Washington (Caasimada Online) – Donald Trump ayaa mar kale loo doortay madaxweynaha cusub ee Mareykanka, wuxuuna ka adkaaday Kamala Harris oo ka socotay Xisbiga Dimuqraadiga, isaga oo sidaas ku noqday Madaxweynaha 47-aad ee dalkaasi.

Trump ayaa helay codadka ugu badan, waxaana meesha ka baxay awoodda maamul ee Xisbiga Dimuqraadiga.

Taageerayaashiisa ayaa dubro isugu soo baxay magaalooyinka waa wayn ee Mareykanka, iyaga oo sameynayo dabaal-degyo ay ku muujinayaan guusha Donald Trump.

Sidoo kale waxaa iska soo daba dhacayo farriimaha hambalyada ah ee loo dirayo Trump, waxaana hambalyeeyay madax kala duwan oo uu ku jiro madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh oo sheegay inuu rajeynayo in lasii wado iskaashiga labada dowladood.

“Waxaan kuugu hambalyeynayaa Mudane Donald Trump guushaada taariikhiga ah ee doorashada Mareykanka. Waxaan rajeynayaa inaan sii wadno iskaashiga xooggan ee labadeenna wadan, si loo horumariyo nabadda, amniga, iyo horumarka” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Madaxda kale ee caalamka ee hamblayada diray waxaa kamid ah ra’iisul wasaare Israel Benjamin Netanyahu “Mudane Donald & Marwo Melania Trump, hambalyo, taariikh weyn oo dib usoo laabasho ah, dib ugu soo noqoshadiina aqalka Cad waxa ay aasaas u tahay Ameerika awood leh oo xulufo la noqota Israa’iil, Benjamin iyo Sara Netanyahu” ayuu yiri.

Dhankooda hoggaamiyeyaasha dalalka Yurub, Afrika iyo Asia ayaa iyahina tahniyado u direy Donald Trump, iyaga oo ku boorrinaya in uu horseedo nabad iyo xasillooni.

Ceeldheer (Caasimada Online) – Wararka nagaa soo gaaraya gobolka Galgaduud ayaa sheegaya in maanta ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka ay weerar culus ku qaadeen xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab oo ku sugaan  aagga degmada Ceeldheer.

Ciidamada huwanta ayaa si wadajir ah duulaan ugu qaaday Al-Shabaab, waxayna isku fidiyeen deegaano ay ka mid yihiin Maraayga Oomane iyo Isgoyska Macallin Abuukar oo dhaca bariga Galgaduud, halkaas oo ay isku uruursanayeen xubno ka tirsan Khawaarijta.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in howlgalka uu xigay dagaal toos ah oo dhex-maray labada dhinac, kaas oo saacado qaatay balse ma cadda khasaaraha ka dhashay.

Saraakiil ka tirsan milatariga Sooaaliya oo ka hadlay dagaalka ayaa sheegay iay gubeen gaari Cabdib Bile ah iyo mooto ay lahaayeen maleeshiyaadka Al-Shabaab, waxayna intaasi kusii dareen inay sii wadi doonaan dhaq-dhaqaaqyada ay ka wadaan halkaasi.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana deegaannada lagu dagaalamay gaaray ciidamo horleh oo gurmad ah, si dhulkaasi looga saaro Al-Shabaab.

Dhanka kale ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay kooxda Al-Shabaab oo ku aadan howlgalkaasi ee ay guulaha ka sheegteen ciidamada Xoogga dalka iyo Macawiisleyda.

Maalmihii lasoo dhaafay ayaa waxaa gobollada dhexe ee dalka ka socday dagaallo ka dhan ah Al-Shabaab oo lagu xoreeyay magaalooyin waa wayn oo ka tirsan maamulka Galmudug.

Berlin (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo haatan ku sugan dalka Jarmalka ayaa kulan gaar ah Berlin kula yeeshay Chancellor-ka dalkaasi, Mudane Olaf Scholz oo ay ka wada-hadleen arrimo kala duwan oo ku saabsan iskaashiga labada dawladood iyo xaaladda qaxootiga Soomaaliyeed.

