27.8 C
Mogadishu
Sunday, May 10, 2026

Madaxweyne Xasan oo sii adkeeyay go’aanka e-Visa ee DF

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo xalay khudbad ka jeediyay bandhigga waxqabadka xukuumadda Dan-Qaran ayaa ka hadlay arrimo ku aadan hirgalinta Barnaamijka E-visa oo maalmihii la soo dhaafay aad loo hadal hayay.

Madaxweynaha ayaa xusay in dalka u socdo Dijital, isla markaana tallaabooyinkooda ay la jaanqadayaan kuwa casriga ah, ayna ka go’an tahay hormarinta adeegyada dowladda.

Sidoo kale wuxuu sii adkeeyay go’aanka ku aadan qaadashada e-Visa, isaga oo carrabka ku ku dhuftay in qofka Soomaaliga ah ee haysta baasaboorka dal kale iyo kan ajnabiga ah laga rabo inay Viso kusoo galaan dalka, una hoggaansamaan amarka soo baxay.

“Baasaboorka Soomaaliga adiga oo Fiiso heysan dal kale kuma gali kartid, sidaasi si lamid ah ayaa qof Ajanabi ah ama dhalasho ahaan Soomaali ah u imaan karin gudaha dalkeena isagoo aan wadan Fiiso” ayuu yiri Madaxweynaha.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Laguuguma haysto inaa haysato baasaboor ajanbi ah, dambina ma aha laakiin dalkan marka aad imaaneysid Soomaali noqo”.

Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sidoo kale hoosta ka xariiqay in la hormariyay adeegga garoonka Muqdisho, isla markaana la keenay system la  la jaanqaadaayo kuwa caalamka.

“Dowladda Soomaaliya waxay maanta ku guuleysatay systemes-ka caalamiga ah inay ka qayb gasho oo dal baasaboor faalso ah laga qaatay ama baasabooro laga dhacay system uu galiy ayaa jiro oo maanta garoonka Muqdisho hadda kasoo dagto la geliyo baasaboorkaaga la arkaayo haddii lasoo xaday ama faalso uu yahay’ ayuu mar kale yiri.

Nidaamkan cusub ee ay soo rogta DFS oo hanaanka fiisaha ka dhigay hab online ah (e-Visa) ayaa dhaliyay fal-celin xooggan, waxaana ka horyimid Somaliland iyo Puntland.

R/W Xamza oo si adag ugu jawaabay mucaaradka DF

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre oo khudbad ka jeediyay bandhigga waxqabadka xukuumaddiisa oo xalay lagu qabtay Muqdisho ayaa si adag ugu jawaaay xubnaha mucaaradka ee kasoo horjeedo dowladda.

Xamza ayaa marka hoe shaaca ka qaaday in dadka dhaliilaya xukuumaddiisa ay rabaan in dalka lagu hayo halka uu joogo, balse aysan suuragaleynin, iyaguna ay ka go’an tahay in horay oo loo sii wado dowladnimada, si loo gaaro meel sare.

“Waagii hore waxaa nala dhihi jiray madaxweynaha iyo xukuumaddiisa dalka waxay u wadaan meel aan la garaneynin anigu berigaa waxaa iri way fiican tahay meel aydaan garaneynin ayaan idin wadnaa maxaa jira meesha aad garaneysaan waan garaneynaa waxa ay ku dambeyn jirtay” ayu yiri Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in isaga iyo madaxweynuhu ay isla jaanqadeen, isla markaana ay Sooaaliya ku hoggaamiyeen waddo cusub oo khilaaf la’aan ah, taas oo uu tilmaamtay in ay horseedday midnimo, deganaasho iyo guulaha waa wayn ee maanta la gaaray.

“Annagu wxaa rabnaa wixii hore wax ka duwana aan keeno, maanta waxaan rabaa dadka Soomaaliyeed inaan u sheego dowladdaan wadajirkeeda iyo midnimadeeda iyo daganaashaha waa arrin cusub, waana mida keentay guulahaan in la gaaro” ayuu raaciyay.

Ra’iisul wasaaraha ayaa sidoo kale sheegay in xubnaha mucaaradka ay doodu tahay mid ma dhaleys ah, isla markaana ay siyaasadda u arkaan mashuuc lacag looga soo qaato dalal shisheeye, sida uu hadalka u dhigay.

“Dadka qaar aan naqaano oo mushkilad haysato kibir shaqsi ah iyo isla waynaan oo aan shaqo la jirin dood candhoola ah oo ma dhaleys ah oo maalin walba meida-yaha lala taagnaado iyo siyaasadda oo loo qaato mashruuc dowlado shisheeye looga biil qaato yeysan idin lug goyn waxaas” ayuu mar kale yiri Xamza Cabdi Barre.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo haatan si weyn loogu dhagan yahay Xamza iyo xukuumaddiisa, waxaana taagan guuxa muushin culus oo ay ka wadaan xubno ka tirsan Baarlamaanka, kuwaas oo maalmahan dhaqdhaqaaq ka waday Muqdisho iyo Nairobi.

Sirdoon khaldan mise xiriir sir ahaa – Su’aalo ka taagan dilkii Caaqil Cabdullaahi Cumar

0

Badhan (Caasimada Online) – Duqeyn cirka ah oo Mareykanku ka fuliyey gobolka Sanaag ee waqooyiga Soomaaliya ayaa dhalisay carro iyo jahawareer xooggan, kaddib markii dadka deegaanku ay sheegeen in howlgalkii dhacay 13-kii Sebteembar lagu dilay oday dhaqameed tixgelin weyn ku lahaa bulshada, ee uusan ahayn dagaalame ka tirsan al-Shabaab.

Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa Arbacadii shaaciyey in ciidamadoodu ay fuliyeen wax ay ku tilmaameen “weerar sax ah” oo ka dhacay meel u dhow magaalada Badhan, iyagoo sheegtay in ay beegsadeen shakhsi hubka u iibin jiray al-Shabaab.

Laakiin, qofka dhintay ayaa ahaa Caaqil Cabdullaahi Cumar Cabdi, oo ahaa nabadoon caan ah oo si weyn loogu qaddarin jiray dadaalladiisa nabadeynta iyo dhex-dhexaadinta. Eheladiisa iyo hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa si kulul u beeniyey sheegasho kasta oo la xiriirineysa inuu xiriir la lahaa al-Shabaab.

Goobjoogeyaal ayaa sheegay in saddex gantaal lagu dhuftay gaarigii uu watay Cabdi xilli uu keligiis u safrayey dhanka magaalada Badhan. Dhimashadiisa kediska ah ayaa ka dhalisay dibadbaxyo guud ahaan gobolka Sanaag, iyadoo dadka deegaanka oo caraysan ay cadhadooda u jeediyeen quwadaha shisheeye.

Qaar ka mid ah dibadbaxayaasha ayaa farta ku fiiqay dalka Imaaraatka Carabta—oo mararka qaar fuliya duqeymo u gaar ah gudaha Soomaaliya—waxayna ku eedeeyeen Abu Dhabi inay ku lug lahayd dhacdadaas, iyagoo falkaas la xiriiriyey mowqifkii Caaqilka ee ahaa inuu si cad uga soo horjeeday heshiis muran dhaliyey oo ku saabsan kheyraadka, kaasoo Imaaraatka siinaya fursad ay uga faa’iideystaan macdanta deegaanka.

Odayaasha deegaanka ayaa muujiyey sida aysan u rumaysan karin warbixinta Washington. “Wuxuu ahaa shakhsi la ixtiraamo oo noloshiisa u huray dib-u-heshiisiin. Ma jirto sabab loogu beegsan karo si milateri ah,” ayuu mid ka mid ah odayaasha u sheegay weriyeyaasha Soomaalida ah.

