26.9 C
Mogadishu
Thursday, July 2, 2026

Puntland confirms seizure of Turkish arms ship to Somalia

Garoowe (Caasimada Online) – Puntland’s regional administration has officially confirmed it seized the MV Sea World, a Turkish-flagged vessel reportedly carrying weapons and armored vehicles destined for the Somali Federal Government. The incident, which unfolded off Puntland’s coast, highlights the deep-rooted tensions between the regional authority and the federal government in Mogadishu.

Somalia’s federal system grants substantial autonomy to regions like Puntland, but ongoing disputes over control of security, resources, and governance have made such incidents highly sensitive.

Mohamud Aydid Dirir, Puntland’s Minister of Information, said the vessel is now under the control of the Puntland Maritime Police Force (PMPF). He explained that the ship sought refuge from rough seas near the Bareeda district.

 “A ship carrying weapons that took shelter from heavy seas off the coast of Bareeda in Puntland has been seized by security forces, and an investigation is underway. We will share any developments with the media,” Dirir stated.

Allegations of looting

While Minister Dirir stressed that investigations are ongoing, other reports and widely shared social media images suggest a more complex situation. Sources told Caasimada Online that the MV Sea World experienced mechanical problems and was helped into Bosaso Port—Puntland’s commercial hub—earlier today.

Bosaso Port is a critical economic lifeline for Puntland, and control over its operations is vital for the region’s autonomy and revenue.

Reliable accounts indicate the Turkish-owned vessel was en route to Mogadishu, carrying advanced weaponry and armored vehicles intended for the Somali National Army (SNA) in its fight against Al-Shabaab militants. Al-Shabaab remains Somalia’s deadliest insurgent group, regularly targeting government forces and civilians, which makes the delivery of military reinforcements a top federal priority.

Some reports allege that some lighter weapons—rifles and pistols—were offloaded and taken by armed individuals from coastal communities in the Caluula district of the Bari region. These accounts further suggest that some local officials may have helped facilitate the transfer of these weapons to civilians. Puntland security officials have yet to respond to these allegations of looting.

The diversion of weapons to civilians raises serious concerns about fueling local conflicts and undermining security in an area already troubled by clan violence and militia activity.

Formed in 2010 with international support to combat piracy and safeguard maritime resources, the PMPF is asserting its jurisdiction in this case. The force’s intervention in seizing a vessel carrying military hardware underscores Puntland’s resolve to maintain its autonomous status and operational control—especially amid ongoing disputes with the Federal Government over authority and resource management.

Puntland’s firm grip on maritime security has often brought it into tension with federal authorities, who argue for more centralized control to better combat insurgency and regulate arms flows.

This seizure marks a significant flashpoint in the often fraught relationship between Puntland, which declared itself autonomous in 1998, and Somalia’s federal government. The two sides have frequently clashed over issues of federalism, constitutional interpretation, and security responsibilities.

These ongoing struggles have complicated Somalia’s efforts to build unified national institutions and effectively tackle security challenges.

International implications  

The incident carries significant diplomatic weight, especially given Turkey’s growing role in Somalia. Turkey has become a key strategic partner for the Federal Government, providing military training, equipment, and logistical support through bases like Camp TURKSOM, the country’s largest overseas military facility. Somali President Hassan Sheikh Mohamud’s recent visit to Turkey underscored the close cooperation between the two countries.

Turkey’s engagement is part of a broader geopolitical competition in the Horn of Africa, where multiple external powers—including the UAE, Qatar, and China—vie for influence through economic and security partnerships.

Ankara sees Somalia as a vital ally in the region, having invested heavily in infrastructure, humanitarian aid, and security reforms. Earlier this year, Turkey and Somalia signed a defense and economic cooperation agreement; however, details—especially regarding arms transfers—remain largely confidential.

The seizure of a Turkish arms shipment by a regional administration—apparently without federal government notification—challenges Somalia’s fragile balance of power. It risks escalating tensions between Puntland and Mogadishu. It raises pressing questions about transparency and oversight of international military aid to a country still deeply divided and threatened by persistent extremist groups.

Lack of transparency and coordination around military aid has long been a problem, with concerns that weapons may be diverted, fueling local conflicts and empowering armed groups outside government control.

Unchecked proliferation of weapons—regardless of their intended recipients—poses a grave threat to regional stability, potentially worsening conflicts and undermining efforts to build a unified, secure Somali state.

Somalia’s enduring instability is a regional security concern, with spillover risks affecting neighbors and vital international maritime trade routes through the Gulf of Aden.

Somalia opposition meets P5+ Turkey over vote tensions

Mogadishu (Caasimada Online) – Key international envoys held sensitive talks in Mogadishu with Somalia’s main opposition coalition, the Council for Salvation, stressing the urgent need for a negotiated solution to the country’s deepening electoral disputes. The high-stakes discussions come just ahead of a planned meeting between the opposition and the federal government set for tomorrow.

The talks took place earlier today at the heavily secured Halane Base Camp, which serves as a hub for diplomatic missions and international operations in Somalia. Among those present were influential ambassadors representing the United States, the United Kingdom, the European Union, the United Nations, and Turkey. 

This informal group—often referred to as theP5 + Turkeydue to their prominent diplomatic and development roles in Somalia—focused their discussions on the growing political divide over the framework for the 2026 general elections. This group has been a consistent mediator in Somali political crises, particularly during the contentious 2021–2022 elections, which nearly triggered a constitutional collapse.

Opposition warns of unilateral path

Sources familiar with the meeting described it as involving astrong debate,with Council for Salvation members voicing serious concerns. The opposition is scheduled to meet President Hassan Sheikh Mohamud at Villa Somalia, the presidential palace, on Sunday for continued dialogue.

In today’s session, opposition representatives reportedly told the international envoys that Somalia’s political situation has reached adangerous juncture.They accused the federal government of adopting aunilateral policyon electoral reforms—particularly around the proposed voting model—which they warned could threaten national cohesion. 

The opposition has been sharply critical of the government’s push for aone-person, one-votesystem, a plan that has faced strong resistance from key federal member states, including Jubaland and Puntland, as well as from a wide array of political figures opposed to President Mohamud.

These states have long expressed fears that Mogadishu’s centralizing tendencies could undermine federal autonomy—one of the core principles enshrined in Somalia’s provisional constitution.

The international envoys expressedstrong concernover both the deteriorating security environment and the widening political rift, particularly regarding the electoral process. They called on both sides to engage infruitful discussionsaimed at reaching a broad-based agreement that could help break the current deadlock.

Described as anopen exchange of views,the meeting underscored the international community’s deep investment in understanding the full scope of Somalia’s political challenges. International partners reiterated their commitment to fostering a consensus-driven process that brings together Somalia’s diverse political forces, viewing national unity as essential to overcoming the country’s persistent problems—especially its ongoing battle against Al-Shabaab.

Western and regional powers have repeatedly stressed that political divisions risk derailing fragile gains made in security and institution-building over the past decade, especially as donor fatigue grows.

Somalia’s elections at a crossroads

Somalia finds itself at a critical political moment, shaped in large part by the federal government’s ambition to introduce a universal suffrage system by 2026. If implemented, the shift toone-person, one-votewould represent a significant departure from the post-Civil War indirect electoral models, which have typically relied on clan elders or appointed delegates to select members of parliament.

Supporters of the plan argue that such a move would promote greater democratic legitimacy and accountability. But critics worry it could inflame tensions between the federal government and member states, potentially threatening the already fragile federal structure. Debates over electoral models have long been flashpoints in Somali politics, often overlapping with disputes over power-sharing, clan representation, and control of security forces.

The country has a long history of delayed and disputed elections that have often spiraled into political crises. The current standoff adds yet another complication to Somalia’s efforts to build stronger institutions and stabilize its governance—especially as it continues to confront a deadly insurgency by Al-Shabaab and growing activity by ISIS-affiliated militants.

Whether the government and opposition can find common ground on the electoral roadmap is seen as a key test of Somalia’s ability to maintain political stability and shift focus toward its pressing security and development needs.

Failure to reach consensus could trigger further fragmentation, weakening the government’s ability to deliver on reform agendas, secure international funding, and prepare for the African Union mission’s exit.

All eyes are now on tomorrow’s expected meeting between President Mohamud and opposition leaders, which many view as a crucial indicator of Somalia’s short-term political direction—and its willingness to pursue an inclusive, negotiated path forward.

Somalia disrupts Al-Shabaab, ISIS funding with mass seizures

Mogadishu (Caasimada Online) – Somalia’s federal government has intensified its efforts to disrupt the financial networks of Al-Shabaab and the Islamic State (ISIS), announcing the seizure of hundreds of mobile phone numbers and dozens of bank accounts, alongside a wave of arrests targeting individuals accused of financing terrorism.

The clampdown is part of a broader national strategy to dismantle the economic foundations of extremist groups that have long waged a deadly insurgency in the Horn of Africa nation.

In a statement issued on Sunday, the National Committee for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism reported that more than 575 mobile numbers and 21 bank accounts used by Al-Shabaab had been deactivated or frozen between January 1 and June 30.

The meeting, held in Mogadishu and chaired by Finance Minister Bihi Imaan Ege, brought together top officials from the ministries of Justice, Security, Commerce, and Telecommunications, as well as representatives from the National Intelligence and Security Agency (NISA) and the National Communications Authority.

The government also shut down 88 merchant accounts tied to extortion and money laundering. Authorities said the operations formed part of a coordinated campaign to sever financial lifelines sustaining the insurgents.

“These actions are part of a broader, more aggressive strategy to weaken the financial backbone of the Khawaarij,” the government said, using a term often applied in Somalia to describe Al-Shabaab and ISIS militants.

Coordinated national push

Officials described the effort as a multi-pronged approach that combines investigation, enforcement, and prosecution. The initiative aims to improve transparency in Somalia’s banking and telecommunications sectors—frequently exploited by armed groups to collect so-called “taxes” from civilians and businesses.

“The Federal Government of Somalia has intensified efforts to dismantle the financial and economic infrastructure that terrorist groups use to fund their heinous operations,” the statement said. “The government has developed a special plan to cripple the economy of terrorists to ensure security and prevent terrorist threats.”

In addition to seizing accounts, authorities reported arresting several suspects accused of collecting illicit funds. Key financial operatives within the groups have been “targeted and eliminated,” the statement added, describing the move as a significant disruption to terrorist command and control structures.

The crackdown also included the dismantling of extortion hubs and storage sites used to hold cash collected from Somali citizens under threat.

Officials credited cooperation with private businesses and public awareness campaigns for helping to expose financial flows linked to terrorism. “These operations have been conducted in close cooperation with the Somali public and private businesses,” the government noted.

Legal warning and enforcement

The government reaffirmed its commitment to uphold constitutional obligations to protect citizens and enforce the rule of law. Authorities warned that anyone found to be facilitating, collecting, or paying funds to terrorist groups would face harsh legal consequences.

“Anyone found to be financing terrorism will face severe legal consequences,” the government said, in a blunt warning to individuals and companies alike.

Somalia has been mired in conflict since the fall of its central government in 1991. Al-Shabaab, which emerged in the mid-2000s as an offshoot of the Islamic Courts Union, has waged a brutal insurgency aimed at toppling the internationally backed federal government and imposing its hardline version of Islamic law.

Despite losing territory over the past decade to Somali troops and African Union forces, Al-Shabaab continues to carry out deadly attacks across the country and maintains a widespread extortion racket, taxing goods, transport, and businesses even in areas nominally under government control.

The group’s financial operations—funded through illicit taxation, money laundering, and control of key trade routes—are widely regarded as critical to its resilience.