Inta uu socday kulanka ayaa waxaa diiradda lagu saaray danaha labada dal iyo joogteynta iskaashiga dhinacyada; cimillada, horumarinta dhaqaalaha, taageeridda dadaalka DFS ee la wareegidda mas’uuliyadda amniga ka dib dhammaadka hawlgalka ATMIS, tababbarista iyo tayaynta ciidankw Booliska Soomaaliyeed si ay ugu filnaadaan xaqiijinta nabadgeliyada dalka, iyo arrimaha kale ee ahmiyadda weyn u leh geeddi-socodka dawlad-dhiska Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa kulanka lagu soo qaaday xaaladda qaxootiga Soomaaliyeed ee ku sugan gudaha waddanka Jarmalka, iyada oo labada dhinac is weydaarsadeen sidii xal loogu helaa dhibaatooyinka ay wajahayaan muwaadiinta Soomaaliyeed ee ku sugan gudaha dalkaasi.

Chancellorka Jarmalka oo madasha ka hadlay ayaa sheegay in Soomaali kummaanaan gaaraysa ay qeyb ka yihiin dadka magangalyada ka helay Jarmalka, kuwaas oo hadda kaalin wanaagsan ku leh horumarka iyo wada-noolashaha guud ee bulsho-weynta dalkaas.

Olaf Scholz ayaa sidoo kale intaasi kusii daray in ay jiraan tiro aad u yar oo muhaajiriin Soomaaliyeed ah oo sharc idarro ku jooga dalka ka dib markii ay dambiyo galeen oo sidaas ay ku lumiyeen xuquuqdii magangalyo.

Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo isna soo hadal qaaday arrinta qaxootiga ayaa meesha ka saaray cabsida ay qabaan muwaadiniinta Soomaaliyeed ee ku nool Jarmalka, wuxuuna sheegay in dowladdiisu danaynayso in dadka Soomaaliyeed ee qaxootiga ah ay helaan xuquuqda caalamiga ah ee ay ku leeyihiin shuruucda magangalyo-doonka, isaga oo caddeeyay in aysan jirin baahi loo qabo dib-u-celin qasab ah, balse qofkii si sharci ah u lumiya xuquuq magangaliyo ee iskiis u doonaya in uu dib u soo gurya-noqdo ay mar kasta u furan tahay in uu dalkiisa iyo dadkiisa ku soo laabto.

Xasan Sheekh ayaa sidoo kale boggaadiyay kaalinta Jarmalka ee soo-dhawaynta iyo fursad-siinta qaxootiga Soomaaliyeed, maadaama ay qaabileen Soomaali badan.

Ugu dambeyn, kulankan oo qeyb ka ahaa booqasho rasmi ah oo uu Madaxweyne Xasan ku joogo Jarmalka ayaa ku soo dhammaaday is-afgarad dhabbaha u xaaraya sii-joogteynta wada-shaqaynta labada dal oo ah mid ka tamar-qaadaya xiriirka saaxiibtinimo ee soo jireenka ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa joogsatay toogashadii ay fuli jireen maxkamadaha dalka, markii la xukumo dambiilaha, hal sabab darteed, waxaana arrintaan baaritaan ku sameysay Caasimada Online.

Dhowrkii bilood ee lasoo dhaafay waxaa joogsaday fulinta kiisaskii dilka ahaa ee maxkamadaha dalka ay ku fuliyeen dambiilayaasha lagu xukumo in la qosaaso, si looga oofiyo dunuubta ay galeen.

Ragga xabsiyada ku jira ee lagu xukumay in tiirka la geeyo, balse la waayey meel lagu toogto waxaa ka mid ah, Taliyihii Booliska Degmada Heliwaa Cabdifitaax Qoslaaye iyo Qoonr oo askartiisa ka tirsanaa oo qaab bahalnimo ah u dilay ganacsade Abuukar Kaabax oo ahaa wiil dhalinyaro ah oo nolol wanaagsan ku heystay Muqdisho.

