26.5 C
Mogadishu
Monday, June 29, 2026

Xog: Imaaraadka Carabta oo afar waddan ku riixaya in ay aqoonsadaan Somaliland

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Imaaraadka Carabta ayaa waddo dadaal ay ku dooneyso in dalal cusub ay aqoonsadaan maamulka Somaliland, sida ay Caasimada Online u sheegeen ilo-wareedyo diblomaasiyadeed iyo sirdoon oo ka tirsan dowladda Soomaaliya.

Ilo-wareedyada ayaa sheegay in Abu Dhabi ay si gaar ah ula shaqeyneyso dalalka Eswatini, Argentina, Zambia iyo Dominican Republic, si loogu riixo inay aqoonsadaan maamulka Hargeysa, bilo kadib markii Israel ay noqotay dalkii ugu horreeyey ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland bishii December 2025.

Sida ay xogtu sheegeyso, tallaabadan ayaa dhici karta ka hor ama ku beegnaan karta 18-ka May, maalinta ay Somaliland u dabaaldegto waxa ay ku sheegto inay dib ula soo noqotay madax-bannaanideedii Soomaaliya inteeda kale.

Dowladda Soomaaliya ayaa Somaliland u aragta qeyb ka mid ah dhulkeeda, waxayna si joogto ah uga digtay in aqoonsi kasta oo shisheeye uu dhaawacayo madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Somaliland ayaa ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya sanadkii 1991-kii, kadib burburkii dowladdii dhexe, balse muddo ka badan soddon sano ma aysan helin aqoonsi caalami ah oo rasmi ah ilaa go’aankii Israel ee sanadkii hore.

Dadaalka aqoonsiga

Ilo-wareedyada la hadlay Caasimada Online ayaa sheegay in Eswatini iyo Argentina ay yihiin labada dal ee ugu dhow inay qaadaan tallaabada aqoonsiga, inkastoo aysan weli jirin go’aan kama dambeys ah oo la xaqiijiyey.

Eswatini, oo ah boqortooyo yar oo ku taalla koonfurta Afrika, ayaa ka mid ah dalal aad u kooban oo dunida ka tirsan oo weli xiriir diblomaasiyadeed rasmi ah la leh Taiwan. Waa dalka kaliya ee Afrika ku yaalla ee aqoonsan Taipei.

Taiwan iyo Somaliland, oo labaduba wajahaya diidmo xooggan oo uga imaaneysa dowlado waaweyn oo ay ka tirsan yihiin, ayaa sanadkii 2020 xafiisyo wakiillo ah ka kala furtay Hargeysa iyo Taipei.

Mas’uuliyiin Soomaali ah ayaa rumeysan in Abu Dhabi ay isku dayeyso inay tusaalaha Taiwan u adeegsato sidii Eswatini loogu riixi lahaa tallaabo la mid ah oo ku saabsan Somaliland.

Ilo-wareedyada ayaa sheegay in Imaaraadka uu Eswatini u ballanqaaday taageero dhaqaale oo xooggan haddii ay aqoonsato Somaliland, inkastoo aysan faahfaahin ka bixin inta uu le’eg yahay ballanqaadkaas.

Argentina ayaa sidoo kale si dhow looga eegayaa Muqdisho, sababo la xiriira madaxweyne Javier Milei, oo si weyn u taageera Israel, isla markaana caan ku ah inuu jebiyo xeerar badan oo diblomaasiyadeed oo dalal badan ay ku dhaqmaan.

Milei ayaa taageerada Israel ka dhigay tiir muhiim ah oo ka mid ah siyaasaddiisa arrimaha dibadda, wuxuuna horey u ballanqaaday in safaaradda Argentina loo wareejin doono Qudus. Ilo-wareedyada Soomaalida ah ayaa sheegay in Abu Dhabi ay Tel Aviv u adeegsaneyso sidii Buenos Aires loogu qancin lahaa inay aqoonsato Somaliland.

Waxay sidoo kale sheegeen in dhibaatooyinka dhaqaale ee ba’an ee Argentina ay abuuri karaan fursad uu Imaaraadka kaga faa’iideysto cadaadis ama dhiirrigelin dhaqaale.

Caqabadda Midowga Afrika

Ilo-wareedyada ayaa sheegay in xog badan aysan ka hayn heerka ay Dominican Republic u dhowdahay inay aqoonsato Somaliland.

Hase yeeshee, waxay sheegeen in Zambia ay aad ugu yar tahay inay qaaddo tallaabadaas, inkastoo uu jiro cadaadis uga imanaya Imaaraadka, sababtoo ah waxay xubin ka tahay Midowga Afrika.

Midowga Afrika ayaa si weyn uga soo horjeeda tallaabo kasta oo dhaawici karta madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalalka xubnaha ka ah ururka. Mabda’an ayaa muddo dheer udub dhexaad u ahaa siyaasadda qaaradda, maadaama dalal badan ay ka cabsi qabaan in furitaanka doodda xuduudaha uu hurin karo colaado gooni-u-goosad ah.

Soomaaliya ayaa Imaaraadka ku eedeysay inuu sanadihii dhowaa waday siyaasad cadaawad ku dhisan oo lagu wiiqayo dowladda federaalka, laguna taageerayo qorshayaal gooni-u-goosad ah.

Xiriirka Muqdisho iyo Abu Dhabi ayaa si weyn u xumaaday kadib markii Israel ay Somaliland aqoonsatay bishii December 2025, tallaabo ay mas’uuliyiin Soomaali ah rumeysan yihiin in Imaaraadka uu door ku lahaa.

Dowladda Soomaaliya ayaa 12-kii Janaayo xiriirka u jartay Imaaraadka, waxayna baabi’isay dhammaan heshiisyadii ay la gashay Abu Dhabi, oo ay ku jireen heshiisyo la xiriira difaaca, amniga iyo dekedaha.

Muqdisho ayaa sheegtay in go’aankaas uu ahaa mid lagu difaacayo madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya. Imaaraadka si rasmi ah ugama jawaabin eedeymahaas.

Farriinta Abu Dhabi

Ilo-wareedyada Soomaalida ah ayaa sheegay in ay jirto suuragalnimo ah in Imaaraadka qudhiisa uu ugu dambeyn aqoonsado Somaliland, inkastoo ay rumeysan yihiin in Abu Dhabi ay marka hore dooneyso in dalal kale ay ka horreeyaan.

Tuhunkaas ayaa sii xoogaystay kadib markii Amjad Taha, oo ah falanqeeye Imaaraati ah oo bartiisa X ku sheegta khabiir ku xeel dheer arrimaha istaraatiijiyadda iyo siyaasadda Bariga Dhexe, uu 2-dii May qoray: “Somaliland-ra dimoqraaddiga ah ee quruxda badan waxay dhowaan yeelan doontaa safiir Carbeed iyo safaarad.”

Hadalkan ayaa Muqdisho ka abuuray tuhun ah in Abu Dhabi ay diyaarineyso tallaabo diblomaasiyadeed, inkastoo uusan magacaabin dalka Carbeed ee arrintaas ku lug leh.

Dhaqdhaqaaqyadan ayaa sidoo kale yimid kadib markii madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi Cirro, uu 23-kii April safar ku tagay Imaaraadka Carabta. Mas’uuliyiinta Somaliland ayaa sheegay in safarkaas uu ku yimid casuumaad rasmi ah oo uga timid Abu Dhabi, isla markaana uu halkaas ku sugnaa dhowr maalmood.

Mas’uuliyiin Soomaali ah ayaa rumeysan in safarkaasi qeyb ka ahaa isku dubbaridka siyaasadeed iyo diblomaasiyadeed ee Imaaraadka iyo Hargeysa kadib aqoonsigii Israel.

Imaaraadka ayaa muddo dheer xiriir xooggan la lahaa Somaliland, gaar ahaan heshiiskii shirkadda DP World ee sanadkii 2016 lagu siiyey horumarinta iyo maareynta dekedda Berbera.

Dekedda Berbera ayaa muhiim u noqotay danaha istaraatiijiyadeed ee Abu Dhabi ee Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas, iyadoo Imaaraadka siisay saldhig ganacsi oo ku dhow marin-biyood muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah.

Somaliland ayaa xiriirkaas u adeegsatay inay muujiso inay awood u leedahay maareynta maalgashi shisheeye, iskaashi amni iyo xiriirro caalami ah oo aan soo marin Muqdisho.

Hase yeeshee, dowladda federaalka Soomaaliya ayaa muddo dheer ka carootay xiriirka tooska ah ee Imaaraadka iyo Hargeysa, iyadoo ku doodeysa in heshiis kasta oo khuseeya dhulka Soomaaliya uu waajib ku yahay inuu maro dowladda dhexe.

Mas’uuliyiin Soomaali ah ayaa rumeysan in dadaalka aqoonsiga ee Abu Dhabi uusan ahayn mid diblomaasiyadeed oo keliya, balse uu sidoo kale la xiriiro danaha fog ee Imaaraadka ee Berbera iyo guud ahaan marinada Badda Cas.

Xaqiiqada dhulka

Doodda Somaliland ee aqoonsiga ayaa si weyn ugu tiirsan sheegashada xuduudihii maxmiyaddii hore ee British Somaliland, oo sanadkii 1960 la midowday Soomaaliya Talyaanigu maamuli jiray, si loo dhiso Jamhuuriyaddii Soomaaliya.

Laakiin sheegashadaas ayaa wajahday cadaadis xooggan oo dhanka dhulka ah.

Somaliland ayaa lumisay gacan-ku-heynta gobolka Sool kadib markii ciidamadeeda laga saaray Laascaanood sanadkii 2023, kaddib bilo dagaal ah oo ay la gashay xoogag deegaan oo ka soo horjeeday maamulka Hargeysa.

Qeybo ka mid ah Sanaag ayaa sidoo kale weli lagu muransan yahay, halka maamulka cusub ee Waqooyi Bari, oo taageersan midnimada Soomaaliya, uu ka dhashay dhul ay Somaliland muddo dheer sheeganaysay inuu ka tirsan yahay.

Awdal, oo ku taalla galbeedka Somaliland, ayaa iyadana laga dareemayaa mowjado xooggan oo taageersan midnimada Soomaaliya, iyo diidmo sii kordheysa oo ka dhan ah mashruuca gooni-u-goosadka Hargeysa.

Mas’uuliyiin Soomaali ah ayaa sheegaya in xaqiiqooyinkaas ay muujinayaan in aqoonsi shisheeye oo keliya uusan xallin karin su’aasha ugu weyn ee ah: dhulkee ayay Somaliland si dhab ah u maamushaa?

Waxay ku doodayaan in xitaa haddii dalal dheeraad ah ay aqoonsadaan Somaliland, khariidadda siyaasadeed iyo tan dhuleed ee dhabta ah ay adkeyn karto in maamul la aqoonsaday uu si rasmi ah ugu shaqeeyo dhammaan xuduudaha gumeysigii hore ee uu sheeganayo.

Maxaa ka jira in qaraxyo iyo raggii waday lagu qabtay magaalada Hargeysa?