More recently, ISIS has gained a foothold in parts of northeastern Somalia, particularly in Puntland, although its presence and influence remain far smaller than that of Al-Shabaab. Nonetheless, its emergence has added a layer of complexity to Somalia’s already fragile security landscape.

Somalia’s financial crackdown reflects a shift in strategy from relying solely on military campaigns to more comprehensive efforts that combine law enforcement, intelligence, and economic disruption. The campaign is also backed by international partners who have pushed Somalia to tighten controls on banking and telecommunications to prevent abuse by criminal and terror networks.

The government hopes that weakening the financial base of these groups will erode their capacity to recruit, arm, and operate—and in turn, help stabilize a country long plagued by insecurity.

Sawirro: Akoonadii lacageed ee Al-Shabaab oo la xiray

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddiga Qaran ee ka hortegga lacag dhaqidda iyo la dagaalanka maalgalinta Agagixisada ee DFS oo maanta kulan xasaasi ah ah oo miro-dha ah ku yeeshay gudaha magaalada Muqdisho ayaa soo saaray qodobo wax ku ool ah oo lagu cunaqabeynayo kooxaha Khawaarijta, gaar ahaan Al-Shabaab iyo Daacish.

Shirka waxaa guddoomiyay Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya Mudane Biixi Imaan Cige, waxaana goobjoog ahaa xubnaha guddiga sida, Wasaaradda Maaliyadda, Wasaaradda Cadaaladda, Wasaaradda Amniga, Wasaaradda Ganacsiga, Wasaaradda Isgaarsiinta, Hay’adda NISA, Hey’adda Warbixinada Maaliyadda iyo Hay’adda isgaarsiinta Qaranka

Inta uu socday shirka ayaa waxaa looga dooday sidii loo dardar-galin lahaa qorshe yaasha ka dhanka ah dhaqaale uruuriska kooxaha argagixisada ee inta badan tibaatooyin ku haya bulshada Soomaaliyeed.

Sidoo kale warsaxaafadeed laga soo saaray shirkan ayaa waxaa lagu sheegay in la xiray in ka badan 575 taleefoon oo Al-Shabaab ay u adeegsan jireen uruurinta lacagaha iyo hanjabaadda shacabka. Sidoo kale waxaa la xayiray illaa 21 akoon Bank oo ay isticmaali jireen kooxaha Argagixisada.

Waxaa kale oo lagu guuleystay in la xiro 88 xisaabaad ganacsi (Marchants) oo loo isticlaamayay lacagaha baaddda ah iyo lacag dhaqidda, sida lagu sheegay warbixinta.

Hoos ka akhriso go’aannada culus ee laga soo saaray, laguna cunaqabateeyay kooxaha Khawaarijta;

𝐖𝐀𝐑𝐆𝐄𝐋𝐈𝐍/𝐃𝐈𝐆𝐍𝐈𝐈𝐍

𝐇𝐎𝐑𝐌𝐔𝐌𝐀𝐑𝐊𝐀 𝐋𝐀𝐆𝐀 𝐆𝐀𝐀𝐑𝐀𝐘 𝐃𝐄𝐆𝐀𝐀𝐋𝐀𝐃𝐀 𝐊𝐀 𝐃𝐇𝐀𝐍𝐊𝐀 𝐀𝐇 𝐌𝐀𝐀𝐋𝐈𝐘𝐀𝐃𝐃𝐀 𝐊𝐎𝐎𝐗𝐀𝐇𝐀 𝐊𝐇𝐀𝐖𝐀𝐀𝐑𝐈𝐉𝐓𝐀

19-Luulyo-2025:—Dowladda Federaalka Soomaaliya, waxa ay xoojisay dadaallada lagu burburinayo dhaqaalaha & maaliyadda kooxaha argagixisada ay u adeegsadaan maalgelinta hawlgalladooda guracan. Dowladdu waxay dejisay qorshe gaar ah oo lagu cuuryaaminayo dhaqaalaha argagixisada, si loo xaqiijiyo amniga, loogana hortago khataraha argagixisada.

Qorshaha cuurmaayinta maaliyadda argagixisadu, waa xeelado iyo tallaabooyin kala duwan oo loogu talagalay in lagu aqoonsado, la baaro, la xannibo, cadaaladana la horgeeyo. dhaq-dhaqaayada maaliyadeed ee sharci darrada ah.

Qorshahan wuxuu dowladda ka caawiyay la-dagaalanka maalgelinta argagixisada & wuxuuna xoojiyey hufnaanta guud ee nidaamka maaliyeed dalka, isla markaana horseeday kobaca dhaqaalaha & xasiloonida dalka.

Inta u dhaxeysay 1da Janaayo ilaa 30ka June 2025, dowladda ayaa qaaday tallaabooyin muhiim ah oo loo qorsheeyey in lagu bartilmaameedsado dhaqaalaha kooxaha khawaarijta, waxaana la gaaray guulaha hoose: –

  • 𝐖𝐚𝐱𝐚𝐚 𝐬𝐢 𝐫𝐚𝐬𝐦𝐢 𝐚𝐡 𝐥𝐨𝐨 𝐱𝐢𝐫𝐚𝐲 𝐢𝐧 𝐤𝐚 𝐛𝐚𝐝𝐚𝐧 𝟓𝟕𝟓 𝐭𝐞𝐥𝐞𝐟𝐨𝐧 𝐥𝐚𝐦𝐛𝐚𝐫 𝐨𝐨 𝐚𝐲 𝐚𝐫𝐠𝐚𝐠𝐢𝐱𝐢𝐬𝐚𝐝𝐮 𝐮 𝐚𝐝𝐞𝐞𝐠𝐬𝐚𝐧 𝐣𝐢𝐫𝐞𝐞𝐧 𝐜𝐚𝐛𝐬𝐢-𝐠𝐞𝐥𝐢𝐧𝐭𝐚, 𝐡𝐚𝐧𝐣𝐚𝐛𝐚𝐚𝐝𝐝𝐚, 𝐮𝐫𝐮𝐫𝐢𝐧𝐭𝐚 & 𝐤𝐞𝐲𝐝𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐥𝐚𝐜𝐚𝐠𝐚𝐡𝐚 𝐛𝐚𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐚𝐡.
  • 𝟐𝟏 𝐱𝐢𝐬𝐚𝐚𝐛𝐚𝐚𝐝 𝐛𝐚𝐧𝐠𝐢 (𝐁𝐚𝐧𝐤 𝐀𝐜𝐜𝐨𝐮𝐧𝐭𝐬) 𝐚𝐲 𝐢𝐬𝐭𝐢𝐜𝐦𝐚𝐚𝐥𝐚𝐲𝐞𝐞𝐧 𝐚𝐫𝐠𝐚𝐠𝐢𝐱𝐢𝐬𝐚𝐝𝐚 𝐚𝐲𝐚𝐚 𝐥𝐚 𝐱𝐢𝐫𝐚𝐲
  • 𝐈𝐧 𝐤𝐚 𝐛𝐚𝐝𝐚𝐧 𝟖𝟖 𝐱𝐢𝐬𝐚𝐚𝐛𝐚𝐚𝐝 𝐠𝐚𝐧𝐚𝐜𝐬𝐢 (𝐌𝐞𝐫𝐜𝐡𝐚𝐧𝐭𝐬) 𝐨𝐨 𝐥𝐨𝐨 𝐢𝐬𝐭𝐢𝐜𝐦𝐚𝐚𝐥𝐚𝐲𝐚𝐲 𝐮𝐫𝐮𝐫𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐥𝐚𝐜𝐚𝐠𝐚 𝐛𝐚𝐚𝐝𝐚 𝐚𝐡 & 𝐥𝐚𝐜𝐚𝐠 𝐝𝐡𝐚𝐪𝐢𝐝𝐚 𝐚𝐲𝐚𝐚 𝐬𝐢𝐝𝐨𝐨 𝐤𝐚𝐥𝐞 𝐥𝐚 𝐱𝐢𝐫𝐚𝐲.
  • 𝐖𝐚𝐱𝐚𝐚 𝐜𝐚𝐝𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐥𝐚 𝐡𝐨𝐫𝐠𝐞𝐞𝐲𝐞𝐲 𝐱𝐮𝐛𝐧𝐨 𝐛𝐚𝐝𝐚𝐧 𝐨𝐨 𝐤𝐚 𝐭𝐢𝐫𝐬𝐚𝐧𝐚𝐚 𝐤𝐨𝐨𝐱𝐚𝐡𝐚 𝐚𝐫𝐠𝐚𝐠𝐢𝐱𝐢𝐬𝐚𝐝𝐚 𝐤𝐮𝐰𝐚𝐚𝐬 𝐨𝐨 𝐬𝐢 𝐠𝐚𝐚𝐫 𝐚𝐡 𝐮𝐠𝐮 𝐡𝐨𝐰𝐥𝐚𝐧𝐚𝐚 𝐮𝐫𝐮𝐫𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐥𝐚𝐜𝐚𝐠𝐚𝐡𝐚 𝐛𝐚𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐚𝐡 𝐞𝐞 𝐥𝐚𝐠𝐚 𝐪𝐚𝐚𝐝𝐨 𝐠𝐚𝐧𝐚𝐜𝐬𝐚𝐭𝐚𝐝𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐬𝐡𝐚𝐜𝐚𝐛𝐤𝐚
  • 𝐖𝐚𝐱𝐚𝐚 𝐬𝐢 𝐠𝐮𝐮𝐥 𝐥𝐞𝐡 𝐥𝐨𝐨 𝐛𝐚𝐫𝐭𝐢𝐥𝐦𝐚𝐚𝐦𝐞𝐞𝐝𝐬𝐚𝐝𝐚𝐲 𝐥𝐚𝐧𝐚 𝐤𝐡𝐚𝐚𝐫𝐢𝐣𝐢𝐲𝐞𝐲 𝐡𝐨𝐫𝐣𝐨𝐨𝐠𝐚𝐲𝐚𝐚𝐥 𝐤𝐚 𝐭𝐢𝐫𝐬𝐚𝐧 𝐚𝐫𝐠𝐚𝐠𝐢𝐱𝐢𝐬𝐚𝐝𝐚 𝐤𝐮𝐰𝐚𝐚𝐬 𝐨𝐨 𝐮 𝐪𝐚𝐚𝐛𝐢𝐥𝐬𝐚𝐚𝐧𝐚 𝐦𝐚𝐚𝐥𝐢𝐲𝐚𝐝𝐝𝐚, 𝐚𝐲𝐚𝐝𝐨𝐨 𝐬𝐢 𝐰𝐞𝐲𝐧 𝐥𝐨𝐨 𝐰𝐢𝐢𝐪𝐚𝐲 𝐡𝐨𝐠𝐠𝐚𝐚𝐧𝐤𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐢𝐬𝐤𝐮 𝐱𝐢𝐫𝐧𝐚𝐚𝐧𝐭𝐚 𝐬𝐡𝐚𝐛𝐚𝐤𝐚𝐝𝐚𝐡𝐚 𝐦𝐚𝐚𝐥𝐢𝐲𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝 𝐞𝐞 𝐤𝐨𝐨𝐱𝐚𝐡𝐚 𝐚𝐫𝐠𝐚𝐠𝐢𝐱𝐢𝐬𝐚𝐝𝐚
  • 𝐖𝐚𝐱𝐚𝐚 𝐥𝐚 𝐛𝐮𝐫𝐛𝐮𝐫𝐢𝐲𝐚𝐲 𝐛𝐚𝐫𝐨 𝐤𝐚𝐧𝐭𝐚𝐫𝐨𝐨𝐥𝐨 𝐨𝐨 𝐤𝐨𝐨𝐱𝐚𝐡𝐚 𝐚𝐫𝐠𝐚𝐠𝐢𝐱𝐢𝐬𝐚𝐝𝐚 𝐮 𝐚𝐝𝐞𝐞𝐠𝐬𝐚𝐧𝐚𝐲𝐞𝐞𝐧 𝐮𝐫𝐮𝐫𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐥𝐚𝐜𝐚𝐠𝐚𝐡𝐚 𝐛𝐚𝐚𝐝𝐚 𝐚𝐡 & 𝐱𝐚𝐫𝐮𝐦𝐨 𝐥𝐚𝐜𝐚𝐠𝐚𝐡𝐚 𝐤𝐮 𝐤𝐞𝐲𝐝𝐢𝐲𝐨.

