29.9 C
Mogadishu
Thursday, May 7, 2026

Sawirro: Taliye Mahad Salaad oo tegay Sh/Hoose iyo xogta qorshe culus oo socda

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Agaasimaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA), Mahad Maxamed Salaad ayaa caawa la afuray ciidamada ku sugan deegaanka Dhanaane ee gobolla Shabeellaha Hoose, halkaas oo uu u tagay kormeer iyo dhiirrigelin ku aaddan howlgalka ka dhanka ah argagixisada.

Agaasimaha ayaa ciidamada uga mahadceliyay dadaalka iyo naf-hurnimada ay muujiyeen intii lagu jiray bisha barakeysan ee Ramadaan ee ku aaddan sugidda amniga caasimadda, degmooyinka iyo deegaanada ku xeeran.

Agaasimaha ayaa si gaar ah u bogaadiyay qeybaha kala duwan ee ciiidamada qalabka Sida, kuwaas oo iyagoo sooman haddana habeen iyo maalin u taagnaa xoreynta dalka iyo xaqiijinta amniga guud ee qaranka.

Sidoo kale wuxuu xusay in heegankooda joogtada ah uu suurageliyay in muwaadiniinta Soomaaliyeed ay si deggenaan iyo kalsooni leh u gutaan cibaadooyinkooda.

Agaasime Mahad Salaad ayaa caddeeyey in ciidamada qaranku yihiin tiirka lagu ilaaliyo jiritaanka iyo sharafta qaranka, isla markaana ay mudan yihiin qadarin iyo garab istaag joogto ah, si loo sii xoojiyo amniga iyo xasilloonida dalka.

Taliyaha ciidanka dhulka ee xoogga dalka, Jeneraalka Sahal Cabudllahi Cumar iyo saraakiil ka tirsan ciidamada NISA, booliska iyo boolis-militeri ayaa Agaasime Mahad Salaad kala qeyb-galay kulankaan uu kula afuray ciidamada qaranka ee deegaanada fog ka suga amniga caasimadda Muqdisho.

Xogta qorshaha socda

Warar hoose ayaa sidoo kale sheegaya in ciidamo dheeraad ah loo diray dhinaca Baraawe, si ay iskugu furaan Xamar ilaa Baraawe, ugana sameystaan saldhig cusub.

Tallaabadan ayaa loo arkaa mid muujinaysa sida dowladda ay uga go’an tahay xoojinta joogitaanka ciidamada ee deegaannada muhiimka ah.

Qorshahan ayaa sidoo kale loo fasiray inuu yahay “Plan B” oo ay dowladda diyaarsatay, iyadoo Baraawe loo arko meel laga qaadi karo howlgalka haddii xaaladda Baydhabo ay sii adkaato.

Tani waxay muujineysaa in dowladda ay ka shaqeyneyso laba waji oo istaraatiijiyadeed si loo xakameeyo xaaladda kala soo darsi karta maamulka Koonfur Galbeed, oo isagu ku dhawaaqay inuu xiriirkii u jaray Dowladda Federaalka.

Dhanka kale, waxaa isa soo taraya xogaha tilmaamaya in dowladda ay go’aansatay in sida ugu dhaqsiyaha badan xilka looga tuuro Madaxweynaha Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Lafta-Gareen, iyadoo tallaabooyin siyaasadeed iyo kuwo amni labadaba la qorsheynayo.

Waxaa sidoo kale la hadal hayaa in Guddoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, Sheekh Aadan Madoobe uu yahay musharraxa ay dowladda wadato, taasoo sii adkeyneysa xiisadda siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.

Musharaxan ayaa saameyn ku lahaa gudaha deegaannada maamulka Koonfur Galbeed, isagoo hore dhowr jeer dhex-dhexaadiyay Cabdicasiis Lafta-Gareen iyo Xasan Sheekh Maxamuud.

Xogaha soo baxaya ayaa tilmaamaya in tallaabooyinkan ay qayb ka yihiin qorshe ballaaran oo dowladda ay ku doonayso in ay ku xakameyso siyaasadda Koonfur Galbeed, xilli dalka ka taagan yahay xiisad siyaasadeed oo ka dhalatay wax ka beddelka dastuurka iyo hanaanka doorashada.

Si kastaba, arrimahan ayaa muujinaya in loollanka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed uu galay marxalad cusub oo aad u xasaasi ah, maadaama la sheegayo in ciidamada iyo saraakiisha dowladda ay diyaar u yihiin in ay tallaabo kasta qaadaan si loo xaqiijiyo qorshayaasha dowladda dhexe.

Sacuudiga oo caawa lagu qaaday weeraro gantaallo

Riyaad (Caasimada Online) – Wasaaradda Difaaca ee Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay in nidaamkooda difaaca cirka uu burburiyey afar gantaal oo nooca riddada dheer ah, kuwaas oo fiidkii caawa lagu soo riday caasimadda Riyaad.

Wasaaradda ayaa sheegtay in “qiimeyn hordhac ah ay muujinayso in aysan jirin wax khasaare ama dhaawac ah”, iyadoo sidoo kale ka digtay in burburka gantaallada uu ku faafay qaybo ka mid ah caasimadda.

Dhawaaqyo waaweyn oo u eg jug culus ayaa laga maqlay magaalada, waxaana qaar ka mid ah dadka deegaanku ay markii ugu horraysay telefoonnadooda ku heleen farriimo digniin ah oo ku saabsan khatar dhanka cirka ah oo soo wajahan.

Telefishinka dowladda ayaa goor sii horeysay baahiyey in nidaamka difaaca cirka ee Sacuudigu uu wajahay “khatar gantaallo” fiidkii Arbacada.

Boqortooyada Khaliijka ayaa la kulantay weeraro isugu jira boqolaal gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan (Drones), tan iyo markii uu bilowday dagaalka Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan bishii la soo dhaafay. Mas’uuliyiinta ayaa sheegay in inta badan weeraradaas la fashiliyey.

Si kastaba ha ahaatee, weerarka caawa ayaa ahaa kii ugu horreeyey ee dad badan oo ku nool caasimadda ay maqlaan dhawaqa qaraxyada ama ay helaan farriimo digniin ah.

Labo goobjooge ayaa sheegay inay arkeen wax u muuqday gantaallo hawada lagu burburinayo dacalka galbeed ee magaalada, gaar ahaan meel u dhow Xaafadda Diblumaasiyiinta ee ay ku yaalliin safaaradaha shisheeye.

Weerarkan ayaa yimid saacado ka hor intii uusan Sacuudigu martigelin shir wadatashi ah oo ay isugu imanayeen wasiirada arrimaha dibadda ee dhowr dal oo Carbeed iyo kuwa Islaam ah, si ay uga wada-hadlaan qaababka lagu taageeri karo amniga iyo xasiloonida gobolka, iyadoo uu socdo dagaalka Iiraan.

Ilo diblumaasiyadeed oo u dhashay dalka Turkiga ayaa xaqiijiyey in wakiilo ka socda dalalka Azerbaijan, Baxrayn, Masar, Urdun, Kuweyt, Bakistaan, Qatar, Suuriya, Turkiga iyo Isu-tagga Imaaraadka Carabta ay ka soo qayb-galayaan shirkan.

Ma jiraan calaamado muujinaya in xiisaddu ay qaboobayso, iyadoo dagaalku uu marayo ku dhawaad usbuucii saddexaad, dagaalkaas oo wiiqay amniga gobolka isla markaana sababay carqaladeyn aan horay loo arag oo ku timid sahayda tamarta caalamka.

Weerarku wuxuu muujinayaa khatarta sii kordheysa ee gobolka Khaliijka, halkaas oo xiisadaha siyaasadeed iyo milatari ay saameyn weyn ku yeesheen dhaqaalaha iyo amniga tamarta ee caalamka.

Mas’uuliyiinta Sacuudiga ayaa ku booriyey shacabka inay ka fogaadaan meelaha halista ah, isla markaana aysan duubin ama baahin muuqaallo laga yaabo inay waxyeello u geystaan dadka.

Shirkadaha shidaalka iyo gaaska ayaa si dhow ula socday xaaladda, iyagoo diyaarinaya tallaabooyin dheeraad ah oo ka hortag ah si loo hubiyo joogteynta sahayda iyo amniga goobaha muhiimka ah.

Si kastaba, Iiraan ayaa haatan la sheegay inay wado qorshayaal lagu beegsanayo dalalka Khaliijka, kadib markii Israa’iil ay weerartay xarumo ku yaalla goobta gaaska ee South Pars, oo ah goobta gaaska ugu weyn dunida maanta.

Wakaaladda wararka ee Iiraan ee la xiriirta IRGC ayaa liis gareysay goobo ku yaalla Sacuudi Carabiya, Imaaraadka Carabta, iyo Qatar, kuwaas oo ay sheegtay in Iiraan ay dhowaan weerari doonto si ay uga jawaabto weerarkii Israa’iil ee subaxnimadii Arbacada.

Goobaha South Pars iyo North Dome ee ku dhow ayaa muddo dheer si nabad ah u wadaageen Iiraan iyo Qatar.

Kadib Lafta-gareen, waa kee madax goboleedka labaad ee Xasan Sheekh u socdo?

0

Baydhabo (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa u muuqda mid luminaya madaxda dowlad-goboleedyadii taabacsanaa, iyadoo haatan uu meel sare gaaray khilaafka siyaasadeed ee kala dhaxeeya Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed.

Lafta-gareen oo maanta shir jaraa’id ku qabtay magaalada Baydhabo, ayaa sheegay in Xasan Sheekh uusan cidna naf u hayn, uuna usoo bareeray, xilli uu tanaasul badan u sameeyay rabitaankiisa, sida uu hadalka u dhigay.

Lafta-gareen ayaa sheegay in dagaalka ay kusoo qaaday Villa Soomaaliya uusan ku eekayn isaga oo keliya, balse ay jidka kusoo jiraan maamullada kale ee hore xulafada ula ahaa Dowladda Federaalka. Wuxuu si gaar ah u carabaabay Madaxweynaha Galmudug, Axmed Qoor-Qoor, oo uu sheegay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu u soo socdo.