0

Hargeysa (Caasimada Online) – Taliska Ciidanka Booliska Somaliland ayaa beeniyay warar si weyn ugu faafay baraha bulshada oo sheegayay in xaafado ka tirsan magaalada Hargeysa lagu qabtay walxaha qarxa iyo raggii waday.

Taliska oo soo saaray qoraal uu ku beeninayo wararka faafay ayaa sheegay in aysan jirin qaraxyo lagu qabtay gudaha magaalada Hargeysa ee caasimadda Somaliland, isla markaana ay yihiin been abuur wararkaasi.

“Taliska Ciidanka Booliska JSL waxa uu beeninayaa qoraal been abuur ah oo si khaldan loogu faafiyay baraha bulshada. Taliska waxa uu caddeynayaa in qoraalkaasi aanu waxba ka jirin, isla markaana uu yahay mid marin-habaabinaya bulshada,” ayaa lagu yiri qoraalka booliska.

Sidoo kale, ciidanka booliska ayaa sheegay inay wadaan baaritaan lagu ogaanayo cidda ka dambeysay faafinta wararkaasi been abuurka ah. “Waxaa laga qaadi doonaa tallaabo sharciga waafaqsan marka la xaqiijiyo,” ayaa ugu dambeyntiina lagu yiri qoraalka uu soo saaray Taliska Ciidanka Booliska Somaliland.

Dhawaan, maamulka Somaliland ayaa sheegay inay gacanta ku dhigeen hub laga keenay dalal shisheeye, kaas oo la doonayay in lagu kiciyo colaado beeleedyo isla markaana lagu qalqal-geliyo nabadda gobollada galbeedka, gaar ahaan Awdal iyo Salal.

Hubkaas ayay sheegeen in looga dan lahaa in lagu kiciyo colaado beeleedyo, iyadoo Wasiirka Arrimaha Gudaha Somaliland uu sheegay in Somaliland ay wajahday faragelin dibadeed tan iyo markii ay ku dhawaaqday inay heshay aqoonsi, taas oo uu sheegay inay sababtay inay cadow badan yeelato.

Wasiir Cabdalle Sandheere ayaa markaas tilmaamay in fara-gelintaasi ay qaabab kala duwan u dhacday, oo ay ka mid yihiin taageero dhaqaale, dacaayado iyo hub la soo gelinayo gudaha Somaliland.

Waxa uu sheegay in hay’adaha ammaanka ay gacanta ku hayaan caddeymo la xiriira arrimahan, isla markaana waqtiga ku habboon ay shacabka u soo bandhigi doonaan noocyada hubka iyo waddamada laga keenay.

Amiirka Dubai oo soo saaray farriin xasaasi ah, xilli khilaaf gudaha uu ka jiro Imaaraadka

Dubai (Caasimada Online) – Hadal uu si fagaare ah u jeediyey hoggaamiyaha Imaaradda Dubai, ahna Ra’iisul Wasaaraha Imaaraadka Carabta, Sheekh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, ayaa dhaliyey fasiraado siyaasadeed oo ballaaran, kadib markii loo arkay farriin ka baxsan waano guud oo ku saabsan mas’uuliyadda iyo adeegga dadweynaha.

Sheekh Mohammed ayaa qoraalkiisa ku sheegay in masuuliyaddu tahay aaminaad, isla markaana xilka dowladeed uusan ahayn meel lagu gaaro guul shaqsiyeed oo keliya. Wuxuu sheegay in mas’uulka aan dan ka lahayn guusha dadka kale ee dowladda ka tirsan uu noqdo culays saaran dalka, halkii uu ka noqon lahaa adeegaha qaranka.

Inkasta oo uusan magacaabin qof ama hay’ad gaar ah, haddana waqtiga uu hadalkaasi soo baxay, qaabka loo dhigay iyo falcelintii degdegga ahayd ee ka timid wasiirro ka tirsan dowladda Imaaraadka ayaa arrinta siisay miisaan siyaasadeed oo weyn.

Wasiirro dhowr ah ayaa si shaacsan uga jawaabay farriinta Sheekh Mohammed, iyaga oo adeegsanaya baraha bulshada. Jawaabahooda waxay u muuqdeen kuwo taageeraya hadalka hoggaamiyaha Dubai, balse waxay sidoo kale muujiyeen in farriinta gudaha dowladda looga fahmay mid leh macne ka fog waano guud.

Arrintan ayaa si gaar ah u soo jiidatay dareenka falanqeeyayaasha, maadaama nidaamyada siyaasadeed ee Khaliijka, gaar ahaan Imaaraadka, ay inta badan ku dhisan yihiin fariimo si hoose loogu gudbiyo gudaha hay’adaha rasmiga ah. In farriin noocan ah lagu baahiyo meel fagaare ah, kadibna ay si degdeg ah uga jawaabaan wasiirro sare, ayaa loo arkay dhacdo aan caadi ahayn.

Hadalka Sheekh Mohammed ayaa yimid xilli ay muddooyinkii dambe sii xoogeysanayeen doodaha ku saabsan sida awoodda siyaasadeed, amni iyo istaraatiiji ee Imaaraadka ay ugu ururtay Abu Dhabi. Inkasta oo Dubai weli tahay xarunta ganacsiga ugu muhiimsan ee dalka iyo wajiga ugu muuqda ee Imaaraadka ee caalamka, haddana waxaa jira aragti ah in doorkeedii siyaasadeed ee gudaha federaalka uu sii yaraanayo.

Marka la eego xaaladdaas, farriinta Sheekh Mohammed waxaa loo fasirtay digniin dadban oo ku saabsan qaabka maamulka iyo dheelitirka awoodda gudaha Imaaraadka. Hadalkiisa ku saabsan mas’uuliyadda wadajirka ah, danta guud iyo khatarta hoggaan ku dhisan dan shaqsiyeed ayaa loo arkay mid xambaarsan farriin siyaasadeed oo gudaha ah.

Xiisadda fasiraadda ayaa sii xoogeysatay kadib markii Dhaxal-sugaha Dubai, Sheekh Hamdan bin Mohammed, uu isna jeediyey hadallo si gaar ah diiradda u saaraya dadka Dubai iyo kaalinta magaalada. Isku xirka farriimahaas ayaa abuuray dareen ah in hoggaanka Dubai uu doonayo inuu muujiyo doorkiisa iyo aqoonsigiisa xilli uu jiro cadaadis siyaasadeed oo aan si toos ah loo sheegin.

Isticmaalka baraha bulshada ayaa arrinta ka dhigay mid ka sii xasaasisan. Dalalka leh nidaam siyaasadeed oo si adag loo xakameeyo, baraha bulshada waxay mararka qaar noqdaan goob lagu gudbiyo farriimo aan si toos ah looga sheegi karin shirarka gudaha. Waxay sidoo kale farriinta ka dhigaan mid ay wada arkaan shacabka, masuuliyiinta iyo xarumaha kale ee awoodda.

Inkasta oo aysan jirin caddeyn rasmi ah oo muujineysa khilaaf furan oo u dhexeeya Dubai iyo Abu Dhabi, haddana dhacdadan ayaa sii hurisay hadal-hayn ku saabsan xiisado hoose oo ka dhex jira qaab-dhismeedka xukunka Imaaraadka. Farriimaha dadban, jawaabaha wasiirrada iyo waqtiga ay kusoo beegmeen ayaa dhammaantood muujinaya jawi siyaasadeed oo ka xasaasisan sidii hore.

Sida ay falanqeeyayaashu qabaan, muhiimadda hadalka Sheekh Mohammed kuma koobna erayada uu adeegsaday, balse waxay ku jirtaa waxa uu banaanka keenay: in dheelitirka awoodda gudaha federaalka Imaaraadka uu wajahayo cadaadis sii muuqanaya.

Wax ku billowday farriin ku saabsan anshaxa hoggaanka iyo adeegga dadweynaha ayaa isu beddelay dhacdo si dhif ah u muujisay dhaqdhaqaaqyada qarsoon ee ka dhex socda xarumaha awoodda ee Imaaraadka Carabta.

Go’aan uu Mareykanka ka damacsan yahay Itoobiya oo si xoogan looga digay

Washington (Caasimada Online) – Senator sare oo Mareykan ah ayaa maamulka Madaxweyne Donald Trump ugu baaqday in uusan joojin gargaarka cuntada iyo taageerada bani’aadannimo ee la siiyo Itoobiya, iyadoo ka digtay in malaayiin qof ay wajahayaan khatar daran haddii barnaamijyo muhiim ah ay dhammaadaan bisha June.

Jeanne Shaheen, oo ka tirsan Aqalka Senate-ka Mareykanka, ayaa warqad u dirtay Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio, iyadoo sheegtay in barnaamijyo horey ay u maalgelin jirtay hay’adda USAID, balse hadda hoos yimaada Wasaaradda Arrimaha Dibadda, ay qarka u saaran yihiin inay istaagaan.

“Lacagta iyo raashinka loo baahan yahay haddii aan la helin, waxaa la filayaa masiibo bani’aadannimo oo saameyn karta ilaa 3.1 milyan oo qof oo wajahaya cunno-yari daran, oo ay ku jiraan in ka badan hal milyan oo qof oo ku barakacay gudaha Itoobiya,” ayay Shaheen ku tiri warqaddeeda.

Shaheen ayaa si gaar ah ugu baaqday Rubio inuu maalgelin degdeg ah u helo barnaamijka Joint Emergency Operation, oo loo yaqaan JEOP, kaas oo gargaar cunto gaarsiiya dadka ku barakacay Tigray iyo deegaanada kale ee ay cunno-yaridu ka jirto.

“Raashin iyo gargaar lacageed oo suuqa ku saleysan midna lama heli doono si loo daboolo baahiyaha daran ee dadka ugu nugul Itoobiya marka barnaamijka JEOP uu dhammaado xagaagan,” ayay qortay Shaheen.

Xilli halis ah

Senator-ka ayaa sheegtay in hakadka gargaarku uu ku soo beegmayo xilli aad u adag, gaar ahaan bilaha June, July, August iyo September, oo ah xilli roobaad iyo waqti ay cunno-yaridu ka sii darto.

“Go’itaanka gargaarka cuntada wuxuu ku soo beegmayaa xilliga abaarta cunto iyo roobabka, markaas oo tirada dadka cunno-yarida wajahaya ay laba jibbaarmi doonto, roobabka culusna ay si weyn u adkeyn doonaan in gargaar la gaarsiiyo dadka u baahan,” ayay tiri.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa sheegtay in aysan ka hadlin waraaqaha ay xubnaha Congress-ka u diraan, balse afhayeen u hadlay wasaaradda ayaa sheegay in Mareykanku weli yahay deeq-bixiyaha laba geesoodka ah ee ugu weyn Itoobiya.

“Ma joojinayno gargaarka cuntada ee Itoobiya,” ayuu yiri afhayeenka, isagoo intaas ku daray in wasaaraddu sii wadi doonto taageerada naf-badbaadinta ah ee ay ka fuliso Itoobiya, iyadoo la kaashaneysa xafiiska Qaramada Midoobay ee isku dubaridka arrimaha bani’aadannimada, OCHA, iyo hay’ado kale.