Sidoo kale waxaa kamid ah Sayid-cali Macalin Daa’uud oo lagu helay inuu xaaskiisii gubay oo dilay iyo tobanaan Shabaab ah oo dad badan laayey, dilna lagu xukumay.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, arrintaan waxaa sabab u ah in la waayey goob lagu toogto, laguna aaso, xugmanayaasha ku jira xabsiyada Muqdisho ee geystay dilalka iyo dunuubta bareerka ah.

Dowladda Soomaaliya ayaa la wareegtay dhulkii Iskuul Buluusiya ee xeebta degmada Xamarjajab, halkaas oo tiirka toogashada iyo qabuuraha lagu aaso meydadka ay ku yaaleen.

Dowladda ayaa derbi ku wareejisay dhulkaas, kana soo fogtay dadkii ku aasnaa, in kastoo aan dhulkaas weli laga faa’iideysan, hadana waxaa caqabad adag kala kulmay maxkamadaha dalka oo dembiilayaal badan ay xabsiyada ugu jiraan.

Saraakiil ka tirsan maxkamadaha dalka ayaa Caasimada Online u sheegay in ilaa madaxweyne Xasan Sheekh, maamulka gobolka Banaadir iyo hey’adaha kale ee dowladda ay kala hadleen, balse ilaa hadda aan la helin dhul u diyaarsan ama loo diyaariyey in lagu fuliyo xukunada dilka ah.

Maxkamadda Ciidamada ayaan ogaanay inay codsatay in la siiyo qeyb kamid ah fagaarihii toogashada ee dowladdu la wareegtay, balse waa laga diiday, waxaana la waayey dhul kale oo amaan ah oo lagu toogto dembiilayaasha, laguna aaso meydkooda.

Waxaa la go’aansaday in dambiilayaasha xabsiyada lagu sii hayo ilaa inta laga helayo goob munaasab ah oo lagu toogto, taasina waa khatar kale, maadaama xubnaha qaar ay suurtagal tahay inay xabsiyada ka baxsadaan ama dad kale dilaan oo dagaalamaan, sida marar horaba dhacday.

Brussels (Caasimada Online) – Waxaa si habsami leh magaalada Brussels uga biloowday dhagaysiga baarlamaanka Yurub ee ansixinta ee Golaha Maamulka ee Midoowga Yurub, kuwaas oo shanta sano ee soo socota majaraha u hayn doona siyaasadda Yurub.

Xoghayeyaasha kala duwan ayaa mid mid u hor imanaya guddiyada baarlamaanka Yurub , iyaga oo marka hore jeedinaya qorshahooda waxqabad ee shanta sano, kadibna ka jawaanaya suaalo ay xildhibaanada weeydiinayaan.

Waxaan goobjoog ka ahayn ansixinta Mudane Micheal McGarth oo ah xoghayaha magacaaban ee Dimoqoraadiyadda , Caddaaladda iyo Sharciga .

Khudbad dhinacyo badan taabanaysa oo uu jeediyay ayuu sheegay in qorshihiisa ay saldhig u noqon doonaan illaalinta dhammaan xoriyadaha,  oo ay ku jirto tan saxaafadda , la dagaalanka dambiyada iyo illaalinta danaha shacabka Yurub ee dhanka badeeco iibsiga,  gaar ahaan in ay helaan badeeco bad qabka,  lagana hortago dhammaan badeecooyinka banaanka ka imanaya ee aysan tayadooda fiicnayn.

Waxa kale oo uu ka hadlay isticmaalka internetka iyo Baraha Bulshada , oo uu sheegay in sharciyo laga soo saarayo si hoos loogu dhigo halista ay da’ yarta kala kulmaan. Waxa uu sheegay in la dabogeli doono dadka caanka ah ee badeeco ama waxyaabo aan badqabkooda la hubin dadka ku dhiirogaliya in ay iibsadaan.