Taliska AFRICOM wax faahfaahin dheeri ah kama bixin dhacdada, iyagoo ku sababeeyey arrimo la xiriira amniga howlgalka. Ma aysan sheegin inay ka warhayaan in oday dhaqameed la dilay iyo in kale, ama inay damacsan yihiin inay baaraan dhibaatada rayidka soo gaartay.

Duqeymaha laga fuliyo gobolka Sanaag waa kuwo aan badnayn. Inta badan howlgallada Mareykanka ee Puntland waxay ku wajahan yihiin gobolka deriska la ah ee Bari, halkaas oo ciidamada Mareykanku ay ku taageeraan ciidamada maxalliga ah ee la dagaallamaya farac ka tirsan kooxda Daacish (ISIS).

Howlgalkii 13-kii Sebteembar wuxuu noqonayaa duqeyntii 78-aad ee Mareykanku ka fuliyo Soomaaliya sanadkan—taasoo horay u dhaaftay tiradii ugu badneyd ee hore loo diiwaan geliyey oo ahayd 63 duqeymood, taasoo la qoray sanadkii 2019-kii xilligii koowaad ee madaxweyne Donald Trump.

Dilkan ayaa abuuray su’aalo badan oo walaac leh. Caaqil Cabdullaahi Cumar Cabdi ma si khaldan ayaa loogu maleeyey inuu ahaa dagaalame ka tirsan Al-Shabaab? Sirdoon khaldan miyaa marin-habaabiyey qorsheeyeyaasha Mareykanka? Suurtagal ma tahay in xifaaltan deegaanka ka jiray uu sababay in xog been abuur ah la siiyo ciidamada Mareykanka? Mise, sida ay dad badan oo deegaanka ah sheeganayaan, Caaqil Cabdullaahi si bareer ah ayaa loo beegsaday sababtoo ah wuxuu ka soo horjeeday heshiisyada kheyraadka ee shisheeyaha lala galo?

Mise waxaa jirta xog aynan anaga ogeyn oo Mareykanka uu hayo? Haddii AFRICOM ay ku adkaysanayso sheegashadeeda, maxay u soo bandhigi la’dahay wax caddeyn ah?

Waqtigan la joogo, aamusnaanta ayaa sii xoojisay kalsooni-darrada jirta. Washington waxay ku adkaysanaysaa in howlgalladeedu ay yihiin kuwo loogu talagalay in lagu wiiqo shabakadaha xagjirka ah. Hase yeeshee, duqeyn kasta oo muran ka dhasho waxay khatar gelinaysaa inay kala fogaadaan bulshooyinkii uu Mareykanku sheeganayey inuu ilaalinayo. 

Sababta lacag cusub loogu soo daabici la’yahay SOOMAALIYA

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Soomaaliya ayaa weli ku guuleysan soo daabicista lacag cusub oo shillin Soomaaliga, taas oo wajahaysa caqabado dhowr ah, sida uu shaaciyay ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

Ra’iisul Wasaaraha oo dhawaan ka qeyb-galay kulan dadweyne ayaa sheegay in dhaqaale la’aan ay qeyb ka tahay caqabadaha hortaagan soo daabicista lacagta cusub, isagoo xusay in lacag dhan 70 milyan oo doollar loo baahday si loo soo daabaco.

Xamza ayaa shaaciyay in 30 milyan oo doollar laga caawiyay, inkasta oo uusan carabaabin cidda ama dalka ka taageeray.

Lacagta loo xayiran yahay oo ah 40 milyan oo doollar ayuu sheegay in ay wada-hadal kala galeen dowladda Carbeed ee Kuwait, isagoo rejo fiican ka muujiyay in ay doorkaas qaadato, kana taageerto soo daabicista lacagta cusub.

“Si aan lacag u daabacano waxaa nalooga baahan yahay $70 milyan, waxaa nagala caawiyay 30 milyan, waxaana naga maqan 40 milyan oo aan rabno in aan helno, iyadoo aan dayn ahayn, waxa aan wada-hadal fiican kula jirnaa dowladda Kuwait oo aan ka rajeyneyno in ay naga caawiso,” ayuu yiri ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Dib-u-habaynta lacagta, oo udub-dhexaad u ah aragtida dawlad-dhisidda ee xukuumadda, ayaa loo arkaa mid muhiim u ah midnimada qaranka.

Madaxdu waxay aaminsan yihiin in dib u soo noolaynta lacag qaran oo lagu kalsoonaan karo ay fududeyn doonto is-dhaafsiga maalinlaha ah, isla markaana ay noqon doonto mid loo wada dhan yahay, gaar ahaan Soomaalida nugul ee aan awoodin inay helaan dollarka ama adeegyada lacagaha telefoonnada.

Tan iyo burburkii dowladdii Soomaaliya sannadkii 1991, nidaamkii maaliyadeed ee rasmiga ahaa ee dalka ayaa gebi ahaanba meesha ka baxay. Bankigii Dhexe wuu istaagay, shilinkii Soomaaliga ee rasmiga ahaa qiimihiisii wuu lumay, suuqana waxaa buux dhaafiyay lacago duugoobay oo inta badan been abuur ah, kuwaas oo qaarkood weli si xaddidan looga isticmaalo dalka maanta.

Why Somali President’s dam remarks stir headlines in Ethiopia

0

MOGADISHU, Somalia – Ethiopian media outlets are giving wide coverage to remarks by Somali President Hassan Sheikh Mohamud, who has hailed Ethiopia’s Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) as a transformative project for the Horn of Africa.

President Mohamud’s words are attracting attention not only for their content but also for their political resonance, given Somalia’s strengthening alliance with Egypt—one of the fiercest critics of the GERD.

In a recent interview with Saudi Arabia’s Al Arabiya television, Mohamud described the GERD as a project primarily designed to generate electricity. He called electricity “indispensable for development” and argued that from this perspective, the dam represents “a success.”

The Somali leader pointed out that Ethiopia already exports electricity to Kenya, Sudan, and Djibouti, presenting the GERD as both a national milestone and a regional engine for integration and growth.

Rising on the Blue Nile in Ethiopia’s Benishangul-Gumuz region near the Sudanese border, the GERD is Africa’s largest hydroelectric project. President Mohamud attended the official inauguration on September 9, 2025, alongside other African heads of state—a presence that Ethiopian outlets have highlighted as a powerful gesture of continental endorsement.

He also welcomed Ethiopia’s willingness to engage in dialogue with countries concerned about the dam’s impact, stressing that constructive talks could ensure shared benefits and strengthen regional cooperation.

The weight of Mohamud’s praise is magnified by Somalia’s increasingly close partnership with Egypt, which has consistently opposed the GERD. Cairo maintains that the project threatens downstream water security and has long demanded a binding agreement on how Ethiopia fills and operates the reservoir. Egyptian officials have warned that unilateral steps could endanger the country’s vital Nile water supply.

Against that backdrop, Somalia’s president publicly calling the GERD a “success” marks a striking divergence from Egypt’s narrative. Ethiopian media have seized on the moment, presenting Mohamud’s endorsement as symbolic proof of wider regional acceptance.

For them, Somalia’s stance demonstrates that even a country aligned with Egypt views the dam not as a destabilizing threat, but as a catalyst for development and unity across the Horn of Africa.

By amplifying his remarks, Ethiopia seeks to bolster its case that the GERD is far more than a national achievement—it is a shared continental triumph.

Somalia President opens talks to end rift with key states

0

MOGADISHU, Somalia – Somali President Hassan Sheikh Mohamud announced Wednesday that his government has opened negotiations with the semi-autonomous states of Puntland and Jubbaland, in an effort to defuse a bitter political feud that has paralyzed national reforms and fueled armed clashes.

The protracted standoff with the two influential Federal Member States (FMS) has undermined Somalia’s fragile state-building process, threatening to derail critical elections and distracting the government from its ongoing war against the Al-Shabaab jihadist insurgency.