“Shalay waxaa nala yiri Deni waa tuug dowladnimo ma rabo waa cadyahay waa nagula soo raacaya ha la cuno. Axmed Madoobe waa kii gaduudna ee ha la cuno, kii Madooba baa nagu haray waa aniga ha la cuno. Berrina waa kii Jaalaha ahaa ee ha la cuno, oo Qoor-Qoor ayaa ku xiga,” ayuu yiri Madaxweyne Cabdicasiis Lafta-gareen.

Waxa uu intaas kusii daray: “Waraabe waxaa la yiraahda laf banaan taallana uma roona oo waa jajabinaa, laftiisana uma roona, oo waa dureysa oo dhiig ayay ka keenaysa. Qof la jooga (Xasan Sheekh) uma roona, qof maqana uma roona.”

Sidoo kale, Madaxweynaha Koonfur Galbeed ayaa si cad u sheegay in ay u kala dhamaatay isaga iyo Madaxweyne Xasan Sheekh, isla markaana Dowladda Federaalka aysan tegi karin deegaannada maamulka Koonfur Galbeed.

“Marka aragnay jidgooyinka iyo sida loo dhibaateynayo shacabka Koonfur Galbeed. Waxaan go’aansanay in Dowladda Federaalka xiriirka u jarno, wax ay noogu timaadana waa dulmi oo adduunka iyo dadka Soomaaliyeed waa u sheegayna,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

“Dowladda Federaalka nooma imaan karto, namana arki karaan illaa inta waxa ay ku jiraan wax ka beddelayaan, illaa la keeno wax Soomaali ku mideysan tahay oo la isla ogol yahay.”

Ugu dambeyntiina, Madaxweyne Lafta-gareen ayaa caddeeyay in Koonfur Galbeed ay gebi ahaanba qaadacday dastuurka cusub ee uu meel-mariyay Baarlamaanka Soomaaliya, uuna saxiixay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo sheegay in ay aqoonsan yihiin oo keliya dastuurkii 2012-kii.

“Dowladda Koonfur Galbeed waxay caddeyneysaa in dastuurka KMG ka ah ee la ansixiyay sanadkii 2012-kii uu yahay midka sharciga ah ee ay Soomaali ku heshiishay, laguna dhaqmaayo. Waxaan diidanahay oo aanan ogoleyn dastuurka cusub waa mid aan loo dhammeyn oo lagu meelmarsaday habraac khaldan iyo musuq-maasuq,” ayuu yiri Madaxweyne Lafta-gareen.

Waxa uu intaas kusii daray: “Maadaama ay dadka Soomaaliyeed kusii kala tegayaan (dastuurka cusub) qaybna kama nihin mana ku jirno, waana ka dignay, oo waxay arrintan qayb ka tahay waxa ugu wayn ee ay noogu socdaan dagaallada”.

Hoos ka daawo muuqaalka

Somalia’s South West state cuts ties with Mogadishu

Baidoa, Somalia – Somalia’s South West state on Wednesday rejected the country’s newly signed constitution and stepped up its confrontation with Mogadishu.

Regional President Abdiaziz Hassan Mohamed Laftagareen has also declared a formal break with the federal authorities and quit President Hassan Sheikh Mohamud’s ruling Justice and Solidarity Party (JSP).

Speaking at a press conference in Baidoa, Laftagareen said South West would recognise only the 2012 provisional constitution.

He described that document as the only legal charter agreed upon by all Somalis.

He said the new text had been forced through by a flawed process and warned that unilateral changes risked pulling the fragile Horn of Africa nation further apart at a time of acute political strain.

In its formal statement, South West said the move was taken in line with Article 50 of the state’s own constitution and framed it as a defence of the federal order agreed by Somalis.

“The South West government makes it clear that the provisional federal constitution approved in 2012 is the legal document Somalis agreed on and the one to be followed,” Laftagareen said.

“We reject and will not accept the new constitution. It is incomplete and was passed through a defective process and corruption.”

The broadside marks one of the sharpest ruptures yet between Somalia’s centre and its federal member states.

Rows over constitutional reform, delayed elections, and the balance of power have repeatedly opened deep political faultlines across the country.

A power struggle

A day earlier, South West had already suspended all cooperation and relations with Mogadishu.

Regional authorities accused the federal government of arming local militias and actively trying to unseat Laftagareen.

Political sources say the immediate trigger for Wednesday’s total rupture was an escalating pressure campaign by Villa Somalia against Baidoa.

South West leaders accuse federal ministers close to the presidency of interfering in internal affairs and fuelling rival political camps.

Federal officials have allegedly tried to peel away local centres of authority, undermine regional revenue streams, and reshape the local security chain of command.

The official statement went further, accusing the federal government of trying to divide communities and split security forces, including police and military units engaged in the fight against Al-Shabaab.

South West also rejected what it described as attempts to politicise local security and political relations in ways that violate both the state constitution and the 2012 federal charter.

In response, Laftagareen not only broke ties but also formally withdrew his backing for local council elections scheduled for mid-April in states still aligned with Mogadishu.

South West officials later announced that Laftagareen had resigned from the JSP and stepped down as its deputy chairman for security.

The JSP was launched in May 2025, with Mohamud and Prime Minister Hamza Abdi Barre at the forefront, to build a party structure ahead of promised direct elections.

The looming clock

The timing of the walkout is especially damaging for Mohamud.

South West had long been seen as one of the federal government’s most dependable regional partners in a deeply fractured political landscape.

For months, Laftagareen had broadly backed the president’s push to move Somalia away from its clan-based indirect voting model towards universal suffrage.

That project gained major momentum after residents of the capital voted in municipal polls in December 2025, the first direct vote in Mogadishu since 1969.

However, the showdown comes less than two weeks after Somalia’s parliament approved sweeping constitutional changes on March 5, which Mohamud signed into law on March 8.

The controversial amendments extended the terms of the president and lawmakers from four to five years, effectively pushing back planned general elections to 2027.

The dispute has sharpened as the electoral clock ticks down.

Under the 2012 provisional constitution championed by South West, the federal parliament’s mandate expires on April 14, and the president’s term ends on May 15.

Opposition figures grouped in the Somali Future Council argue that the new constitutional amendments are a thinly veiled attempt to bypass those deadlines and extend Mohamud’s time in office.

South West’s statement also called on Mohamud and his government to reconvene the fractured National Consultative Council and meet in a neutral venue to agree on an inclusive electoral model before those constitutional deadlines expire.

The current standoff carries a heavy sense of historical irony for both sides.

Laftagareen himself came to power in a 2018 regional election strongly backed by Mogadishu’s preferred candidates.

His victory followed weeks of tension and deadly protests in Baidoa after former Al-Shabaab deputy Mukhtar Robow was controversially excluded from the race.

At the time, analysts warned that the perception of Mogadishu imposing a regional leader could inflame instability.

Now, the federal government’s once-preferred candidate is leading the charge against the capital’s authority.

Widening rebellion

The constitutional dispute has now spread far beyond South West.

The semi-autonomous state of Puntland announced in March 2024 that it would no longer recognise the federal government over the reforms.

Jubbaland followed in November 2024, suspending ties with Mogadishu after a bitter dispute over regional elections and a dramatic exchange of arrest warrants.

South West’s revolt means a third key federal member state has openly broken with the centre.

The immediate fallout was visible on the ground on Wednesday, as commercial flights between Mogadishu and Baidoa were abruptly halted.

South West’s statement condemned what it called the politicisation of civil aviation and said two flights had been turned back from Baidoa over the past two days.

However, United Nations and other vital humanitarian flights are continuing.

Baidoa, about 245 kilometres (150 miles) north-west of the capital, hosts federal troops and regional security forces.

That geographic and strategic reality makes the standoff more than a mere constitutional quarrel.

South West is a critical arena in the broader war against Al-Shabaab.

Analysts warn that the Al-Qaeda-linked insurgents benefit immensely when relations between the federal government and regional administrations collapse.

The regional administration also accused Mogadishu of politicising international aid at a time when many Somalis face low rainfall and severe drought.

South West urged donors and international partners to oversee their projects directly rather than let assistance be manipulated for political ends.

It further appealed to the international community, the African Union, IGAD, and neighbouring countries to help prevent what it described as a slide towards division and the breakdown of the Somali state.

With Mohamud now facing open, coordinated resistance from Puntland, Jubbaland, and South West, the latest rupture threatens to turn a fraught political transition into a full-blown crisis over the future shape of the Somali state.

Mas’uuliyiin dhowr ah oo maanta iska casilay xisbiga madaxweyne Xasan + Sababta

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Afar xubnood oo ka tirsan Guddiga Fulinta Xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka (JSP) ayaa maanta ku dhawaaqay inay iska casileen xubinnimadoodii xisbiga.

Xubnahan ayaa is-casilaadooda ku sababeeyay hab-dhaqanka Guddoomiyaha xisbiga, oo ah Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud.

Madaxweynaha ayay ku eedeeyeen inuusan ixtiraamin xeerarka xisbiga iyo dastuurka dalka, isla markaana uu wado tallaabooyin ay ku sheegeen “kala irdheyn bulsho”, oo halis ku ah guud ahaan dalka.

Xubnahan oo kasoo jeeda deegaannada Koonfur Galbeed ayaa doorar muhiim ah ku lahaa hoggaanka iyo jihaynta siyaasadeed ee JSP. Waxaana go’aankooda loo arkaa mid muujinaya kala aragti duwanaansho xooggan oo ka dhex jira hoggaanka sare ee xisbiga.

War-saxaafadeed kasoo baxay xubnahan ayaa sidoo kale lagu caddeeyay in sababaha is-casilaadooda ay salka ku hayaan arrimo ay ka mid yihiin ku xadgudubka dastuurka, burburinta nidaamka federaalka, iyo kala fogeynta bulshada Soomaaliyeed. Waxay sidoo kale si weyn u dhaliileen hoggaanka ugu sarreeya xisbiga.

Isla maanta, Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, Cabdicasiis Laftagareen ayaa ku dhawaaqay in uu gebi ahaanba isaga baxay Xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka ee JSP.