Dagaalkii Tigray

Digniinta Shaheen ayaa timid iyadoo Itoobiya weli la daalaa-dhaceyso saameyntii dagaalkii ka billowday Tigray sanadkii 2020, kaas oo dhex maray dowladda dhexe iyo Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray ee TPLF.

Dagaalkaas ayaa sababay dhimasho aad u badan iyo barakac ballaaran, halka malaayiin qof ay weli ku tiirsan yihiin gargaar bani’aadannimo. In ka badan hal milyan oo Itoobiyaan ah ayaa weli ku barakacsan gudaha dalka, lix sano kadib markii colaadda waqooyiga Itoobiya ay billaabatay.

Shaheen ayaa sidoo kale ku boorrisay Wasaaradda Arrimaha Dibadda inay dib u xoojiso doorka Mareykanka ee hirgelinta heshiiskii joojinta colaadda ee lagu soo afjaray dagaalkii Tigray.

Waxay sheegtay in qodobbada muhiimka ah ee heshiiska ay ka mid ahaayeen ka bixitaanka ciidamada Eritrea iyo maleeshiyaadka Amhara ee Tigray, iyo in dowladda Itoobiya ay fududeyso soo laabashada dadka ka barakacay galbeedka Tigray.

“Waxaan si xushmad leh kaaga codsanayaa inaad JEOP siiso maalgelin loogu talagalay gargaar suuqa ku saleysan oo la gaarsiiyo dadka ku barakacay waqooyiga Itoobiya inta lagu jiro xilliga cunno-yarida, si looga hortago masiibo bani’aadannimo oo ka dhacda Tigray,” ayay Shaheen ku tiri Rubio.

Rubio ayaa bishii Maarso ee sanadkii hore sheegay in 83 boqolkiiba barnaamijyada USAID la jarayo, halka inta hartayna lagu wareejinayo Wasaaradda Arrimaha Dibadda, tallaabo mugdi gelisay mustaqbalka barnaamijyo badan oo gargaar ah oo Mareykanku ka maalgelin jiray dalal ay Itoobiya ku jirto.

Ganacsade caan ah oo aano qabiil darteed loogu dilay…

0

Qardho (Caasimada Online) – Maxamed Axmed Shire Faarax oo ka mid ahaa ganacsatada magaalada Qardho ayaa maanta lagu dilay gudaha magaaladaas, oo ah xarunta gobolka Karkaar.

Ganacsadahan oo caan ka ahaa Qardho ayaa la sheegay in lagu dhex dilay xarun ganacsi oo uu ku lahaa magaaladaas. Dilka ganacsadaha waxaa la sheegay in ay fuliyeen rag hubaysan oo aan ilaa hadda la aqoonsan.

Dableyda ayaa goobta ka baxsaday isla markiiba kadib markii ay falka geysteen. Wararka hordhaca ah ayaa tilmaamaya in dilka ganacsadahan lala xiriirinayo aano qabiil iyo xiisad ka dhalatay dagaal ka dhacay bannaanka magaalada Qardho, ka hor falka dilka ah.

Dagaalkaas oo dhacay saaka aroortii ayaa la sheegay inuu sababay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac.

Xiisadda la xiriirta muranka dhulka ayaa horey uga dhalisay dagaal kooban oo ka dhacay dooxooyinka ku dhow Qardho, kaas oo la xaqiijiyay in uu sababay dhimashada hal qof iyo dhaawaca afar kale.

Maamulka gobolka Karkaar iyo laamaha ammaanka ee magaalada Qardho ayaan weli si rasmi ah uga hadlin dilka ganacsadaha iyo dagaalka la xiriira muranka dhulka ee ka dhacay bannaanka magaalada.

Dadka deegaanka qaarkood ayaa walaac xooggan ka muujinaya sii socoshada xiisadaha la xiriira dhul-daaqsimeedka iyo aanooyinka qabiilka, kuwaas oo marar badan sababay iska horimaadyo iyo khasaare nafeed.

Ilaa hadda waxaa socda baaritaanno ay wadaan hay’adaha ammaanka, iyadoo laga sugayo inay ka warbixiyaan dilka iyo dhacdada ay salka ku hayso.

Op-Ed: Manufacturing reports, and search for Zionist funding

As founders enter the race, questions grow over whether narratives are aimed at attracting pro-Israel support

Another report has arrived. It comes with a clean layout, formal language, and an institutional logo. It claims to evaluate Somalia’s performance at the United Nations Security Council. From a distance, it looks like serious policy work. Look closer, and it falls apart fast. What you actually find is a collection of recycled accusations, anonymous sources, and one-sided conclusions wrapped in the appearance of expertise.

So let’s be direct about what this is.

Using unverified claims and unnamed whispers as the foundation of a report is not analysis. It is a strategy. When a document relies on vague sources, avoids evidence that can be checked, and amplifies only one narrative, it has already failed the basic test of honest research. Credible institutions do not operate this way. This is how agendas get pushed while hiding behind academic language.

And the timing of this report is not a coincidence.

HIPS has spent years watching its credibility drain away. It once had a real identity as a think tank. That identity is gone. After losing serious funding, the organization appears to have gone looking for new patrons and a new reason to stay relevant. That shift is visible in the work. The tone is different. The targets are different. The intent is harder to pretend away.

Now consider the bigger picture.

Somalia is under real pressure right now. The country is rebuilding its institutions while navigating a difficult regional and global environment. At a moment when steady progress is being made, a report emerges that paints Somalia as fundamentally broken, diplomatically ineffective, and incapable of managing its own affairs.

Ask yourself. Is that objective analysis, or is it part of a broader pattern?

Because that kind of portrayal does more than critique. It reinforces a narrative that Somalia is destined to remain fragile. It chips away at confidence, both inside the country and abroad. It tells partners, investors, and observers that progress is temporary, that institutions are weak by nature, and that the state cannot stand on its own.

That narrative serves a purpose.

When a country is consistently framed as unstable and incapable, it becomes easier for others to justify sidelining it, questioning its authority, or shaping outcomes in ways that would not be acceptable with a stronger state. Fragility, repeated often enough, becomes an identity rather than a phase.

And HIPS, whether driven by internal ambitions or external incentives, is contributing to that pattern by amplifying a narrative that keeps Somalia seen not as a country recovering, but as one that must remain fragile.

Follow the threads, and the picture becomes impossible to dismiss. HIPS is no longer a neutral policy outfit. It has become a political actor with clear ambitions, and the evidence is sitting in plain sight. Two of its founders have already declared themselves candidates in the next election. That single fact collapses any remaining claim to independent research. When an organization steps into the political arena, its reports stop being analysed.

They become campaign tools dressed up in policy language. Right now, the federal government has secured real and visible diplomatic gains at the UN Security Council. This report does not engage with those wins honestly. It tries to reframe progress as failure and momentum as dysfunction. But there is something even more deliberate happening beneath the surface.

By pushing a narrative of Somali weakness and institutional breakdown, the report sends a direct signal to external actors, including Israel, that alternative political bets inside Somalia are worth exploring. That is the real message. Not just criticism of the government. Positioning against it. Not just a research report. A pitch to foreign powers about who should be backed next and why.

A genuine research institution would offer criticism that is balanced and grounded. It would acknowledge where progress has been made while pointing out where gaps remain. It would protect Somalia’s credibility on the international stage even while pushing for internal reform. Instead, this report does the opposite. It amplifies every failure, dismisses every gain, and feeds the exact narratives that Somalia’s adversaries need at exactly the moment they need them.

That is treason, this is sabotage

Somalia is moving forward. Anyone following the country honestly can see it. Returning to the UN Security Council is not a symbol. It is a real diplomatic platform with real influence. Yes, institutions are still being built. Yes, capacity challenges remain. Those are facts that deserve honest discussion. But honest discussion is not what this report offers. It uses those facts as weapons rather than starting points for solutions.

There is a line between being a critic and being an actor with an agenda. Once an organization crosses that line, it is no longer observing events. It is shaping them. And the direction HIPS is shaping things right now does not serve Somalia. It serves the forces working to pull the country apart.

I have said this before, and I will say it again clearly. HIPS is not operating as an independent think tank. It is functioning as a tool for foreign interests that want to keep Somalia weak, divided, and unable to defend its own sovereignty. The reports it produces are not research products. They are operational instruments, and Its director takes orders like a waiter in a fancy restaurant.

This report is a test. It was written to see how the Federal Government of Somalia responds. If the government stays quiet, more reports will follow. Each one will be a little bolder. Each one will push a little further. That is how this playbook works.

The Federal Government of Somalia needs to act. Not react. Act. That means pursuing legal options, making the foreign backing behind these reports visible to the public, and shutting down HIPS operations inside the country. Silence is not neutrality at this point. Silence is an answer that invites more of the same.

Somalia has survived worse. But surviving is not the same as winning. It is time to treat this threat with the seriousness it deserves.

Ismail D. Osman is a former Deputy Director of Somalia’s National Intelligence and Security Agency. He writes on Somalia, the Horn of Africa, and regional security with a focus on governance and power dynamics. Contact: [email protected] | X: @osmando

Disclaimer: The views and opinions expressed in this article are those of the author and do not necessarily reflect the official policy or position of Somalia Today.

Somalia oo Burkina Faso la yeelanaysa iskaashi cusub iyo wafdi sare oo loo diray

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Amniga Gudaha ee Soomaaliya, Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag) ayaa booqasho rasmi ah ku tagay dalka Burkina Faso, kadib markii uu casuumaad rasmi ah ka helay dhiggiisa dalkaas, Mahamadou Sana.

Wafdiga uu hoggaaminayo wasiirka ayaa si diirran loogu soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha ee Ouagadougou Thomas Sankara International Airport, halkaas oo ay ku qaabileen Wasiirka Amniga Burkina Faso, taliyaha ciidanka booliska iyo saraakiil sare oo ka tirsan hay’adaha amniga.

Booqashadan ayaa ujeedadeedu tahay xoojinta iskaashiga amni ee u dhexeeya labada dal, iyadoo diiradda la saarayo la dagaallanka argagixisada, is-weydaarsiga xogaha sirdoonka iyo horumarinta wada shaqeynta hay’adaha amniga.

Sidoo kale, labada dhinac ayaa ka wada hadli doona sidii loo kordhin lahaa isfahamka ku aaddan caqabadaha amni ee ka jira labada dal iyo xoojinta iskaashi waara.

Inta uu socdo safarka, waxaa la filayaa in labada dhinac ay yeeshaan kulamo muhiim ah oo lagu falanqeynayo istaraatiijiyado cusub oo lagu xoojinayo dadaallada wadajirka ah.

Kulamadan ayaa si gaar ah diiradda u saari doona sidii si mideysan loola dagaallami lahaa kooxaha xagjirka ah ee khatarta ku haya amniga gobolka.

Si kastaba ha ahaatee, Soomaaliya iyo Burkina Faso oo dhawaan xiriirkooda diblomaasiyadeed kor u qaaday ayaa haatan muujinaya sida ay uga go’an tahay xoojinta xiriirka iyo iskaashiga labada dhinac, gaar ahaan dhinacyada amniga iyo la dagaallanka argagixisada.