Dowladdu waxay ku guuleysatay dadaalladan iyada oo kaashanayso shacabka & shirkadaha ganacsiga ee gaarka loo leeyahay. waxaana wacyigelin ballaaran loo sameeyey bulshada si ay uga digtoonaadaan khataraha maalgelinta khawaarijta, isla markaana uga qayb qaataan la dagaalanka maalgeinta khawaarijta.

Sidoo kale, dadaalladan ayaa ka hirgalay xeerarka kala duwan ee dowladda. Ujeeddadu waa in la dhiso iskaashi qaran oo mideysan, lagana hortago khataraha khawaarijta xeer kasta.

Dowladda Federaalka, ayadoo ka duulayso waajibaadka dastuuriga ah ee ka saran dhowrista sharciga, iyo ilaalinta shacabka Soomaaliyeed, Waxaa ka go’an fulinta qorshayaasha qaran ee ka-hortaga lacag dhaqida iyo la-dagaalanka maalgelinta argagixisada.

Ugu dambeyn, dowladda Federaalka Soomaaliya waxay si adag uga digaysaa in bulshada iyo ganacsatada Soomaaliyeed ay ku lug yeeshaan falalka la xiriira baadda ay argagixisada shacabka ka qaado, sida bixinta, uruurinta, fududeynta lacagaha ama agab loo isticmaali karo hawlaha argagixisada. Qof kasta oo lagu helo maalgelin argagixiso, waxaa laga qaadi doonaa taabooyin adag oo sharciga waafaqsan.

PUNTLAND oo war ka soo saartay markabka hubka u siday DF ee ay qabsatay

Garoowe (Caasimada Online) – Xukuumadda Puntland ayaa markii ugu horreysay war rasmi ah kasoo saartay markabka Sea World ee hubka u siday dawladda federaalka, kaas oo ay shalay ciidamada badda maamulkaasi ay ku qabteen xeebta degmada Bareeda ee u dhow Raas Caseyr.

Wasiirka warfaafinta Puntland, Mudane Maxamuud Caydiid Dirir oo qoraal soo saaray ayaa sheegay in markabka oo dabaylaha badda kaga soo gambaday xeebaha degmada Bareeda ay haatan gacanta ku hayaan ciidamada Ciidanka Badda Puntland (Puntland Maritime Police Force – PMPF), ayna ku hayaan baaritaanno dheeraad ah.

Sidoo kale wuxuu ballan-qaaday in warbixinta markabka, cadadka hubka uu sido iyo natiijada kasoo baxda baaritaankooda ay la wadaagi doonaan bulshada Soomaaliyeed.

“Markab hub sida oo dabaylaha badda ka dhacaya kaga soo gambaday xeebta Bareeda ee Puntland ayaa ciidanka amaanka qabteen, waana la baadhayaa wixii ka soo kordha saxaafadda waa lala wadaagaya,” ayuu yiri wasiirka warfaafinta maamulka Puntland.

Inkasta oo wasiirku sheegay inay weli baaritaanno ku hayaan markabkan, haddana waxaa soo baxaya in markabka ay markii hore cilad soo wajahday oo la caawiyay, uuna isla saaka ku xirtay dekedda magaalada Boosaaso ee xarunta ganacsiga Puntland, sida ay muujinayaan sawirro lagu baahiyay baraha bulshada.

Markabka lagu magacaabo Sea World ayaa waxaa laga leeyahay dalka Turkiga, wuxuuna ku socday Muqdisho, halkaas oo uu gayn rabay hub culus iyo gaadiid gaashaaman uu sido.

Dhacdadan ayaa si deg-deg ah u noqotay qodob kale oo sii hurin kara xiisadda maamulka Puntland iyo dowladda federaalka Soomaaliya, oo illaa hadda aan ka hadlin arrintan. Labada dhinac ayaa xiriirkoodu ahaa mid cakiran oo inta badan ay colaado hareeyeen muddo dheer.

Si kastaba, Milkiyadda markabka oo la sheegay inay Turkey leedahay iyo halka uu ku socday ee Muqdisho, ayaa dhalisay su’aalo culus, gaar ahaan marka la eego iskaashiga xoogan ee dhinaca difaaca iyo dhaqaalaha ee ka dhexeeya Turkey iyo dowladda federaalka Soomaaliya. Tan iyo horraantii 2010-kii, Turkey waxa ay door muhiim ah ka ciyaartay dib u dhiska ciidamada amniga Soomaaliya iyo bixinta qalabka militari.

Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan ayaa Soomaaliya u arka inay tahay meel muhiim ah oo istiraatiiji ah oo laga galo qaaradda Afrika, waxaana Ankara ay si weyn uga maalgelisay kaabayaasha dhaqaalaha dalka, gargaarka bini’aadannimo, iyo dib-u-habeynta qaybta amniga.

Toddobaad un ka hor, Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, waxa uu ku sugnaa Turkey, taasoo xoojineysa iskaashiga heerka sare ah ee ka dhexeeya labada dal. Inkastoo la rumeysan yahay in heshiis difaac iyo dhaqaale uu ka dhexeeyo labada dowladood, haddana faahfaahintiisa – gaar ahaan kuwa la xiriira hubka – lama soo bandhigin.

Sawirro: War ka cusub shirkii ay ku kala kaceen Itoobiya iyo Soomaaliya – Maxaa isbedelay?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa maanta dib loo sii amba-qaaday shirka 34-aad ee Wasiirrada Gaashaandhigga dalalka ciidanka heeganka Afrika ee Bari, kaas oo ka socday Muqdisho. Shirkan ayaa ahaa mid horey uga dhashay khilaaf u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya, kadib markii xukuumadda Addis Ababa ay ku dhawaaqday inay keeneyso ciidankeeda badda.

Dowladda Itoobiya ayaa sheegtay in cutubyada ugu horreeya ee ciidanka howl-galka AUSSOM ee dhankooda ka imaanaya ay ka dhigayaan kuwa badda, isla markaana ay diyaariyeen maraakiib, doonyo iyo guud ahaan agabkii ay ciidankaasi ku hawl-geli lahaayeen.

Saraakiisha Itoobiya ayaa dood yaableh ku soo bandhigay shirkii hore, iyaga oo lasoo baxay heshiis ay sheegeen in dowladda Soomaaliya iyo Itoobiya ay ku kala saxiixdeen Addis Ababa, markii la qeybsanayey ciidanka AUSSOM, kaas oo dhigaya in xilligaas ay Soomaaliya ogolaatay in ciidamada loo soo dirayo ay ka mid noqonayaan kuwa badda.

Dhankooda, saraakiisha Soomaaliya oo uu markaas hoggaaminayey Wasiiru-dowlaha Gaashaandhigga iyo Ku-xigeenka Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka, Jeneraal Maadey Nuurey Sheekh Ufurow ayaa si adag uga horyimid qorshaha Itoobiya ay Soomaaliya ku keeneyso ciidankeeda badda, wuxuuna shirku maalintaas kusoo dhamaaday buuq iyo sawaxan.

Maalmo kadib shirka ayaa maanta lasii amba-qaaday waxaana saaka guddoomiyay wasiirka wasaaradda gaashaandhigga xukuumadda Soomaaliya Mudane Axmed Macallin Fiqi, kaas oo sheegay in Soomaaliya ay ku rajo weyn tahay in la hirgeliyo himilooyinkii loo aas aasay ururka ee ku aadan horumarinta dalalka ku bahoobay madasha.

Sidoo kale wuxuu mahadceliyay dalalka Soomaaliya ka taageera adkeynta amniga gaar ahaan la dagaalanka argagaxisada oo ugu horreeyaan saaxibada ciidanka usoo diray diray.

Axmed Macallin Fiqi ayaa sidoo kale xusay in ay tahay markii u horreysay oo Soomaaliya ay martigelisay shirkan, laguna qabto Muqdisho, taas oo uu tilmaamay inay geliyeen dadaal xooggan.

“Shirku waa muhiim, runtii 5 maalmood ayuu socday maalinkii u dambeysay ee lasoo qatimayay weeye, waana markii koowaad ee Soomaaliya lagu qabtay” ayuu yiri Fiqi.

Dhanka kale, wasiirka oo sii hadlaya ayaa ku dhawaaqay in hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya uu haatan wajahayo dhaqaale la’aan baahsan, loona baahan yahay in la qaado tallaabooyin deg-deg ah, si looga fakiro mustaqbalka howlgalkan iyo sii socoshadiisa.

“Howlgalka Midowga Afrika oo xaqiijjiyay guullo waawayn oo la gaaray hadda wuxuu wajahayaa caqabado xaga dhaqaalaha ah weiba bilihii u dambeeyay” ayuu sii raaciyay.

Mossad oo Itoobiya iyo dalal kale ku riixaysa qorshe ay horey u diiday DF Soomaaliya

Washington (Caasimada Online) – Madaxa Hay’adda Sirdoonka Israel ee Mossad, David Barnea, ayaa toddobaadkan booqasho ku tagay Washington iyada oo Israel ay doonayso in maamulka Trump uu ka caawiyo sidii Falastiiniyiinta looga rari lahaa Gaza, sida ay warbaahinta Axios ku warrantay Jimcihii, iyada oo soo xiganaysa laba ilo-wareed oo xog-ogaal u ah arrintan.

Barnea ayaa u sheegay Ergayga Gaarka ah ee Maraykanka u qaabilsan Bariga Dhexe, Steve Witkoff, kulan ay yeesheen horraantii toddobaadkan in Ethiopia, Indonesia, iyo Libya ay muujiyeen inay diyaar u yihiin inay qaabilaan tiro badan oo Falastiiniyiin ah oo ka soo jeeda Gaza, sida ay sheegeen labada ilo-wareed.

Tallaabadan ayaa loo arkaa mid aad muran badan dhalisay; khubaro sharciga ah oo reer Israel iyo Maraykan ah ayaa ku tilmaamay dambi dagaal. Ra’iisul Wasaaraha Benjamin Netanyahu iyo golihiisa wasiirada ayaa sheegay in “dib-u-dejinta” ay noqon doonto “mid ikhtiyaari ah” oo aan qofna lagu qasbi doonin inuu baxo.

Barnea ayaa ku cadaadiyey Maraykanka inuu dalalkaasi siiyo dhiirigelin iyo inuu Israel ka taageero sidii loo qancin lahaa. Ma cadda in Maraykanka uu bixin doono taageeradiisa, sida ay sheegtay Axios.

Qorshaha Trump ee Gaza

Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa bishii Febraayo soo jeediyay in Maraykanku la wareego Gaza oo si ku-meel-gaar ah u raro labadeeda milyan ee qof inta dhulka dib loo dhisayo. Trump ayaa kala kulmay diidmo dhinacyada Carabta iyo Galbeedka labadaba, halka Netanyahu iyo dowladdiisu ay taageereen fikradda.

Wararka ayaa sheegaya in maamulka Trump uu u sheegay saraakiisha Israel in haddii Netanyahu uu doonayo inuu raaco fikraddan, Israel ay u baahan doonto inay hesho dalal diyaar u ah inay qaabilaan Falastiiniyiinta.