Dalalka Midoowga Yurub ka tirsan ayuu sheegay in lacagaha la siinayo lagu xirayo shuruud ah u hoggaansanaanta sharciga iyo kala dambeynta,  isaga oo farta ku fiiqay dalalka qaxootiga ula dhaqma sida xun ama ka gaabiya waajibaadkooda ka saaran dadka soogalootiga ah.

Markii uu soo dhamaaday fadhigii baarlamaanka,  ayuu Mudane McGarth warbaahinta kula hadlay banaanka , wuxuuna sheegay in uu rejo fiican ka qabo in la ansixiyo.

Midoowga Yurub ayaa leh 27 xoghaye, 8 madaxweyne ku xigeen iyo madaxweynaha oo gaar loo doorto. Marka mid mid ay guddiyada u ansixiyaan,  ayaa haddame iyaga oo isku duuban uu baarlamaanka wadajir u ansixinayaa.

Waa galaha ugu sareeya Yurub ee gaara go’aanada waaweyn, islamarkaasna u xilsaaran fulinta xeerarka iyo qaraarada baarlamaanka Yurub uu soo saaro. Waxay saamayn toos ah ku leeyihiin siyaasadda , dhaqaalaha iyo amniga dunida oo dhan.

Mudane McGarth ayaa muddo 17 sano ah kasoo mid ahaa baarlamaanka Ireland,  isaga oo mar noqday wasiirka maaliyadda,  wuxuuna sheegay in qibradiisa shaqo ay ka caawin doonto gudashada xilka.

Muqdisho (Caasimada Online) –Munaasabad kooban oo maanta lagu qabtay magaalada Muqdisho ayaa waxaa si wadajir ah loogu saxiixay heshiis Dowladda Soomaaliya looga cafiyay in ka badan $1 Bilyan oo Dollarka Mareykanka ah.

Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya Biixi Imaan Cige iyo Safiirka Dowladda Mareykanka ee Soomaaliya Richard H. Riley ayaa si wadajir ah heshiiskaan ugu kala saxiixday xarunta Safaaradda Mareykanka ee Muqdisho.

Heshiiskaan taariikhiga ah ee Dowladda Mareykanka uga caafisay Soomaaliya Deymihii ay ku lehayd ayaa daba socda, kadib markii bishii March ay Soomaaliya ka cafiyeen Deymihii lagu lahaa Soomaaliya dalalka Naaadiga Paris club, Ruushka, iyo dalalka kale oo badan.

Arrintaan ayaa sidoo kale qeyb ka ah dadaaladii hannaanka Deyn Cafinta Soomaaliya ee in muddo ah Dowladda Federaalka Soomaaliya soo wadday.

Saxiixa heshiiska kadib, waxaa Warbaahinta si wadajir ah ula hadlay Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya iyo Safiirka Dowaldda Mareykanka ee Soomaaliya, iyagoo sheegay in heshiiskaan uu yahay mid taariikhi ah, oo Soomaaliya  fursad muhiim ah siinaya.

“Waxa aan maanta magaalada Muqdisho uga dhawaaqay dhammaystirka heshiiska Deyn Cafinta ee Dowladda Mareykanka isaga oo uu i weheliyo Danjiraha Dowladda Mareykanka ee Soomaaliya, Richard H. Riley. Wadarta guud ee deynta Dowladda Mareykanka ay maanta Soomaaliya ka cafisay ayaa ah, $1 billion (1 bilyan) oo doollarka Mareykanka ah” ayuu yiri Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya.

Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya Biixi Imaan Cige ayaa uga mahadceliyay Dowladda Mareykanka iyo Shacabka Mareykanka taageerada muhiimka ah ay siiyaan Soomaaliya ee dhanka horumarinta dhaqaalaha iyo dib-u-habaynta hannaanka Maaliyadda dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta saanad milatari oo leh noocyo duwan kala wareegtay Ururka Midowga Yurub, kadib munaasabad ballaaran oo maanta ka dhacday gudaha magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

Wasiiru dowlaha wasaaradda gaashaandhigga Soomaaliya, Xildhibaan Cumar Cali Cabdi oo la wareegay saanaddan ayaa faah-faahin ka bixiyay, wuxuuna sheegay inay ka kooban tahay dhowr nooc, sida gaadiidka xamuulka ee ay adeegsadaan ciidamada qalabka sida.

Agabka milatari ee ay maanta dowladda la wareegtay waxaa kale oo kamid ah qalabka ka hortegga miinooyinka iyo kuwo caafimaad oo loogu talagalay ciidamada Xoogga dalka.

“Halkan waxaan maanta kula wareegeynaa qalab muhiim u ah ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed oo ay ku jiraan gaadiidka waa wayn ee xamuulka qaada, sidoo kale ay ku jiraan qalabkii caafimaadka oo dagaallada lagu galayay” ayuu yiri Wasiir Cumar Cali Cabdi.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Waxaa kale oo alaabta aan la wareegnay ku jiro qalabka miinooyinka, intaan waa kasii badan qalabka laakiin waa tusaale inta aan soo bandhigtay”.

Wasiiru dowlaha wasaaradda gaashaandhigga oo hadalkiisa sii wata ayaa Midowga Yurub uga mahadceliyay taageerada ay marweliba la garab taagan yihiin ciidamada Soomaaliya.

“EU-da sida aad ogtihiin Soomaaliya wax badan ayay garab siisay haddii ay ahaan lahayd tababarrada ciidamada iyo qalabeyntooda, waana uga mahadcelineynaa” ayuu ku daray.

Muddooyinkii lasoo dhaafay dowladda Soomaaliya ayaa heleysay kaalmo milatari oo caalami ah, waxaana dhawaan ay la wareegtay markab hub siday oo ay usoo dirtay Masar.

Dhammaan tallaabooyinka ayaa kusoo beegmaya, kadib qaadistii cunaqabateynta hubka ee muddada dheer saarneyd Soomaaliya, taas oo ugu dambeyn guul wayn laga gaaray.

Afgooye (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeelaha Hoose ayaa sheegaya in maanta diyaarad nooca dagaalka ah ay ku dhacday duleedka degmada Qoryooley, gaar ahaan tuulo ay maamulaan maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab.

Xog heshay Caasimada Online ayaa ku warrameysa in diyaaradda ay ahayd Drone  siday gantaallo waxayna ku dhacday tuulo lagu magacaabo Farsooley, oo ay gacanta ku heyso Al-Shabaab.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in diyaaraddan ay leedahay dowladda Turkiga oo kamid ah dalalka waa weyn ee taageerada milatari siiya dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Macluumaadka la helayo ayaa muujinayo in Al-Shabaab ay gacan gashay diyaaradda iyo agabkii ay sidday, inkastoo ay ahayd nooca yaryarka ee loo adeegsado duqeymaha.

Illaa iyo hadda ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay dowladda Soomaaliya iyo Turkiga oo ku aadan diyaaradda ku dhacday tuulada Farsooley oo ku dhow degmada Qoryooley.

Turkiga ayaa indhowaanahan ka qayb-qaadanayay dagaalka Al-Shabaab, waxaana diyaaradihiisa dagaalka ay duqeymo ka wadeen koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Si kastaba, ma’aha diyaaraddii ugu horreysay oo ku dhacda dhul ay maamulaan Al-Shabaab, waxaana dhacdooyin soo laa laabtay oo su’aallo iyo shaki xoogan dhaliyay.

Berlin (Caasimada Online) – Wafdi uu hogaaminaayo Madaxweynaha Soomaaliya Dr. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta si diiran loogu soo dhaweeyey magaalada Berlin ee caasimadda dalka Jarmalka.

