh fooda ayey isdareen bartamaha bishii lasoo dhaafay ee September, wuxuuna helay dad badan oo siyaasiyiin iyo shacab ah oo ku taageersan arrintaas. Laakiin waa ku adkeysan waayey dagaalkiisa, wuxuuna dadkii uu dagaalka geliyay dhaafsaday farriinti loo soo dhibay Taliye Shub.

Markale 2-dii bishaan October waxaa Muqdisho iskugu tegay madaxda maamullada iyo kuwa dowladda federaalka ah. Axmed Madoobe ayaa la yimid go’aan ah muddo kororsi iyo sharci darro kale ma rabo waxaana qabanayaa doorasho.

Lafta-gareen oo la sugayay inuu arrintaas ku raaci doono Axmed Madoobe, ayaa dhinaca kale ka wareegay, waxaana isaga iyo Qoor-Qoor ay waqtigooda u badan geliyeen in Axmed Madoobe laga fujiyo go’aankiisa doorashada oo taas bedelkeeda la qaato hal sano oo cusub oo muddo kororsi ah.

Ninkii raadinayay inay Xasan Sheekh isqabtaan, ninkii raadinayay qaab uu tareenka uga boodo, ninkii raadinayay cid u bilowda rabitaanka doorasho dadban, ayaa hal mar 1000 degree wareegay, wuxuuna hadda Qoor-Qoor la wadaaga ololaha muddo kororsi doonka ah.

Axmed Qoor-Qoor isaga waa la fahmi karaa sababta uu u raadinayo muddo kororsi oo rag culus oo xoolo iyo xoogba aan kursiga laga qaadan karin ayaa tartan kula jira.

Laakiin Lafta-gareen oo isagu sheegan jiray inay fursadiisa soo laabashadu 100% tahay inuu sidan oo dhan isku beddelo ayaa dad badan ka yaabisay.

Si fudud hada waxaa jirta laba Lafta-gareen, mid dhiifoon markii uu banaanka joogo oo u muuqda nin horey u socon kara oo iswadi kara iyo mid la jooga Xasan Sheekh oo aan dookh siyaasadeed laheyn, kuna qasban wixii ay rabto Villa Somalia.

Inkasta oo siyaasiyiinta Soomaalidu badi ku suntan yihiin mowqif la’aan, hadana dhowr qof oo jili jirey inay mowqif leeyihiin ayaa hadda dib loo baranayaa.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Aqalka Sare Cabdi Xaashi iyo Ra’iisul wasaare ku-xigeenka Sen. Saalax Axmed Jaamac ayaa maanta si wadajir ah heshiis uga gaaray khilaafkii shaqsiga ahaa ee u dhaxeeyay.

Khilaafka labada masuul ayaa salka ku hayay kursiga #UH50 ee guddoomiya Cabdi Xaashi uu sheegay inuu bannaan yahay, maadaama uu Senator Saalax Jaamac aanu soo xaadirin afar kalfadhi, sidaasna uu ku waayay xubinnimada Aqalka Sare.

Dadaallo loogu lala dab-qaadayay labada dhinac saacadihii u dambeeyay ayaa kusoo idlaaday isfaham, kadib markii ay soo fara-galiyeen xafiisyada Madaxweynaha iyo kan Ra’iisul Wasaaraha, waxaana xal kama dambeys ah looga gaaray khilaafka labada nin.

Guddoomiye Cabdi Xaashi ayaa soo saaray warqad uu uga tanaasulayk go’aankiisa maamul ee kursigaasi uu ka soo saaray, taas oo ka dhigan inuu Senator Saalax Axmed Jaamac uu sii wadanayo xilkiisa Senatarnimo.

“Markaan tixgelitay marxalada uu dalka ku sugan yahay, isla markaana garowsaday inay mudan tahay in loo turo dowladnimada cardunka ah ee ka jirta Soomaaliya, waxaan go’aansaday in aan ka tanaasulo kana laabto go’aanka maamul ee kursigan,” ayuu Cabdi Xaashi ku yiri qoraalka.

War-saxaafadeedyo ay labada mas’uul soo saareen ayay ku shaaciyeen heshiiska ay gaareen, iyada oo ra’iisul wasaare ku-xigeenka uu ku sheegay in sida ugu haboon lagu dhameeyo ismaandhaafkii soo dhex-galay isaga iyo Cabdi Xaashi.