Netanyahu ayaa u xilsaaray hay’adda sirdoonka dibadda ee Israel ee Mossad inay hesho dalal ogolaanaya inay qaabilaan tiro badan oo Falastiiniyiin ah oo laga soo barakiciyay Marinka Gaza.

Ku dhawaad Falastiini kasta oo ku nool Gaza ayaa la barakiciyay intii lagu jiray dagaalka, badanaana dhowr jeer. Inta badan dhismayaasha Gaza ayaa waxyeelo soo gaartay ama burburay.

Israel ayaa waxa ay diyaarinaysay qorshe lagu dhaqaajinayo dhammaan labada milyan ee qof ee degan deegaankaas loona rari doono “aag bini’aadannimo” oo yar oo u dhow xadka Masar.

Qorshahaas ayaa dhaliyay walaac ka jira Masar iyo dalal badan oo reer galbeedka ah oo ku saabsan in Israel ay isu diyaarinayso barakicin ballaaran oo Falastiiniyiinta ah oo ka baxa Gaza, taas oo ay wada shaqeeyayaasha isbahaysiga midigta-fog ee Netanyahu iyo qaar badan oo ka tirsan xisbigiisa ay riixayeen sanado badan.

Sarkaal sare oo reer Israel ah ayaa sheegay in, iyada oo qayb ka ah fahamka saddexda dal, in wareejinta Falastiiniyiinta ay noqon doonto “mid ikhtiyaari ah oo aan lagu qasbin,” iyo in Israel ay ballan qaadi doonto inay u ogolaato Falastiiniyiin kasta oo baxa inuu ku laabto Gaza wakhti kasta.

Si kastaba ha ahaatee, fikradda ah in bixitaannada baaxadda leh loo tixgelin karo “kuwo ikhtiyaari ah” marka la eego xaaladaha jira ayaa muran ka dhex dhaliyay.

Markii Netanyahu uu booqday Aqalka Cad toddobaadkii hore, Trump ayaa la weydiiyay arrintan wuxuuna u dhiibay Ra’iisul Wasaaraha Israel. Netanyahu wuxuu sheegay in Israel ay si “dhow” ula shaqaynayso Maraykanka si ay u hesho dalal ogolaanaya inay qaadaan Falastiiniyiinta Gaza, wuxuuna hoosta ka xariiqay in “aanu ku dhowaanayno inaan helno dhowr dal.”

“Waxaan u malaynayaa in Madaxweyne Trump uu lahaa aragti cajiib ah. Waxaa loo yaqaannaa doorasho xor ah. Waad ogtahay, haddii dadku ay rabaan inay joogaan, way joogi karaan, laakiin haddii ay rabaan inay baxaan, waa inay awoodaan inay baxaan. Maaha inay noqoto xabsi,” ayuu yiri Netanyahu.

Ka dib cashada, sarkaal sare oo reer Israel ah ayaa u sheegay suxufiyiinta in Trump uu muujiyay xiisaha uu u qabo inuu sii wado riixitaanka “dib-u-dejinta” Falastiiniyiinta Gaza. Aqalka Cad ma uusan ka hadlin arrintaas xilligaas.

Diidmada Soomaaliya

Bishii Maarso, Soomaaliya iyo maamulka gooni u goosadka ah ee Somaliland ayaa beeniyay inay heleen wax dalab ah oo ka yimid Maraykanka ama Israel oo ku saabsan dib-u-dejinta Falastiiniyiinta Gaza, iyadoo Muqdisho ay sheegtay inay si cad u diidayso tallaabo kasta oo noocaas ah.

Wakaaladda wararka ee Associated Press ayaa soo xigatay saraakiil Maraykan iyo Israel ah oo sheegay in dowladahoodu ay la xiriireen saraakiil ka tirsan Suudaan, Soomaaliya iyo Somaliland si ay ugala hadlaan adeegsiga dhulkooda ee dib-u-dejinta Falastiiniyiinta ka yimid Marinka Gaza ee burburay.

Saraakiisha Suudaan ayaa sheegay inay diideen dalabkii Maraykanka, halka saraakiisha Soomaaliya iyo Somaliland ay sheegeen in aysan ka warqabin wax xiriir ah, sida ay AP ku warrantay.

Wasiirkii Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ee xilligaas, Axmed Macallin Fiqi, ayaa sheegay in dalkiisu uu si cad u diidi doono “wax kasta oo soo jeedin ama dadaal ah, oo ka yimaada dhinac kasta, oo wiiqaya xaqa dadka Falastiiniyiinta ah ee ah inay si nabad ah ugu noolaadaan dhulkoodii awoowe.”

Wuxuu u sheegay Reuters in dowladda Soomaaliya aysan helin wax dalab ah oo noocaas ah, isagoo intaa ku daray in Muqdisho ay ka soo horjeedo qorshe kasta oo ku lug leh u isticmaalka dhulka Soomaaliya ee dib-u-dejinta dadweyne kale.

Cabdiraxmaan Daahir Aadan, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Somaliland, ayaa u sheegay Reuters in “aysan jirin wax wadahadalo ah oo lala leeyahay qofna oo ku saabsan Falastiiniyiinta.”

Daawo: Fiqi oo ka xumaaday su’aal laga weydiiyay markabka hubka ee ay qabsatay Puntland

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Mudane Axmed Macallin Fiqi oo maanta Muqdisho uga qayb-galay furitaanka shirka Wasiiradda Gaashaandhigga dalalka ku jira Ciidanka Heeganka ah ee Afrkada Bari ayaa ka xumaaday su’aal laga waydiiyay markabka hubka ee ay shalay gacanta ku dhigeen ciidanka badda ee maamulka Puntland.

Axmed Macallin Fiqi oo kasoo baxay hoolka shirka ayaa hadal kooban siiyay warbaahinta, isaga oo uga horreyn ka warbixiyay muhiimadda uu shirkaan u leeyahay Soomaaliya.

Wasiirka ayaa sheegay in ay tahay markii u horreysay oo Soomaaliya ay martigelisay shirkan laguna qabto Muqdisho, taas oo uu tilmaamay inay geliyeen dadaal xooggan.

“Shirku waa muhiim, runtii 5 maalmood ayuu socday maalinkii u dambeysay ee lasoo qatimayay weeye, waana markii koowaad ee Soomaaliya lagu qabtay” ayuu yiri Fiqi

Intaas kadib Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa mid kamid ah wariyeyaasha ku sugnaa goobta uu su’aal ka waydiiyay hubka ay qabsatay Puntland, isaga ka xumaaday su’aashaas, wuxuuna gebi ahaan isaga dhaqaaqa goobta uu kula hadlayay warbaahinta.

Muuqaal kooban oo si weyn loogu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinayo Fiqi oo carooday, isla markaana diiday inuu wax jawaab ka bixiyo markabka hubka ee u gacan galay Puntland oo uu haatan khilaaf xoogan uu kala dhexeyo dawladda Soomaaliya.

Markabka oo lagu magacaabo Sea World ayaa waxaa laga leeyahay dalka Turkiga, wuxuuna ku socday dhanka magaalada caasimada ah ee Muqdisho, halkaas oo uu gayn rabay hub culus iyo gaadiid gaashaaman oo loo waday dawladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Puntland oo soo bandhigtay markabkan ayaa sheegtay in weli ay ku hayso baaris dheeraad ah, waxaana saaka la geeyay dekedda weyn ee magaalada Boosaaso.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi kusii daraya in markabkan wayn oo markii hore cilad soo wajahday la caawiyay, siday muujinayaan sawirro lagu baahiyay baraha bulshada.

Dhacdadan ayaa si degdeg ah u noqotay qodob kale oo sii hurin kara xiisadda maamulka Puntland iyo dowladda federaalka Soomaaliya, oo illaa hadda aan ka hadlin arrintan. Labada dhinac ayaa xiriirkoodu ahaa mid cakiran oo inta badan ay colaado hareeyeen muddo dheer.

Ka hor shirka Villa Somalia, mucaaradka oo kulan xasaasi ah la yeeshay beesha caalamka

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahinno kala duwan ayaa waxaa laga helayaa kulan xasaasi ah oo maanta Muqdisho ku dhex-maray xubnaha Madasha Samatixiinta iyo qaar kamid ah wakiilada beesha caalamka kuwooda ugu saameynta badan, wuxuuna ku soo aaday maalin kahor, iyada oo berri loo balansan yahay shirka Villa Somalia iyo mucaaradka.

Kulanka oo ka dhacay xerada Xalane ayaa waxa uu si gaar ah u dhex-maray xubnaha mucaaradka ee ku midoobay Madasha Samatixinta iyo safiirada beesha caalamka, gaar ahaana xubnaha loo yaqaano afarta awoodda leh + Turkey, kuwaas oo kala ah (USA, UK, EU, UN + Turkey), iyada oo shirka diiradda lagu saaray khilaafka u dhexeeya mucaaradka iyo dawladda, kaas oo ku aadan hannaanka loo wajahayo doorashooyinka soo socda ee 2026.

Ilo wareedyo ku dhow kulanka ayaa innoo sheegay in goobta ay ka dhacday dood xooggan oo ay aragtidooda kusoo gudbiyeen xubnaha Madasha Samatabixinta, kuwaas oo mar kale maalinta berri ah la ballansan Xasan Sheekh, si ay usii amba qaadaan wada-hadalkooda.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in xubnaha mucaaradka ay u sheegeen wakiilada ay la kulmeen ee Mareykanka, UK, UN-ka, Midowga Yurub iyo Turkey in marxaladda siyaasadeed ee dalka ay ku socoto meel halis ah, isla markaana dawladda dhexe ay ku howlan tahay siyaasad hal dhinac ah, taas oo ay tilmaameen inay qatar ku tahay midnimada waddanka.

Dhankooda, wakiilada fadhiyay madasha ayaa walaac xooggan ka muujiyay arrimaha amniga iyo siyaasadaha is diidan ee ka taagan gudaha dalka, gaar ahaan arrimaha doorashada, iyaga oo soo jeediyay in haboon tahay wada-hadalladu ay noqdaan kuwa mira dhala oo heshiis buuxa lagu gaaro, si looga gudbo is mariwaaga taagan ee labada dhinac.

Kulanka ayaa sidoo kale noqday mid labada dhinac ay si daah-furan isku waydaarsadeen aragtiyaha kala duwan. Si kastaba ha ahaatee, doodda furan waxay tilmaamaysaa in beesha caalamka ay dooneyso in ay faham buuxa ka hesho muranka siyaasadeed ee taagan.

Wakiillada beesha caalamka ayaa weli muujinaya in mudnaanta ugu weyn ay siinayaan in la gaaro wada-tashi qaran oo lagu mideynayo awoodaha kala duwan ee siyaasadeed ee dalka, si loo helo iskaashi guud oo wax looga qabto caqabadaha, gaar ahaan dagaalka lagula jiro kooxaha argagixisada.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad siyaasadeed oo cakiran, taas oo ka dhalatay qorshaha Villa Somalia ee qof iyo codka ah, taas oo ay diidan yihiin maamullada Jubaland, Puntland iyo siyaasiyiinta mucaaradka ee kasoo horjeedo Xasan Sheekh.

Wasaaradda Gaashaandhiga oo abaalmarin ku bixineysa raadinta xogta wasiirro hore

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa soo saartay qoraal ay ciwaan uga dhigtay “Ku Guulayso Abaalmarinta Wasaaradda Gaashaandhigga”, iyadoo raadineysa sawirrada qaar ka mid ah wasiirradii hore ee soo maray wasaaradda.

Wasaaradda ayaa sheegtay in la bilaabay uruurinta taariikhdii wasaaradda, sidaas darteedna ay lagama maarmaan noqotay in la raadiyo sawirrada wasiirradii soo xukumay Wasaaradda Gaashaandhigga laga soo bilaabo sanadkii 1960-kii ilaa 2009-kii.