Safarka madaxweynaha Soomaaliya ee Berlin ayaa yimid kadib markii uu martiqaad ka helay ra’iisul wasaaraha Jarmalka Mr, Olaf Scholz.

Madaxweyne Xasan ayaa kulamo muhiim ah la qaadan doono ra’iisul wasaaraha dalka Jarmalka Olaf Scholz, iyaga oo ka wada-hadli doono xiriirka soo jireenka ah ee Soomaaliya ee Jarmalka.

Sidoo kale waxay labada masuul kulankooda diirada ku saari doonaan sida dib u soo nooleynta mashaariicdii farsamada gacanta, isbedelka cimilada, horumarnita booliska Soomaaliyeed iyo howlgalka cusub ee Midowga Afrika iyo arimo kale.

Sidoo kale madaxweynaha Soomaaliya ayaa ka qeyb-galayo Shirweynaha maalgashiga Afrika iyo Jarmalka, oo muhiimad gaar ah u leh maalgashiga Soomaaliya, maadaama dalkeenu labadii sano ee la soo dhaafay ku guuleysatay arimaha deyn cafinta, la dagaalanka argagixsada, ku biirista ururka iskaashiga Bariga Afrika.

Soomaaliya iyo Jarmalka ayaa leh taariikh soo jireen ah, waxa uuna safarka madaxweynaha door weyn ka qaadanayaa iskaashiga Jarmalka oo ah dal muhiim u ah Soomaaliya taageerada tooska iyo midda Midowga Yurub.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta afar diyaaradood u dirtay magaalada Baydhabo ee xarunta KMG ee maamulka Koonfut Galbeed.

Diyaaradahan oo sida shixnado gargaar mucaawino ah ayaa waxaa maanta garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho ka dirtay hay’adda maareynta musiibooyinka qaran ee SODMA, taas oo dowladda federaalka u qaabilsan arrimaha gargaarka iyo taakuleynta.

Ujeedka gargarkaan ayaa lagu sheegay in shacabka magaladaas uga gaashaantaan abaarta cabsida laga qabo, waxaana hore gargarkaan Soomaaliya ugu deeqay dowladda Shiinaha.

Agasimaha waaxda gargaarka SODMA Sahra Cali Yuusuf oo warbaahinta kula hadashay gudaha garoonka Aadan Cadde ayaa sheegtay in gargaarkan looga jawaabayo baaqii madaxda qaranka iyo guddoomiyaha hay’adda maareynta musiibooyinka qaranka.

“Waxaan halkan maanta ka dirnay afar flight oo aan u dirnay degmada Baydhabo, iyada oo aan ka jawaabeyno baaqii naga soo gaaraya madaxda qaranka iyo shacabka ku dhaqan degmada Baydhabo, iyadoo laga digayo abaaraha ba’an ee hadda la saadaalinayo,” ayey tiri Marwo Sahra Cali

Waxay intaas kusii dartay “Waxaan rajeynaynaa in ay sii socon doonaan baaqyada iyo ka jawaabitaanka hay’adda maareynta masiibooyinka, iyada oo marwalba u taagan inay gargaar bini’aadannimo gaarsiiso dadka Soomaaliyeed ee inta badan abaaraha iyo ilinadu ku habsadaan.”

Tan ayaa bilow u ah ka jawaabida xaaladda ka taagan Baydhabo iyo in shacabkeeda helaan gargaar deg-deg ah, si looga gaashaanto abaarta laga cabsi qabo, sida ay sheegtay hay’adda SODMA, oo ayadu dowladda federaalka Soomaaliya ugu xilsaaran howlahaan.

Marka (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeelaha Hoose ayaa sheegaya in maanta ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ay howlgallo culus oo ka dhan ah maleeshiyaadka Al-Shabaab ka sameeyeen deegaano ka tirsan gobolkaasi, kuwaas oo ay guullo ka sheegatay dowladda Soomaaliya.