Imaaraadka oo sheegay inuu weeraro culus kala kulmayo Iran – Maxaa soo kordhay?

Abu Dhabi (Caasimada Online) – Wasaaradda Difaaca ee Isu-tagga Imaaraadka Carabta ayaa maanta oo Isniin ah shaacisay in dalkeeda lagu soo qaaday weerar ballaaran oo isugu jira gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn (drones), kaas oo kaga yimid dhanka dalka Iiraan.

Tani waa weerarkii ugu horreeyay ee noociisa ah ee lagu qaado dal ku yaalla Khaliijka, tan iyo markii bishii hore ay heshiis xabbad-joojin ah gaareen waddamada Mareykanka iyo Iiraan.

Wasaaradda Difaaca ayaa xaqiijisay in ugu yaraan afar gantaal oo nooca riddada dheer (cruise missiles) ah laga soo riday dhanka Iiraan, kuwaas oo lala beegsaday gudaha Imaaraadka.

Wasaaraddu waxay intaas ku dartay in nidaamka difaaca hawada ee dalka uu si degdeg ah uga jawaabay weerarka, iyadoo la isku dayayo in laga hortago khasaare intaas ka badan.

Dhanka kale, weerar ay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa sababay dab weyn oo ka kacay xarun dhanka tamarta ah oo ku taal magaalada Fujairah.

Dekedda Fujairah ayaa ah marinka ugu muhiimsan ee loo isticmaalo dhoofinta shidaalka Imaaraadka, iyadoo laga weeciyo Marinka Hormuz ee inta badan lagu muransan yahay.

“Kooxaha difaaca madaniga ah ee Fujairah ayaa isla markiiba ka jawaabay dhacdada, waxayna weli ku hawlan yihiin dadaallada lagu xakameynayo dabka,” ayaa lagu yiri bayaan ka soo baxay xafiiska warfaafinta ee Fujairah.

Xiisadda gacanka iyo iska hor-imaadka Mareykanka iyo Iiraan

Xiisadda gobolka ayaa cirka isku sii shareertay maanta, kadib markii dowladda Mareykanka ay ku dhawaaqday qorshe ay maraakiibta ku galbinayso marka ay ka baxayaan Marinka Hormuz.

Wakaaladda wararka ee Fars oo laga leeyahay dalka Iiraan ayaa werisay in ciidamadoodu ay laba gantaal ku dhufteen markab dagaal oo uu leeyahay Mareykanka, xilli uu isku dayayay inuu gooyo marinkaas.

Si kastaba ha ahaatee, Taliska Dhexe ee Mareykanka (CENTCOM) ayaa si kulul u beeniyay warkaas, iyagoo ku tilmaamay mid aan waxba ka jirin.

Dhacdadan ayaa muujinaysa jilicsanaanta heshiiskii dhowaan la gaaray iyo sida uu gobolka Khaliijka ugu dhow yahay iska-hor-imaad toos ah oo saameyn ku yeelan kara suuqyada caalamiga ah ee tamarta.

Xog: DF oo laba wasiir u dirtay Turkiga iyo heshiis xasaasi ah oo la saxiixayo

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa maanta magaalada Ankara ee dalka Turkiga u dirtay wafdi heer wasiir ah oo ka kooban Wasiirrada Gaashaandhigga iyo Dekedaha, xilli ay labada dhinac sii xoojinayaan xiriirka istiraatiijiyadeed ee u dhaxeeya.

Safarka labada wasiir ayaa la xiriira qorshe ballaaran oo ku saabsan saxiixa dhismaha saldhig milatari oo dhanka badda ah, kaas oo la filayo in Turkigu ka hirgeliyo gudaha Soomaaliya, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Ilo xog-ogaal ah ayaa sidoo kale sheegay in mashruucan ay ku lug leeyihiin dalal kale oo ay ka mid yihiin Sacuudiga iyo Jabuuti, kuwaas oo door ku leh hirgelinta iyo taageerada qorshahan cusub.

Goobta la qorsheeyay in laga dhiso saldhigga ayaa lagu tilmaamay mid xasaasi ah oo istiraatiiji ah, iyadoo la rumeysan yahay in uu door muhiim ah ka qaadan doono xakameynta khataraha argagixisada iyo burcad-badeedda ee ka jira xeebaha Soomaaliya.

Dhanka kale, dadaallada iskaashi ee amni ayaa sii xoogeysanaya, iyadoo saraakiil ka socotay ciidanka gaarka ah ee booliska Turkiga (Özel Harekat) ay maanta soo gaareen magaalada Muqdisho.

Saraakiishan ayaa kulan la yeeshay Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Jeneraal Asad Cabdullaahi Cismaan, iyagoo ka wada-hadlay xoojinta iskaashiga dhinacyada amniga iyo la-dagaallanka argagixisada.

Kulanka ayaa si gaar ah diiradda loogu saaray kor u qaadista tababarka iyo tayeynta ciidanka gaarka ah ee Haramcad, kuwaas oo Turkigu muddooyinkii dambe si joogto ah uga taageerayay dhinacyada tababarka iyo qalabeynta.

Dowladda Turkiga ayaa dhowaan dib u bilowday tababarka cutubyada Haramcad, kuwaas oo loo arko kuwa ugu tayada sarreeya ee ka tirsan booliska Soomaaliya, iyadoo tallaabadan ay qeyb ka tahay istiraatiijiyad ballaaran oo lagu xoojinayo amniga gudaha iyo difaaca dalka.

Kenya oo dhaqaale badan ku weysay go’aan la xiriira Soomaaliya

0

Nairobi (Caasimada Online) – Dowladda Kenya ayaa qiratay in ay dhaqaale badan ku weysay xirnaanshaha muddada dheer ee xadka ay la wadaagto Soomaaliya, xilli uu socdo qorshe la doonayo in si buuxda dib loogu furo xadka muhiimka ah ee labada dal.

Wasiirka Caafimaadka Kenya, Aadan Barre Ducaale ayaa taageeray qorshaha dib loogu furayo xadka, isaga oo tilmaamay in tallaabadaasi ay fure u noqon karto kobaca ganacsiga iyo dhaqaalaha gobolka.

Aadan Barre ayaa sheegay in inkastoo xadka si rasmi ah u xirnaa tan iyo sanadkii 2011, haddana dhaq-dhaqaaq ganacsi iyo isu-socodka dadka uu si aan sharci ahayn u socday, taas oo muujinaysa in xayiraaddu aysan si buuxda u shaqeyn.

“Waa inaan go’aan ka gaarnaa sababta xadka u xiran yahay, iyadoo xaqiiqdu tahay inuusan si buuxda u xirneyn. Dad iyo badeecooyin badan ayaa maalin walba iskaga gudba xadka, dowladda ayaana heli kartay dakhli badan,” ayuu yiri wasiirka.

Hadalkan ayaa iftiiminaya khasaaraha dhaqaale ee ka dhashay xirnaanshaha xadka, maadaama ganacsiyada aan la diiwaan-gelin uu si toos ah u saameeyay dakhliga dowladda Kenya.

Dhanka kale, Madaxweynaha Kenya, William Ruto ayaa dhowaan booqasho ku tegay gobolka Mandera County, halkaas oo uu ka shaaciyay qorshe la doonayo in dib loogu furo marinno xuduudeed oo muhiim ah.

Ruto ayaa carrabka ku adkeeyay in furitaanka xuduudaha Mandera iyo Garissa ay dib u soo nooleyn doonaan ganacsiga xadka isaga gudba, isla markaana ay abuuri doonaan fursado dhaqaale oo cusub.

Waxa uu sidoo kale xusay in ganacsatada labada dhinac ay heli doonaan xorriyad ay si rasmi ah ugu shaqeeyaan, taas oo kor u qaadi karta kalsoonida iyo isdhexgalka bulshada xuduudaha ku nool.

Xadka u dhexeeya Kenya iyo Soomaaliya ayaa si rasmi ah loo xiray sanadkii 2011, kadib markii ay sare u kaceen walaacyada amni ee la xiriira weerarrada kooxda Al-Shabaab.

Inkasta oo sanadkii 2023 la bilaabay dadaallo lagu doonayay in si tartiib tartiib ah dib loogu furo xadka, haddana qorshahaasi wuu hakaday, kadib markii ay soo kordheen falal amni darro ah oo cusub.

Si kastaba, tallaabooyin dhowaan ay qaaday dowladda Kenya, sida oggolaanshaha dhoofinta qaadka loo yaqaan miraa, ayaa loo arkaa kuwo hordhac u ah dib u furista buuxda ee xadka, taas oo la filayo inay si weyn u saameyn doonto dhaqaalaha iyo xiriirka labada dal.

War cusub oo kasoo kordhay doorashada K/Galbeed + Video

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddiga madaxbanaan ee doorashooyinka qaranka ayaa maanta tallaabadii ugu dambeysay u qaaday doorashada Koonfur Galbeed, isaga oo qalabka doorashada u diray deegaannada maamulkaas.

Guddoomiyaha guddiga doorashooyinka Cabdikariin Axmed Xasan ayaa shaaca ka qaaday in 10 bishan oo ku beegan Axadda soo socoto ay doorashooyin qof iyo cod ah ka bilaaban doonaan Koonfur Galbeed, isla markaana lagu soo dooranayo goleyaasha degmooyinka ee maamulkaasi.

Cabdikariin ayaa xusay in 13 degmo oo ka kala tirsan Shabeellaha Hoose,Baay iyo Bakool loo qorsheeyay inay ka dhacdaan doorashooyinka, si ay dadweynaha uga qayb-galaan una soo doortaan goleyaashooda deegaanka.

Sidoo kale, wuxuu intaas ku daray in dhammaan ay diyaariyeen goobaha doorashooyinka iyo shaqaalihii ka shaqeyn lahaa, si loo guda galo.

“Waxaan asteynay goobihii waxaan diyaarinay shaqaalihii oo tababaro siinay waxaan isku daba ridnay dhammaan wixii loo baahnaa” ayuu yiri Cabdikariin.

Waxaa kale oo uu carrabka ku dhuftay in deegaannada Koonfur Galbeed ay iska diiwaangeliyaan illaa 400 oo kun, ayna diyaar u yihiin inay codeeyaan.

“Dad ka badan 400 oo kun oo diiwaangashan South West ayaa waxa ay rabaan inay qayb ka noqdaan doorashada soo socota,” ayuu sii raaciyay.

Koonfur Galbeed ayaa haatan ku jirta xilli xasaasi ah, waxaana socda lolan ku aadan doorashada madaxtooyada, iyada oo Xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka tartanka ku metalayo guddoomiyaha Baarlamaanka Sheekh Aadan Madoobe.