Lafta-gareen ayaa si rasmi ah isaga casilay xubinnimada Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka iyo xilkii uu ka hayay ee guddoomiye ku-xigeenka arrimaha amniga iyo dowlad-goboleedayda ee xisbigaas.

Arrimahan ayaa saameyn weyn ku yeelanaysa isku duubnida xisbiga iyo guud ahaan xaaladda siyaasadeed ee dalka, iyadoo la sugayo jawaabta rasmiga ah ee hoggaanka JSP iyo sida ay uga falceliyaan eedeymaha loo jeediyay.

Hoos ka akhriso magacyada xubnaha iska casilay Guddiga Fulinta JSP:

  1.  Xil. Maxamed Xasan Maxamed (Murjaan) – Xoghayaha Xanaanada Xoolaha iyo Waraabka ee JSP
  2. Xasan Cali Maxamed Amardambe – Xoghayaha Qorsheynta iyo Istaraatiijiyadda ee JSP
  3. Xil. Alwiya Cabdullaahi – Xoghayaha Adeegga Caafimaadka ee JSP
  4. Xil. Mukhtar Maxamed Mursal (Boorow) – Xoghayaha Waxbarashada iyo Tacliinta Sare ee JSP

Russia is helping Iran target US forces with satellite intel: report

Moscow, Russia – Russia has sharply expanded intelligence-sharing and military cooperation with Iran, according to a Wall Street Journal report.

Moscow is supplying satellite imagery and upgraded drone technology to help Tehran target US forces in the Middle East, people familiar with the matter told the journal.

The deepening alliance reflects a calculated Russian strategy to keep its closest Middle Eastern partner in the fight against US and Israeli military power.

By prolonging the conflict, Moscow stands to gain both militarily and economically, while also stretching American resources.

The technology supplied to Tehran includes advanced components for modified Shahed drones.

Those upgrades are designed to improve communication, navigation, and targeting precision, the sources said.

Russia has also drawn heavily on its battlefield experience with the same drones in Ukraine.

It is offering tactical guidance on swarm sizes and strike altitudes to help overwhelm sophisticated air defences, according to sources, including a senior European intelligence officer.

Most critically, Russia has provided Iran with the precise locations of US military forces and their regional allies.

That cooperation deepened rapidly in the early days of the current war.

Two sources, including the European officer and a Middle Eastern diplomat, said Russia recently began sending high-resolution satellite imagery directly to Iran.

‘Taste of our own medicine’

Analysts say the Russian assistance mirrors the intelligence support the United States and its European allies have provided to Ukraine over the past four years.

“It’s an opportunity to give us a taste of our own medicine in terms of what the US provides to Ukraine in intelligence support,” said Samuel Charap, a distinguished chair at the Rand Corporation defence think tank.

In the Gulf, Moscow’s support is believed to have played a crucial role in Iran’s recent and highly successful strikes on US radar systems.

Those unprecedented attacks targeted early-warning radars used by the Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) system.

The sites included a critical THAAD radar installation in Jordan, along with other strategic assets in Bahrain, Kuwait, and Oman.

Satellite imagery offers extremely granular detail on the location and movement of land-based and sea-based targets.

That allows Iranian commanders to refine their targeting before a strike and carry out accurate damage assessments afterwards.

“If there are details in those images that the Russians are providing, say, of specific types of aircraft, munitions sites, air defense assets, and naval movements, that have intel value to the Iranians, that would really help them,” said Jim Lamson.

Lamson is a visiting research fellow at King’s College London and a former CIA analyst who specialised in the Iranian military.

One official confirmed that the data Russia is supplying comes directly from a fleet of military satellites operated by the Russian Aerospace Forces, or VKS.

Ukraine tactics replicated

The intelligence-sharing helps explain why Iran has had far greater success targeting US and Gulf military assets in this conflict than it did during the brief 12-day war last year.

Tehran’s current strategy relies on cheap drone swarms to overwhelm radar systems immediately before launching heavier ballistic missile strikes.

Analysts say the approach looks almost identical to Russia’s punishing bombardment tactics against Ukrainian cities.

“Iranian targeting in the Gulf has been more focused on radar and command and control,” said Nicole Grajewski, a professor at Sciences Po in Paris.

“Iran’s strike packages have come to strongly resemble what Russia does.”

The Kremlin did not immediately respond to requests for comment on the intelligence-sharing.

But US special envoy Steve Witkoff, who has led negotiations with Moscow, said Russia flatly denied giving Iran intelligence to support its strikes.

President Donald Trump recently told reporters he believed Moscow might be helping Iran “a bit”.

The White House has continued to publicly downplay the impact of the alleged Russian assistance.

“Nothing provided to Iran by any other country is affecting our operational success,” White House spokeswoman Olivia Wales said.

Wales said the US military had struck more than 7,000 targets and destroyed more than 100 Iranian naval vessels since the war began.

She said those operations had reduced Iranian missile attacks by 90 percent and drone attacks by 95 percent.

Two-way street

While Russia and Iran do not have a formal mutual defence treaty, Tehran has cemented its position as Moscow’s closest strategic partner in the Middle East.

Historically, the relationship followed an asymmetric patron-client model, with Russia selling submarines and fighter jets to an isolated Iran in the 1990s.

But that dynamic shifted dramatically after Russia launched its full-scale invasion of Ukraine in 2022.

The two isolated nations set up joint commissions and working groups to share military and defence lessons.

Military delegations now visit each other regularly, their soldiers train together, and Russia recently built and launched one of Iran’s newest satellite systems.

Crucially, the technology pipeline reversed when Iran supplied Moscow with thousands of Shahed drones for the war in Ukraine.

When Russia first deployed the Shaheds, dozens of Iranian officers travelled to Crimea to watch live footage of their devastating impact on Ukrainian frontline positions.

Ukraine estimates that Russia has used more than 57,000 Shahed-type drones since the start of that war.

Since then, Moscow has built vast domestic production facilities for the drones.

Russian engineers have adapted the weapons to navigate more accurately and withstand intense electronic warfare jamming.

Moscow is now sharing those key battlefield innovations with its allies in Tehran.

Economic lifeline

The support Russia can offer remains somewhat constrained by its own war in Ukraine, as well as the Kremlin’s reluctance to antagonise the Trump administration too far.

“The categories of assistance — including satellite data and advice on drone tactics — that Russia is providing are limited but still valuable to the war and Iran’s ability to hit specific military sites,” Lamson said.

Yet the Middle East war has played to Russia’s geopolitical advantage in several important ways.

The conflict is rapidly depleting US stockpiles of the same air defence interceptors that Ukraine desperately needs to shield its own skies.

At the same time, the effective closure of the Strait of Hormuz has sent global oil prices soaring.

With a fifth of the world’s oil and liquefied natural gas normally passing through that narrow waterway, the disruption has delivered a major financial windfall to Russia’s heavily sanctioned economy.

The Trump administration has even eased restrictions on purchases of Russian oil to help bring prices down.

The war carries severe long-term risks for Russia, particularly if US forces ultimately topple Iran’s clerical regime.

For now, however, the Kremlin sees an unmissable chance to support a vital partner while striking a heavy blow at its main strategic adversary in Washington.

Sacuudiga oo ku dhawaaqay maalinta Ciidul Fitriga

0

Riyaad (Caasimada Online) – Boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa goordhow ku dhawaaqday in maalinta koowaad ee Ciidul-Fitriga ay noqon doonto Jimcaha, 20-ka Maarso.

Go’aankan ayaa yimid kadib markii la xaqiijiyay in aan la arkin bisha Shawaal.

Guddiga raadinta bisha oo isugu yimid gudashada waajibaadkooda ayaa xaqiijiyay in bisha la waayay, taas oo ka dhigan in bisha Ramadaan ay ku dhammaanayso 30 maalmood oo soon ah.

Dhinaca kale, Dowladda Soomaaliya, gaar ahaan Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Islaamka ayaa haatan ku howlan raadinta bisha Soonfur (Shawaal), waxayna bulshada Soomaaliyeed ka codsatay inay la raadiyaan bisha, isla markaana ay lasoo xiriiraan haddii ay arkaan.

“Culimada iyo masuuliyiinta Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Islaamka Soomaaliya waxay ku mashquulsan yihiin raadinta bilashada bisha Soonfur (Shawaal), waxayna caawa bulshada kala hadli doonaan Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed iyo Radio Muqdisho,” ayaa lagu yiri qoraalka dowladda.

“Bulshada Soomaaliyeed waxaan ku wargelinaynaa in qofkii arka bisha dhalatay uu masuuliyiinta Wasaaradda Awqaafta, culimada iyo warbaahinta qaranka la soo xiriiro”

Sidoo kale, waxa ay dowladdu soo bandhigtay lambaro gaar ah oo lagala xiriiri karo, inta ay wadaan baadigoobka bisha.

“Fadlan, haddii aad aragto bisha, waxaad nagala soo xiriiri kartaa taleefoonnada kala ah 861035 / 861037 ama 0615455090,” ayaa lagu yiri farriinta kasoo baxday dowladda.

Maamul-goboleedyada ayaa iyaguna dhankooda wada dadaallo dheeraad ah oo ku aaddan raadinta bisha, si ay u soo gudbiyaan haddii bisha laga arko gobollada.

Wasiir ka tirsan K/Galbeed oo sheegay in ay beegsatay DF – Maxaa dhacay maanta?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Caafimaadka Maamulka Koonfur Galbeed, Saciid Axmed Cali oo haatan ku sugan magaalada Muqdisho ayaa sheegay in Dowladda Federaalka ay si gaar ah u bartilmaameedsatay kadib markii ay ka hor istaagtay inuu ka duullo garoonka caalamiga ah ee Aadan Cadde.

Wasiirka ayaa sidoo kale sheegay in hay’adaha amniga ee garoonka Muqdisho ay si aan gambasho laheyn u bartilmaamsadeen dhammaan madaxda iyo mas’uuliyiinta reer Koonfur Galbeed ee saaka safarka u ahaa magaalada Baydhabo.