Speaking in an interview with Al-Arabiya television, Mohamud confirmed that dialogue was active on several fronts. “We are still in talks with Puntland and Jubbaland, and we hope the issue with Jubbaland will be resolved before the elections,” he said. “The dialogue and engagement will continue.”

The president emphasized that holding local council elections remains his government’s immediate priority, with national polls to follow. Yet reconciliation with Puntland and Jubbaland is widely seen as essential for any electoral process to be considered credible across the country.

A rift over constitution and territory

The crisis with Puntland, a strategically significant state in northeastern Somalia, began in March 2024 after the federal parliament passed constitutional amendments. Puntland leaders argued that the changes centralized authority in Mogadishu and eroded regional autonomy, prompting Garowe to suspend cooperation with the federal government.

Tensions spiked further in October 2024 when Mogadishu released a new national map labeling vast portions of Puntland as disputed territory. Garowe denounced the move as a direct assault on its sovereignty.

The dispute soon extended into economic and security domains. Mogadishu accused Puntland of obstructing federally sanctioned oil exploration projects, while Puntland countered that the government was attempting to seize control of its natural resources.

By early 2025, the fallout had disrupted security cooperation, with both sides accusing each other of failing to coordinate operations against Islamic State (IS) militants entrenched in Puntland’s Bari mountains.

The situation grew more complex in July 2025 following the declaration of the Northeastern Somali Regional State, a newly formed federal entity claiming authority over the Sool and Sanaag regions — territories that Puntland also claims.

Electoral crisis and armed clashes

The conflict with Jubbaland, in the country’s south, erupted after the disputed re-election of its veteran leader, Ahmed Mohamed Islam, better known as Madobe, in November 2024. Mogadishu rejected the result, dismissing the vote as illegitimate.

The dispute swiftly escalated into a legal confrontation. A court in Mogadishu issued an arrest warrant for Madobe on charges of treason. In response, a Jubbaland court retaliated by issuing a warrant for President Mohamud himself. The federal government then went a step further, requesting an Interpol Red Notice for Madobe’s arrest — a move that Kismayo condemned as politically motivated.

By December 2024, the conflict spilled onto the battlefield. Federal troops deployed to the southern border town of Raskamboni clashed with Jubbaland forces in fighting that reportedly included drone strikes — a dangerous escalation from political rhetoric to armed confrontation.

The violence reignited in July 2025 in the contested Gedo region, after Mogadishu appointed Abdirashid Janan, a former Jubbaland security minister with a controversial past, as regional intelligence chief. His arrival alongside federal reinforcements triggered new battles that displaced civilians and closed schools, deepening the military standoff.

High stakes for national stability

Somalia operates under a delicate federal system where collaboration between the central government and Federal Member States is essential for both governance and security. The decision by Puntland and Jubbaland to boycott a national consultative forum in June 2025 underscored their ability to stall the national agenda.

Analysts caution that the internal disputes are draining vital resources and attention from Somalia’s most pressing challenge: the Al-Qaeda-linked Al-Shabaab insurgency. The International Crisis Group has stressed that resolving these constitutional and political disputes is crucial for ensuring long-term stability in the Horn of Africa nation.

As Mogadishu pushes for reconciliation, reports in Emirati media suggest that the United Arab Emirates (UAE) — a key ally to both the federal government and its regional rivals — has stepped in to mediate. The success or failure of these talks will be a defining test of Somalia’s capacity to overcome internal divisions and chart a path toward a more stable, unified future.

Somali clan elder’s death in US strike raises questions

0

MOGADISHU, Somalia — A US airstrike in Somalia’s northern Sanag region has unleashed a wave of anger and confusion after locals reported that a respected clan elder, rather than an al-Shabaab militant, was killed in the September 13 operation.

US Africa Command (AFRICOM) announced on Wednesday that its forces had carried out what it described as a “precision strike” near the town of Badhan, claiming it had targeted an al-Shabaab arms dealer.

But the victim was identified as Abdullahi Omar Abdi, a prominent elder widely regarded for his peacebuilding and mediation efforts. Relatives and community leaders have vehemently rejected any suggestion that he was connected to al-Shabaab.

Witnesses said three missiles struck Abdi’s car as he traveled alone toward Badhan. His sudden death has sparked protests across the Sanag region, with furious residents directing their anger at foreign powers.

Some demonstrators pointed the finger at the United Arab Emirates — which has occasionally carried out its own strikes in Somalia — and accused Abu Dhabi of involvement, linking the incident to Abdi’s outspoken opposition to a controversial resource deal that grants the UAE access to Puntland’s mineral wealth.

Local elders expressed disbelief at Washington’s version of events. “He was a respected figure who dedicated his life to reconciliation. There is no reason why he would be targeted militarily,” one elder told Somali reporters.

AFRICOM has offered no further details, citing operational security. It has not said whether it is aware that a clan elder was killed or whether it intends to investigate possible civilian harm. Antiwar.com reported that it sought clarification but had yet to receive a reply.

Airstrikes in Sanag are unusual. Most US operations in Puntland have concentrated on the neighboring Bari region, where American forces support local troops battling an ISIS affiliate.

The September 13 operation marked the 78th US airstrike in Somalia this year — already surpassing the previous record of 63, set in 2019 during president Donald Trump’s first term.

The killing has left a host of troubling questions. Was Abdullahi Omar Abdi wrongly identified as a militant? Did faulty intelligence mislead US planners? Could local rivalries have fed false information to American forces? Or, as many locals allege, was Abdi deliberately targeted because of his opposition to foreign resource deals? And if AFRICOM stands by its claim, why has it failed to provide any evidence?

For now, the silence has only deepened mistrust. Washington insists its operations are designed to weaken extremist networks. Yet every disputed strike risks alienating the very communities the US claims to protect.

Wasiir Fiqi oo shaaciyay faa’iido weyn oo Soomaaliya ka heshay heshiiska Turkiga

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallim Fiqi ayaa sharaxaad qoto dheer ka bixiyay xiriirka Soomaaliya iyo Turkiga, gaar ahaan heshiisyadii ugu dambeeyay ee ay gaareen labada dal.

Fiqi ayaa sheegay in Dowladda Soomaaliya ay ka faa’iidday heshiisyada Turkiga, isagoo si gaar ah u xusay heshiiska difaaca, kaasi oo Ankara ay taageero dhinaca amniga ah oo ballaaran ku siiso Soomaaliya.

Ankara ayaa ciidanka Soomaaliya siisa taageero isugu jirta saanad ciidan iyo tababaro lagu tayeynayo ciidanka, iyadoo sidoo kale taageero weyn ka geysata dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, sida uu Fiqi ku sheegay wareysi dhinacyo badan taabanayay oo uu siiyay Wakaaladda Wararka Turkiga ee Anadolu.

Wasiirka ayaa si cad u sheegay in Turkiga uu kaalin muuqata ka qaadanayo tababarka ciidanka gaarka ah ee ku sugan saldhigga TÜRKSOM, iyagoo lagu qalabeyn doono diyaarado casri ah iyo weliba gaadiidka gaashaaman ee dagaalka.

“Turkiga waa garab weyn, iyadoo la raacayo heshiiska is-afgarad, ciidamada gaarka ah ee Soomaaliya waxay tababar heer sare ah ka helayaan Turkiga, waxaana lagu tababarayaa saldhigga milatari ee TÜRKSOM,” ayuu yiri Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya.

Wasiirka ayaa sidoo kale wareysigan uga hadlay isbeddelka amniga Soomaaliya, gaar ahaan caasimadda dalka, isagoo xaqiijiyay in amniga Muqdisho uu haatan si weyn uga duwan yahay sidii uu ahaa sanadkii 2011-kii, oo waqtigaas Madaxweynaha Turkiga, Erdoğan uu booqasho ku yimid.