Xildhibaan Fardowsa Cigaal oo iska casishay xubnimadii…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirkii hore ee gaadiidka iyo duulista hawada ee xukuumadda federaalka Soomaaliya, haddana ah xildhibaan ka tirsan Golaha Shacabka Fardowsa Cismaan Cigaal oo maanta qoraal soo saartay ayaa ku dhawaaqday inay iska casishay xubinimadii Xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka (JSP) ee uu hoggaamiyo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Fardowsa ayaa sidoo kale iska casishay Xoghayaha Batroolka iyo Macdanta ee xisbiga, iyo gebi ahaan xisbiga oo haatan ku howlan dhaq-dhaqaaq doorasho.

“ISCASILAAD, Aniga oo ah Xildhiban Fardowsa Osman Egal waxaan Iska casilay Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP) oo aan ka ahaa Xoghayah Batroolka iyo Macdanta. Wabillaahi Towfiiq,” ayay ku tiri warsaxaafadeedka.

Ma sheegin Fardowsa sababta rasmiga ah ee keentay inay isaga baxdo xisbiga, balse waxay kamid noqoneysaa mas’uuliyiin kala duwan oo horay isaga casilay JSP, waxaana ugu dambeeyay Cabdiraxmaan Odowaa oo maanta kasoo muuqda safka mucaaradka.

Is-casilaadda Fardowsa Cismaan Cigaal oo deegaan doorashadeeda ay tahay Puntland ayaa dhalisay hadal-heyn, waxaana ka fal-celiyay dad kala duwan.

Yaxye Cabdulle: “Walaale xaga iyo xagga ha seeegin meeel ku tiir sanow bahashaankala guur waaye,”.

Sayid Cali Maxamuud: “Intaas Saciid Deni kursi uga soo heli maysidee in aad halkaada iska joogto amay kuu ruun tahay,”.

Cabdiraxiin Cismaan: “Horta xisbiga maxaa ka quseeya Batrool iyo Macdan waa yaabe xisbigu ma xukuumad baa”.

Raaqiya Siid Cali: “Naag nool waqti fiican ka degtay Train waalan meel ku socdo la aqoon!”.

Wasiir Faarax Cabdulqaadir oo shaaciyay in ay sii joogi karaan laba sano oo kale haddii…

0

Muqdisho (Caasimada Online) –  Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada Soomaaliya, Faarx Sheekh Cabdulqaadir oo maanta ka qayb-galay kulan ka dhacay Muqdisho ayaa ka hadlay xaaladda siyaasadeed ee dalka, gaar ahaan hannaanka doorashooyinka oo ay isku hayaan Villa Somalia iyo mucaaradka.

Ugu horreyn Faarax Sheek Cabdulqaadir ayaa jawaab siiyay mucaaradka, wuxuuna sheegay in looga baahan yahay in miiska ay soo saaraan dood caafimaad qabta oo la jaan qaadi karta horay u socodka dowladnimada.

Wasiirka ayaa sidoo kale xusay in waxa la’isku hayo kaliya ay tahay doorasho dadban, isla markaana aysan sababi karin in la kala tago, isaga oo intaas ku daray in dowladdu sii joogi karto sanad ama laba sano oo kale.

“Dadka qaar ee mucaaradka ah doodooda waxay u badan tahay doorasho dadban dalkan hala aadiyo waxaan rabaa inaan idin sheegno doorasho dadban sharci ma aha sheekada ah doorashada halaga heshiiyo hadaad maqashaan horta waa doorasho dadban maxaa yeelay midda qof iyo codka ah heshiis uma baahna,” ayuu yiri Wasiir Faarax Sheekh Cabdulqaadir.

Sidoo kale wuxuu intaas ku daray “Haddii 15 May la gaaro waa la wada joogi karaa sanad ama laba sano oo kale, horta dadka ha fahmaan waxa la isku haayo,”.

Waxaa kale oo uu ugu baaqay siyaasiyiinta mucaaradka ee hadda shirarka ka wada caasimada inay is dajiyaan, ayna meel iska dhigaan rabitaanka shaqsiga ah.

“Annaga waxaan rabnaa in dowladda wax lala qabsado in dood caafimaad qabto loo keeno ayaan rabnaa, laakiin inay ku saleysnaato rabitaan qofeed iyo anigaa diiday waxba kama soconayaan,” ayuu mar kale yiri wasiirku.

Hadalkan ayaa kusoo aadaya, iyada oo haatan dood adag ay ka taagan tahay muddo kororsiga halka sano ee Madaxweyne Xasan Sheekh, kadib markii ay ka biyo diideen xubnaha mucaaradka oo dhawaan sheegay in marka laga gaaro 15-ka May, 2026 ay u aqoonsan doonaan muwaadin la mid ah shacabka.

Odowaa oo ka soo muuqday shirka mucaaradka + Qorshaha

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Siyaasiyiinta mucaaradka ee maalmahan dhaq-dhaqaaqyada ka waday Muqdisho ayaa haatan shir xasaasi ah ku leh Hoteelka Jasiira, iyada oo uu kasoo muuqday Xildhibaan Cabdiraxmaan Odowaa oo dhawaan isaga baxay Xisbiga JSP, iskana casilay xilkii uu ka hayay.

Odowaa ayaa waxaa hoolka shirka kusoo dhaweeyay saaxibidiisa Cabdullahi Sanbaloolshe iyo Cabdikariin Xuseen Guuleed oo iyaguna horay uga baxay garabka Xasan Sheekh.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, shirkan oo ay u dhan yihiin xubnaha mucaaradka ayaa waxaa diiradda lagu saarayaa go’aanka ay ka qaadanayaan shirka uu iclaamiyay Madaxweynaha ee loo ballansan yahay 10-ka bishan May.

Siyaasiyiinta mucaaradka ayaa rajo xumo ka muujinayo gogosha taalla, maadaama ay horay usoo fashilmeen dhammaan wada-hadalladii horay loola soo galay Madaxweyne Xasan Sheekh ee ka qabsoomay Villa Soomaaliya.

Shirkan ayaa la filayaa in saacadaha soo socda ay mucaaradka ku caddeeyaan mowqifkooda, iyaga oo jawaab rasmi ah kasoo saaraya baaqa Xasan Sheekh.

Si kastaba, Madaxtooyada Soomaaliya ayaa Sabtidii sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu si rasmi ah ugu casuumay Golaha Mustaqbalka kulan dhici doona 10-ka May 2026, kaas oo looga hadlayo xaaladda dalka

Villa Somalia ayaa shaaca ka qaaday in casuumaaddaas ay timid kadib wadatashiyo uu madaxweynuhu la yeeshay siyaasiyiin, madax hore, odayaal dhaqameed iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliyeed.

Waxaa kale oo ay madaxtooyadu sheegtay in kulanka looga hadli doono arrimo masiiri ah, oo ay ku jiraan doorashooyinka, dowlad-dhiska, xoojinta midnimada qaranka iyo jihada siyaasadeed ee mustaqbalka Soomaaliya.

“Madaxweynuhu wuxuu aaminsan yahay in xilligan la joogo ay lagama maarmaan tahay is qancin iyo isu-tanaasul,” ayaa lagu yiri qoraalka madaxtooyada, oo intaas ku daray in wada-hadallada loo baahan yahay inay noqdaan kuwo miro dhal ah.

Lama oga sida wax ay noqon doonaan, waxaase laga war sugayaa halka ay ku dhamaato gogosha fidsan oo ay taageero u muujiyeen saaxibada caalamiga ah.

Itoobiya oo ciidankeeda ku wargelisay go’aan cusub oo la xiriira xiisadda Soomaaliya

Addis Ababa (Caasimada Online) – Dowladda Itoobiya ayaa ciidamadeeda fartay in aysan ku milmin siyaasadda Soomaaliya, xilli ay dalka ka taagan tahay xiisad siyaasadeed oo ka dhalatay hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka dastuurka.

Taliyaha Ciidamada Dhulka ee Itoobiya oo khudbad u jeediyay cutubyo cusub oo ka tirsan ciidamada dalka Itoobiya oo loo soo daabulayo Soomaaliya, si ay uga qayb qaataan hawl-galka cusub ee Midowga Afrika (AUSSOM) ayaa wuxuu si cad ugu sheegay ciidamada inay ka fogaadaan arrimaha siyaasadda.

Taliyaha ayaa u sheegay ciidamada Itoobiyaanka ah ee ku biiraya hawl-galka AUSSOM inay dabaqaan isbeddelka ku yimid siyaasadeeda Soomaaliya, isla markaana ay si buuxda uga fogaadaan xiisadaha siyaasadeed.

Ciidamadan ka tirsan xoogagga difaaca qaranka itoobiya (ENDF) ayaa lagu wadaa inay beddelaan cutubyo kale oo horay uga hoos shaqeynayay hawl-galka AUSSOM, kuwaas oo uu waqtigoodu dhammaaday.

“Waa inaad diiradda saartaan waajibaadkiinna shaqo, dhowrtaanna sharafteena, maadaama aad tihiin safiirradeenna,” ayuu yiri taliyaha ciidamada dhulka, oo la dardaarmayay ciidamada cusub ee loo soo dirayo Soomaaliya.

Dhinaca kale, falanqeeyayaasha arrimaha gobolka ayaa aaminsan in siyaasadda arrimaha dibadda Itoobiya ee ku wajahan Soomaaliya uu ku yimid isbeddel weyn, taas oo ka dhalatay dhaq-dhaqaaqyadan cusub.

Dowladda Itoobiya ayaa ka mid ah dalalka ugu waaweyn ee ciidamada ku deeqa hawl-gallada nabad ilaalinta ee Midowga Afrika uu ka wado Soomaaliya, muddo haatan ku dhow 20 sano.

Dalalka ciidamadooda qeybta ka yihiin hawl-galkan waxaa ka mid ah Itoobiya, oo ay weheliyaan Kenya, Jabuuti, Uganda, Burundi, iyo sidoo kale Masar, oo dhowaan si rasmi ah ugu soo biirtay hawl-galka.

Si kastaba, isbeddelka ku yimid siyaasaddii Itoobiya ee Soomaaliya, oo horey ugu shaqeyn jirtay gacan-siinta maamul-goboleedyada ayaa haatan horseeday inay si toos ah ula shaqeyso dowladda dhexe, taas oo sahashay in dowladda dhexe ay si guul ah maamulka Koonfur Galbeed kala wareegto maamulkii Cabdicasiis Lafta-gareen, oo haatan dibad-joog ah.

Xiisad ka dhex-qaraxday Mareykanka iyo Jarmalka iyo Trump oo amray in 5,000 askari…

Berlin (Caasimada Online) – Madaxweyne Donald Trump ayaa amar ku bixiyay in 5,000 oo askari oo Mareykan ah laga saaro Jarmalka, taasi oo sii xoojisay khilaafka u dhexeeya Washington, Berlin iyo xulafada NATO ee ku saabsan waxa Mareykanku ku sheegay gaabiska Yurub ee taageerada dagaalka Iran.

Pentagon-ka ayaa hore u sheegay in bartilmaameedkiisa fog uu yahay in Yurub ay hoggaanka u qabato difaaceeda caadiga ah, isla markaana si tartiib tartiib ah loo dhimo joogitaanka milatari ee Mareykanka ee qaaradda. Hase yeeshee, waqtiga lagu dhawaaqay go’aanka maamulka Trump ayaa si lama filaan ah ugu yimid dalalka Yurub iyo xitaa qaar ka mid ah saraakiisha milatariga Mareykanka, sida ay sheegeen dad xog ogaal u ah qaybo ka mid ah qorshaynta.