“Waxaan si xoog leh u cambaareynayaa in ‘aniga’ si gaar ah la ii bartilmaamsado, iyada oo shaqaalaha shirkadda diyaaradaha lagu amray in aysan xitaa ii jari karin boarding bus, iska daa in aan u gudbo hoolka diyaaradaha lagu sugo, halkaas oo ay ku sugnaayeen dhammaan madaxdii ila socotay,” ayuu Wasiir Saciid ku yiri qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook.

Sidoo kale wuxuu ku yiri: “Dowladda Federaalka, waxaan leenahay dhabaha iyo tajaribooyinka aad qaadeysaan waa kuwii aad hore u soo tijaabiseen, uguna soo fashilanteen; ee kuwii hore casharro ha idin noqdeen. Maanka iyo maskaxda ha idin soo laabato.”

Waxaa maanta garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde loo diiday in ay ka dhoofaan wasiirro iyo xildhibaanno ka tirsan Koonfur Galbeed, oo maalmahan ku sugnaa Muqdisho, si ay qayb uga noqdaan dhaq-dhaqaaqyada ka socda magaalada Baydhabo, halkaas oo shalay uu gaaray Madaxweyne Lafta-gareen oo diyaarad qaas ah ay kasoo qaaday dalka Itoobiya.

Dowladda Soomaaliya ayaa sidan oo kale shalay duulimaadyada u diiday magaalada Baydhabo, sabab la xiriirta xiisadda ka dhexeysa Maamul-goboleedka Koonfur Galbeed iyo Dowladda Federaalka, iyada oo la isku hayo arrimaha doorashooyinka maamulkaasi.

Arrimahan ayaa uga sii daraya khilaafka labada dhinac, iyadoo shalay Madaxtooyada Koonfur Galbeed ay ku dhawaaqday in gebi ahaan ay xiriirkii u jartay Dowladda Federaalka Soomaaliya, go’aankaas oo ay iyaduna cambaareysay xukuumadda Muqdisho.

Hoos ka aqriso oo qoraalka wasiirka oo dhameystiran:

Waxaan ummadda Soomaaliyeed u caddeyneynaa in garoonkii Soomaaliyeed ee Aadan Cadde uu noqday jidgooyo dadka reer KGS lagu dhibaataynayo, iyada oo amarkaasi ay bixiyeen madaxda ugu sareyso ee DFS.

Waxaa ayaan daro ah in dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ay maalinkii 2aad si ku tala-gal ah ay is-hor-istaag ku sameyso duulimaadyadii shacabka ee magaalada Baydhabo.

Sidaas si lamid ah, hey’adaha amniga ee garoonka magaalada Muqdisho ayaa si aan gambasho laheyn u bartilmaamsaday dhammaan madaxda iyo mas’uuliyiinta reer KGS ee saakay safarka u ahaa magaalada Baydhabo.

Waxaan si xoog leh u cambaareynayaa in “aniga” si gaar ah la ii bartilmaamsado, iyada oo shaqaalaha shirkadda diyaaradaha lagu amray in aysan xitaa ii jari karin boarding bus, iska daa in aan u gudbo hoolka diyaaradaha lagu sugo, halkaas oo ay ku sugnaayeen dhammaan madaxdii ila socotay.

Dowladda federaalka, waxaan leenahay dhabaha iyo tajaribooyinka aad qaadeysaan waa kuwii aad hore u soo tijaabiseen, uguna soo fashilanteen; ee kuwii hore casharro ha idin noqdeen. Maanka iyo maskaxda ha idin soo laabato.

Aan markale ku celiyo; mabda’eyga difaacidda qadiyadda KGS waa geed sal weyn oo sinnaba loo jari karin.

Daawo: Cabdicasiis Lafta-gareen oo qaadacay dastuurka cusub ee la ansixiyay

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Madaxweynaha Maamul-goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Laftagareen) oo maanta shir jaraa’id ku qabtay magaalada Baydhaba ayaa si kulul uga hadlay xiisadda siyaasadeed ee kala dhexeyso dowladda Soomaaliya.

Laftagareen ayaa ugu horreyn shaaca ka qaaday in Koonfur Galbeed ay gebi ahaanba qaadacday dastuurka cusub ee uu meelmariyay Baarlamaanka Soomaaliya, kadibna uu saxiixay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo sheegay in ay aqoonsan yihiin oo keliya dastuurkii 2012-kii.

“Dowladda Koonfur Galbeed waxay caddeyneysaa in dastuurka KMG ka ah ee la ansixiyay sanadkii 2012-kii uu yahay midka sharciga ah ee ay Soomaali ku heshiishay, laguna dhaqmaayo. Waxaan diidanahay oo aanan ogoleyn dastuurka cusub waa mid aan loo dhammeyn oo lagu meelmarsaday habraac khaldan iyo musuq-maasuq”. ayuu yiri madaxweyne Cabdicasiis Laftagareen.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray “Maadaama ay dadka Soomaaliyeed kusii kala tegayaan qaybna kama nihin mana ku jirno, waana ka dignay waxayna arrintan qayb ka tahay waxa ugu wayn ee ay noogu socdaan dagaallada”.

Dhinaca kale, wuxuu dowladda dhexe ee Federaalka ku eedeeyay in ay kala furfur ku heyso Maamulka Koonfur Galbeed, isla markaana ay burburineyso nidaamka Federaalka ee dalka, isaga oo xusay in dagaalladii ka dhacay gobolka Baay ay ka dambeeyeen wasiiro ka tirsan xukuumadda Muqdisho.

“DFS waxay maalmihii iyo bilihii aanu soo dhaafnay ku howlaneyd sidii dowladda Koonfur Galbeed ay u furfuri lahayd shacabkeedana isaga horkeeni lahayd nidaamka Federaalka iyo dowladnimada loo baabi’in lahaa” ayuu sii raaciyay.

Sidoo kale wuxuu hoosta ka xariiqay in ay isku ajende noqdeen Dowladda Federaalka iyo Al-Shabaab, isla markaana ay taasi caddeyn u tahay hub uu tilmaamay in lasoo dhex-marsiiyay Khawaarijta kadibna la geeyay degmada Buurhakaba oo ay joogaan ciidamo maleeshiyaad ah.

Waxaa kale oo uu farriin u diray beesha caalamka oo uu u sheegay in dalkii la kala qaybinayo, wuxuuna ka codsaday in waxa ay bixinayaan iyo kaalmadooda ay si gooni ah usoo gaarsiiyaan Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed.

Ugu dambeyn wuxuu adkeeyay go’aanka ay xiriirka ugu jareen xukuumadda Muqdisho, isaga oo yiri “Annaga waxaa go’aansanay Dowladda Koonfur Galbeed laga bilaabo shalay oo horay loo sheegay iyo maantaba in aan DFS xiriirka u jarnay wax ay noogu timaadana uu dulmi yahay adduunkana waa u sheegeynaa dadka Soomaaliyeedna waa u sheegeynaa, mana noo imaan karaan, mana na arki karaan illaa waxa ay ku jiraan ay wax ka beddelaan”.

Farmaajo oo weerar culus ku qaaday Xasan Sheekh

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) oo qoraal kooban soo saaray ayaa ka hadlay xaaladda cakiran ee dalka, isaga oo weerar culus oo dhanka afka ku qaaday madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo dowladdiisa.

Farmaajo ayaa si xoogan u  dhaleeceeyay madaxweyne Xasan, wuxuuna sheegay in uu uga sii darayo khilaafaadka gudaha ee ka taagan dalka.

Sidoo kale, wuxuu carrabka ku dhuftay in muddada xil-heynta madaxweynaha ay ku eg-tahay 15-ka May, sidaas daraadeedna loo baahan yahay in la gaaro heshiis siyaasadeed, si looga hortago in firaaq uu yimaado kadib muddadaasi.

“Muddada sharci ee xilka Xasan Sheekh waxay ku eg tahay 15-ka May. Waxaa loo baahan yahay heshiis siyaasadeed si looga hortago firaaq siyaasadeed iyo mid dastuuri ah” ayuu yiri madaxweynihii 9-aad ee dowladda Soomaaliya.

Farriintan ayaa kusoo aadeyso, xilli dalka uu sii galayo marxalad xasaasi ah, ayna sii xoogeysanayaan khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha, maadaama la’isku hayo hannaanka doorashooyinka iyo ariimaha dastuurka.

Waa markii labaad ee uu madaxweynihii hore ka digayo in muddo-xileedkiisu ka dhamaado Xasan Sheekh iyada oo aan heshiis laga gaarin hannaanka doorashada, wuxuuna dhowaan tusaale usoo qaatay wixii isaga ku dhacay xukunkiisii hore.

Maxamed Farmaajo ayaa sidoo kale xilligaas sheegay in madaxweyne Xasan Sheekh uu haatan yahay “libaax”, balse inta uusan u noqon “bisad”, oo ula jeedo inta sharciyada ka dhamaan uu xal ka gaaro khilaafka siyaasadeed ee salka ku haya hanaanka doorashada.

Soomaaliya ayaa haatan taagan isgoys siyaasadeed oo xasaasi ah, iyadoo dalka ay ka taagan yihiin xaalado siyaasadeed iyo kuwa bani’aadanimo oo is-biirsaday, isla markaana si weyn u saameeyay dadka Soomaaliyeed.

Dalalka Khaliijka oo bedelay mowqifkooda Iiraan kana dalbaday Mareykanka in uu…

Riyadh (Caasimada Online) — Dalalka Carabta ee Gacanka Khaliijka ma aysan dalban in Mareykanku uu dagaal ku qaado Iiraan, balse in badan oo ka mid ah ayaa haatan ugu baaqaya xukuumadda Washington in aysan howlgalka dhexda uga harin, sida lagu shaaciyey warbixin cusub oo ay daabacday Reuters.

Waxay dalbanayaan in laga hortago in Jamhuuriyadda Islaamiga ah loo reebo awood ay mar kale ku halis geliso halbowlaha shidaalka Khaliijka iyo dhaqaalaha ku tiirsan, sida ay wakaaladda wararka ee Reuters u xaqiijiyeen saddex ilo wareed oo gobolka ah.