Wareysigan ayaa muujinaya qoto dheerida xiriirka Soomaaliya iyo Turkiga oo haatan maraya heer sare, iyadoo Muqdisho iyo Ankara ay gaareen heshiisyo iskaashi oo waaweyn, kuwaas oo ka mid yihiin heshiiska difaaca iyo kan shidaal baarista dalka.

Sawirro: Farmaajo oo kulamo ka wada dalka dibaddiisa ka hor soo laabashadiisa Muqdisho

0

Istanbul (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa kulamo siyaasadeed ka bilaabay dalka dibaddiisa, gaar ahaan dalka Turkiga.

Farmaajo ayaa magaalada Istanbul kula kulmay qaar kamid ah qurbajoogta Soomaaliyeed, kuwaasi oo ka mid taageerayaasha la dhacsan siyaasadda madaxweynihii hore ee dalka.

Kulankan ayaa qeyb ka ah bilaabashada ololaha Farmaajo ee doorashada 2026, sida ay Caasimada Online u sheegeen xubno si dhow ula socda dhaq-dhaqaaqa cusub ee uu haatan ka bilaabay dalka dibaddiisa.

Farmaajo ayaa sidoo kale la filayaa in uu toddobaadyada soo aadan uu soo gaaro magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka.

Tan iyo markii uu xilka wareejiyay Madaxweyne hore ee dalka, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo bishii May 2022 waxaa uu ahaa dibad joog, iyadoo fariisin u aheyd magaalada Dooxa ee dalka Qatar.

Sida muuqata, Farmaajo ayaa haatan raba inuu beddelo siyaasaddii dibad-joognimada, uuna si toos ah ololihiisa doorashada uga bilaabi doono magaalada Muqdisho, kadib marka uu soo afmeero kulamada Istanbul.

Si kastaba, Farmaajo ayaa ka mid ah madaxdii hore ee dalka iyo siyaasiyiinta mucaaradka ah ee weli sida wayn u diidan qorshaha Villa Somalia ee ku aadan qabashada doorasho qof iyo cod ah, taas oo ay ka taagan tahay xiisad xooggan.



Kadib fadeexadii uu ku baxay Xamza, wasaaradda duulista oo baahisay qandaraas

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Hawada ee Xukuumadda Soomaaliya ayaa baahisay qandaraas ku saabsan nadaafadda garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde.

Wasaaradda ayaa shaacisay in qandaraaskan ay soo xareysan karaan shirkadaha ka shaqeeya nadaafadda, sida la doonayo inay u qabtaan shaqooyinka nadaafadda ee garoonka Aadan Cadde, iyadoo loo baahan yahay shirkad leh khibrad, qalab, shaqaale iyo awood dhaqaale.

Qandaraaskan oo xayeysiintiisa ay baahisay wasaaraddu ayaa lagu sheegay in shirkadda shaqadaan qabaneysa ooga baahan yahay nadaafadda terminal-ka gudaha iyo dibada, nadiifinta gudaha garoonka ee meelaha rakaabku isticmaalaan: meelaha laga dhoofo, laga yimaado, VIP-da iyo meelaha sugitaanka.

Sidoo kale waxaa qeyb ka ah nadaafadda xafiisyada maamulka iyo shaqaalaha garoonka iyo musqulaha oo nadaafad joogto ah 24 saac ah, iyadoo bishiina loo sameynayo nadaafad qotodheer hal mar.

“Hawlaha nadaafadeed ee laga rabo waxaa kamid ah; in qashinka laga aruuriyo meelaha kala duwan iyo in si habboon loo asturo. Nadaafad deg-deg ah: Tusaale ahaan haddii uu dhaco shil, wax daato, ama xaalad caafimaad dhacdo — shirkaddu waa inay diyaar u ahaato in si degdeg ah u nadiifiso,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay wasaaradda gaadiidka iyo duulista hawada.

Shirkadaha qandaraaskan soo xareysaneysa ayaa lagu xiray shati ganacsi oo shaqaynaya iyo soo bandhigista lacagta bishii ay ku qabanayaan adeegga, iyadoo tixgelinta la siin doono midda keenta qiimaha ugu macquulsan.

Si kastaba, baahinta qandaraaskan ayaa imanaysa 24 saac kadib markii ra’iisul wasaaraha Soomaaliya uu kormeer kedis ah ku tegay garoonka diyaaradaha ee Muqdisho, kaasi oo dadweynaha si weyn uga deyriyeen nadaafadiisa.

Meelaha laga soo cawday ayaa waxaa kamid ah musqulaha garoonka oo la sheegay in dayac badan uu ka jiro, iyadoo kulankii dadweynaha ee uu ka qeyb-galay ra’iisul wasaaraha loogu gudbiyay cabashooyin la xiriira garoonka Aadan Cadde.

Xamza oo indhaha soo saaray waxyaabaha ay ka cabanayeen shacabka, ayaa maamulka garoonka ku canaantay fadeexadda taagan, isagoo faray in sida ugu dhaqsaha badan wax looga qabto cabashada shacabka Soomaaliyeed ee ku aaddan adeegyada garoonka ee muhiimka u ah bulshada.

Beesha Warsangeli oo jawaab deg-deg ah ka dalbatay Puntland + Sababta

0

Garoowe (Caasimada Online) – Beesha Warsangeli ayaa si adag uga hadashay dilka Caaqil Cumar Cabdillaahi Cabdi Ibraahim oo Sabtidii duqeyn diyaaradeed lagu dilay.

Bayaan ay si wadajir ah u soo saareen odayaasha dhaqanka, aqoonyahan iyo culimada beesha Warsangeli ayaa waxaa xukuumadda Puntland looga dalbaday inay jawaab deg-deg ah ka siiso weerarkii lagu dilay caaqilka, oo ehelkiisu sheegeen in uusan wax xiriir ah la laheyn kooxaha argagixisada.

“Sida aan wada ogsoonnahay waxaa 13/Sep, 2025 weerar diyaaradeed oo gantaalo loo adeegsadey lagu diley Caaqil Cumar C/laahi Cabdi Ibraahim isagoo ku jira safar oo keligiis wata gaadhigiisii, kana soo baxay Magaalada Ceelbuh, kuna socdey magaalada Badhan ee gobolka Sanaag, markii uu marayey meel u dhow Tuulada Jiicanyo ayaa lala beegsaday saddex gantaal,” ayaa lagu yiri bayaanka kasoo baxay beesha Warsangeli.

Qoraalka ayaa sidoo kale waxaa lagu yiri “Madaxda dhaqanka, aqoonyahanka iyo culimada diinta ee gobollada Sanaag, Haylaan iyo galbeedka gobolka Bari iyaga oo ku hadlaya afka bulshada gobolladaas kana duulaya xilka iyo waajibaadka masuuliyiinta dawladda Puntland ka saaran amniga guud ee dalka, ilaalinta bedqabka bulshada iyo ilaalinta xuquuqda dastuuriga ah waxay madaxweynaha iyo dhammaan golayaasha maamulka ka dalbayaan inay jawaab deg-deg ah kasoo bixiyaan.”

Beesha ayaa dalbatay in loo caddeeyo sababta loo beegsaday caaqilka, oo ay sheegeen inuu ahaa oday samatalis ah. “Ciddii geysatey ee fulisey weerarka diyaaradda iyo gantaalaha loo adeegsaday laguna diley Caaqil Cumar iyo cid kasta oo gacan kasiisay dilkaas.”

“Sababta loo beegsaday ee lagu bannaystay dilkiisa annagoo og inuu ahaa oday samatalis ah dalka oo dhanna laga yaqaaney inuu ahaa caaqil ku suntan ka shaqaynta amniga, nabadgelyada iyo maslaxadda dalka iyo dadka” ayuu u dhignaa bayaankaasi,” ayaa sidoo kale lagu yiri qoraalka beesha.

