Muqdisho (Caasimada Online) – Warbaahinta Al Mayadeen ee fadhigeedu yahay dalka Lubnaan ayaa sheegtay in shixnad militari oo ka timid Israel la geeyay Soomaaliya, iyadoo lagu diiwaan-geliyay magaca xafiis ka tirsan Qaramada Midoobay.
Al Mayadeen, oo soo xiganeysa ilo ay ku tilmaantay “ilo sare oo istiraatiiji ah oo gobolka ah”, ayaa sheegtay in shixnaddan oo culeyskeedu ahaa 1,000 kiiloogaraam ay ka soo baxday magaalada Tel Aviv, kadibna ay soo martay Nairobi, ka hor inta aysan gaarin Muqdisho 21-kii June.
Caasimada Online si madax-bannaan uma xaqiijin karto sheegashadan.
Sidoo kale illaa hadda ma jiro war rasmi ah oo ka soo baxay dowladda federaalka Soomaaliya, Israel ama Qaramada Midoobay oo ku saabsan warbixinta Al Mayadeen.
Warbaahinta Al Mayadeen ma aysan magacaabin xafiiska Qaramada Midoobay ee ay sheegtay in shixnadda lagu diiwaangeliyay, balse waxay sheegtay in qalabka la keenay uu ahaa nidaam isgaarsiin casri ah oo loogu talagalay adeegsi ciidan iyo sirdoon.
Waxay sidoo kale sheegtay in qalabkaas ay soo dirtay shirkadda Mer Security and Communications, oo xarunteedu ku taallo Or Yehuda, Israel.
Warbixintan ayaa ku soo beegmeysa xilli gobolka Geeska Afrika iyo marin-biyoodka Badda Cas ay noqdeen meel ay isku sii dhaafayaan danaha amni, milatari iyo siyaasadeed ee dalal kala duwan.
Walaaca Badda Cas
Arrintan ayaa sidoo kale imaneysa maalmo kadib markii hoggaamiyaha Xuutiyiinta Yemen, Cabdul-Malik Al-Houthi, uu ka digay waxa uu ku sheegay dhaqdhaqaaqyo Israel ay ka waddo gudaha Soomaaliya iyo agagaarka Gacanka Cadmeed.
Al-Houthi ayaa 25-kii June sheegay in dhaqdhaqaaqiisa uu si dhow ula socdo xaaladda Soomaaliya, isaga oo ku eedeeyay Israel inay dooneyso inay raad ku yeelato Gacanka Cadmeed iyo marin-biyoodka Bab al-Mandab. Arrintan ayaa ka dambeysay warbixino sheegay in Israel ay saldhig militari ka raadineyso Somaliland, gaar ahaan Berbera.
“Waxaan si weyn uga walaacsannahay waxa ka socda dhulka Soomaaliya iyo waxa cadowga Israel uu sameynayo si uu gacanta ugu dhigo Gacanka Cadmeed iyo Bab al-Mandab,” ayuu yiri Al-Houthi.
Waxa uu sidoo kale ku hanjabay in Xuutiyiintu aysan ka aamusi doonin waxa uu ugu yeeray dhaqdhaqaaq kasta oo Israel ay ka sameyso gudaha Soomaaliya.
“Waqti kasta waxaan qaadi doonnaa tallaabo lagu beegsanayo dhaqdhaqaaq kasta oo Israel ka sameyso dhulka Soomaaliya,” ayuu yiri.
Bab al-Mandab ayaa ah marin-biyood istiraatiiji ah oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, waxaana mara qeyb muhiim ah oo ka mid ah ganacsiga caalamka.
Tan iyo markii uu billowday dagaalka Gaza, Xuutiyiinta Yemen ayaa weeraro ka fuliyay Badda Cas, iyaga oo sheegay inay beegsanayaan maraakiib lala xiriirinayo Israel ama u socda dekedaha Israel.
Dalalka reer galbeedka iyo shirkadaha maraakiibta ayaa sheegay in weerarradaasi ay saameyn weyn ku yeesheen ganacsiga caalamka, islamarkaana ay maraakiib badan ku qasbeen inay adeegsadaan waddooyin dheer oo kharash badan.
Xiriirka Somaliland iyo Israel
Warbixinta Al Mayadeen ayaa sidoo kale timid xilli xiriirka Israel iyo Somaliland uu noqday arrin si weyn looga hadal hayo gobolka.
Israel ayaa bishii December aqoonsatay maamulka Somaliland, tallaabo ay dowladda Soomaaliya si adag uga hortimid, kuna tilmaantay mid xadgudub ku ah madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya.
Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro ayaa bishii June booqasho ku tegay Israel, halkaas oo uu kula kulmay ra’iisul wasaare Benjamin Netanyahu iyo mas’uuliyiin kale.
Somaliland ayaa beenisay in Israel ay saldhig milatari ku leedahay dhulkeeda, balse mas’uuliyiinteedu waxay qireen inuu jiro iskaashi amni.
Wasiirka difaaca Somaliland Maxamed Yuusuf Cali ayaa bishii June sheegay in aysan jirin saldhigyo milatari oo Israel ku leedahay Somaliland, balse waxa uu sheegay in Israel ay gacan ka geysaneyso tababarro la siinayo ciidamo ka tirsan booliska iyo milatariga Somaliland.
Hadalladaas ayaa kordhiyay walaaca Muqdisho iyo dalal kale oo gobolka ah, kuwaas oo ka cabsi qaba in Soomaaliya lagu jiido loollan ballaaran oo ka jira Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo Bariga Dhexe.