Sidoo kale, Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa qoraalkeeda ku soo bandhigtay magacyada sideed wasiir oo wasaaradda soo maray, kuwaas oo ehelladooda laga codsaday inay keenaan haddii ay hayaan sawirro, si loogu daro taariikhda la keydinayo.

Hoos ka akhriso qoraalka ka soo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga XFS:

Wasaaradda Gaashaandhiggu waxay bilowday uruurinta taariikhda iyo sooyaalka wasaaradda iyo sidoo kale xogta la xiriirta wasiirradii soo maray tan iyo 1960-kii.

Sidaas awgeed, waxay si xushmad iyo qadarin leh uga codsanaysaa dhammaan ehellada, asxaabta iyo cid kasta oo haysta sawirro rasmi ah ama taariikhi ah oo la xiriira wasiirradii hore ee Gaashaandhigga ee hoos ku xusan, inay nala soo wadaagaan.

Sawirradaasi waxa loo ururinayaa keydka taariikhiga ah ee wasaaradda, waxaana lagu maamuusi doonaa doorkii taariikheed ee ay ka soo qaateen difaaca Qaranka.

Ciddii keenta sawirro tayo leh oo la xiriira wasiirradaas waxay ku mutaysan doontaa abaalmarin, iyadoo loo qadarinayo sida ay u soo kala horreeyeen.

Wasiirradii hore ee Gaashaandhigga ee xogtooda iyo sawiradooda la raadinayo waxay kala yihiin:

  1. H.E. Sheekh Cali Ismaaciil (1961–1962)
  2. H.E. Hilowle Macallin Maxamed (1962–1964)
  3. H.E. Xaaji Yuusuf Iimaan Guuleed (1967–1969)
  4. H.E. Cabdullaahi Muuse Boqor (2000)
  5. H.E. Cabdiwahaab Maxamed Xuseen (2000–2003)
  6. H.E. Aadan Axmed Cabdi (2003–2004)
  7. H.E. Cabdiraxmaan Maxamuud Cali (2004–2006)
  8. H.E. Muxiyadiin Maxamed Xaaji Ibraahim (2008–2009)

Fadlan nala soo xiriir:

📧 Email: [email protected]
📞 Lambarka Wasaaradda: 0613000317

Xeeladda ay Itoobiya ka laheyd qorshihii yaabka lahaa ee ay ka sheegtay Muqdisho

Muqdisho (Caasimada Online) – Shir loogu talagalay inuu noqdo mid taariikhi ah oo lagu xoojinayo amniga gobolka Geeska Afrika ayaa Khamiistii isu beddelay loollan diblomaasiyadeed oo xiisad wata, taasoo si cad u muujisay kala fogaanshaha sii kordhaya ee u dhexeeya laba ciyaartoy oo muhiim ah: Soomaaliya iyo Itoobiya.

Shirka Ciidamada Kaydka Bariga Afrika (EASF), oo markii ugu horreysay lagu qabtay magaalada Muqdisho—tallaabo astaan u ah horumarka Soomaaliya—wuxuu si degdeg ah ugu hoobtay dood adag oo ka dhalatay dalabka muranka dhaliyay ee Itoobiya, kaasoo ahaa in ciidamo badeed lagu soo daro howlgalka cusub ee nabad-ilaalinta Midowga Afrika ee loo yaqaan AUSSOM.

Inkastoo Addis Ababa ay soo jeedintaas ku tilmaantay astaan muujinaysa midnimo goboleed, haddana diidmada degdegga ah ee Soomaaliya ayaa bannaanka keentay wax ka badan kala aragti duwanaan ku saabsan gaynta ciidamada. Waxaa meesha ka muuqday cabsi istiraatiiji ah oo salka ku haysa heshiiskii muranka dhaliyay ee Itoobiya la gashay Somaliland iyo damaceeda ballaaran ee gobolka, taasoo halis gelin karta iskaashi jilicsan oo ka jiray Geeska Afrika.

Maxaa kiciyay carada xooggan?

Marka hore, dalabka Itoobiya ee ah inay ciidamo badeed ku biiriso howlgalka cusub wuxuu u ekaan karaa ballanqaad daacadnimo oo ku wajahan amniga gobolka. Laakiin mas’uuliyiinta Soomaaliya, arrintu waxay u muuqatay halis degdeg ah—ma ahayn nabad-ilaalin, balse daan-daansi.

Horaantii sannadkii hore, Itoobiya waxay la saxiixatay Somaliland—gobolka iskiis madax-bannaanida ugu dhawaaqay ee woqooyiga Soomaaliya—heshiis muran dhaliyay oo dhigaya in Itoobiya ay kiraysato dhul xeebeed, iyada oo beddelkeedana la siinayo suurtagal ah aqoonsi diblomaasiyadeed. Soomaaliya si dhakhso ah ayay u cambaareysay heshiiskaas, iyadoo ku tilmaantay xadgudub cad oo lagu hayo madaxbannaanideeda. Tan iyo markaas, xiriirka labada dal wuxuu galay xaalad gacan-ka-hadal siyaasadeed ah.

Sidaas darteed, markii Itoobiya ay soo jeedisay in ciidamo badeed la geeyo xeebaha Soomaaliya—wax yar uun kadib heshiiskii dekedda—mas’uuliyiinta Muqdisho waxay u arkeen mid aan shil ahayn. Waxa ay u muuqatay tallaabo si xeel dheer loo qorsheeyay oo lagu doonayo in lagu xaqiijiyo joogitaan badeed oo rasmi ah, iyadoo marmarsiiyo looga dhigay howlgal caalami ah oo Midowga Afrika wato.

“Ma saxiixi kartid heshiis aad la gashay gobol gooni isu taagay, kadibna ma dalban kartid in ciidankaaga badda ay ku sugan yihiin biyaha Soomaaliya,” ayuu yiri la-taliye sare oo Soomaali ah. “Sidaas ma shaqeyso.”

Shirka EASF, oo ay isugu yimaadeen madaxda ciidamada, booliiska iyo rayidka ee 10 dal oo xubno ka ah, si looga wadahadlo khataraha amniga gobolka sida argagixisada iyo dambiyada xuduudaha ka gudba, wuxuu si degdeg ah isu beddelay mid muran dhaliyay. Waxa uu bilow u ahaa fursad iskaashi, balse waxa uu ku dhammaaday “buuq iyo qaylo,” taasoo carqaladeysay maalintii koowaad ee shirka.

Itoobiya ayaa noqotay dal aan bad lahayn tan iyo markii Eritrea ay xorriyadeeda heshay 1993, waxaana tan iyo markaas ay raadineysay marin badeed—ma aha oo keliya dhinaca ganacsiga, balse sidoo kale si ay u yeelato saameyn istiraatiiji ah. Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed ayaa si joogto ah u adkeeyay baahidaas, isagoo marinka badda ku sifeeyay “arrin jiritaan ah” oo muhiim u ah dhaqaalaha sii kobcaya ee dalkiisa.

Heshiiska Somaliland wuxuu ahaa mid ka mid ah waddooyinka—isku day toos ah oo lagu raadinayo marin u helidda Badda Cas. Dalabka ciidamada badda ee hoos yimaada qaab-dhismeedka AUSSOM waa waddo kale, taasoo u horseedi karta Itoobiya in ay hesho sharciyad caalami ah oo ay ugu joogto badda.

Qoraal ahaan, waa xeelad istiraatiiji ah: ku biir howlgal nabad-ilaalin ah, ka caawi xasilinta dal deris ah, isla markaana si aamusnaan ah u ballaari saameyntaada badeed. Laakiin Soomaaliya, arrintu waxay u muuqatay qayb ka mid ah hab-raac ballaaran—mid ay iskaashi been ah ku daboolayaan damac istiraatiiji ah.

Nabad-ilaalin, mise siyaasad awood?

Murankan ugu dambeeya wuxuu dhalinayaa su’aal weyn oo xasaasi ah oo ku saabsan howlgalka Midowga Afrika: dalal ma ku dhuumanayaan magaca nabad-ilaalin si ay u gaaraan dano gaar ah oo siyaasadeed ama dhuleed?

Midowga Afrika (AU) wuxuu muddo dheer taageersanaa howlgalka AUSSOM—kaasoo la bilaabay Janaayo 2025 si uu u beddelo ATMIS—oo lagu sheegay “xalka Afrikaanka ah ee dhibaatooyinka Afrika.” Ujeeddadiisa asaasiga ah waa taageeridda dowladda Soomaaliya si ay ula dagaallanto Al-Shabaab una horumariso xasilloonida dalka. Laakiin haddii waddamada ciidanka keena ay u muuqdaan kuwo adeegsanaya howlgalka si ay u gaaraan danahooda gaarka ah, kalsoonidii lagu qabi jiray howlgalkaas way burbureysaa.

Diidmada xooggan ee Soomaaliya ee ku aaddan dalabka Itoobiya waxay dirtay fariin cad: madax-bannaanida lama gorgortami karo—xitaa haddii loo marayo iskaashi goboleed.

“Iskaashiga caalamiga ah ma noqon karo dabool loogu talagalay ciyaarta awood qeybsiga qarsoon,” ayuu yiri diblomaasi goboleed oo xog-ogaal u ah shirka. “Haddii ay sidaas noqoto, howlgalka oo dhan waa burburayaa.”

Shirka Muqdisho wuxuu ahaa in lagu muujiyo waa cusub—caddayn ah in Soomaaliya ay diyaar u tahay inay door hoggaamineed ka qaadato nabadda iyo amniga gobolka. Balse taa beddelkeeda, waxa uu iftiimiyay khilaafaadka weli kala qeybinaya gobolka iyo caqabadaha ka dhashay kalsooni-darrada taariikhiga ah.

Qorsheynta AUSSOM ayaa la filayaa inay sii socoto, iyadoo Itoobiya la rajeynayo inay ciidamo keento si la mid ah Uganda, Jabuuti, Kenya iyo Masar. Laakiin hadda su’aasha ma ahan kaliya tirada ciidamada—waxay ku saabsan tahay kalsoonida. Yaa dhab ahaan uga go’an amniga Soomaaliya—yaa se ciyaaraya ciyaar istiraatiiji ah oo fog?

Itoobiya, buuqa ciidanka badda wuxuu noqday cashar muhiim ah: damaca badda, xitaa haddii uu sharciyeysan yahay, waa in lagu wajahaa siyaasad diblomaasiyadeed oo aad u xasaasi ah, gaar ahaan iyadoo la eegayo xaaladda khilaafsan ee heshiiska Somaliland. Soomaaliya dhankeeda, tani waa fursad ay ku adkeyso madax-bannaanideeda iyo doorkeeda hoggaamineed ee gobolka, iyada oo aan u ogolaanin derisyada waaweyn inay hareeyaan.

Geeska Afrika oo dhan, dhacdooyinka Muqdisho waxay u muuqdaan saadaalin mustaqbal. Loollanka xiga ee gobolka laga yaabee inuusan ku ekeyn dhulka—balse uu si isa soo taraysa ugu fido badda. 

Maxaabiis ku xukunnaa dil oo ka baxsaday xabsiga Puntland ee magaalada…

0

Qardho (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya magaalada Qardho ee gobolka Karkaar ee Puntland ayaa sheegaya in maanta ay ka baxsadeen laba kamid ah maxaabiista ku xirnaa xabsiga dhexe ee magaaladaas, kuwaas oo ku xukunnaa dil toogasho ah.