Beesha ayaa sheegtay in ay jawaab dhameystiran ka sugayso xukuumadda Saciid Deni, isla markaana talo guud ka yeelan doonaan dilkii AUN Caaqilka Cumar, haddii uu maamulka xog lagu qanci karo ka bixin weerarkan.

Dilka Caaqilka ayaa waxaa ka dhashay banaanbaxyo xooggan oo ka dhacay gobolka Sanaag, kuwaas oo looga soo horjeedo duqeyntii lala beegsaday.

Inkastoo maamulka Puntland uu ka gaabsaday inuu faahfaahin ka bixiyo duqeyntan, waxaa maanta sheegtay inuu duqeyn ka fuliyay gobolka Sanaag taliska ciidamada Mareykanka ee qaaradda Afrika, oo sheegay in weerarku u dhacay sidii loo qorsheeyay, isla markaana ay kala kaashatay Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Taliska AFRICOM ayaa xaqiijiyay in duqeyntaas lagu bartilmaameedsaday nin hubka ka iibiya kooxda Al-Shabaab, balse ma shaacin magaciisa iyo waxa uu qabanayay xilliga la dilay.

Sheegashada Mareykanka ayaa kusoo aadeyso, iyada oo isla maalintaas la dilay Caaqil Cumar Cabdullahi Cabdi oo kamid ahaa waxgaradka gobolka Sanaag, kaas oo gaarigiisa lagu dhuftay gantaallo, xilli uu kasoo baxay deegaanka Ceelbuh, kuna sii jeeday degmada Badhan ee gobolka Sanaag.

Cali Cabdullahi oo la dhashay marxuumka ayaa horay uga hadlay, sida ay wax u dhaceen waxaana uu sheegay in

Gaariga caaqilka ayaa lagu dhuftay 3 gantaal, mana jirin cid kale oo la socotay, sida uu xaqiijiyay Cali Cabdullaahi oo la dhashay marxuumka, oo ka waramay sida ay wax u dhaceen.

Somaliland oo shirkad Imaaraati ah la saxiixatay heshiis $70m oo lagu dhisayo…

0

Dubai (Caasimada Online) – Somaliland ayaa heshiis cusub magaalada Dubai kula saxiixatay shirkadda maalgashiga ah ee International Maharat Investment.

Heshiiskan oo lagu qiimeeyay $70 milyan ayaa lagu kala saxeexday xarunta dhaqaalaha caalamiga ah ee Dubai (DIFC), sida lagu sheegay qoraal ka soo baxay wasaaradda duulista hawada Somaliland.

Heshiiskan oo ah maalgelin lagu casriyeynayo garoonka diyaaradaha ee Cigaal ee magaalada Hargeysa ayaa waxaa qalinka ku duugay Wasiirka Duulista Hawada iyo horumarinta madaarrada Somaliland, Fu’aad Axmed Nuux.

Mashruucan ayaa loo arkaa maalgelintii ugu weynayd ee lagu sameeyo kaabayaasha madaarrada Somaliland, wuxuuna noqonayaa mashruuca labaad ee ugu ballaaran ee maalgelin shisheeye ah oo dalka ka hirgala, kaddib maalgelintii DP World.

Wasaaradda ayaa sheegtay in shaqada dhismaha madaarka la bilaabi doono muddo lix bilood gudahood ah laga bilaabo saxeexa heshiiska.

“Maanta waxa aanu saxeexnay heshiis maalgelin ah oo gaadhaya $70 milyan, kaas oo lagu casriyeynayo Madaarka Caalamiga ah ee Hargeysa, waana guul weyn,” ayuu yiri Wasiir Fuaad Axmed Nuux.

Isagoo hadalkiisa sii wata, waxa uu xusay in maalgelintani ay ka dhigan tahay ballanqaad ku wajahan horumar dhaqaale, isku xidhnaan wanaagsan iyo mustaqbal barwaaqo ah.

Wasaaradda ma aysan bixin faahfaahin ku saabsan habraaca dhaqan-gelinta heshiiska iyo waxa shirkaddu heli doonto, balse warar aan la xaqiijin ayaa tilmaamaya in shirkaddu yeelan doonto saameyn maamul oo muddo 20 sano ah kadib marka dhismuhu dhammaado.

Imaaraadka ayaa horey maamulka Somaliland uga hirgeliyay mashaariic ballaaran, oo ay ka mid tahay casriyeynta dekedda Berbera oo ku baxday ku dhawaad nus bilyan doollar, dhismaha madaarka cusub ee Berbera iyo waddada isku xirta Berbera iyo gudaha dalka.

Taliye Odowaa iyo Maxamuud Cabdulle oo maanta gaaray heshiis cusub + Sawirro

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Sareeye Gaas Odowaa Yuusuf Raage iyo Guddoomiyaha SODMA, Maxamuud Macalin Cabdulle ayaa maanta gaaray heshiis cusub kadib wada-hadallo ka qabsoomay xarunta SODMA.

Labada mas’uul ayaa ka wada-hadlay xaalada guud deegaanadii la xoreeyay iyo qorshayaasha la xiriira howlaha dib u xoreynta dhulka ay gacanta ku hayaan kooxda Al-Shabaab.

Intii uu kulanku socday, labada mas’uul waxay diiradda saareen sidii hay’adda maareynta masiibooyinka qaranka uga qayb qaadan lahayd gurmadka bini’aadannimo ee la gaarsiinayo deegaannada cusub ee la qorsheynayo in laga xoreeyo Al-Shabaab.

Waxaa la isku afgartay in hay’addu ay u diyaargarowdo sidii ay u gaarsiin lahayd gargaarka deg-degga ah goobahaas, isla markaana ay hoggaanka u noqon lahayd isku dubbaridka dhammaan howlaha bini’aadannimo.

Labada mas’uul waxay ku heshiiyeen in la sameeyo guddi farsamo oo kala matala taliska ciidanka xoogga dalka iyo hay’adda maareynta masiibooyinka qaranka.

Guddigaan ayaa si dhow uga wada-shaqeyn doona sidii loo fulin lahaa qorshayaasha gargaarka iyo taageerada loogu fidinayo dadka ku nool deegaannada la xoreeyay.

Dhinaca kale, Taliye Odowaa ayaa ka codsaday gudoomiyaha hay’adda SODMA in hay’addu ay ciidanka xoogga dalka ka caawiso sidii ay qayb uga noqon lahaayeen gaarsiinta gargaarka iyo caawinta dadka ku nool goobaha ugu daran ee ay ka jiraan xaaladaha adag.

Kulankan ayaa muujinaya muhiimadda iskaashiga wadajirka ah ee ka dhaxeeya hay’adaha dowladda, si loogu gurmado dadka Soomaaliyeed ee dhibaataysan, loona gaarsiiyo gargaar deg-deg ah xilliyada ay u baahan yihiin.

Mareykanka oo sheegtay duqeyntii ka dhacday Sanaag

0

Washington (Caasimada Online) – Taliska Ciidamada Mareykanka ee Qaaradda Afrika (AFRICOM) ayaa sheegtay mas’uuliyadda duqeyn culus oo 13-kii bishaan ka dhacday agagaarka degmada Badhan ee gobolka Sanaag, taas oo dhalisay khasaare leh dhimasho.

AFRICOM ayaa warsaxaafadeedka ay soo saartay ku sheegtay in weerarka uu u dhacay sidii loo qorsheeyay, isla markaana ay kala kaashatay Dawladda Federaalka Soomaaliya.

Sidoo kale, taliska ayaa xaqiijiyay in duqeyntaas lagu bartilmaameedsaday nin hubka ka iibiya kooxda Al-Shabaab, balse ma shaacin magaciisa iyo waxa uu qabanayay xilliga la dilay.