Isla mar ahaantaana, xogahan iyo shan diblomaasi oo reer Galbeed iyo Carbeed isugu jira ayaa xaqiijiyay in Washington ay ku cadaadinayso waddamada Khaliijka inay ku soo biiraan dagaalka ay wadaan Mareykanka iyo Israa’iil.

Sida ay sheegeen saddex ka mid ah ilahaas, Madaxweyne Donald Trump ayaa doonaya inuu muujiyo in ololaha milateri uu haysto taageero goboleed, si uu u xoojiyo sharcinimadiisa caalamiga ah iyo taageerada gudaha dalkiisa.

“Waxaa Khaliijka oo dhan ka jirta dareen ballaaran oo ah in Iiraan ay ka gudubtay dhammaan khadadkii casaa ee dal kasta oo Khaliijka ah,” ayuu yiri Cabdicasiis Saqer, oo ah guddoomiyaha Xarunta Cilmi-baarista Khaliijka ee fadhigeedu yahay Sacuudiga, isagoo aad ula socda fikirka xukuumadaha gobolka.

“Markii hore waan is-difaacnay, waana ka soo horjeednay dagaalka,” ayuu raaciyay. “Laakiin markii ay billaabeen inay duqeymo toos ah nala soo beegsadaan, waxay noqdeen cadow. Ma jirto waddo kale oo lagu sifayn karo.”

Iiraan oo weerartay lixda dal ee Khaliijka

Tehran ayaa durba soo bandhigtay awooddeeda gaarista bartilmaameedyada fogfog, iyadoo gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones) ku weerartay garoomada diyaaradaha, dekedaha, xarumaha shidaalka, iyo xarumaha ganacsiga ee lixda dal ee Khaliijka.

Sidoo kale, waxay si weyn u carqaladeysay isku-socodka maraakiibta ee Marinka Hormuz—oo ah halbowlaha ay marto ku dhawaad shan-meelood meel shidaalka adduunka, saldhigna u ah dhaqaalaha Khaliijka.

Weeraradan ayaa xoojiyay cabsida Khaliijka ee ah in haddii Iiraan looga tago hub weyn oo weerar ah ama awood ay hub ku soo saarato, ay taasi dhiirrigelin doonto inay afduubato halbowlaha tamarta ee gobolka mar kasta oo ay xiisadi kacdo.

Xilli dagaalku uu galay toddobaadkii saddexaad, duqeymaha Mareykanka iyo Israa’iilna ay sii xoogeysanayaan, halka Iiraan ay bartilmaameedsanayso saldhigyada Mareykanka iyo goobo rayid ah oo ku yaalla Khaliijka, ayaa sarkaal gobolka ah wuxuu sheegay in dareenka ugu weyn ee madaxda Carbeed uu yahay mid cad: in Trump uu si buuxda u wiiqo awoodda milateri ee Iiraan.

Sida uu xusay sarkaalkan, beddelka arrintaas ayaa ah in lagu noolaado cabsi iyo argagax joogto ah.

Iiraan oo u badan Shiico ayaa inta badan shaki weyn ka qabtay dalalka deriska la ah ee Khaliijka Carabta ee Sunniga ah—kuwaas oo ah xulafada dhow ee Mareykanka, martigeliyana saldhigyo milateri oo Washington ay leedahay.

Sanadihii la soo dhaafay, Iiraan iyo xulafadeeda gobolka ayaa lagu eedeeyay inay weeraro ku qaadeen xarumaha tamarta ee Khaliijka, gaar ahaan weerarkii 2019 ee lagu qaaday xarumaha shidaalka ee Abqaiq iyo Khurais ee Sacuudiga, kaas oo hoos u dhigay wax-soo-saarkii Sacuudiga gariiriyayna suuqyada tamarta.

Madaxda Khaliijka, in aan xilligan waxba la sameynin ayaa ah halista ugu weyn. Weerarada Iiraan ee bishan ma aha oo kaliya in ay carqaladeynayaan qulqulka shidaalka, balse waxay dhaawacayaan muuqaalkii xasilloonida iyo amniga ee waddamada Khaliijku ay si adag u dhisayeen si ay u ballaariyaan ganacsiga iyo dalxiiska, ugayana yareeyaan ku-tiirsanaanta dhoofinta shidaalka.

“Haddii Mareykanku baxo ka hor inta aan shaqada la dhammaystirin, waxaa na looga tagi doonaa inaan keligeen wajahno Iiraan,” ayuu yiri Saqer.

Cabsida laga qabo dagaal ballaaran

Aqalka Cad ayaa dhankiisa sheegay in Mareykanku uu burburinayo awoodda Iiraan ay ugu ridi lahayd ama ugu soo saari lahayd hubkan, Trump-na uu xiriir dhow la leeyahay saaxiibada Bariga Dhexe.

Dalalka Khaliijka, keliya Imaaraadka Carabta ayaa si rasmi ah uga falceliyay xaaladda. Xukuumadda Abu Dhabi ayaa sheegtay in aysan “doonayn inay ku lug yeelato khilaafaad ama xiisad abuur” balse waxay xaqiijisay xaqa ay u leedahay inay qaaddo dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si ay u ilaaliyaan madax-bannaanidooda, amnigooda, iyo badbaadada dadka deegaanka.

Ilo wareedyo gobolka ah ayaa sheegaya in tallaabo milateri oo uu keligii qaado dal Khaliiji ah ay meesha ka baxsan tahay, maadaama faragelin wadajir ah oo keliya ay ka hortagi karto in dalal gaar ah ay la kulmaan aargoosi.

Intaas waxaa dheer, weli ma jiro is-afgarad buuxa. Lixda xubnood ee Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) ayaa yeeshay hal kulan oo dhanka fogaan-aragga (Zoom) ah, mana jiro shir madaxeed Carbeed oo la isugu yimid si looga wada hadlo ficil wadajir ah.

Xoghayaha Difaaca Mareykanka Pete Hegseth ayaa toddobaadkii hore sheegay in saaxiibada Khaliijku ay “muujinayaan tallaabooyin horay loo qaaday”, ayna diyaar u yihiin inay “weerar qaadaan”, in kasta oo uusan faahfaahin waxa ay si dhab ah u sameyn karaan.

Si kastaba ha ahaatee, Saqer ayaa xusay in Sacuudi Carabiya—oo ah xafiiltamaha ugu weyn ee Iiraan ee dhanka saameynta gobolka—lagu qasbi karo inay aargoosato haddii Iiraan ay ka gudubto khadadka cas, gaar ahaan haddii ay beegsato xarumaha waaweyn ee shidaalka, warshadaha sifeynta biyaha badda, ama ay sababto khasaare nafeed oo culus.

Wuxuu xusay in Riyaad ay isku dayi doonto inay si taxaddar leh u cabbirto jawaab kasta si looga fogaado xiisad intaas ka ballaaran.

Jahawareerka Istaraatiiji ee Khaliijka

Fawaz Gerges oo ka tirsan Dugsiga Dhaqaalaha ee London (LSE) ayaa tilmaamay in dalalka Carabta ee Khaliijku ay wajahayaan jahawareer istaraatiijiyadeed: isku dheellitirka khatarta degdegga ah ee weerarada Iiraan iyo khatarta aadka u weyn ee ah in lagu jiido dagaal ay hoggaaminayaan Mareykanka iyo Israa’iil.

Wuxuu sheegay in ku biirista ololahaas ay wax aad u yar ku kordhin doonto sarraynta milateri ee Washington, balse ay si weyn u kordhinayso halista ah in Iiraan ay ka aargudato waddamadan. Natiijadu waa is-xakameyn xisaabisan: difaacida madax-bannaanida iyo muujinta khadadka cas iyadoo aan la gelin dagaal aysan dalalka Khaliijku bilaabin, maamulkiisana aysan gacanta ku hayn.

Bernard Haykel, oo ah professor bartay culuumta Bariga Dhow ee Jaamacadda Princeton, ayaa xusay in Iiraan ay si wax-ku-ool ah u go’aaminaysay maraakiibta mari karta Marinka Hormuz, arrintaas oo uusan dalna gobolka ka aqbali karin.

“Maadaama Iiraan ay muujisay inay xiri karto Hormuz, Khaliijku wuxuu wajahayaa khatar asaas ahaan ka duwan kuwii hore,” ayuu yiri Haykel.

Madaxweyne Trump ayaa Axaddii ku baaqay—in kasta oo uusan weli guul weyn ka gaarin—in la sameeyo isbaheysi caalami ah oo dalalka adduunka ah si gacan looga geysto dib-u-furidda marin-biyoodkan.

Haykel ayaa ku dooday in in kasta oo dhaqaalaha caalamku uu ku tiirsan yahay shidaalka iyo gaaska Khaliijka, inta badan wuxuu u qulqulaa dhanka bari sida Shiinaha, Japan, iyo dhaqaaleleyda kale ee Aasiya, taas oo la macno ah inay tahay inay iyaguna qaadaan mas’uuliyadda.

“Shiinuhu wuxuu gacan ka geystay sugidda jidadka badda ee ka baxsan Soomaaliya; waxaana laga yaabaa inuu diyaar u yahay inuu halkan isna soo dhexgalo,” ayuu raaciyay Haykel.

Garoonka Muqdisho oo lagu celiyay wasiirro iyo xildhibaano ku sii jeeday Baydhaba

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa mar kale saaka garoonka magaalada Muqdisho lagu celiyay wadi culus oo kusii jeeday magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay, xilli uu weli sii xoogeysanayo khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Maamulka Koonfur Galbeed.

Sida ay ogaatay, Caasimada Online waxaa maanta garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde loo diiday in ay ka dhoofaan wasiirro iyo xildhibaanno ka tirsan Koonfur Galbeed oo maalmahan ku sugnaa Muqdisho, si ay qayb uga noqdaan dhaq-dhaqaaqyada ka socda magaalada Baydhaba oo uu shalay gaaray madaxweyne Laftagareen oo diyaarad qaas ah ay kasoo qaaday dalka Itoobiya.