Ilo wareedyo amni oo xaqiijiyay baxsashada maxaabiista ayaa sheegay in illaa iyo hadda aan la ogayn habka ay ku fakadeen labada maxbuus iyo haddii ay jirto cid u fududeysay.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in haatan ay socdaan baaritaanno wadaan laamaha ammaanka Puntland, waxaana la xiray qaar kamid ah ilaaladii ku sugnaa xabsiga Qardho ee ay ku xirnaayeen maxaabiista baxsaday oo toogasho uun ku sugaayay halkaasi.

Dadka deegaanka ayaa sidoo kale hadal haya arrintan, waxayna sheegeen inay cabsi ku beertay baxsashada maxaabiista, maadaama ay halis ku ahaayeen amniga deegaanka, horayna loo xukumay.

Dhank kale, ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay madaxda Puntland iyo hay’adaha amniga oo ku aadan maxaabiista saaka ka fakaday xabsiga wayn ee magaalada Qardho.

Horay ayay sidaan oo kale u dhacday, waxaana maxaabiis ku xukunaa dil oo ka tirsanaa Al-Shabaab iyo Daacish ay ka baxsadeen xabsiyada Boosaaso iyo Gaalkacyo ee maamul-goboleedka Puntland, inkastoo markii dambe dib loo soo qabtay maxaabiista baxsatay.

Maxaabiistaas waxaa kamid ahaa Cabdiqani Saleeban Jaamac (Sayloor) oo maalmo kahor laga qabtay aagga deegaanka Camaara ee gobolka Mudug, wuxuuna kamid ahaa shabakad ka tirsaneyd Al-Shabaab oo u qaabilsanaa madax jabiska waqooyiga magaalada Gaalkacyo.

Shirkadda Baykar ee Turkey: Taariikh, horumar, iyo saameynta Soomaaliya

Ankara (Caasimada Online) – Shirkadda Turkiga ee samaysa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Baykar ayaa la aas-aasay sannadkii 1986, waxaana isla sannadkaasi ay ku bilowday soo saarista qayb ka mid ah mashiinnada gaadiidka. Sannadkii 2000 ayey bilowday nidaamka gaadiidka iswada.

Sannadkii 2004 ayaa shirkaddu tijaabisay duulimaad diyaarad iswada oo ku shaqaynaysa nidaamyada software-ka elektarooniga ah ee maxalliga ah. Sannadkii 2006 ayay samaysay horumarinta iyo soo saarista Bayraktar yar oo iswada karta kaligeed.

Sannadkii 2009 ayay samaysay shirkaddu duulimaadkii ugu horreeya ee si buuxda u madaxbannaan ee ku shaqaynaya nidaamka iswada. Sannadkii 2014 ayaa Bayraktar TB2 u sameysay tijaabada duulimaadka iswada ee ugu horreeyay.

Diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Baykar ay soo saartay ayaa waxaa ugu caansan diyaaradda ku caan baxday dagaalka ee Bayraktar TB2, oo ay adeegsadaan ciidamada difaaca Turkiga.

Dakhliga shirkadda ayaa 90% ka yimaada iibgeynta dibadda, sida laga soo xigtay mareegtooda. Sannadkii 2023 iibgeynta dibadda ayaa gaartay ilaa 35 dal, waxaana dakhliga ka soo xarooday lagu qiyaasay $1.8 bilyan oo doollar.

Baykar ayaa ku jirta tobanka shirkadood ee ugu iibgeynta badan dibadda dhammaan shirkadaha dalkaasi, sida laga soo xigtay xarunta ammaanka ee New American Security. Turkigu wuxuu soo saaraa 65% gaadiidka aan duuliyaha lahayn, iyadoo Baykar ay matalayso 60% qaybteeda Turkiga. Shirkaddu waxay u dhoofisaa in ka badan 90% wax-soo-saarkeeda ilaa 35 dal.

Diyaaradahan drones-ka ma u caawiyeen Soomaaliya?

Sida ay daabacday wakaaladda wararka Soomaaliya ee SONNA, diyaaradda Akinci ee ah nooca aan duuliyaha lahayn ee ka mid ah kuwa ugu horumarsan dhanka ciidamada ee ay soo saarto shirkadda Baykar ayaa ka mid ah hub ay heshay Soomaaliya.

Akinci ayaa loogu talagalay inay fuliso hawlgallo kala duwan, oo ay ku jiraan weerarro iyo ilaalin.

Ma aha diyaaraddii ugu horreysay ee aan duuliye lahayn ee ay Soomaaliya hesho. Horay ciidamada Soomaaliya u haysteen diyaaradda aan duuliyaha lahayn ee caanka ah ee Turkiga Bayraktar TB2, sida ay baahisay SONNA.

Axmed Cabdullaahi Kaboole, oo ka faallooda arrimaha amniga, ayaa BBC u sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay labo faa’iido u sameeyaan dalalka yaryar ee dagaalladu ka socdaan sida Soomaaliya oo kale.

”Waxay aad uga shaqeyn karaan wardoonka iyo ogaanshaha halka uu cadowgu joogo, ilaalinta dhibaatooyinka dabiiciga ah waa looga qaybqaataa, laakiin waxay faa’iido weyn siiyaa meelaha ay dagaalladu ka jiraan oo ay u keenaan warbixin ay soo aruuriyaan, halka uu cadowgu ku sugan yahay. Soomaaliya oo kale runtii wax weyn ayay ka qaban lahayd, haddii ay kula dagaalanto Al-Shabaab.”

Balse falanqeeyaha arrimaha amniga ayaa sheegay inay u muuqato in Soomaaliya aysan weli sidii la filayay uga faa’iideysan hubkaas.

”Weli waxaad mooddaa dowladda Soomaaliya inaysan u diyaarsanayn ka faa’iideysiga qalabka hawada ee ay siiyaan Turkiga—ama ha noqoto diyaaradihii maalmo hore la siiyay ama kuwa aan duuliyaha lahayn ee yimid. Waxaad mooddaa inaysan fursadaas ka faa’iideysan, ayuu yiri Kaboole.

Haddii dowladda ay la timaaddo istaraatiijiyad isticmaalka iyo caawinaada diyaaradaha Turkigu ay leeyihiin, waxaa laga adkaan lahaa Al-Shabaab oo mar hore la soo gabagabeeyn lahaa, faa’iidana waxay u ahaan lahayd dagaalka reer Hiiraan kula jiraan Al-Shabaab.” 

Isha: BBC

War cusub oo kasoo kordhay markabka hubka u siday DF ee ay qabsatay Puntland

Boosaaso (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa markab xamuul ah oo hub culus iyo gaadiid dagaal u siday Dawladda Federaalka, kaas oo Jimcicihii shalay Puntland ay ku qabsaday xeebta degmada Bareeda ee u dhow Ras Xaafun.

Markabka oo lagu magacaabo Sea World ayaa waxaa laga leeyahay dalka Turkiga, wuxuuna ku socday magaalada Muqdisho, halkaas oo uu gayn rabay hubka iyo gaadiidka uu sido.

Puntland oo soo bandhigtay markabkan ayaa sheegtay in weli ay ku hayso baaris dheeraad ah, waxaana saaran gaadiidka gaashaaman iyo hub culus oo carsi ah.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi kusii daraya in markabkan wayn oo markii hore cilad soo wajahday la caawiyay, isla markaana uu saaka ku xirtay dekedda magaalada Boosaaso ee xarunta ganacsiga Puntland, siday muujinayaan sawirro lagu baahiyay baraha bulshada.

Dhacdadan ayaa si degdeg ah u noqotay qodob kale oo sii hurin kara xiisadda maamulka Puntland iyo dowladda federaalka Soomaaliya, oo illaa hadda aan ka hadlin arrintan. Labada dhinac ayaa xiriirkoodu ahaa mid cakiran oo inta badan ay colaado hareeyeen muddo dheer.

Shixnadda baaxadda leh ee uu sido markabka

Saraakiisha amniga Puntland ayaa xaqiijiyey qabashada markabka, iyagoo xusay inuu hadda gacanta ugu jiro Ciidanka Badda Puntland (Puntland Maritime Police Force – PMPF) isla markaana lagu wado baaritaan rasmi ah. “Hubka oo dhan waxa uu xambaarsan yahay calaamado Turkish ah,” ayuu sarkaal ka tirsan Puntland uu sheegay warbaahinta deegaanka, mana uusan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan nooca iyo tirada hubka.

Si kastaba ha ahaatee, ilo madax-bannaan oo ku dhow kiiskan ayaa Caasimada Online siisay xog horudhac ah, inkastoo aan weli la xaqiijin. Sida ay sheegeen, xamuulka waxaa ka mid ah hub culus oo kala duwan, gaadiidka dagaalka ee gaashaaman, iyo qoryaha casriga ah ee lidka diyaaradaha oo lagu tilmaamay “kuwo aan horey loo keenin Geeska Afrika,” iyo sidoo kale qalab militari iyo rasaas noocyo badan leh.

Milkiyadda markabka oo la sheegay inay Turkey leedahay iyo halka uu ku socday ee Muqdisho, ayaa dhalisay su’aalo culus, gaar ahaan marka la eego iskaashiga xoogan ee dhinaca difaaca iyo dhaqaalaha ee ka dhexeeya Turkey iyo dowladda federaalka Soomaaliya. Tan iyo horraantii 2010-kii, Turkey waxa ay door muhiim ah ka ciyaartay dib u dhiska ciidamada amniga Soomaaliya iyo bixinta qalabka militari.

Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan ayaa Soomaaliya u arka inay tahay meel muhiim ah oo istiraatiiji ah oo laga galo qaaradda Afrika, waxaana Ankara ay si weyn uga maalgelisay kaabayaasha dhaqaalaha dalka, gargaarka bini’aadannimo, iyo dib-u-habeynta qaybta amniga.

Toddobaad un ka hor, Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, waxa uu ku sugnaa Turkey, taasoo xoojineysa iskaashiga heerka sare ah ee ka dhexeeya labada dal. Inkastoo la rumeysan yahay in heshiis difaac iyo dhaqaale uu ka dhexeeyo labada dowladood, haddana faahfaahintiisa – gaar ahaan kuwa la xiriira hubka – lama soo bandhigin.

DF oo shaacisay dilka horjoogayaal Al-Shabaab u qaabilsanaa afduubka

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Dowladda federaalka ayaa qoraal ka soo saartay howlgal ay ciidamada Danab ee Xoogga Dalka ka fuliyeen gobolka Jubbada Hoose ee Jubbaland, halkaas oo lagu beegsaday horjoogayaal iyo dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab.

Qoraal ay soo saartay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa lagu sheegay in ciidamada Danab ay howlgalkaas ka fuliyeen deegaanka Harboole ee gobolka Jubbada Hoose, halkaas oo lagu beegsaday xubno sare oo la doon-doonayey, kuwaas oo dadka afduubi jiray.

“Hawlgalka waxaa lagu dilay xubno Khawaarij ah oo muddo dheer ku jiray liiska dadka la baadi-goobayo, kuwaas oo ku lug lahaa falal argagixiso iyo afduubyo ka dhacay gudaha dalka iyo waddamada deriska ah,” ayaa lagu yiri warka dowladda.

Qoraalka Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa intaas ku sii daray: “Intii uu howlgalka socday, ciidanku waxay gacanta ku dhigeen hub iyo saanad ay kooxda Khawaarijtu u adeegsan jirtay dhibaateynta shacabka Soomaaliyeed.”

Meel u dhow deegaanka lagu beegsaday Al-Shabaab waxaa maalin ka hor lagu dilay dad badan oo shacab ah, kuwaas oo kooxda Al-Shabaab ay qarax miino la beegsatay gaari ay la socdeen, kaas oo ka baxay Kismaayo.

Ragga lagu beegsaday howlgalkaas ayaa aad u dhibi jiray dadka safarka ah ee gobolka Jubbada Hoose, waxayna ka dhigi jireen kuwo ay miino u dhigaan, kuwo ay afduubtaan, iyo kuwo ay lacago madax-furasho ah ka qaataan.