Sheegashada Mareykanka ayaa kusoo aadeyso, iyada oo isla maalintaas la dilay Caaqil Cumar Cabdullahi Cabdi oo kamid ahaa waxgaradka gobolka Sanaag, kaas oo gaarigiisa lagu dhuftay gantaallo, xilli uu kasoo baxay deegaanka Ceelbuh, kuna sii jeeday degmada Badhan ee gobolka Sanaag.

Cali Cabdullahi oo la dhashay marxuumka ayaa horay uga hadlay, sida ay wax u dhaceen waxaana uu sheegay in walaalkiis oo kaliya uu la socday gaariga, isla markaana lagu dhuftay 3 gantaal oo waa wayn.

Sidoo kale wuxuu intaas ku daray in dad reer miyi ah oo goobta ka ag dhawaa ay arkeen sida uu weerarka u dhacay, isla markaana uu xaqiijiyay in Caaqilka kaligii la beegsaday.

“Lafaha Caaqilka oo keli ah ayaan haynaa, cid kalena lama socon, weligiina xidhiidh lama yeelan kooxaha la raadinayo. Dowladda Puntland ayaan war cad ka sugeynaa,” ayuu yiri Cali Cabdullaahi.

Dhankeeda Puntland oo deegaanka ka arrimisa ayaa weli wadda baaris dheeraad ah oo ku aadan dhacdadaasi, waxayna warbixin hordhac ah ay horay ugu sheegtay in duqeynta dhacday lagu dilay nabadoonka, ayna meesha ugu tegtay maydka marxuumka iyo gaariga oo isku basbeelay.

Si kastaba, Dhacdadan waxay dhalisay isweydiin badan oo ku saabsan sababta gaariga Caaqilka loo bartilmaameedsaday, maadaama walaalkiis uu sheegay in uusan xiriir la lahayn kooxaha argagixisada.

Madaxweyne Xasan oo war kasoo saaray wadahadallada Jubbaland iyo Puntland

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo wareysi gaar ah siiyay Warbaahinta Alcarabiya ayaa ka hadlay arrimo ku aadan khilaafka siyaasadeed ee kala dhexeeya madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe.

Xasan Sheekh ayaa tilmaamay in Dawladda Federaalka ay waddo dadaal ku aadan sidii heshiis buuxa looga gaari lahaa khilaafka taagan, isaga oo xaqiijiyay in wada hadallo ay kula jiraan Jubbaland iyo Puntland

Madaxweynaha ayaa carrabka ku adkeeyay inay muhiim tahay in lasoo afjaro khilaafka siyaasadeed ee kala dhexeeya Jubbaland, wuxuuna qiray in la xallin doono kahor doorashooyinka dhacaya 2026-ka.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in heshiiskaas uu horseed u noqon doono in doorasho hufan oo wada ogol ah ay ka dhacdo Soomaaliya, ayna ka shaqeyn doonaan madaxda heer federaal iyo heer dowlad-goboleed intaba.

“Waxaan wada-hadal la wadnaa Puntland iyo Jubbaland, waxaana rajaynaynaa in arrinta Jubbaland la xalliyo ka hor inta aan la gaarin doorashooyinka deegaanka iyo kuwa qaranka, Wadahadalka iyo xiriirka waan sii wadaynaa, Puntland way ka warqabtaa arrintaas.” ayuu yiri Madaxweynuhu.

Sida ay horay u baahisay Caasimada Online, waxaa jira wada-hadallo hoose oo ay garwadeen ka tahay Kenya oo u bilowday Madaxweynaha Soomaaliya, ?Mudane Xasan Sheekh Maxamuud iyo hoggaamiyaha Jubbaland, Axmed Madoobe, si xal looga gaaro khilaafkooda.

Xogo hoose oo ay heshay Caasimada Online ayaa xilligaas ku warramay in khadka telefoonka ay ku wada-hadleen Xasan Sheekh iyo Axmed Madoobe. Wada-hadalkaas ayaa waxaa fududeeyay Taliyaha Sirdoonka Kenya Nuuradiin Yuusuf Xaaji.

Nuuradiin ayaa maalmo ka hor safar qarsoodi ah ku tagay Kismaayo, sida ay illo wareedyo si dhow ula socda arrintaan inoo xaqiijiyeen.

Labada mas’uul ayaa wada-hadalkooda u horeeyay ee ay ku qaateen taleefanka uu ahaa mid kooban, kaasi oo Taliyaha Sirdoonka Kenya ku doonayo inuu bilow u noqdo qaboojinta xiisada Jubbaland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Khilaafka Xasan Sheekh iyo Madoobe ayaa kasoo bilowday shirkii Madasha Wadatashiga Qaran ee bishii October 2024, markaas oo la isku mari waayey guddiga doorashada iyo in doorashooyinka qof iyo cod lagu soo doorto madaxda maamullada. Axmed Madoobe ayaa xilligaas ku dooday in doorashooyinka maamullada ay gooni u qabsadaan, halka Villa Soomaaliya ay ku adkeysaneysay hal guddi doorasho oo ay dowladda dhexe gacanta ku hayso inay qabtaan doorashada labada heer.

Tan iyo markaas wixii ka dambeeyay khhilaafka ayaa isku bedelay dagaallo culus oo ka dhacay Raaskambooni daba-yaaqadii 2024 iyo Beledxaawo Luuliyo 2025, taas oo keentay in ciidamo labada dhinac ah ay xadka Soomaaliya iyo Kenya ka tallaabaan.

Sanyare oo shaaciyay sabab yaab leh oo ka dambeysa ‘isqabad la’aanta’ Xasan iyo Xamza

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiladiif Muuse Nuur (Sanyare) oo ka tirsan Golaha Shacabka Soomaaliya ayaa u jawaabay Ra’iisul wasaare Xamza oo habeen hore si qoto dheer uga hadlay xiriirka kala dhexeeyo madaxweynihiisa, kadib markii su’aal xasaasi ah laga waydiiyay inay is qabtaan isaga iyo madaxweynaha oo uu khilaaf yimaado.

Xamza ayaa tilmaamay in mararka ay dhacdo in ay kala argti duwanaadaan isaga iyo madaxweynaha, balse uu tanaasulo, ama ay si hoose ku wada dhammeystaan doodooda.

“Aragti kala duwanaan way jireysaa marna ma dhacdo hal wax oo dhaco oo kulligeen isku aragti ka noqono ma jirto laakiin iyada oo nala ogeyn oo aan cidna na dhex dhexaadin aan xallino, waana sameynaa” ayuu yiri Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya.

Sidoo kale Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa shaaciyay in aysan qorshaha ugu jirin inuu isku soo taago xilka madaxweynaha Soomaaliya ee doorashada soo socota, sida horey uga dhacday doorashooyinkii lasoo maray ee dalka.

“Dhaqan ahaan anigu waa ka duwanahay dad badan. Aniga madaxweynihii i magacaabay islama sharaxayo, dadka oo dhan waa u sheegaa wey iska cadahay taasi,” ayuu yiri Xamza.

Intaa kadib Xildhibaan Cabdiladiif Muuse Nuur (Sanyare) oo u jawaabay Ra’iisul wasaaraha ayaa sheegay in Xamza uu ka tanaasulay awooddii uu siiyay Dastuurka, isla markaana halkii uu wax qaban lahaa uu indhaha ka fiirsaday qaladaadka madaxweynaha, sida uu hadalka u dhigay.

“Xamza Cabdi Bare, ayaa la weydiiyey  su’aal  ah, “Noo sheeg sirta ka dambaysa isqabad  la’aanta adiga iyo madaxweynaha. Balse Jawaabta saxda ah waa “inuu katanaasulay shaqadii dastuuriga ahayd ee uu qaranka u qaban lahaa oo dhan, wuxuuna indhaha kafiirsaday waxkasta oo uu khalday madaxweyne Xassan Sheekh”. ayuu yiri Sanayre.