Howlgallada oo ahaa kuwa qorsheysan ayaa si gaar ah looga fuliyay deegaano dhowr ah, waxaana kamid ah Jeeroow, Atuunyo, Libsoome, Safaari, Mudulow iyo kuwa kale

Howlgalladan ayaa waxaa horkacayay taliyaha ururka 26-aad ee guutada 6-aad G/Le Faarax Maxamuud Xersi oo uu wehliyo taliyaha gorinta 1-aad Dhamme Cabdisalaam Aadan Cali, waxaana khasaaro lixaad leh lagu gaarsiiyay Al-Shabaab, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay dowladda Soomaaliya.

“Geesiyaasha Ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed ayaa Howlgallo Khasaaro lagu gaarsiiyey Khawaarijta ka sameeyey deegaano ka tirsan Gobolka Shabeellaha Hoose.” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana haatan dhaq-dhaqaaqyo xoogan ciidamadu ay ka wadaan deegaanada ay maanta gaareen, si ay u xaqiijiyaan amniga.

Dhinaca kale, ma jiro illaa iyo hadda wax war ah oo kasoo baxay kooxda Al-Shabaab oo ku aadan howlgalka maanta ee ay guulaha ka sheegteen ciidamada Xoogga dalka.

Shabeelaha Hoose ayaa kamid ah meelaha ay ku xoogan yihiin Khawaarijta, waxaana howlgallo ka wada ciidamada dowladda Soomaaliya, si looga xoreeyo gobolkaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ku-simaha madaxweynaha ahna guddoomiyaha Golaha Shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya Sheekh Aadan Madoobe ayaa maanta xafiiskiisa kulan kula qaatay safiirka dowladda Ingiriiska u fadhiya Soomaaliya Mike Nithavrianakis.

Guddoomiye Aadan Madoobe iyo safiirka dowladda Ingiriiska ayaa kulankooda uga wada-hadlay xoojinta xiriirka labada waddan, sida lagu yiri qoraal kasoo baxay xafiiska guddoonka barlamaanka.

Danjirahe Mike Nithavrianakis ayaa sheegay in dowladda Ingiriiska ay ku faraxsan tahay xiriirka wanaagsan ee ka dhaxeeya Ingiriiska iyo Soomaaliya, wuxuuna Golaha Shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya ugu hambalyeeyay ansixinta shuruucda muhiimka u ah dowladnimada Soomaaliya iyo sidoo kale ansixinta miisaaniyadda qaranka ee 2025, oo uu shalay ansixiyay baarlamaanka labadiisa aqal, sida lagu yiri qoraalka.

Dhinaca kale, safiirka dowladda Ingiriiska ee Soomaaliya ayaa sheegay in dowladiisa ay soo dhoweyneyso dimuqraadiyadda iyo qorshaha dowladda Soomaaliya ay wado ee ah in dalka ay ka dhacdo doorasho qof iyo cod ah.

Ku-simaha madaxweynaha ahna guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Madoobe ayaa safiirka ku bogaadiyay taageeradda dhinacyada kala duwan leh oo ay dowladda Ingiriiska la garab taagantahay dowladda Soomaaliya.

Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa dhankiisa sheegay in dowladda Soomaaliyeed ay horumaro la taaban karo ka sameysay dhinacyada siyaasadda, amniga, dhaqaalaha iyo sidoo kale dagaalka dalka looga ciribtirayo kooxaha argagixisada.

London (Caasimada Online) – Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag) ayaa ka qeyb-galay shirka guud ee 92-aad ee INTERPOL oo ka dhacay magaalada Glasgow ee dalka UK.

Shirkaan ayaa looga hadlay muhiimadda iskaashiga caalamiga ah ee dhinacyada amniga iyo la-dagaalanka argagixisada.

Wasiirka amniga Soomaaliya ayaa halkaasi ka sheegay in wada-shaqeynta booliska caalamka ay tahay mid fure u ah nabad-gelyada iyo xasilloonida.