Saraakiil ka tirsan Danab ayaa Caasimada Online u sheegay inay xaqiijinayaan magacyada ragga lagu dilay howlgalkaas oo muddo dheer la doon-doonayey, kuwaas oo ku dhuumaaleysan jiray dhulka howdka ah ee gobolka Jubbada Hoose.

Puntland ‘seizes Turkish arms ship bound for’ Mogadishu

Bosaso (Caasimada Online) – Authorities in Somalia’s semi-autonomous Puntland region have intercepted a cargo ship reportedly loaded with a significant shipment of heavy weapons and military vehicles, according to Puntland officials and independent sources. The vessel, believed to be Turkish-owned and bound for the capital, Mogadishu, was seized off the coast of the Bareeda district near Ras Hafun.

The incident has quickly become another flashpoint in the ongoing tensions between the Puntland administration and Somalia’s federal government, which has so far remained silent on the matter. The two sides have had a long-standing, strained, and often contentious relationship.

Extensive military cargo intercepted

Puntland security officials confirmed the seizure, noting that the vessel is now under the control of the Puntland Maritime Police Force (PMPF) and is undergoing formal inspection. “All the weapons bear Turkish markings,” a Puntland official told local media on condition of anonymity, without offering further details on the specific types or quantities of the weapons.

Independent sources close to the investigation, however, have provided some initial, though still unverified, insights. According to them, the cargo includes various forms of heavy weaponry, armored combat vehicles, and advanced modern anti-aircraft guns described as “never before seen in the Horn of Africa,” along with a wide assortment of military equipment and ammunition.

The ship’s reported Turkish ownership and its destination, Mogadishu, have raised serious questions, particularly in light of the strong defense and economic partnership between Turkey and the Somali federal government. Since the early 2010s, Turkey has played a pivotal role in rebuilding Somalia’s security forces and supplying military hardware.

President Recep Tayyip Erdoğan has positioned Somalia as a key strategic gateway into Africa, and Ankara has invested heavily in the country’s infrastructure, humanitarian aid, and security sector reforms.

Just over a week ago, Somali President Hassan Sheikh Mohamud was in Turkey, reinforcing the high-level cooperation between the two nations. While a defense and economic agreement is believed to exist between the two governments, the specifics — especially regarding arms shipments — have not been made public.

Observers have also expressed surprise over one detail: a ship allegedly carrying such sensitive and valuable military cargo from Turkey was not accompanied by any escort, which many find puzzling.

Federal-State tensions in Somalia

This development comes amid a period of growing political tension between the Federal Government of Somalia (FGS) and several federal member states, including Puntland. These disputes often center on issues such as resource sharing, constitutional interpretation, national security frameworks, and the scope of regional autonomy.

In March 2024, Puntland announced that it would withdraw from the country’s federal system and govern itself independently, at least until the constitutional amendments passed by the central government are put to a nationwide referendum.

The move came a day after Somalia’s federal parliament in Mogadishu approved a series of constitutional changes that the government says are crucial for building a stable political system.

However, the reforms have sparked criticism. Opponents argue that the changes — which include introducing direct presidential elections and allowing the president to appoint a prime minister without needing parliamentary approval — risk concentrating too much power in the hands of the executive.

Located in northeastern Somalia, Puntland declared itself an autonomous state in 1998. Although it remains part of Somalia’s federal system, it has frequently clashed with the central government over control of its coastline and natural resources, as well as the allocation of international aid and military assistance.

The seizure of a Turkish-owned or Turkish-flagged ship reportedly carrying arms bound for Mogadishu may worsen these existing rifts, possibly triggering diplomatic friction between Puntland and Turkey, while further straining ties with the FGS.

Analysts say the federal government’s silence on the issue reflects the delicate political balancing act it faces, especially in managing its relationships with powerful international partners, such as Turkey, while also trying to preserve the fragile unity among Somalia’s diverse federal states. The results of Puntland’s investigation and how Mogadishu and Ankara respond will be closely watched in the days ahead.

Puntland oo qabsatay markab hub iyo gaadiid dagaal u siday DF oo ka yimid Turkiga

Boosaaso (Caasimada Online) – Saraakiisha maamulka Puntland ayaa sheegay inay qabteen markab xamuul ah oo la sheegay inuu sidday hub culus iyo gaadiid militari oo aad u fara badan, sida ay xaqiijiyeen mas’uuliyiin ka tirsan Puntland iyo ilo madax-bannaan. Markabkan, oo la rumeysan yahay in laga leeyahay dalka Turkiga isla markaana ku socday magaalada caasimadda ah ee Muqdisho, ayaa lagu qabtay xeebta degmada Bareeda ee u dhow Ras Xaafun.

Dhacdadan ayaa si degdeg ah u noqotay qodo kale oo sii hurin doona xiisadda maamulka Puntland iyo dowladda federaalka Soomaaliya, oo illaa hadda aan ka hadlin arrintan. Labada dhinac ayaa xiriirkoodu ahaa mid cakiran oo inta badan ay colaado hareeyeen muddo dheer.

Shixnad militari oo baaxad leh

Saraakiisha amniga Puntland ayaa xaqiijiyey qabashada markabka, iyagoo xusay inuu hadda gacanta ugu jiro Ciidanka Badda Puntland (Puntland Maritime Police Force – PMPF) isla markaana lagu wado baaritaan rasmi ah. “Hubka oo dhan waxa uu xambaarsan yahay calaamado Turkish ah,” ayuu sarkaal ka tirsan Puntland uu sheegay warbaahinta deegaanka, mana uusan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan nooca iyo tirada hubka.

Si kastaba ha ahaatee, ilo madax-bannaan oo ku dhow kiiskan ayaa Caasimada Online siisay xog horudhac ah, inkastoo aan weli la xaqiijin. Sida ay sheegeen, xamuulka waxaa ka mid ah hub culus oo kala duwan, gaadiidka dagaalka ee gaashaaman, iyo qoryaha casriga ah ee lidka diyaaradaha oo lagu tilmaamay “kuwo aan horey loo keenin Geeska Afrika,” iyo sidoo kale qalab militari iyo rasaas noocyo badan leh.

Milkiyadda markabka oo la sheegay inay Turkey leedahay iyo halka uu ku socday ee Muqdisho, ayaa dhalisay su’aalo culus, gaar ahaan marka la eego iskaashiga xoogan ee dhinaca difaaca iyo dhaqaalaha ee ka dhexeeya Turkey iyo dowladda federaalka Soomaaliya. Tan iyo horraantii 2010-kii, Turkey waxa ay door muhiim ah ka ciyaartay dib u dhiska ciidamada amniga Soomaaliya iyo bixinta qalabka militari.

Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan ayaa Soomaaliya u arka inay tahay meel muhiim ah oo istiraatiiji ah oo laga galo qaaradda Afrika, waxaana Ankara ay si weyn uga maalgelisay kaabayaasha dhaqaalaha dalka, gargaarka bini’aadannimo, iyo dib-u-habeynta qaybta amniga.

Toddobaad un ka hor, Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, waxa uu ku sugnaa Turkey, taasoo xoojineysa iskaashiga heerka sare ah ee ka dhexeeya labada dal. Inkastoo la rumeysan yahay in heshiis difaac iyo dhaqaale uu ka dhexeeyo labada dowladood, haddana faahfaahintiisa – gaar ahaan kuwa la xiriira hubka – lama soo bandhigin.

Kormeerayaasha ayaa sidoo kale la yaabay hal faahfaahin: markab la sheegay inuu sidday xamuul militari oo qiimo badan oo ka yimid Turkey ma uusan wadan wax ilaalo ah, taasoo dad badan ku adag tahay inay fahmaan.

Xiisadaha Federaalka Soomaaliya

Horumarkan cusub ayaa yimid xilli ay sii kordhayaan xiisadaha siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dhowr maamul goboleed, oo ay ku jirto Puntland. Khilaafaadkan ayaa inta badan ku saleysan arrimaha la wadaagidda kheyraadka, fasiraadda dastuurka, qaab-dhismeedka amniga qaranka, iyo baaxadda is-maamulka gobollada.

Bishii Maarso 2024, Puntland waxa ay ku dhawaaqday inay ka baxayso nidaamka federaalka ee dalka isla markaana ay si madax-bannaan isu maamuli doonto, ugu yaraan illaa inta wax-ka-beddelka dastuuriga ah ee ay meel marisay dowladda dhexe loo qaadayo afti qaran.

Go’aankan ayaa yimid maalin kadib markii baarlamaanka federaalka Soomaaliya ee Muqdisho uu ansixiyey taxane isbeddelo dastuur ah oo ay dowladda sheegtay inay muhiim u yihiin dhismaha nidaam siyaasadeed oo deggan.

Si kastaba ha ahaatee, dib-u-habeyntan ayaa dhalisay dhaleeceyn. Mucaaradka ayaa ku doodaya in isbeddelada – oo ay ka mid yihiin soo bandhigidda doorashooyinka tooska ah ee madaxweynaha iyo u oggolaanshaha madaxweynaha inuu magacaabo ra’iisul wasaare isagoo aan u baahnayn ansixinta baarlamaanka – ay halis gelinayaan in awood aad u badan lagu ururiyo gacanta madaxweynaha.

Puntland, oo ku taalla waqooyi-bari Soomaaliya, waxa ay ku dhawaaqday inay tahay gobol madax-bannaan sannadkii 1998. Inkastoo ay qayb ka tahay nidaamka federaalka ee Soomaaliya, waxa ay si joogto ah isku khilaafeen dowladda dhexe arrimaha la xiriira maamulka xeebteeda iyo kheyraadka dabiiciga ah, iyo sidoo kale qaybinta gargaarka caalamiga ah iyo kaalmada militari.

Qabashada markabkan Turkish-ka ah ama calanka Turkey sita, ee la sheegay inuu hub u waday Muqdisho, ayaa laga yaabaa inay sii xumayso khilaafaadyadan jira, taasoo suurtogal ah inay dhaliso xurguf diblomaasiyadeed oo u dhaxaysa Puntland iyo Turkey, isla markaana sii murgin doonta xiriirka ay la leedahay Dowladda Federaalka Soomaaliya (FGS).

Falanqeeyayaasha ayaa sheegay in aamusnaanta dowladda federaalka ee arrintan ay ka tarjumayso isku-dheelitirnaanta siyaasadeed ee adag ee ay wajahayso, gaar ahaan marka ay maamuleyso xiriirka ay la leedahay shuraakada caalamiga ah ee waaweyn, sida Turkey, iyadoo sidoo kale isku dayaysa inay ilaaliso midnimada jilicsan ee maamul goboleedyada kala duwan ee Soomaaliya. Natiijooyinka baaritaanka Puntland iyo sida ay Muqdisho iyo Ankara uga jawaabaan ayaa si dhow loo eegi doonaa maalmaha soo socda.

 

Ingiriiska: Muhammad Billal oo qirtay shirqool halis ah oo la xiriira Soomaaliya

London (Caasimada Online) – Wiil dhallinyaro 18 jir ah oo la sheegay in uu noqday xagjir Islaami ah, kana soo jeeda gobolka Lancashire ee dalka Ingiriiska, ayaa qirtay inuu qorsheynayay weerar argagixiso oo hubaysan.

Muhammad Billal, oo 18 jir ah, kuna noolaa magaalada Nelson, ayaa la xiray bishii Febraayo 11-keedii, waxaana lagu soo oogay laba dacwadood oo ah diyaarinta falal argagixiso, kuwaas oo la xiriira qorshe weerar hubaysan oo lagu eedeeyay iyo safar uu ku tagayay Soomaaliya.