Dowladda Soomaaliya ayaa sidaan oo kale  shalay duulimaadyada u diiday magaalada Baydhaba, sabab la xiriira xiisadda kala dhexeysa Maamul-goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, iyada oo la’isku hayo arrimaha doorashooyinka maamulkaasi.

Arrimahan ayaa uga sii daraya khilaafka labada dhinac, iyadoo shalay madaxtooyada Koonfur Galbeed ay ku dhawaaqday in gebi ahaan ay xiriirkii u jartay Dowladda Federaalka Soomaaliya, go’aankaas oo ay iyaduna cambaareysay xukuumadda Muqdisho.

“DFS waxa ay cambaaraynaysaa go’aanka ka soo baxay madaxtooyada Koonfur-Galbeed ee lagu sheegay in ay hakisay wadashaqeyntii kala dhaxaysay DFS, waxayna caddaynaysaa in hay’adaha DFS dhankooda ay gudanayaan waajibaadkooda dastuuriga ah iyo kuwa sharci ee ka saaran deegaannada Koonfur-Galbeed iyo Shacabka ku nool” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale Koonfur Galbeed ugu baaqday in ay sii wado ka qeyb ahaanshaha hannaanka dib u heshiisiinta iyo dimuqraadiyadeynta oo ay horay si buuxda uga qeyb qaatay dib u eegista iyo dhameystirka dastuurka, qeybna ka ah geedi socodka dimuqraadiyeynta dalka ee hadda lagu howlan yahay.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan iyo halka ay ku dambeyn doonto xiisadda labada dhinac oo kusoo aaday xilli xasaasi ah oo ay horay u taagnaayeen khilaafaad kale oo ka dhashay doorashooyinka heer Federaal iyo wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka dhawaan la ansixiyay, kadibna uu saxiixay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Si kastaba, xiisadda siyaasadeed ee ka taagan deegaannada Koonfur Galbeed ayaa u muuqata mid kasii dareysa iyadoo meelaha qaar ay ka dhacayaan dagaallo toos ah, halka deegaanno kale laga dareemayo abaabul ciidan iyo dhaq-dhaqaaqyo muujinaya suurtagalnimada isku dhacyo hor leh.

Lafta-gareen oo iska casilay xilkii uu ka hayay xisbiga madaxweyne Xasan Sheekh

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Laftagareen) ayaa maanta ku dhawaaqay in uu gebi ahaanba isaga baxay Xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka ee JSP,  kaas oo uu hoggaaminayo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Laftagareen ayaa si rasmi ah isaga casilay xubinnimada Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka iyo xilkii uu ka hayay ee guddoomiye ku xigeenka arrimaha Amniga iyo Dowlad-Goboleedayda ee xisbigaas, sida uu sheegay uu sheegay afhayeenka Koonfur Galbeed Ugaas Xasan Cabdi.

Afhayeenka oo shir jaraa’id ku qabtay gudaha magaalada Baydhaba ayaa warbaahinta la wadaagay go’aanka uu qaatay madaxweynaha, isaga oo akhriyay warsaxaafadeed uu ka saxiixnaa Cabdicasiis Laftagareen oo uu haatan khilaaf xooggan kala dhexeeyo madaxweyne Xasan Sheekh.

Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Koofur Galbeed oo xubin ka ahaa Xisbiga Caddaaladda iyo wadajirka (JSP) Ahna Guddoomiye ku xigeenka Arrimaha Amniga iyo Dowlad-Goboleedyada waxa uu si rasmi ah u shaacinayaa in uu iska casilay xilkaas”. ayuu yiri Afhayeenka Koofur Galbeed.

Is-casilaaddan ayaa timid iyadoo shalay Koonfur Galbeed ay ku dhawaaqday in gebi ahaan ay xiriirkii u jartay Dowladda Federaalka Soomaaliya, go’aankaas oo ay iyaduna cambaareysay xukuumadda Muqdisho.

Go’aankan ayaa uga sii daraya xiisadda labada dhinac oo gaartay meeshii ugu sarreysay, iyadoo sidoo kale garoonka Muqdisho lagu xanibay mas’uuliyiin ka tirsan Koonfur Galbeed oo kusii jeeday magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan iyo halka ay ku dambeyn doonto xiisadda labada dhinac oo kusoo aaday xilli xasaasi ah oo ay horay u taagnaayeen khilaafaad kale oo ka dhashay doorashooyinka heer Federaal iyo wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka dhawaan la ansixiyay, kadibna uu saxiixay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Si kastaba, xiisadda siyaasadeed ee ka taagan deegaannada Koonfur Galbeed ayaa u muuqata mid kasii dareysa iyadoo meelaha qaar ay ka dhacayaan dagaallo toos ah, halka deegaanno kale laga dareemayo abaabul ciidan iyo dhaq-dhaqaaqyo muujinaya suurtagalnimada isku dhacyo hor leh.

DF oo war culus kasoo saartay xaaladda Koonfur Galbeed

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda arrimaha gudaha ee Dowladda Federaalka Soomaaliya oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa si kulul uga hadashay xiisadda ka taagan maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya, taas oo saameysay wada-shaqeyntii ka dhexeysay Muqdisho iyo Baydhaba.

Bayaanka oo ka kooban 4 qodob ayaa waxaa marka hore ay dowladda Soomaaliya ku sheegtay in ay si dhow ula socoto xaaladaha ka soo kordhay deegaannada Dowlad-Goboleedka Koonfur-Galbeed, isla markaana ay ka walaacsan tahay in xilligan la abuuro caqabado siyaasadeed iyo kuwo amni oo saameynaya qaar ka mid ah deegaannada Koonfur Galbeed:

Sidoo kale, dowladda dhexe ayaa shaaca ka qaaday in ay si deg-deg ah uga howlgaleyso xallinta Khilaafka ka taagan deegaannada Koonfur Galbeed, iyadoo cambaareysay go’aanka ka soo baxay maamulkaasi ee xiriirka loogu jaray Dowladda Federaalka Soomaaliya.

“DFS waxa ay cambaaraynaysaa go’aanka ka soo baxay madaxtooyada Koonfur-Galbeed ee lagu sheegay in ay hakisay wadashaqeyntii kala dhaxaysay DFS, waxayna caddaynaysaa in hay’adaha DFS dhankooda ay gudanayaan waajibaadkooda dastuuriga ah iyo kuwa sharci ee ka saaran deegaannada Koonfur-Galbeed iyo Shacabka ku nool” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxaywasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale Koonfur Galbeed ugu baaqday in ay sii wado ka qeyb ahaanshaha hannaanka dib u heshiisiinta iyo dimuqraadiyadeynta oo ay horay si buuxda uga qeyb qaatay dib u eegista iyo dhameystirka dastuurka, qeybna ka ah geedi socodka dimuqraadiyeynta dalka ee hadda lagu howlan yahay.

Hoos ka akhriso warsaxaafadeedka oo dhammaystiran;-

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta ee Dowladda Federaalka Soomaaliya (DFS), waxay si dhow ula socotaa xaaladaha ka soo cusboonaaday deegaannada Dowlad-Goboleedka Koonfur-Galbeed.

Wasaaraddu waxay ka walaacsan tahay in xilligan la abuuro caqabado siyaasadeed iyo kuwo amni oo saameynaya qaar ka mid ah deegaannada Koonfur Galbeed:

Sidaa darteed, DFS waxa ay shacabka Soomaaliyeed u caddeynaysaa arrimaha soo socda:

1. DFS waxa ay bogaadineysaa dowrka Shacabka iyo maamulka Koonfur Galbeed oo hormuud ka ah ilaalinta midnimada dalka iyo dowladnimada Soomaaliyeed, isla markaana si buuxda uga qeyb qaatay hannaanka dib u eegista iyo dhameystirka dastuurka, qeybna ka ah geedi socodka dimuqraadiyeynta dalka ee hadda lagu howlan yahay.

2. DFS waxa aysan marna qeyb ka ahayn xasillooni darrada ka abuurantay qaar ka mid ah deegaanada Koonfur Galbeed, waxayna si degdeg ah uga howlgaleysaa joojinta colaadaha iyo in wixii khilaafaad ah lagu xalliyo wadahadal, si loo ilaaliyo guulihii laga gaaray la dagaallanka argagixisada.

3. DFS waxa ay cambaaraynaysaa go’aanka ka soo baxay madaxtooyada Koonfur-Galbeed ee lagu sheegay in ay hakisay wadashaqeyntii kala dhaxaysay DFS, waxayna caddaynaysaa in hay’adaha DFS dhankooda ay gudanayaan waajibaadkooda dastuuriga ah iyo kuwa sharci ee ka saaran deegaannada Koonfur-Galbeed iyo Shacabka ku nool.

4. DFS waxa ay ugu baaqaysaa maamulka Koonfur-Galbeed in uu sii wado ka qeyb ahaanshaha hannaanka dib u heshiisiinta iyo dimuqraadiyadeynta.

Sidoo kale, DFS waxa ay ugu baaqeysaa bulshada, beelaha iyo siyaasiyiinta ka soo jeeda deegaanka in ay ka feejignaadaan wax walba oo khatar galin kara amniga, nabadda iyo badqabka shacabka ee ku dhagan deegaannada Koonfur Galbeed.

– DHAMMAAD –

Hogaamiyaha Iiraan Mojtaba Khamenei oo kasoo jawaabay codsi ay u direen laba dal

Tehran (Caasimada Online) — Hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya dalka Iiraan ayaa diiday soo-jeedino lagu qaboojinayo xiisadda oo ay xukuumadda Tehran soo gaarsiiyeen dhinacyo dhex-dhexaadiyeyaal ah, wuxuuna ku adkeystay in marka hore la qasbo Mareykanka iyo Israa’iil si ay “jilbaha dhulka ugu dhigaan,” sida uu Talaadadii xaqiijiyay sarkaal sare oo Iiraani ah.

Aayatullaahi Mojtaba Khamenei ayaa yeeshay fadhigiisii ugu horreeyay ee siyaasadda arrimaha dibadda tan iyo markii loo magacaabay xilka hoggaamiyaha sare.