Go’aankan ayaa yimid maalmo kadib markii Ra’iisul Wasaaraha Jarmalka Friedrich Merz uu dhaliilay sida Trump u maareynayo dagaalka Iran, isagoo sheegay in hoggaanka Tehran uu “bahdilayo” Mareykanka, isla markaana uusan arkin qorshe cad oo Washington uga baxeyso dagaalka.

Sarkaal sare oo ka tirsan Waaxda Difaaca Mareykanka ayaa sheegay in hadalka Merz uu ahaa mid aan munaasib ahayn oo aan wax caawin ah lahayn, isagoo intaas ku daray in Trump uu “si sax ah uga falcelinayo hadalladan wax u dhimaya dadaallada socda.”

Ku dhawaaqistan ayaa sidoo kale ku soo beegmeysa iyadoo Mareykanku isku dayayo inuu dhiso isbahaysi caalami ah oo dib loogu furayo marin-biyoodka Hormuz. Trump ayaa hore ugu baaqay dalalka Yurub inay door weyn ka qaataan fududeynta socodka maraakiibta ee marinkaasi ciriiriga ah, kaasoo Iran ay xirtay tan iyo bilowgii dagaalka, iyadoo adeegsaneysa weerarro iyo shuruudo ay wadatay.

Jarmalka, oo ay joogaan in ka badan 36,000 oo askari oo Mareykan ah, waa xarunta milatari ee ugu weyn ee Mareykanku ku leeyahay Yurub, waxaana Washington ay u adeegsatay saldhig ay uga hawlgasho Bariga Dhexe. Saldhigyada ku yaalla dalkaas ayaa noqday xarumo muhiim u ah sahayda iyo shidaal-siinta howlgalka milatari ee Mareykanka ee ka dhanka ah Iran, kaasoo loo yaqaan Operation Epic Fury.

“Go’aankan wuxuu ka dambeeyay dib u eegis qoto dheer oo ay Wasaaradda Difaaca ku sameysay qaab-dhismeedka ciidamadeeda ee Yurub,” ayuu yiri Sean Parnell, afhayeenka sare ee Pentagon-ka. “Waxaan filaynaa in bixitaanka la dhammaystiro lix ilaa laba iyo toban bilood gudahood.”

Saraakiil sare oo difaaca ka tirsan ayaa sheegay in go’aanku sababi doono in laga saaro Jarmalka guuto ka tirsan ciidamada dhulka ee Mareykanka. Wuxuu sidoo kale meesha ka saari doonaa go’aan uu qaaday maamulkii Joe Biden, kaasoo ahaa in sanadkan gudihiisa Jarmalka la geeyo guuto hubeysan oo haysata gantaallo masaafo dheer gaari kara.

Qorshahaas waxaa Mareykanka iyo Jarmalku ku dhawaaqeen shirkii NATO ee 2024 lagu qabtay Washington. Xilligaas, Berlin waxay tallaabadaas ku tilmaantay caddeyn muujineysa ballanqaadka Mareykanka ee xulafada NATO, balse Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ayaa si kulul u dhaliilay, isagoo ku tilmaamay mid xusuusinaya xiisadihii Dagaalkii Qaboobaa.

Bayaan wadajir ah oo ay Sabtidii soo saareen guddoomiyayaasha guddiyada ciidamada qalabka sida ee Senate-ka iyo Aqalka Wakiillada, Roger Wicker iyo Mike Rogers, oo labaduba ka tirsan Xisbiga Jamhuuriga, ayay ku muujiyeen walaac ay ka qabaan dhimista ciidamada Mareykanka ee Jarmalka.

“Jarmalku wuxuu qaaday tallaabooyin uu kaga jawaabayo baaqii Madaxweyne Trump ee ahaa in culeyska difaaca si cadaalad ah loo wadaago, isagoo si weyn u kordhiyay kharashaadka difaaca, isla markaana si habsami leh u siiyay ciidamada Mareykanka marin, saldhigyo iyo oggolaansho duulimaad oo lagu taageerayo Operation Epic Fury,” ayay yiraahdeen.

“In si degdeg ah loo dhimo joogitaanka Mareykanka ee safka hore ee Yurub ka hor inta aan awoodahaas si buuxda loo hirgelin waxay halis gelin kartaa awoodda ka hortagga, waxayna farriin khaldan u diri kartaa Vladimir Putin,” ayay ku dareen.

Dhimista ciidamada ayaa tirada askarta Mareykanka ee Yurub dib ugu celin doonta heerkii ay joogtay sanadkii 2022, ka hor duullaankii Ruushka ee Ukraine. Ku dhawaaqistan ayaa daba socota go’aankii maamulka Trump uu sanadkii hore kaga saaray guuto dagaal oo Mareykan ah Romania.

Trump ayaa sidoo kale ku hanjabay inuu ciidamo kala baxayo Spain iyo Italy. Wuxuu ka cawday in Spain aysan kharash ku filan ku bixin milatarigeeda, waxaana uu ka carooday diidmadeeda in saldhigyadeeda loo adeegsado ololaha milatari ee Mareykanka ka wado Iran.

Jarmalka, marka loo eego Spain, waxaa saraakiisha Mareykanku ku ammaaneen kordhinta kharashaadka difaaca. Saraakiisha Jarmalka, oo isku dayayay inay dejiyaan xiisadda ka dhex dhalatay Washington iyo Berlin kadib hadalladii hore ee Merz, ayaa sheegay in aysan filayn in dhimista ciidamada Mareykanku ay si weyn u saameyn doonto xarumaha waaweyn ee Ramstein iyo Stuttgart.

“Waan u diyaar garownay arrintan. Waxaan si dhow oo kalsooni ku dhisan ugala hadlaynaa dhammaan hay’adaha NATO,” ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibadda Jarmalka Johann Wadephul, isagoo intaas ku daray inuu filayo in Mareykanku go’aannada u qaato “si ku habboon xulafada iyo saaxiibbada.”

Bishii hore, wargeyska The Wall Street Journal ayaa weriyay in Aqalka Cad uu tixgelinayo qorshe lagu ciqaabayo qaar ka mid ah xubnaha NATO ee Trump uu u arko in aysan waxtar u lahayn Mareykanka iyo Israel intii uu socday dagaalka Iran.

Xildhibaan Don Bacon, oo Jamhuuri ah kana soo gala Nebraska, horayna u ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Ciidanka Cirka Mareykanka, ayaa sheegay in go’aankan uu wiiqayo dadaallada Mareykanka ee lagu xoojinayo xiriirka xulafadiisa.

“Waxaan u arkaa inuu wiiqayo NATO. Ruushku wuu jeclaanayaa. Waxay u muuqataa falcelin degdeg ah oo aan si qoto dheer looga fiirsan,” ayuu yiri.

Jarmalka wuxuu martigeliyaa kaabayaal waaweyn oo Mareykanku leeyahay, oo ay ku jiraan saldhigga cirka ee Ramstein, talisyada U.S. European Command iyo U.S. Africa Command, iyo sidoo kale Landstuhl Regional Medical Center, oo ah isbitaalka milatari ee ugu weyn ee Mareykanka ku leeyahay meel ka baxsan dalkiisa, kaasoo lagu daweeyay dhaawacyada ka dhashay dagaalka Iran.

Sanadkii 2020, muddo xileedkii koowaad ee maamulka Trump, waxaa la diyaariyay qorshe ku dhowaad 12,000 oo askari looga saarayo Jarmalka. Pentagon-ka ayaa markaas ku tilmaamay tallaabada dib-u-habeyn istiraatiiji ah, halka Trump uu ku sheegay ciqaab la xiriirta in Jarmalku “ka gaabiyay” kharashaadka difaaca. Sanadkii xigay, Madaxweyne Joe Biden ayaa hakiyay bixitaankaas, waxaana tan iyo markaas Jarmalku kordhiyay miisaaniyadda milatarigiisa.

Inkastoo ay jiraan xiisadaha muuqda ee ka dhex jira Mareykanka iyo xulafadiisa Yurub, Britain ayaa u oggolaatay Washington inay dhulkeeda ka duuliso diyaarado duqeymo ka fuliyay bartilmaameedyo ku yaalla Iran.

Saraakiisha Mareykanka ayaa sheegay inay weli ka shaqeynayaan faahfaahinta qorshaha, balse waxay caddeeyeen in ujeeddada ballaaran aysan ahayn in ciidamada dib loogu wareejiyo meelo kale oo Yurub ah, balse ay tahay in loo leexiyo Galbeedka Hemisphere-ka iyo gobolka Indo-Pacific.

Mareykanka wuxuu hadda ku leeyahay Yurub ku dhowaad 85,000 oo askari, oo ay ku jirto kooxda dagaalka ee markabka diyaaradaha xambaara ee USS Gerald R. Ford, taasoo ku sugan badda Mediterranean-ka.

Villa Somalia: Soomaaliya hadda ma aha mowduuc laga gaaro go’aano aysan ogeyn

Muqdisho (Caasimada Online) — La-taliyaha Amniga Qaranka ee Soomaaliya ayaa sheegay in kuraasta ay Soomaaliya ka heshay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay iyo Golaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika ay calaamad u yihiin isbeddel taariikhi ah oo ku yimid soo-kabashada dalka.

Wuxuu ku dooday in xukuumadda Muqdisho aysan hadda kaddib ahayn uun mowduuc laga gaaro go’aanno amni oo caalami ah, balse ay iyadu haatan qayb ka tahay qaabeynta iyo dejinta go’aamadaas.

Maqaal uu qoray oo maalintii Khamiista lagu daabacay shabakadda Al Jazeera, ayuu Aweys Xaaji Yuusuf Axmed ku sheegay in doorka sii ballaaranaya ee ay Soomaaliya ku yeelanayso fagaarayaasha amniga ee qaaradda iyo caalamkaba uu muujinayo in dalku uu dib u dhisayo miisaankiisii diblomaasiyadeed, kaddib tobanaan sano oo uu la daalaa-dhacayay colaado, burbur dowladnimo iyo dadaallo xasilin ah oo ay shisheeye hoggaaminayeen.

Aweys, oo ah La-taliyaha Amniga Qaranka ee Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa xusay in Soomaaliya ay tobanaan sano ahayd waddan ay dalal kale kaga dhex doodaan fagaarayaasha awoodda leh ee caalamka.

Wuxuu xusay in jileyaal shisheeye ay go’aaminayeen siyaasadda la xiriirta amniga Soomaaliya, cunaqabateynta, nabad-ilaalinta iyo baahiyaha bini’aadannimo, balse wuxuu ku dooday in waqtigaas uu hadda gabaabsi yahay oo uu isbeddelayo.

Soomaaliya ayaa haatan “qaabeynaysa ajandayaasha saaran miiska wada-hadalka”, ayuu qoray Aweys, isagoo ku sifeeyay joogitaanka isku-dhafan ee dalka ee hay’adaha amniga ee Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika mid muujinaya isbeddel calaamad iyo ficilba leh oo ku yimid siyaasadda arrimaha dibadda.