“Waxa aan degaan doorashada aan metelo UH50 iyo ummadda Soomaaliyeed ugu sii shaqeyn doonaa xubinnimada Golaha Aqalka Sare,” ayuu Saalax ku yiri qoraalkiisa.

Hoos ka aqriso qoraalada labada masuul;

Muqdisho (Caasimada Online) – Xilliga kulaylka ee dalku galay, waxaa ku lamaanan kulayl siyaasadeed iyo is jiid -jiid soo kala dhaxgalay dhinacyo badan oo isla haystay labadi sano ee lasoo dhaafay.

Somaliland meel kasii  fog meesheedi hore ayay gaartay. Puntland xilli hore ayay ka degtay tareenka Villa Somalia, hadana waxaa qarka u saran  Jubbaland inay ka boodo tareenka.

Koonfur Galbeed xaalkeedu ma fadhiyo, inta soo hartayna loogama baranin inay madaxtooyada kula loolamaan masiirka siyaasadda.

Markii la iskala daalay hadallada siyaasadeed ee kulal, is dhaafsiga war-saxaafadeedyada iyo is dhaliiliddii tooska ahayd, waxaa la isla aaday in qaab suugaameysan loo wareejiyo dagaal afeedka siyaasadda.

“Doraad dhiiraneydaa, Shaley diricsaneydaa, Maantana ku dabartoo, Dan baa kuu run sheegtee!” waa erayada uu Wasiirka Gaashaandhigga Cabduqaadir Maxamed Nuur u xushay inuu kusoo dhaweeyo Cabdicasiis Laftagreen markuu Muqdisho kasoo degay horaantii bishaan. Wax qarsan ma ahan coaladda siyaasadeed ee u dhaxeysa labada nin.

Aadan Cabdinaasir oo ah xildhibaan ka tirsan Aqalka Sare oo loo qaatay inuu jawaab siinayay wasiirka ayaa Abwaan Hadraawi kasoo amaahaday “Daray waarayaan ahay, Duufaanku ima lulo, Dulin hoose ima galo, Dardaraale ina rido, Digdig beena kuma ruqo, Cirka danab ka soo dhacay, Deli igama raarrido”.

Maalin dhaweed markii ra’iisul wasaaare Xamsa Cabdi Barre sheegay inuu weli sii socdo shirkii wadatasahiga qaran, waxaa uu wasiirka warfaafinta Puntland ku tilmaamay xaalka Xamse labada hees ee tiraahda “nin caydhi waligii ceeb kama fogaadee , caaway u darantee xageen baan cuskadaa” iyo “ Adigaa is lumiyoo,  Isu loogay cadawgoo, Libintaada siiyee, Waadiganse liitee, Leexadu ku sidatee, Hadba laan cuskanayee, Maxaa lulay naftaadii”.

Dhanka Somaliland waa tii fannaaniita Geesku waydiiyeen Biixi su’aal ahayd “Sool xaggeed geysay” taas oo u muuqatay hees ku dhaliileysa  madaxweynaha dagaalkii Sool iyo inuu  ku fashilmay, hogaaminta  Somaliland.

Villa Somalia waxaa barteeda Facebook ugu hardhan heesta tiraahda “ Maalmihi wacnaa way soo socdaan” waxayna dhaxtaal u ahaan jirtay qudbadaha Xasan Sheekh labadi sano ee lasoo dhaafay.

Erayadan soo socda ee  Maxamad Cumar Xuseen (Huryo), waxaa bartiisa Facebook kusoo qoray Cabdiraxmaan Cadbishakuur oo caan ku ah dhaliisha siyaasadda madaxweyne Xasan Sheekh.

“Seddax tirada guud, Gogushuu fadhiyey, Ruuxii ka guday, way soo gabtaa, garkaan iyo garkaa, Midna gaari waaye, Sow inuu gadaal, Labo guri dhexdood, Gabbal ugu dam yahay, Maan gorfaynin waa, Qalbi guran miyaa, Qosol lagu godlaa”

Si kastaba ha ahaatee suugaanta ayaa loo arkaa inay gaari karto cabbir ka fog hadalka caadiga ah, waana sababta keeneysa inay siyaasiyiintu adeegsadaan iyaga oo la eeganaya xilliga ugu habboon.

Soomaalidu waxay isagu jiraan dad wax tiriya ama dad xafidsan qaybo badan oo ka mid ah qaybaha suugaanta, waana sababta kale ee loo aanaynayo inay badato iswaaydaarsiga eradaya suugaanta ee micnaha badan abuuri kara.

Dawan