Go’aanka Xamza uu qaatay ayaa ah mid wado cusub jeexaya, iyadoo dadka Soomaaliyeed ay hore u arkeen ra’iisul wasaare si weyn ula loolamay madaxweynihii magacaabay, taas oo dhaqan siyaasadeed ka noqotay Soomaaliya.

Si kastaba, Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre ayaa noqonaya ra’iisul wasaarihii ugu xilka dheeraa, markii dib loo eego taariikhda intii ay xafiiska joogeen ra’iisul wasaarayaashii Soomaaliya soo maray, taas oo sabab u ah kalsoonida uu Madaxweyne Xasan Sheekh ku qabo ra’iisul wasaarihiisa.

Horjoogihii Al-Shabaab ee Shabeellada Hoose oo la dilay

0

Afgooye (Caasimada Online) – Ciidamada dalka Uganda ee qaybta ka ah howlgalka AUSSOM ee ka socda Soomaaliya ayaa khaarijiyay horjoogihii Al-Shabaab u qaabilsanaa gobolka Shabeellaha Hoose, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay taliska ciidanka UPDF.

Magaca sarkaalka la dilay ayaa taliska waxa uu ku sheegay Cismaan Xuseen Buune, kaas oo lagu dilay howlgal ay ciidamada Uganda 14-kii bishaan ka fuliyeen aagga Buulo-mareer.

Waaxda Isgaarsiinta ee UPDF ayaa shaaca ka qaaday in horjoogaha lagu dilay weerar lama filaan ah oo ay ciidamadooda ku qaadeen, xilli uu ku sugnaa meel u dhow Buulo-Mareer oo ay fariisin ku leeyihiin ciidanka Uganda ee qaybta ka ah howlgalka taageerada Midowga Afrika

Sidoo kale, ciidamada Uganda ayaa intii uu socday howgalka gacanta ku dhigay bastoolad, boorso yar, durbaan iyo laba taleefoon gacmeed,iyo agab kale oo muhiim ah.

Taliska Ciidamada Uganda ayaa sidoo kale sheegay inay sii wadi doonaan howlgalladooda, ayna ka go’an tahay in la ciribtiro kooxaha argagixisada ee ku sugan halkaasi.

Maalmihii u dambeeyay ciidamada Uganda ayaa kasoo muuqday furimaha hore ee dagaalka, gaar ahaan Shabeellaha Hoose, iyaga oo la howlgalaya ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed oo ay si wadajir u fuliyeen dagaallo ay kasoo hooyeen guullo waa wayn.

Bishii hore ayay ahayd markii ciidamada Uganda oo kaashanaya kuwa Xoogga Dalka ay howlgal ballaaran oo xoreyn ah ay ku qabsadeen deegaanka Bariire, halkaas oo sidoo kale lagu dilay in ka badan 50 xubnood oo ka tirsan Shabaab, ayna ku jireen saraakiil sar sare.

Intii ay socdeel dagaalladaas waxaa sidoo kale ciidamadu ay qarxiyeen gaadiid ay qaraxyo kasoo buuxiyeen Al-Shabaab, kuwaas oo duqeyn lagu gubay.

Dowladda Federaalka ayaa haatan sii laba jibaartay dagaalka, waxaana la sii xoojiyay ciidamada ku sugan furimaha hore, kuwaas oo howlgaladii ugu dambeeyay kasoo hooyay guullo waa wayn.

Sawirro: Somaliland iyo Taiwan oo maanta qaaday tallaabo cusub + Ujeedka

0

Taipei (Caasimada Online) – Xukuumadaha Somaliland iyo Taiwan ayaa qaaday tallaabo kale oo ay ku xoojinayaan iskaashigooda maaliyadeed iyo midka dhinaca diblomaasiyadeed, kadib kulan gaar ah oo maanta dhex-maray Guddoomiyaha Bankiga Dhexe ee Somaliland, Cabdinaasir Axmed Xirsi iyo Wasiir-ku-xigeenka Arrimaha Dibadda ee Taiwan, Wu Chih-chung François oo ay wehlinayeen mas’uuliyiin kale oo sare sare.

Kulanka oo ahaa mid xasaasi ah ayaa waxaa labada dhinac ay diiadda ku saareen xoojinta xiriirka gaarka ah ee ka dhexeeya Somaliland iyo Taiwan, iyaga oo sidoo kale isla meel dhigay iskaashi cusub oo dhinacyada maaliyadda, ganacsiga iyo tiknolojiyadda ah.

Sidoo kale Bankiga Dhexe ee Somaliland iyo Hay’addaha dhinaca Maaliyada ee Taiwan ayaa dhawaan kala saxeexan doona heshiisyo is Af-garad (MoUs), sida lagu sheegay warsaxaafadeed kasoo baxay Somaliland oo lagu faah-faahiyay iskaashiga labada dhinac.

Hoos ka akhriso qoraalka oo dhammeystiran:-

𝐖𝐚𝐫-𝐒𝐚𝐱𝐚𝐚𝐟𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝: 𝐒𝐎𝐌𝐀𝐋𝐈𝐋𝐀𝐍𝐃 𝐈𝐘𝐎 𝐓𝐀𝐈𝐖𝐀𝐍 𝐎𝐎 𝐗𝐎𝐎𝐉𝐈𝐘𝐄𝐘 𝐈𝐒𝐊𝐀𝐀𝐒𝐇𝐈𝐆𝐀 𝐌𝐀𝐀𝐋𝐈𝐘𝐀𝐃𝐄𝐄𝐃 𝐈𝐘𝐎 𝐃𝐈𝐁𝐋𝐎𝐌𝐀𝐀𝐒𝐈𝐘𝐀𝐃𝐄𝐄𝐃

Taipei, Taiwan – Guddoomiyaha Baanka Dhexe ee Somaliland, Cabdinaasir Axmed Xirsi, ayaa  kulan heerkiisu sareeyo la  yeeshay Wasiir-ku-xigeenka Arrimaha Dibadda ee Taiwan, Ambassador Wu Chih-chung François, iyo mas’uuliyiin kale oo sare sare.

Kulanka ayaa daarnaa adkaynta xidhiidhka gaarka ah ee labada dal,  iyadoo labada dhinac-  Baanka Somaliland iyo Wasaaradda Arrimaha Dibada ee Taiwan weeyaane-   ay isla meel dhigeen iskaashi cusub oo dhinacyada Maaliyadda, Ganacsiga iyo Tignoolajiyada ah.

Guddoomiyaha Baanka Somaliland oo hadal ka jeediyey kulanka, waxa uu xusay kaalintii uu hore uga qaatay aasaaskii iskaashiga iyo xidhiidhka Somaliland iyo Taiwan sanadkii 2019 xiligaas oo uu ahaa agaasimaha guud ee wasaaradda arrimaha debedda ee somaliland, waxaana uu tilmaamay sida uu maanta u midho dhalay xidhiidhkaas labada dal oo ku dhisan kalsooni, is-ixtiraam iyo himilo wadaag.

Sidoo kale waxa uu tilaamay in Iskaashiga Maaliyadeed, ka ganacsi iyo tignoolajiyaduba ay muhiim u tahay koboca dhaqaale ee labada dal ee Somaliland iyo Taiwan.