Waxa uu intaas kusii daray in Soomaaliya ay diyaar u tahay inay door muhiim ah ka qaadato iskaashigan si loo xaqiijiyo amniga caalamka oo dhan.

Wasiirka ayaa sidoo kale ka hadlay horumarka laga gaaray dhanka tiknoolajiyada amniga, gaar ahaan tiknoolajiyada biometirka iyo sirdoonka macmalka ah (AI), kuwaas oo dalalka caalamka ay si wadajir ah ugu shaqeynayaan horumarintooda.

Wasiir Fartaag ayaa sheegay in tiknoolajiyadan casriga ah ay muhiim u tahay ka hortagga dambiyada caalamiga ah, isla markaana ay kaalin weyn ka qaadan karto sugidda amniga gudaha ee Soomaaliya iyo guud ahaan caalamka.

Intii uu ka hadlayay shirka wasiirka amniga wuxuu soo dhaweeyay tallaabooyinka ay INTERPOL qaadeyso ee lagu xoojinayo awoodaha booliska caalamka iyo wada-shaqeynta dhinacyada caafimaadka iyo ka hortagga dambiyada khatarta leh.

Waxa kale oo ugu baaqay dalalka ka qeybgalay shirka in la xoojiyo xeerarka iyo nidaamyada is-dhaafsiga macluumaadka si loo gaaro hab amni oo loo dhan yahay oo waara, kaas oo u adeegaya bulshooyinka caalamka si hufan oo nabad ah.

Hadalka wasiirka ayaa wuxuu diiradda u saaray muhiimadda wada-shaqeynta caalamiga ah, horumarinta tiknoolajiyada casriga ah ee amniga, iyo isku xirnaanta booliska caalamka si loo xaqiijiyo amni iyo xasillooni waarta.

Kismaayo (Caasimada Online) –Madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe ayaa caawa kashifay qorshe uu wado madaxweyne Xasan Sheekh oo safar aan la shaacin dalka uga maqan.

Madaxweynaha Jubaland ayaa sheegay in maanta uu magaalada Kismaayo ku qaabilay wafdi dhexdhexaadiyayaal ah oo ka socoday Dowladda Kenya.

Wuxuu sheegay in wadfigaas uu soo diray Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo Kenya ka codsaday inay ka shaqeeyaan sidii xal loogu heli lahaa khilaafka u dhexeeya Jubaland iyo dowladda federaalka.

“Madaxweynaha Jubaland Mudane Axmed Maxamed Islaam ayaa maanta Magaalada Kismaayo ku qaabilay wafdi dhexdhexaadiyayaal ah oo ka socoday Dowladda Kenya isla Markana Madaxweynaha Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud  uu ka codsaday inay ka shaqeeyaan sidii xal loogu heli lahaa khilaafka u dhexeeya Jubaland iyo DFS,” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay xafiiska Axmed Madoobe.

Wafdigaan waxaa hoggaaminaya Xoghayihii hore ee fulinta IGAD, Amb. Maxbuub Macalin, Ergeygii hore ee IGAD u qaabilsanaa Soomaaliya Maxamed Cabdi Afeey iyo senatorkii hore ee ismaamulka Wajeer Cabdiraxmaan Colow.

Madaxtooyada Jubbaland ayaa sidoo kale baahisay sawirrada xubnaha wafdigaan, arrintaan ayaa uga sii dari karta xiisadda Jubbaland iyo dowladda federaalka, maadaama uu Axmed Madoobe banaanka soo dhigay arrin la doonayey in si hoose loo xaliyo.

Dadka falanqeeya siyaasadda Soomaaliya ayaa arrintaan ku macneeyey in Axmed Madoobe uusan hadda diyaar u aheyn in la xaliyo xiisadda kala dhaxeysa dowladda federaalka, isla markaana ay ka go’antahay  in doorasho dadban uu qabsado inta aan la xalin xiisadda kala dhexeysa dowladda federaalka.