BIIBTO: Madaale howlkar ah oo aan ku guuleysan abaalmarin caalami ah

Asad Cabdullahi MataanBy Asad Cabdullahi Mataan

Xabiibo Axmed Jimcaale (Biibto): Mucjisada Saxaafadda

In ka badan Muddo 24 Sanno ayaa aad u aqaaney Xabiibo Axmed Jimcaale oo ku Magac Dheer Biibto , waxaana dhawaan kula kulmey Munaasabad ka dhacaysey Hotel Amiira ee Magaalada Muqdisho ka dib markii aan Xoogaa ismoogeyn, hase yeeshee mudadaas dheer ee aan is naqaaney Biibto waxaa inta badan aan  ku kulmi jirey Goobaha Saxafada ee ay wararka ka sameeyaan. Waxay ahayd Haweeney aad u Firfircoon oo marka la yiraahdo Howlaha Saxaafadda , waxaana muddo badan  aan isla qaadaney Tababaro Dhinaca Saxafadda iyo Siminaaro

Haddii aan dib u Qooraansano Biibto Taariikhdeeda  waxay si aad ah iiga Sheekeysey waayaheedii hore  gaar haan waxay markii ay dhignaysey Dugsiga Hoose Dhexe Yaaqshiid ayey ka tilmaamneyd Ardeyda kale ee wax la baraneysey gaar ahaan Dhinaca Hiwaayada Isboortiga ,waxayna Dugsigaas ay kala qayb qaadatey Tartamo isboorti oo ku Dhiirageliyey in ay u Ciyaarto Gobolka Banaadir  siiba dhinaca Kubadda Kloleyga , waa ay ka sii  Gubtey Gobolka Banaadir  waxay Hal mar Dalabyo uga yimid kooxihii Heerka Koowaad ee Dalka ka jirey gaar ahaan Sanadihii Sideetameeyadii waxayna markii ugu horeysey u Ciyaartey Naadiga INJI  sidoo kale waxay u soo Ciyaartey Naadiyada Dowladda Hoose , Batroolka , Horseed iyo Badda .

ka sokow Dhinaca Kubadda Koleyga, waxay Biibto ay ciyaari jirtey Tartamada Kubadda Laliska ,Kubadda Gacanta, iyo Oradka , markii aan ka soo Gudubno ku dhex jirka Bahda isboortiga, Biibto waxay ka mid ahayd Shaqaalaha Madbacada Qaran waxay si gaar ah uga shaqeyneysey Qaybta Daabacaada Baasaboorada, sidoo kale waxay ahayd Iibiye Sare Dhinaca Joornaalka Xiddigta Oktoobar , waxayna Biibto ka dhex Muuqatey Shaqaalihi markaas la Shaqeynayey waxaana  dhowr jeer la Gudoonsiiyey Shahaado  Sharaf.

Weriye Amiin Khasaaro (Bidix) iyo Xabiibo Biibto (Midig)
Weriye Amiin Khasaaro (Bidix) iyo Xabiibo Biibto (Midig)

Markii ay Dhaceen Dagaaladii Sokeeye Biibto kama harin Mihnadeedii  Dhinaca Daabacaada iyo Saxaafadda sidoo kale waxay iibiye Sare ka noqtey Joornaaladii faraha Badnaa ee ka soo bixi jirey Dalka , iyadoo Howshaas ku  dhex jirta ayey Bilawdey in ay Sameyso Wargeyskii ugu horeeyey oo lagu Magaabi jirey Danjire  kaasoo ay ka noqtey Tafaftire,Farsamayaqaan wax Daabaca , Qoraa Wargeyskaas wax ku Qora  sidoo kale Biibto Haweeney ku fiican  Dhinaca Farshaxanka (Arts ),  Biibto dadaalkeedii halkii ayey ka sii wadey, waxay kaloo ay Dhidibada u Aastey Wargeyskii isna lagu Magacaabi jirey Xog-Waran

XabiIbo  Xaaji Jimcaale (Biibto) intii ku dhex jirtey Bahda Saxaafadda  waxay Samaysey Urur Saxaafadeed  Sanadihii Sagaashameeyadii  dhinaca Gabdhaha oo lagu Magacaabo SOWPA kaasoo qabtey Tababaro fara badan oo Gabdhaha Saxafiyiinta waxayna Biibto ii sheegtey in  aan cidi Dhaqaale ku siisey aaney jirin  waxayna soo saartey Gabdho badan  oo Dhinaca Saxaafadda oo qaarkood maanta meel sare ka gaarey