Sarkaalka ayaa xusay in hoggaamiyuhu uu qaatay mowqif aargoosi oo ka dhan ah Mareykanka iyo Israa’iil, kaas oo uu ku sifeeyay mid “aad u adag oo dhab ah,” in kasta oo uusan caddeyn inuu fadhigaas shakhsi ahaan uga qaybgalay iyo inuu khadka fogaan-aragga uga soo muuqday.

Sarkaalkan sare, oo codsaday inaan magaciisa la shaacin sababo xasaasi ah, ayaa xaqiijiyay in laba dal oo dhex-dhexaadiyeyaal ah ay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iiraan soo gaarsiiyeen soo-jeedino ku aaddan “yareynta xiisadda ama xabad-joojin lala galo Mareykanka.” Sarkaalku ma bixin faahfaahin dheeri ah oo ku saabsan nuxurka dalabyadaas iyo waddamada soo gudbiyay toona.

Jawaabta hoggaamiyaha sare ayaa noqotay mid adag oo aan tanaasul lahayn, isagoo caddeeyay inuusan hadda ahayn “waqtigii saxda ahaa ee nabadda, ilaa Mareykanka iyo Israa’iil jilbaha loo laabo, ay qirtaan jabkooda, bixiyaanna magdhow buuxa.”

Nidaamka Jamhuuriyadda Islaamiga ah, hoggaamiyaha sare ayaa leh go’aanka kama dambeysta ah ee dhammaan arrimaha masiiriga ah ee dalka.

Ilaa hadda lama baahin wax muuqaallo ama sawirro cusub ah oo muujinaya Aayatullaahi Mojtaba tan iyo markii uu golaha wadaaddadu doortay in ka badan toddobaad ka hor, si uu u beddelo aabbihiis Aayatullaahi Cali Khamenei.

Khilaaf ayaa ka taagan xaaladdiisa caafimaad ee dhabta ah; qaar ka mid ah saraakiisha Iiraan ayaa sheegay inuu dhaawac fudud ka soo gaaray duqeymihii lagu dilay aabbihiis, halka saraakiisha Mareykankuna ay tibaaxeen inuu qabo dhaawacyo aad u culus.

Dagaalka ay Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iiraan ayaa haatan galay toddobaadkiisii saddexaad, iyadoo ay ku dhinteen ugu yaraan 2,000 oo qof, mana muuqato saan-saan muujinaysa inuu dhowaan dhammaanayo.

Dhanka kale, marinka muhiimka ah ee Hormuz ayaa weli u xiran si weyn. Tallaabadan ayaa culeys weyn abuurtay kadib markii xulafada Mareykanka ay iska diideen dalab ka yimid Madaxweyne Donald Trump oo ahaa inay gacan ka geystaan dib-u-furidda marin-biyoodkan istaraatiijiga ah, taas oo cirka u dirtay qiimaha tamarta, abuurtayna cabsi baahsan oo la xiriirta sicir-barar dhaqaale.

Fariintiisii ugu horreysay ee fagaare ah tan iyo markii la doortay, taas oo toddobaadkii hore laga akhriyay telefishinka dowladda, ayuu hoggaamiyaha cusub ku amray in Marinka Hormuz uu sii xirnaado si uu u noqdo aalad cadaadis oo loo adeegsanayo “cadowga Iiraan.”

Arrintan ayaa imaneysa xilli saddex ilo wareed ay 14-kii Maarso wakaaladda wararka ee Reuters u xaqiijiyeen in maamulka Trump uu iska diiday dadaallo ay wadeen dalalka xulafada la ah ee Bariga Dhexe, kuwaas oo doonayay in la billaabo wada-xaajoodyo diblomaasiyadeed oo si degdeg ah loogu soo afjarayo dagaalka Iiraan.

Diblomaasi Belgium ah oo loo maxkamadeynayo dilkii Patrice Lumumba ee 1961-kii

Brussels (Caasimada Online) — Maxkamad ku taalla magaalada Brussels ee dalka Belgium ayaa Talaadadii amar ku bixisay in maxkamad la soo taago diblomaasi hore oo si weyn loo yaqaano, kaas oo loo haysto eedeymo la xiriira khaarajintii Patrice Lumumba, oo ahaa ra’iisul wasaarihii ugu horreeyay ee dalka Jamhuuriyadda Dimoqraadiga ah ee Congo.

Tallaabadan ayaa ah isku-daygii ugu dambeeyay ee lagu doonayo in iftiimin loogu sameeyo duruufaha madmadowgu ku jiro ee hareeyay dilkiisa.

Lumumba, oo xilka ra’iisul wasaaraha la wareegay markii uu dalkiisu xornimada ka qaatay gumeysigii Belgium sanadkii 1960-kii, ayaa xukunka laga tuuray bilo uun kadib, waxaana 16-kii Janaayo 1961-kii dilay jabhado gooni-goosad ah oo gacan ka helayay xukuumadda Belgium.

Baaritaan ay baarlamaanka Belgium ku sameeyeen dilkiisa sanadkii 2002-dii ayaa lagu soo gaba-gabeeyay in dalkaas uu “mas’uuliyad damiir” ku lahaa dhimashadiisa. Balse maxkamadaynta Count Etienne Davignon, oo 93 jir ah, horayna u soo noqday Wakiilka Midowga Yurub balse xilligaas ahaa diblomaasi da’ yar, ayaa noqonaysa dacwaddii ugu horreysay ee ciqaabeed ee si toos ah loola xiriiriyo kiiskan.

Xeer-ilaaliyeyaasha ayaa sheegay in Davignon, oo haatan wajahaya dambiyo dagaal, uu qayb ka ahaa xarig sharci-darro ah iyo wareejintii Lumumba, isagoo ka hor istaagay xaqii uu u lahaa inuu helo maxkamadayn caddaalad ah.

Waxay sidoo kale ku eedeeyeen inuu Lumumba marsiiyay “ula dhaqmid bahdilaad iyo karaamo-dhac ah”. Sidoo kale, waxaa loo haystaa inuu ku lug lahaa dilka laba ka mid ah xulafadiisii siyaasadeed, Maurice Mpolo iyo Joseph Okito.

Dhammaan dadkii kale ee looga shakinsanaa kiiskan taariikhiga ah ayaa geeriyooday. Davignon ayaan goobjoog ka ahayn qolka maxkamadda maalintii Talaadada, qareenkiisana wuxuu ka gaabsaday inuu wax faahfaahin ah ka bixiyo arrintan.

Inkastoo xukuumaddii Lumumba ay jirtay saddex bilood oo keliya, wuxuu isku beddelay astaan weyn oo ka soo horjeedda gumeysiga xilligii ay dalalka Afrika u halgamayeen xornimada sanadihii 1960-meeyadii, wuxuuna ilaa maanta dalkaas u yahay halyey qaran.

Geeridiisa ayaa waji madaw u furtay dalka Congo, oo leh kheyraad dabiici ah oo baaxad leh sida naxaasta, kobalt-ka, dahabka iyo yuraaniyamta, balse shacabkiisu ay inta badan taariikhdooda xornimada kadib ku noolaayeen nidaamyo keli-talis ah iyo khatarta colaado hubeysan oo dhiig badani ku daatay.

In kasta oo uu si fagaare ah u sheegay inuu dhex-dhexaad yahay, xiriirkii uu Lumumba la yeeshay Midowgii Soofiyeeti xilligii uu meesha ugu sarreysa joogay Dagaalkii Qabow ayaa argagax geliyay xukuumadaha Reer Galbeedka, iyadoo taariikhyahannada qaarna ay ku eedeeyeen Hay’adda Sirdoonka Mareykanka ee CIA inay gacan ku lahayd geeridiisa.

Xubnaha qoyska Lumumba ee ka badbaaday dhacdooyinkaas ayaa markii hore furay dacwaddan, taas oo markii dambe ay la wareegeen xeer-ilaaliyeyaasha federaalka ee Belgium.

“Waa tallaabo loo qaaday dhanka saxda ah,” ayay tiri Yema Lumumba, oo ah gabadh uu awoowe u yahay Lumumba, oo la hadashay wakaaladda wararka ee Reuters kadib go’aanka maxkamadda. “Waxa aan doonaynaa waa in la raadiyo xaqiiqada oo la caddeeyo mas’uuliyadaha kala duwan.”

Kadib shaqadiisii Congo, Davignon, oo ka soo jeeda qoysaska gobta ah ee Belgium, wuxuu noqday diblomaasi caan ah, isagoo noqday madaxii ugu horreeyay ee Hay’adda Tamarta Adduunka (IEA) iyo Wakiilka Midowga Yurub intii u dhexaysay 1977 iyo 1985.

Wuxuu markii dambe noqday guddoomiyaha shirkadda maalgashiga Belgium ee Societe Generale de Belgique, isagoo xubin ka noqday guddiyada maamulka ee shirkado badan oo waaweyn.

Sanadkii 2018-kii, Boqorka Belgium Philippe ayaa dalacsiiyay Davignon isagoo guddoonsiiyay darajada sare ee loo yaqaan ‘Count’.

Israa’iil oo shaacisay inay dishay wasiirka sirdoonka Iiraan

Tel Aviv (Caasimada Online) – Wasiirka Difaaca Israa’iil ayaa maanta oo Arbaco ah sheegay in ciidankoodu ay dileen Wasiirkii Sirdoonka Iiraan, Esmail Khatib.

Dilka Khatib ayaa imanaya xilli Israa’iil ay maalin ka hor u dishay sarkaal sare oo ammaanka Iiraan ah, Ali Larijani iyo madaxii ciidamada iskaa-wax-u-qabsada ee Basij oo ka tirsan Ilaalada Kacaanka.

Wasiirka Difaaca Israa’iil, Israel Katz oo ku dhawaaqayay dilka Khatib, ayaa yiri: “Lama filaan weyn ayaa la filayaa maalintan oo dhan, dhammaan furimaha dagaalka,” isagoo aan bixin faah-faahin dheeraad ah.

Khatib waxa uu ahaa wadaad Shiico ah oo soo qabtay jagooyin kala duwan oo ka tirsan garsoorka Iiraan iyo Wasaaradda Sirdoonka.