Maqaalkan ayaa gudbinaya farriin ballaaran oo ka timid dowladda: Soomaaliya waxay doonaysaa inay ka gudubto in loola dhaqmo sidii gal-dacwadeed xiisad oo ay maamulaan awoodo shisheeye, ayna noqoto jile firfircoon oo qayb ka qaata go’aamada saameynaya amnigeeda, horumarkeeda iyo maqaamkeeda fagaaraha caalamka.

Aweys Xaaji Yuusuf ayaa sheegay in joogitaanka Soomaaliya ee labadan gole uu wax ka beddelayo dheellitir-la’aan soo jiitamaysay muddo dheer, taas oo inta badan go’aamada dalka saameynaya la gaari jiray xilli codka Soomaalidu uu maqan yahay ama uusan lahayn miisaan weyn.

Wuxuu caddeeyay in xubinnimadan aysan ahayn mid maamuus ama magac u yaal ah oo keliya. Labadan gole ayaa meelmariya qaraarro, bixiya oggolaanshaha hawlgallada, isla markaana qaabeeya shuruucda iyo qaab-dhismeedka diblomaasiyadeed ee saameeya dalalka ay ragaadiyeen colaadaha.

Soomaaliya ayaa bishii Juun ee sanadkii 2024-ka ku guuleysatay kursi ka tirsan Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, kaas oo ah muddo-xileed labo sano ah oo ka bilaabanaya 1-da Janaayo 2025 ilaa 31-ka Diseembar 2026. Sidoo kale, dalka ayaa bishii Febraayo ku guuleystay kursi ka tirsan Golaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika oo ah muddo-xileedka 2026-ka ilaa 2028-ka.

La-taliyaha ayaa sheegay in doorarkan ay Soomaaliya siinayaan madal xooggan oo ay isku waafajiso ballan-qaadyada caalamiga ah iyo mudnaanta qaranka, oo ay ku jiraan la-dagaallanka argagixisada, taageerada xasilinta, helitaanka gargaarka bani’aadanimo, maalgelinta horumarka, amniga cimilada iyo siyaasad loo dhan yahay.

Wuxuu sidoo kale isbeddelkan la xiriiriyay aragtida uu shaaciyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ee ah in la helo Soomaaliya “heshiis la ah nafteeda, heshiisna la ah adduunka”.

Amniga iyo dhisidda dowladnimada

Maqaalkan ra’yiga ah ayaa doorka cusub ee diblomaasiyadeed ee Soomaaliya u soo bandhigaya inuu yahay qayb ka mid ah dadaallada ballaaran ee dhisidda dowladnimada dalka.

Aweys Xaaji Yuusuf ayaa ku dooday in khibradda ay Soomaaliya u leedahay dib-u-dhiska hay’adaha dowladda kaddib xilliyadii colaadda ay siinayso kalsooni ay ugu ololeyso geeddi-socod nabadeed oo loo dhan yahay, amni salka ku haya horumar, iyo ka-qaybgal caddaalad ah oo laga yeesho arrimaha caalamka.

Wuxuu sidoo kale sheegya in Soomaaliya ay tahay cod wakiil ka ah dalalka ay inta badan tabashooyinkooda hoos u dhigaan awoodaha waaweyn, oo ay ku jiraan waddamada Afrika, kuwa Carabta iyo Muslimiinta, iyo dalalka ugu horumarka yar dunida.

Balse wuxuu qiray in saameynta weyn ee la helo ay iyaduna la timaado mas’uuliyad intaas ka culus. Wuxuu sheegay in Soomaaliya ay tahay inay muujiso joogteyn, ixtiraamka mabaadi’da iyo shuruucda caalamiga ah, iyo iskaashiyo lagu kalsoonaan karo xilli ay dhex mushaaxayso madal diblomaasiyadeed oo isku-dhafan.

Isagoo ka hadlayay waddan muddo dheer lala xiriirinayay colaado iyo faragelin shisheeye, ayuu Aweys sheegay in isbeddelkani uu calaamad u yahay tallaabo looga gudbayo “go’doon oo loo gudbayo is-dhexgal”.

Farriinta udub-dhexaadka u ah maqaalka ayaa ahayd mid rajo xambaarsan: Soomaaliya haatan ma sugeyso in dad kale ay go’aan ka gaaraan mustaqbalkeeda, balse waxay isku dayaysaa inay gudaha ka qaabeyso qolalka lagu gaarayo go’aannadaas masiiriga ah.

Mucaaradka oo cadaadis kala kulmaya beesha caalamka si ay u aqbalaan yabooha Xasan

Muqdisho (Caasimada Online) – Mucaaradka Soomaaliya ayaa wajahaya cadaadis caalami ah oo sii kordhaya, kaddib markii Midowga Yurub, Qaramada Midoobay iyo Boqortooyada Ingiriiska ay dhammaantood soo dhaweeyeen casuumaadda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ee ku aaddan wadahadallo siyaasadeed.

Hadalka beesha caalamka ayaa yimid kaddib markii Villa Somalia ay hoggaamiyeyaasha mucaaradka ee ku mideysan Golaha Mustaqbalka ku casuuntay kulan dhici doona 10-ka May, kaas oo madaxtooyadu sheegtay in looga hadli doono doorashooyinka, dowlad-dhiska, midnimada qaranka iyo jihada siyaasadeed ee Soomaaliya.

Mucaaradka ayaa horey u sheegay in aysan Madaxweyne Xasan Sheekh u aqoonsan doonin madaxweyne kaddib 15-ka May, iyaga oo ku doodaya in maalintaas uu ku eg yahay muddo-xileedkiisa afarta sano ah.

Xulafada madaxweynaha ayaa dhankooda ku doodaya in isbeddelladii dastuuriga ahaa ee uu dhowaan ansixiyay baarlamaanka ay hay’adaha federaalka u oggolaanayaan muddo-xileed shan sano ah.

Jawaabta isku midka ah ee ka timid saaxiibada caalamiga ah ayaa kordhineysa cadaadiska saaran mucaaradka, iyada oo lagu riixayo in ay ka qeyb galaan wadahadalka, xilli ay weli ku eedeynayaan Xasan Sheekh in uu doonayo muddo-kordhin aan ku dhisneyn heshiis siyaasadeed oo ballaaran.

Cadaadis diblomaasiyadeed

Francesca Di Mauro, safiirka Midowga Yurub ee Soomaaliya, ayaa sheegtay in Midowga Yurub uu soo dhaweynayo casuumaadda Madaxweyne Xasan Sheekh ee loo fidiyay Golaha Mustaqbalka.

“Danta dhammaan Soomaalida awgeed, waxaan rajeyneynaa jawaab wanaagsan, iyo in lagu heshiin karo waddo wax dhiseysa oo hore loogu socdo, gaar ahaan arrimaha doorashooyinka,” ayay ku qortay barta X.

“Midowga Yurub wuxuu diyaar u yahay inuu taageero dadaalladaas Soomaalida,” ayay raacisay.

Howlgalka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, UNTMIS, ayaa isna soo dhaweeyay casuumaadda dowladda federaalka, isaga oo ku tilmaamay kulan lagu raadinayo waddo wadajir ah oo looga gudbo arrimaha qaran ee muhiimka ah.

“Waxaan mar kale ku baaqeynaa in dhammaan dhinacyada ay khuseyso ay ka qeyb galaan wadahadal dheeraad ah, si wax dhiseysa oo niyad wanaagsan leh, iyadoo danta dhammaan Soomaalida laga dhigayo mudnaanta koowaad,” ayay tiri UNTMIS.

Howlgalka ayaa intaas ku daray in Qaramada Midoobay, iyada oo la shaqeyneysa saaxiibada kale, ay diyaar u tahay taageeridda dadaallada Soomaalida ee lagu xallinayo arrimaha weli taagan.

Safaaradda Britain ee Muqdisho ayaa iyaduna soo saartay hadal gaar ah oo uu jeediyay safiirka UK ee Soomaaliya, Charles King, kaas oo sidoo kale soo dhaweeyay casuumaadda dowladda.

“Xilligan xasaasiga ah, wadahadalku waa habka ugu wanaagsan ee lagu wajihi karo mudnaanta qaranka, lagu xoojin karo xasilloonida, laguna taageeri karo danaha dhammaan Soomaalida,” ayuu yiri King.

“Sida saaxiib iyo daneeye dhow, UK waxay diyaar u tahay inay taageerto dadaallada ay Soomaalidu hoggaaminayaan,” ayuu raaciyay.

Imtixaan horyaalla mucaaradka

Saddexda hadal si toos ah uma taageerin mowqifka dowladda ee muranka muddo-xileedka. Hase yeeshee waxay xoojiyeen farriinta caalamiga ah ee ah in Soomaaliya ay xiisadda siyaasadeed ku wajahdo wadahadal, halkii ay ka geli lahayd iska horimaad siyaasadeed ama amni.

Farriintaas ayaa hadda Golaha Mustaqbalka gelisay imtixaan siyaasadeed.

Qoraalkii mucaaradka ee 2-dii May ayaa lagu diiday waxa ay ku tilmaameen “doorasho magacaabis ku dhisan”, iyaga oo Madaxweyne Xasan Sheekh ku eedeeyay inuu doonayo inuu xafiiska sii joogo kaddib marka uu dhammaado muddo-xileedkiisa sharciyeed.

Goluhu wuxuu sheegay in Xasan Sheekh kaddib 15-ka May ay u aqoonsan doonaan “muwaadin caadi ah oo la mid ah dadka kale”.

Mucaaradka ayaa sidoo kale ballan qaaday inay hoggaamin doonaan “halgan nabadeed, abaabul bulsho iyo wadatashi qaran” si looga hortago waxa ay ku tilmaameen firaaq dastuuri ah, loona helo dowlad sharciyad leh.

Hase yeeshee, qoraalka mucaaradka ayaa sidoo kale lagu sheegay in ay muddo toddobaad gudihiis ah shacabka Soomaaliyeed kula wadaagi doonaan hannaan doorasho. Ballanqaadkaas ayaa dhaliyay su’aalo ku saabsan sababta qorshe doorasho oo faahfaahsan aan weli loo soo bandhigin, kaddib sanado badan oo muran siyaasadeed ah.

Mucaaradka ayaa diidan qorshaha Xasan Sheekh ee ku saabsan doorashooyin toos ah, iyaga oo sheegaya in hannaankaasi uusan ku dhisneyn heshiis siyaasadeed, isla markaana uu awood badan siinayo Villa Somalia.

Waxay sidoo kale dhaliileen hannaanadii doorashooyinka dadban ee hore, kuwaas oo ay saameyn xooggan ku lahaayeen madaxda dowlad-goboleedyada, odayaasha dhaqanka iyo siyaasiyiin dhaqaale badan haysta.

Arrintaas ayaa mucaaradka saareysa cadaadis ah inay caddeeyaan hannaanka ay doonayaan, cidda maamuleysa iyo sida Soomaaliya uga fogaan karto marxalad kale oo doorasho lagu murmo.