Howlkarnimadeedii  waxaa uu keeney in Salka u dhigto Wargeyska Maalinlaha ee  Muqdisho Times  oo iaa iyo haatan Shaqeeya , Nasiibdaro Sanadihii Sagaashameeyadii ayaa Biibto waxaa soo gaarey Dhaawac Xili ay ku Guda Jirtey Howlaheeda Saxaafadeed , waxana Dhaawac Culus uu ka soo gaarey gacanta oo ilaa iyo haatan si aad ah looga Dareemo sioo kale Biibto haatan waa Gudoomiye ku xigeenka Ururka Suxifiyiinta Qaranka Soomaaliyeed (Nusoj)

Madaalaha Saxaafadda Biibto ayaa waxaan wax ka weydiiyey Sababta intaas oo shaqo adiga oo Haween ah soo qabtey aad Abaal marin Caalami ah laguu siin waayey  waxayna ku Jawaabtey Xabiibo  “ Waa Runtaa waxaan kuu sheegayaa in Dad aan Ehel u ahayn Saxaafadda ay Soo Xulaan sidoo kale waxa ka sii yaab badan in dadka la siiyo Abaalmarinta ay yihiin kuwa iyana aan Ehel u ahayn  Saxaafada marka walaal waan iska Sugayaa  Goortii Ilaah ii Qadaro ayaa Heli doonaa “  waxay sii raacisey “ waxaana u soo jeedinayaa Dhinacyada Isku haya Siyaasada Soomaaliya in ay Warbaahinta  u ogolaadan in Howlahooda si wanaagsan u Gutaan’

Biibto markii ay ii sheegtey in intaa oo Hawlood ay ka qabato  Dhinaca Saxaafada ayaa ku tilmaamey Mucjisada Saxaafadda waayo howlaha Biibto ilaa iyo haatan ku dhex jirto Dhinaca Saxaafadd  iyadoo Haween ah  oo mararka qaar Xirfadaha ay ii Tilaamaantey in ay qaban karto oo raga Qaarkii  aysan qaban karin ayaa mar kale ku tilmaaami karaa Madaalaha Saxaafadda Soomaaliya  ama Maamada Saxaafadda,  waxaan kaloo aan weydiiyey maadaama Wargeyska  Muqdisho Times  uu weli uu soo baxo halka  Wargeysyo kale oo fara badan   ay Baaba’een oo aan ogahay in aan  wax Dhaqaale ah laga helin maxaa u soo saartaa  waxay ku jawaabtey “ Runtii waxba kama helo hase yeeshee waxaa Wargeyska ku Xiran dad fara badan oo ka raadsada Biilkooda kuwaa ayaa u daneynayaa “

Biibto waa Saxafiyada si aad ah looga yaqaan Dalka  waxaana Xaqiiqo ah in Biibto ay u qalanto in la Gudoonsiiyo Abaalmarin Caalami ah  si ay Dhiiragelin ugu noqoto Howsha Baaxadda leh ee ay ku dhex jirto  maadaama ay tahay Qof Haween ah oo intaa Shaqo qabta sidoo kale Biibto  waxaan dhihi karaa waa Saxafiyad Garab weysey marka waxay ugu Dambeyntii halkaan uga Mahacelineysaa Saxafiga weyn Cali Muuse Cabdi oo ay ku tilmaantey in uu ku dhiirageliyey in ay ku sii dhex jirto Mihnadda Saxaafadda Sidoo kale waxay u Mahadcelineysaa Xaaji Muxyadiin Yuusuf oo ay oo mararka qaar Takaakuleyn ka heli jirtey, Waxay Biibto halkaan uga Mahadcelineysaa Hayadda SAACID  oo ay sheegtey in ay Gacan weyn ka heshey markii uu Dhaawaca soo gaarey waxay sidii kale u Mahadcelineysaa Dhamaan qaybaha Warbaahinta Soomaaliyeed

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro

E-Mail Amiinkhasaaro@hotmail.co.uk

E-Mail  amiinkhasaaro@yahoo.co.uk