Sidoo kale Guddoomiyaha Baanka Somaliland iyo weftigii uu hogaaminayey waxay booqdeen xarunta  dhexe ee Hay’adda Dhexe Caymiska Dhigaalka   ee Taiwan  (Central Deposit Insurance Corporation (CDIC), waxaana weftigta Somaliland  si diiran u soo dhaweeyey Mr. Tien-Mu Thomas Huang, oo ah Guddoomiyaha hay’ada CDIC, Madaxda fulinta Annie Cheng, iyo Guddoomiye ku-xigeenka fulinta Yvonne Y. Fan, kuwaas oo la wadaagay weftiga Somaliland khibraddooda ku saabsan Nidaamyada Caymiska Kaydka baananka iyo Hay’addaha Maaliyadeed ee kale si loo Maareeyo khataraha ke gedaaman, Labada dhinac waxay isku raaceen in la dardar-geliyo iskaashiga iyada oo loo marayo heshiish is af-garad (MoU)  oo dhex mara Baanka Somaliland iyo Hay’ada (CDIC).

Guddoomiyaha Baanku intii uu joogay Taiwan, waxa uu sidoo kale wada hadal la yeeshay

  1. Baanka Dhexe ee Taiwan (Central Bank of Taiwan).
  2. Hay’ada Korjoogtaynta Hay’addaha Maaliyadeed (Financial Supervisory Commission) (FSC) ee Taiwan,
  3. Hay’adda Caymiska Kaydka Dhexe ee Taiwan (CDIC)

Kulamadaas oo dhammaatood guul ku soo dhamaaday  waxa laysla iqaatay in ay sameeyaan dhinacyadu iskaashi ku salaysan Khibrad-wadaag, Taageero farsamo , Horumarinta kaabayaasha maaliyadeed  oo casri ah, iyo Fududeynta ku biirista Somaliland ee Nidaamyada Lacag-bixinta iyo is dhaafsiga lacagaha Caalamiga ah  ee SWIFT.

Baanka Dhexe ee Somaliland iyo Hay’addaha dhinaca Maaliyada ee Taiwan waxa  ay dhawaan kala saxeexan doona Heshiisyo  is Af-garad (MoUs), si loo rasmiyeyo  oo looga dhabeeyo ballan-qaadyadan iyo is-fahanka dhex maray labada dhinac,   Waxaana sida  ugu dhakhsaha badan  dhawaan la filayaa in Hay’adda Dhexe ee Caymiska Dhigaalka   ee Taiwan (CDIC) ay noqoto hay’addii ugu horraysay, taas oo gacan ka geysan doonta aasaasidda Nidaamka Caymiska Dhigaalka Somaliland, hadii Alle idmo.

Gebogabadii, Guddoomiyaha Baanka  Dhexe Somaliland  ayaa sheegay in iskaashigan uu yahay mid horseedi doona furfurnaan iyo in la horumariyo bahda  Maaliyaddda ee Somaliland, taas oo keeni doonta koboc dhaqaale oo waara.

Guddoomiyaha waxaa kulamada ku wehlinayey Safiirka Somaliland ee Taiwan Mudane Maxamuud Aadan Jaamac Galaal, , iyo Mudane Maxamuud Axmed Maxamed, Lataliyaha Sare ee Baanka Dhexe ee Somaliland.

ALLA MAHAD LEH

Ganacsade la sheegay inuu la dhuuntay canshuurta cusub ee DF oo la xukumay

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ganacsade Cabdullaahi Cismaan Maxamed oo loo haystay inuu la dhuuntay canshuurta Vat-ka ee dowladda Soomaaliya so rogtay ayaa maanta la xukumay.

Ninkan oo ka ganacsada waxyaalaha la isku qurxiyo ayaa dhawaan la horgeeyay Maxkamadda Gobolka Banaadir, taas oo ugu dambeyn maanta ku xukuntay ganaax lacageed, si waafaqsan xeerarka canshuuraha dalka

“Xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranka ayaa eedaysane Cabdullaahi Cismaan maxamed horgeeyey maxkamadda gobolka Banaadir, kadib markii xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranku uu ku soo eedeeyey in uu jabiyay kuna xad-gudbay shuruucda canshuurta dalka iyo habraacyada sharciga ee la xiriira canshuuraha,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed kasoo baxay xeer ilaalinta.

Waxa intaas lagu sii daray “Maxkamaddu marka ay dhagaysatay, kuna qancaday caddaymaha uu xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranku uu usoo gudbiyay ayay dembiile Cabdullaahi Cismaan Maxamed ku xukuntay ganaax lacageed si waafaqsan xeerarka canshuuraha dalka.”

Xeer ilaalinta ayaa shaacisay in dambiiile Cabdullaahi Cismaan Maxamed uu isku diiwaan-galiyay diiwaanka dambiyada, taas oo ka dhigan in diiwaankiisa u gashay inuu dambi ka galay dalkiisa.

Ganacsatada ayey si adag uga digtay u hoggaansanaan la’aanta shuruucda canshuuraha dalka, iyadoo xeer ilaalintu si cad u sheegtay in cidii u hoggaansami waydana la horgayn doono maxkamadda awoodda u leh.

“Haddii lagu helo dambigaas waxaa lagu diiwaan-galin doono diiwaanka dambiyada dalka, taas oo dhibaato weyn u keeni doonta ganacsigooda,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka kasoo baxay xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranka.

Muxuu madaxweyne Xasan ka yiri xiriirka Soomaaliya ee dalalka Masar iyo Itoobiya?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud oo wareysi siiyay Warbaahinta Alcarabiya ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xiriirka ay Soomaaliya la leedahay dalalka Itoobiya iyo Masar oo haatan isku haya biyo xireenka wabiga Nile.

Ugu horreyn Madaxweyne Xasan ayaa si qoto dheer uga hadlay mashruuca wayn ee biyo xireenka wabiga Nile iyo saameynta uu ku yeelan karo dalalka uu maro, isaga oo xusay in Soomaaliya ay mar kasta ilaalineyso dheelitirka xiriirka ay la leedahay wadamada gobolka.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale adkeeyay xiriirka Muqdisho iyo Addisba, wuxuuna carabka ku dhuftay in aanu saameyn doonin iskaashiga kale ee Soomaaliya kala dhexeeya Masar.

“Xiiriirka aan la leenahay Itoobiya kama hor imaanayo iskaashiga istaraatiijiga ah ee aan la leenahay Masar waxaan taageersanahay wada-hadallada la xiriira arrinta biyo xireenka” ayuu wareysiga ku yiri Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Masar ay Soomaaliya ka caawiso tababaridda ciidamada iyo bixinta saadka, taas ayuu ku tilmaamay in ay tahay calaamad muujineysa xiriir dhow oo aan ku xirneen khilaafka ka taagan biyo xireenka wabiga ee uu dhawaan ka qayb-galay.

Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa horay uga sii xeeladeystay carada Masar, wuxuuna lasii wadaagay qorshihiisa, gaar ahaan ka qayb-galka xafladda daah-furka biyo-xireenka GERD oo dhowaan qabsoontay.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sidoo kale Masar u sheegtay in ay weli u hayso ixtiraam, uuna iskaashigooda sii socon doono, kaas oo sii xoogeystay markii Itoobiya ay soo damaaacisay badda, markaas oo ay Qaahira garab istaag buuxa u muujisay Muqdisho.

Sidoo kale, inta ay socotay munaasabadda furitaanka biyo-xireenka wabiga Nile oo ay sidoo kale goobjoog ahaayeen madaxweynayaasha dalalka Jabuuti, Kenya iyo South Sudan ayaa waxaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu goobta ka sheegay in loo baahan yahay in la helo hab cadaalad iyo is ixtiraam ku dhisan maadaama kheyraadka biyaha dalalka qaarna uu u yahay badbaado, kuwa kalena uu tamar iyo horumar u yahay.

Si kastaba, Marka la eego duruufaha siyaasadeed iyo kuwa amni ee xiligan iyo danaha diblomaasiyadeedba ma sahlaneyn in Madaxweyne Xasan Sheekh diido casuumaada Itoobiya, maadaama maamulkiisu uu doonayo inuu u muujiyo saaxiibtinimo iyo kalsooni.