Eedeysanaha ayaa sidoo kale lagu soo oogay afar dacwadood oo ah ururinta xog suurtogal ah in ay u faa’iido yeelato qof fal argagixiso geysanaya ama diyaarinaya, taas oo la xiriirtay haysashada joornaalada Rumiyah, oo ah majaladda warbaahinta internetka ee Daacish, intii u dhaxaysay bishii Abriil iyo Agoosto ee sannadkii hore.

Billal, oo aan uu u doodeynin qareen, ayaa qirtay dhammaan dacwadaha loo haystay intii lagu jiray dhageysi ka dhacay Maxkamadda Old Bailey maanta oo Jimce ah.

Maxkamadda ayaa la ogeysiiyay in qorsheynta weerarkiisa argagixiso ay ku lug lahayd cilmi baaris ku saabsan “goobaha rasaaseynta ee la heli karo” iyo iibsiga “qasnadaha” oo loogu talagalay in ay xabadaha ku jiraan intii u dhaxaysay Febraayo iyo Oktoobar ee sannadkii hore.

Waxa uu sidoo kale internetka ka sameeyay sahamin ku saabsan goobaha suurtogalka ah ee lagu weerari karo, wuxuuna isku dayay inuu si sharci darro ah ku iibsado qori.

Intaa ka dib, waxa uu tallaabooyin u qaaday sidii uu Soomaaliya ugu safri lahaa intii u dhaxaysay Oktoobar 7 iyo Nofeembar 20 ee sannadkii hore.

Waxa uu raadsaday talo iyo tilmaam ku saabsan sida looga baxo UK isagoo aan shaki gelin, waxa uu bedelay muuqaalkiisa, waxa uu ka tirtiray waxyaabo xagjir Islaami ah taleefankiisa gacanta, waxa uu iibsaday dhar, qalab iyo tikidho online ah.

Sidoo kale, waxa uu helay fiiso uu ku geli karo Itoobiya si uu ugu fududeeyo u gudubka Soomaaliya, sida maxkamadda lagu sheegay.

Eedeysanaha waxaa la siiyay fursad uu ku helo qareen u dooda, laakiin wuu diiday, isagoo sheegay inuu fursaddaas ka faa’iideysan doono marka xukunka lagu rido.

Garsoore Cheema-Grubb ayaa u sheegtay: “Waxaan kugu xukumi doonaa maxkamaddan marka la gaaro  xilliga dayrta. Marka la eego da’daada, waxaan rabaa inaan amro warbixin ka hor xukunka si aan wax badan kaaga ogaado.”

Garsooraha sare ayaa sheegtay in warbixinta ay ku jiri doonaan faahfaahin ku saabsan sababta uu u galay falalkaas iyo qiimeynta khatarta uu eedeysanuhu keenayo.

Waxay Billal ku xirtay xabsi ilaa dhageysi kale oo ka dhacaya Old Bailey Oktoobar 17.

DF Soomaaliya oo wafdi u dirtay Itoobiya iyo xogta kulan ka dhacay Addis Ababa

0

Addis Ababa (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa wafdi sare u dirtay dalka Itoobiya, kaasi oo magaalada Addis Ababa uga qeyb-galay shir u dhaxeeya labada dowladood.

Wafdigan oo uu hoggaaminayo Agaasimaha Guud ee Arrimaha Bulshada Bariga Afrika ayaa waxay ka qeyb-galeen shirka dib-u-eegista dhexe ee guddiga farsamo ee wasaaradaha Soomaaliya iyo Itoobiya.

Shirkan oo ujeeddadiisu tahay in lagu qiimeeyo heerka fulinta heshiisyadii lagu gaaray shirkii ugu horreeyay ee Guddiga Wasiirrada ee Wadajirka ah ee ka dhacay Muqdisho ayaa maanta si rasmi ah uga furmay Hotel Hilton ee magaalada Addis Ababa

Labada dhinac ayaa diiradda saaraya kordhinta iskaashiga labada shacab, kobcinta ganacsiga iyo dhaqaalaha, xoojinta waxbarashada, caafimaadka iyo horumarinta xirfadaha dhalinyarada iyo iskaashiga dsugidda amniga iyo wadajirka gobolka.

Maxamed Isaaq Fatiir, Agaasimaha Guud ee Arrimaha Bulshada Bariga Afrika ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ee Soomaaliya, oo ka hadlay shirka ayaa xusay in wada-hadalladu ay xooga saari doonaan xoojinta xiriirka dadweynaha labada dal.

Sidoo kale waxa uu sheegay inta uu socdo shirka in lagu eegi doono arrimaha amniga, horumarka iyo riyooyinka ay wadaagaan labada shacab si loo xoojiyo iskaashiga.

Dhankiisa, Agaasimaha Guud ee Arrimaha Afrika ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya, Zerihun Abebe ayaa furitaanka shirkan ka sheegay in shirkan uu gogol xaar u yahay sidii looga wada hadli lahaa arrimo muhiim ah oo lagu xoojinayo xiriirka laba geesoodka ah ee labada dal.

Waxa uu xusay in laga doodi doono fursadaha iskaashi ee cusub oo ay ka mid yihiin: ganacsiga, waxbarashada, caafimaadka, shaqaalaha iyo xirfadaha iyo weliba duulista rayidka.

Shirka labada dhinaca ayaa diiradda saaraya iskaashiga siyaasadda, amniga, ganacsiga, dhaqanka, dalxiiska, warbaahinta, waxbarashada, caafimaadka iyo adeegga hawada iyo duulimaadyada.

Shirkan ayaa imanaya maalin kadib markii Dowladda Itoobiya ay Muqdisho uga dhawaaqday in cutubyada ugu horreeya ee ciidanka howl-galka AUSSOM ee dhankooda ka imaanaya ay ka dhigayaan kuwa badda, isla markaana ay diyaariyeen maraakiib, doonyo iyo guud ahaan agabkii ay ciidankaasi ku hawl-geli lahaayeen.

Saraakiisha Itoobiya ayaa dood yaab leh ku soo bandhigay shirweynaha talisyada ku bahoobay Ururka Ciidanka Heeganka Bariga Afrika ee ESF oo ka socda Muqdisho, iyagoo lasoo baxay heshiis ay sheegeen in dowladda Soomaaliya iyo Itoobiya ay ku kala saxiixdeen Addis Ababa, markii la qeybsanayey ciidanka AUSSOM, xilligaas oo Soomaaliya ay ogolaatay in ciidamada loo soo dirayo ay ka mid noqonayaan kuwa badda.

Saraakiisha Soomaaliya oo uu hoggaaminayey Wasiiru-dowlaha Gaashaandhigga iyo Ku-xigeenka Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka, Jeneraal Maadey Nuurey Sheekh Ufurow, ayaa si adag u diiday qorshaha Itoobiya ay Soomaaliya ku keeneyso ciidankeeda badda.

Ajendaha shirkaas ayaa markii hore ahaa xal u helidda caqabadaha ku xeeran nabadgelyada gobolka, ka hortagga dambiyada ka gudba xuduudaha dalalka ku midoobay ururkan iyo iskaashiga dhanka ciidamada, balse Itoobiya ayaa damaceeda ku soo gudbisay shirkaasi, oo shalay ku soo dhammaaday buuq iyo sawaxan kadib diidmada Soomaaliya.

The strategic undercurrents of Ethiopia’s naval proposal

Mogadishu (Caasimada Online) – What was meant to be a landmark summit on regional security in the Horn of Africa instead turned into a tense diplomatic standoff, laying bare the deepening divide between two key regional players: Somalia and Ethiopia.

The Eastern African Standby Force (EASF) summit, hosted for the first time in Mogadishu—a symbolic milestone for Somalia—was quickly overshadowed by Ethiopia’s controversial pitch to deploy a naval unit under the new African Union peacekeeping mission known as AUSSOM.

Though Addis Ababa framed the proposal as a gesture of regional solidarity, Somalia’s swift and adamant rejection exposed far more than a simple disagreement over troop deployment. Beneath the surface, it revealed strategic anxieties rooted in Ethiopia’s contentious maritime deal with Somaliland and its broader ambitions in the region, raising concerns that could unravel fragile cooperation across the Horn.

Why a naval offer set off alarm bells?

At first glance, Ethiopia’s offer to contribute naval forces might appear to be a good-faith commitment to regional security. But for Somali officials, the move rang alarm bells—seen not as peacekeeping, but as provocation.

Earlier last year, Ethiopia signed a controversial agreement with Somaliland, the self-declared breakaway region in northern Somalia, to lease a stretch of coastline in exchange for possible diplomatic recognition. Somalia swiftly condemned the deal, calling it a blatant violation of its sovereignty. Relations between the two countries have remained tense ever since.

So, when Ethiopia proposed stationing naval forces along Somalia’s coast—just months after that port deal—officials in Mogadishu saw it as anything but coincidental. To them, it appeared to be a calculated step toward securing a permanent maritime presence under the convenient cover of an African Union mission.

“You can’t sign a deal with a separatist region, then ask to park your navy in our waters,” said one senior Somali adviser. “It doesn’t work that way.”

The EASF summit, bringing together military, police, and civilian leaders from 10 member states to address regional security threats such as terrorism and cross-border crime, quickly turned contentious. What began as a hopeful opportunity for collaboration ended in “uproar and shouting,” derailing the summit’s very first day.

Ethiopia has been landlocked since Eritrea gained independence in 1993, and since then, it has sought alternative access to the sea, not just for trade, but also for geopolitical leverage. Prime Minister Abiy Ahmed has repeatedly emphasized this need, calling sea access an “existential issue” for his rapidly expanding economy.

The Somaliland agreement was one pathway—a bid for direct access to the Red Sea. The naval offer under the AUSSOM framework is another, one that could legitimize Ethiopia’s maritime presence through a multinational mission.

On paper, it’s a shrewd move: contribute to a peacekeeping mission, help stabilize a neighbor, and quietly expand influence at sea. But for Somalia, the offer felt like part of a larger pattern—one where gestures of cooperation mask deeper strategic encroachment.

Peacekeeping, or power politics?

This latest dispute raises a broader, uncomfortable question for the African Union and its peacekeeping operations: Are some nations leveraging these missions to advance their national agendas?

The AU has long championed missions like AUSSOM—launched in January 2025 to succeed ATMIS—as “African solutions to African problems.” Their core mandate is to support the Somali government in defeating Al-Shabaab and promoting national stability. But when troop-contributing countries appear to use these platforms to secure political or territorial advantages, the very foundation of trust that underpins such missions begins to crumble.

Somalia’s sharp rejection of Ethiopia’s naval proposal sends a clear message: sovereignty remains non-negotiable, even under the banner of regional cooperation.

“Multilateralism can’t be a cover for backdoor power plays,” said a regional diplomat familiar with the summit. “Otherwise, the whole thing collapses.”

The Mogadishu summit was supposed to mark a new chapter—proof that Somalia is ready to lead as a full partner in regional peace and security. Instead, it exposed the fault lines that still divide the region and the difficulty of rising above entrenched mistrust.

Planning for AUSSOM will likely continue, with Ethiopia expected to contribute forces alongside Uganda, Djibouti, Kenya, and Egypt. But now the question is no longer just about troop numbers. It’s about credibility. Who is genuinely committed to Somalia’s security—and who is playing a longer, more strategic game?

For Ethiopia, the naval uproar is a cautionary tale: maritime ambitions, no matter how legitimate, must be pursued with far greater diplomatic sensitivity, especially given the sensitive backdrop of the Somaliland deal. For Somalia, this is a moment to assert its sovereignty and regional leadership without being boxed in by the ambitions of larger neighbors.

And for the broader Horn of Africa, the events in Mogadishu are a sign of things to come. The next frontier of regional competition may no longer be fought only on land, but increasingly, at sea.