Waxa uu sidoo kale ka tirsanaa Ilaalada Kacaanka xilligii dagaalkii Iiraan iyo Ciraaq ee 1980-meeyadii, halkaas oo uu ku dhaawacmay.

Iiraan si degdeg ah uma aysan xaqiijin dhimashada Khatib, xilli telefishanka dowladda uu si toos ah u tabinayay aaska sarkaalka sare ee ammaanka, Ali Larijani iyo madax kale oo la dilay oo ka tirsanaa Basij, kuwaas oo ka dhacay Tehran.

Kumanaan qof ayaa isugu soo baxay aaska, iyadoo meydka Larijani iyo wiilkiisa oo isna lagu dilay duqeyn Israa’iil lagu soo bandhigay gaari weyn oo lagu xardhay sawirrada dadka dhintay. Dadka ayaa ruxayay calamada Iiraan intii uu socday aasku.

Markii ay ku dhawaaqayeen dilka Khatib, ciidamada Israa’iil waxay ku tilmaameen Wasaaradda Sirdoonka Iiraan mid leh “awoodo sirdoon oo horumarsan” oo fulisa hawlgallo caalami ah, oo ay ku jiraan kuwa ka dhanka ah Israa’iil.

“Khatib wuxuu door weyn ka ciyaaray cabburinta mudaharaadyadii ka dhacay Iiraan, ha ahaato xarigga iyo dilka banaanbaxayaasha, iyo sidoo kale qaabeynta qiimeynta sirdoonka ee nidaamka,” ayay yiraahdeen ciidamada Israa’iil.

“Sidoo kale, wuxuu gacan adag ku qabtay muwaadiniinta Iiraan intii ay socdeen banaanbaxyadii Mahsa Amini.”

Trump oo khalad nacasnimo ah ku tilmaamay go’aanka ay qaateen dalalka NATO

Washington (Caasimada Online) — Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Talaadadii sheegay in inta badan waddamada xulafada la ah ee gaashaanbuurta NATO ay ku wargeliyeen xukuumadda Washington inaysan doonayn inay qayb ka noqdaan howlgalka milateri ee ka dhanka ah Iiraan, tallaabadaas oo uu ku sifeeyay mid ah “khalad weyn oo nacasnimo ah.”

Isagoo weriyeyaasha kula hadlayay Xafiiska Oval ee Aqalka Cad, xilli uu halkaas booqasho ku joogay Ra’iisul Wasaaraha Ireland Micheal Martin oo ka qaybgalayay munaasabadda maalinta St. Patrick, Trump ma uusan bixin wax calaamad ah oo muujinaya inuu qorsheynayo inuu ciqaabo dalalka xulafada ah ee diiday baaqiisa.

Wuxuu xusay in waddamada NATO ay dhab ahaan taageersan yihiin dagaalka wadajirka ah ee Mareykanka iyo Israa’iil oo haatan galay toddobaadkii saddexaad, balse aysan gabi ahaanba doonayn inay si toos ah ugu lug yeeshaan.

“Waxaan qabaa in NATO ay sameyneyso khalad weyn oo nacasnimo ah,” ayuu yiri Trump. “Qof kasta wuu nagu raacsan yahay, laakiin ma doonayaan inay na caawiyaan. Annaguna, Mareykan ahaan, waa inaan taas xusuusannaa sababtoo ah waxaan u aragnaa arrin aad loola yaabo.”

Markii wax laga weydiiyay inuu aargoosi dhanka diblomaasiyadda ama dhaqaalaha ah ku sameyn doono xulafada dib u guratay, Trump ayaa sheegay in “uusan waxba maskaxda ku hayn xilligan.” Inkastoo madaxweynuhu uu horay ugu hanjabay inuu Mareykanka ka saari doono isbaheysiga NATO, haddana arrintaas masoo hadal qaadin Talaadadii.

Madaxweyne Trump ayaa horay ugu baaqay waddamada caalamka inay gacan ka geystaan ilaalinta iyo sugidda amniga Marinka Hormuz, kaas oo ay marto boqolkiiba 20% shidaalka adduunka.

Baaqan ayaa yimid kadib markii Iiraan ay kaga jawaabtay duqeymaha Mareykanka iyo Israa’iil iyadoo adeegsanaysa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, gantaallo iyo miinooyin si ay gabi ahaanba marin-biyoodkaas istaraatiijiga ah uga xirto maraakiibta xamuulka.

Si kastaba ha ahaatee, dhowr dal oo xulafo la ah Washington ayaa Isniintii caddeeyay inaysan qorsheynayn in ay si degdeg ah maraakiib ugu diraan marinkaas si ay gacan uga geystaan furiddiisa, taas oo si cad u meesha uga saartay dalabkii madaxweynaha ee ahaa in la helo taageero milateri oo caalami ah.

Saacado kahor shirkiisa jaraa’id ee Talaadadii, Trump ayaa bartiisa xiriirka bulshada ee Truth Social soo dhigay qoraal kulul oo uu ku sheegay in guulaha milateri ee la gaaray awgeed aysan Washington baahi u qabin taageerada waddamada xulafada ah.

“Maadaama aan gaarnay guul milateri oo aad u weyn, hadda wixii ka dambeeya uma baahnin, mana doonayno, caawinaadda waddamada NATO — WALIGEENNA UMA AANAN BAAHNAAN!” ayuu qoray Trump, isagoo fariintiisa dacalkeeda si gaar ah farta ugu fiiqay dalalka Japan, Australia iyo Kuuriyada Koonfureed.

Senatorrada Koonfur Galbeed oo caddeeyay mowqifkooda lana saftay…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Senatorrada laga soo doortay Koonfur Galbeed oo bayaan wadajir ah soo saaray ayaa caddeeyay mowqifkooda ku aadan xaaladda maamulkaas, gaar ahaan khilaafka Muqdisho iyo Baydhaba.

Senatorada ayaa marka hore si buuxda taageero wayn ugu muujiyay madaxweyne Cabdicasiis Laftagareen, gaar ahaan go’aankii uu maanta soo saaray ee xiriirka loogu jaray Dowladda Federaalka Soomaaliya.

“Anaga oo ah senatarada laga soo doortay Dowlad Goboledka Koonfur Galbeed, waxaan si buuxa u taageereynaa go’aanka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed”. ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Sidoo kale, Senatorrada ayaa shaaca ka qaaday in go’aanka Koonfur Galbeed uu ka dhashay faragelin ay dowladdu ku sameysay maamulka iyo dhibaato ka dhalatay weeraro abaabulan oo ka dhacay deegaannada Koonfur Galbeed.

“Waxaan caddeyneynaa in go’aanka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ee ku saabsan hakinta xiriirka Dowladda Federaalka Soomaaliya uu yahay mid ka dhashay faragelin soo noqnoqotay oo waxyeello u gaysatay nidaamka dowladnimada iyo xasiloonida deegaanka” ayaa mar kale lagu yiri bayaanka.

Waxaa kale oo ay ugu baaqeen dowladda dhexe inay ixtiraamto nidaamka Federaalka, isla markaana ay faragelinta ka dayso Koonfur Galbeed.

Goor sii horreysay xildhibaannada Golaha Shacabka ee mucaaradka ku ah Laftagareen ayaa iyaguna soo saaray warsaxaafadeed kale oo ay ku diideen go’aanka soo baxay ee gebi ahaan xiriirka loogu jaray Dowladda Federaalka.

Xildhibaannadaas ayaa sidoo kale ugu baaqay dowladda dhexe in ay tallaabo deg-deg ah ka qaado Koonfur Galbeed, isla markaana ay farogelis, si loo badbaadiyo maamulka, loogana qabto doorasho heshiis lagu wada yahay.

Si kastaba, ha’ahaatee xiisadda siyaasadeed ee ka taagan deegaannada Koonfur Galbeed ayaa sii xoogeysaneysa, iyada oo meelaha qaar ay ka dhacayaan dagaallo toos ah, halka deegaanno kale laga dareemayo abaabul ciidan iyo dhaq-dhaqaaqyo muujinaya suurtagalnimada isku dhacyo hor leh.

Ciidanka madaxtooyada Galmudug oo weerar qaaday soona dilay…

0

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Ciidamada ilaalada madaxtooyada Galmudug oo kaashanaya kuwa Xoogga Dalka ayaa maanta weerar ku qaaday maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-Shabaab oo ku sugnaa bariga gobolka Galgaduud, halkaas oo khasaare lixaad leh lagu gaarsiiyay Khawaarijta.

Ciidanka ayaa howlgalkan ku dilay ku dhawaad 10 dhagarqabe, iyada oo sidoo kale lagu burburiyey goobihii ay gabaadka ka dhiganayeen xubnaha Al-Shabaab.

Deeganaada Ceel-lahelay, Dhaban-Dhulkuheys, Ceel-goobaay iyo Kordheer ayay ciidamadu ka xoreeyeen Al-Shabaab, waxaana sidoo kale lagu khaarijyay ugu yaraan 7 xubnood oo ka tirsanaa maleeshiyada kooxda Al-Shabaab.

Xaaladda deegaannada howlgalka laga sameeyay ayaa hadda deggan, waxaana weli howlgallo ka wada ciidanka Galmudug iyo kuwa dowladda Soomaaliya.

Dhanka kale, ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay Al-Shabaab oo ku aadan howlgalkan jabka culus lagu gaarsiiyay ee ka dhacay gobolka Galgaduud.

Gobollada Dhexe ee dalka ayaa waxaa weli ka socda guluf dagaal oo ay iska kaashanayaan ciidanka Xoogga dalka, Daraawiishta Galmudug iyo kuwa xaq-u-dirirka deegaanka oo iyana ku sugan gobollada Galgaduud iyo Mudug.

Ujeedka ugu wayn ee howlgalladan ayaa ah kuwa lagu ciribtirayo Al-Shabaab, iyada oo ay barbar socdaan duqeymo lagu cuuryaaminayo awoodda kooxda.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, iyada oo dhanka kale ay taagan yihiin daruufo ka dhashay is faham-waag hannaanka doorashooyinka, iyo xaalado abaareed oo ay sababeen abaaraha ka jira dalka.