Loollan waqti kooban ku xiran

Kulanka 10-ka May ayaa noqon kara tijaabo muhiim ah oo lagu ogaanayo in dowladda iyo mucaaradka ay xiisadda hoos u dhigi karaan ka hor 15-ka May.

Villa Somalia waxay sheegtay in casuumaadda ay timid kaddib wadatashiyo ay madaxtooyadu la yeelatay siyaasiyiin, hoggaamiyeyaal hore, odayaal dhaqameed iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliyeed.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ku doodaya in Soomaaliya ay u baahan tahay inay u gudubto doorasho qof iyo cod ah, si loo soo afjaro nidaamka gorgortanka siyaasadeed ee xiran iyo doorashooyinka dadban ee dalka ka jiray tan iyo burburkii dowladdii dhexe.

Mucaaradkiisa ayaa sheegaya in dib-u-habeynta doorashada aan marmarsiinyo looga dhigan karin muddo-kordhin siyaasadeed oo aan heshiis laga gaarin.

Somali government tightens security as mandate row grows

Mogadishu, Somalia – Somalia has tightened security at checkpoints leading into Mogadishu, deploying additional police units as political tensions rise before a disputed May 15 deadline that opposition leaders say marks the end of President Hassan Sheikh Mohamud’s mandate.

The security measures come as Villa Somalia has invited opposition leaders grouped under the Golaha Mustaqbalka, or Future Council, to talks on May 10, while the opposition has hardened its position, warning it will no longer recognise Mohamud after May 15.

Security sources told Somalia Today that federal authorities are reinforcing entry points around the capital to prevent armed movements linked to the political dispute from destabilising the city, where rival security factions have clashed during previous election crises.

The Somali Police Force said its commander, General Asad Osman Abdullahi, chaired a meeting with police station commanders in the Banadir region and ordered them to strengthen security at checkpoints across the capital.

He told officers to ensure that vehicles entering and leaving Mogadishu go through security procedures “to prevent any threat against stability”, according to a police statement.

“Asad instructed the officers to maintain the information-sharing system between the security agencies, which has played a visible role in preventing acts against security,” the statement said.

Security cordon

Security sources said the police sent reinforcements to checkpoints outside Mogadishu, where they joined units already stationed on the main roads into the capital.

The authorities also deployed additional forces in parts of Balcad and Afgoye, two strategic towns north and southwest of Mogadishu, the sources said.

The deployments appear aimed at stopping armed vehicles or soldiers from moving toward the capital as opposition politicians step up pressure on the government over the presidential term dispute.

The government has not publicly linked the security measures to the political standoff. But officials familiar with the operation said authorities were not taking any chances after Somalia’s last term-extension crisis led to armed clashes inside Mogadishu.

Opposition politicians have held a series of meetings in the capital in recent days to discuss their response if May 15 passes without a political settlement.

They argue that Mohamud’s four-year mandate expires on that date because he was elected on May 15, 2022, following a long-delayed indirect election held under tight security in Mogadishu.

The president’s allies say recent constitutional changes approved by parliament altered the political timetable and allow federal institutions to remain in office for five years, meaning the mandate ends on May 15, 2027, rather than May 15, 2026.

Mandate dispute

The dispute has deepened mistrust between the government and opposition figures, who accuse Mohamud of seeking a unilateral extension without broad political consensus.

In a statement issued on May 2, the opposition said it would regard Mohamud as “an ordinary citizen like the rest of the people” after May 15.

It also vowed to lead “peaceful resistance, mass mobilisation and national consultation” to prevent what it described as a constitutional vacuum and secure a legitimate government.

The opposition rejected what it called “elections by appointment” and said any federal vote must rest on political agreement, transparency, public trust, adequate security and credible technical arrangements.

Villa Somalia said Mohamud’s May 10 invitation followed consultations with politicians, former leaders, traditional elders and different sections of Somali society.

The presidency said the meeting would focus on “nationally decisive issues”, including elections, state-building, national unity and Somalia’s future political direction.

Opposition leaders have warned that any attempt to remain in office beyond the four-year term would trigger a legitimacy crisis. Some have suggested that unrest could follow if the government refuses to engage in genuine dialogue.

The authorities appear concerned that political rhetoric could encourage armed mobilisation, even though analysts and political sources say the opposition has limited capacity to bring major military pressure to bear on Mogadishu.

Clan loyalties and political networks still heavily influence Somalia’s security forces, making election disputes especially sensitive in the capital.

The government is also trying to keep its focus on the fight against Al-Shabaab, the Al-Qaeda-linked group that has repeatedly targeted Mogadishu with bombings, assassinations and raids.

Security officials say improved intelligence sharing, checkpoints and joint operations have helped reduce the scale of militant attacks in the capital, though the group remains capable of striking government, civilian and security targets.

Memories of 2021

The latest standoff has revived memories of April 2021, when former president Mohamed Abdullahi Mohamed, known as Farmaajo, backed a two-year extension after his mandate expired and delayed elections remained unresolved.

The move split the security forces. Units loyal to the government clashed with soldiers aligned with opposition figures, including a group that called itself National Salvation.

Fighting spread through parts of Mogadishu, forcing civilians to flee and raising fears that the capital could slide back into wider conflict.

Under pressure from opposition leaders, civil society, regional states and international partners, Farmaajo later abandoned the extension and returned the country to an indirect electoral process.

That process eventually brought Mohamud back to power in May 2022, giving him a second term after he previously served as president from 2012 to 2017.

Many Mogadishu residents and Hawiye clan elders, whose influence remains central in the capital, oppose any return to armed confrontation and have urged political actors to settle the dispute through negotiations.

Elders have met opposition figures in recent days and are expected to continue efforts to mediate between the rival camps.

Political test

For Mohamud, the crisis comes as his government seeks to complete constitutional reforms and move Somalia toward universal suffrage, a long-promised goal repeatedly delayed by insecurity, institutional weakness and political division.

The president has argued that direct elections are essential to end Somalia’s reliance on elite bargaining and indirect voting, which has dominated politics since the collapse of the central state in 1991.

But opposition leaders say electoral reform cannot justify extending mandates without agreement among major political actors.

The European Union in Somalia has welcomed Mohamud’s invitation to the Future Council, saying it hoped for a positive response and a “constructive way forward”, especially on elections.

That response has added diplomatic pressure for dialogue as Somalia enters a tense political countdown between the planned May 10 talks and the May 15 deadline cited by the opposition.

The reinforced checkpoints around Mogadishu reflect the government’s effort to contain both security threats and political risks.

The immediate concern for authorities is to prevent any armed movement toward the capital.

The wider challenge is to prevent Somalia’s latest constitutional dispute from escalating into another confrontation between rival factions within the security forces.

Pressure mounts on Somali opposition to join crisis talks

Mogadishu, Somalia – Somalia’s opposition faced growing international pressure on Saturday to respond positively to President Hassan Sheikh Mohamud’s invitation for talks, as the country’s election deadlock deepened ahead of a disputed May 15 deadline.

The European Union, the United Nations and the United Kingdom all welcomed the government’s call for dialogue, urging Somalia’s rival political camps to engage constructively and seek a negotiated way forward.

The statements came after Villa Somalia invited opposition leaders grouped under the Somali Future Council to a May 10 meeting, saying the talks would focus on elections, state-building, national unity and Somalia’s future political direction.

The opposition has warned it will no longer recognise Mohamud after May 15, arguing that his four-year constitutional mandate expires on that date.

The president’s allies say parliament’s recent constitutional changes allow federal institutions to remain in office for five years.

The growing diplomatic response increases pressure on the opposition to engage in talks, even as it accuses Mohamud of seeking a unilateral extension without broad political consensus.

Diplomatic push

Francesca Di Mauro, the European Union ambassador to Somalia, said the EU welcomed Mohamud’s invitation to the Future Council.

“In the interest of all Somalis, we hope for a positive response, and that a constructive way forward can be agreed, esp. on elections,” she wrote on X.

“The EU is ready to support such Somali efforts,” she added.

The UN mission in Somalia also welcomed the federal government’s invitation, describing the proposed meeting as an effort to jointly find a way forward on critical national priorities.

“We renew our call for all parties involved to participate in further dialogue constructively and in good faith, with the interest of all Somalis as the foremost consideration,” UNTMIS said.

It said the United Nations, together with other partners, “continues to stand ready to support Somali efforts to resolve outstanding issues”.

The British Embassy in Mogadishu issued a separate statement from UK ambassador Charles King, who also welcomed the government’s invitation.

“During this critical period, dialogue is the best way to address national priorities, promote stability and support the interests of all Somalis,” King said.

“As a partner and friend, the UK stands ready to support Somali-led efforts,” he added.

Opposition test

The three statements did not explicitly endorse the government’s position in the mandate dispute. But they strengthened the international message that dialogue, not confrontation, should guide Somalia through the crisis.

That message now puts the Somali Future Council under scrutiny.

The opposition’s May 2 statement rejected what it called “elections by appointment” and accused Mohamud of trying to remain in office beyond his legitimate term. It said it would regard him as “an ordinary citizen like the rest of the people” after May 15.

The council also vowed to lead “peaceful resistance, mass mobilisation and national consultation” to prevent what it described as a constitutional vacuum and secure a legitimate government.

But the statement also said the opposition would present an electoral framework within one week, a pledge that has raised questions about why it has not yet made public a detailed alternative plan after years of disputes over Somalia’s electoral model.

Opposition figures have rejected Mohamud’s push towards direct elections, saying the process lacks consensus and gives Villa Somalia too much control.

They have also criticised previous indirect election models dominated by federal member-state leaders, clan elders, and political brokers.

That leaves the opposition under pressure to explain what system it wants, who should manage it and how Somalia can avoid another disputed transition.

Deadline politics

The May 10 meeting could become a key test of whether the government and opposition can lower tensions before the May 15 deadline.

Villa Somalia said the invitation followed consultations with politicians, former leaders, traditional elders and different sections of Somali society.

Mohamud has argued that Somalia must move towards universal suffrage to end decades of elite bargaining and indirect voting. His opponents say electoral reform cannot justify extending political mandates without agreement among major political actors.

The dispute has revived memories of April 2021, when former president Mohamed Abdullahi Mohamed, known as Farmaajo, backed a two-year extension after his mandate expired and delayed elections remained unresolved.

The move split the security forces and triggered armed clashes in Mogadishu before Farmaajo abandoned the extension under pressure from opposition leaders, regional states, civil society and international partners.

Somalia later returned to an indirect electoral process that brought Mohamud back to power in May 2022.

The latest diplomatic interventions suggest Somalia’s partners are trying to prevent another confrontation as the political countdown tightens.

For the government, the challenge is to make the May 10 talks meaningful rather than symbolic.

For the opposition, the challenge is to show that it can move from rejecting Mohamud’s model to presenting a credible alternative that can command wider support.

With less than two weeks before May 15, Somalia’s political crisis has entered a phase in which both sides face pressure to compromise, but the opposition now faces the clearest international signal yet that it should take the talks offer seriously.