Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya Biixi Imaan Cige oo Wariyeyaasha u qabtay shir jaraa’id ayaa ka warbixiyay shir gaar ah oo ka dhacay dekedda Muqdisho, kaas oo ay isugu yimaadeen madaxda wasaaradda maaliyadda, maamulka dekedda iyo taliyeyaasha Booliska iyo Nabad-sugidda, ayada oo looga hadlay wax ka qabashada cabashooyinka ay dowladda u gudbiyeen ganacsatada Soomaaliyeed.

Biixi Iimaan Cige ayaa shaaca ka qaaday in shirkooda ay diiradda ku saareen dhammaan culaysyadii ay ka cawdeen ganacsatada ee ka jiray dekedda, ayna xalliyeen.

“Culaysyadii ay soo gudbiyeen ganacsatada Soomaaliyeed sidii loo furdaamin lahaa ayaa qaybtii koowaad in la fuliyo ayaan halkan u nimid runtii si aad iyo aad u qurux badan ayay noogu dhammaatay” ayuu yiri wasiirka maaliyadda xukuumadda Soomaaliya.

Wasiirka ayaa tilmaamay in meelaha cabashada laga keenay ay kamid ahayd konteenar jabinta oo lacago lagu qaadi jiray, wuxuuna sheegay in haatan meesha laga saaray.

“Meelaha ugu muhiimsan ee ay ganacsatadu ka cawdeen ee culayska ku haya runtii habsami u socodkii shaqada dekedda ayaa la’iska warsaday,waxaa kow ka ah arimaha la xiriiray konteenar jabinta oo culays uu ka jiray oo sidii loo xallin lahaa meel la’isla dhigay, maanta laga bilaabana aanay ka imaaneyn wax culays ah” ayuu sii raaciyay.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray “Culaysyadii dhaqaale ee halkaas lagu tuhunsanaa dhammaantood meesha laga saaray”.

Sidoo kale wuxuu wasiirku hoosta ka xariiqay in wadatashi dheer kadib la xaliyay dhammaan cabashooyinkii ay ka qabeen ganacsatada arrimaha ID-ga, balse qaabka loo xaliyay iyo sida uu noqon doono ay dib ka soo sheegi doonaan maamulka dekedda.

Dhinaca kale wasiirka maaliyadda oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay in gebi ahaan meesha laga saaray lacagihii laga qaadi jiray gaadiidka ganacsatada u raran ee ka baxa koontaroolada ku yaalla duleedka Muqdisho, sida Ex-koontarool Balcad iyo kan Afgooye.

“Culaysyada jiray ee canshuurta la xiriiray waxaa kamid ah lacagaha laga qaado dadka ganacsatada ah ee gawaarida rarta ee raba inay alaabtooda magaalada kala baxaan ama haka baxaan Ex-koontarool Balcad ama Ex-koontarool Afgooye oo iyagana lacag laga qaadi jiray lacagtaasna waa la joojiyay,” ayuu hadalkiisa kusoo gabagabeeyay wasiirku.

Arrintan ayaa kusoo aadeyso, xilli shalay magaalada Muqdisho ay ka bilaabatay qaadista canshuurta libka oo dhan 5%, taas oo keentay cabashooyinka ay haatan soo gudbiyeen ganacsatada oo indhowaanahan diidanaa go’aannada kasoo baxay dowladda dhexe.

Muqdisho (Caasimada Online) – Kulan ay maanta yeesheen maamulka Gobolka Banaadir, Wasaaradda Gaadiidka iyo tan Maaliyadda ayaa lagu fududeeyey habraacyada qaadashada ruqsadda wadista Mooto Bajaaj-ta ka howlgasha Muqdisho, kadib saddex maalmood oo banaanbax ay dhigayeen dhalinyarada ku shaqeysata Bajaaj-ta.

Afhayeenka maamulka gobolka Banaadir oo garbihiisa ay taagan yihiin duqa Muqdisho iyo wasiirka gaadiidka ayaa qabtay shir jaraa’id oo lagu shaaciyey in la dhimay lacago aad u badan oo laga qaadi jiray Bajaaj-leyda Muqdisho.

Qiimaha Leesinka ama ruqsada Mooto wadista ayaa laga dhigay 106.5 dollar, sida uu shaaciyey afhayeenka gobolka, halka markii hore ay Bajaaj-leydu ka cabanayeen in la gaarsiiyey $300, taas oo ah lacag aad u badan.

Sidoo kale waxaa la dhimay qiimaha adeegyo kala duwan oo loo sameeyo dhalinyarada bilaabeysa mooto wadista iyo kuwa uu ka lumo sharcigooda, iyadoo loo tilmaamay sida loogu xalinayo culeysaadkooda.

Arrinta ugu muhiimsan ee Leesinka, markii laga soo tago qiimaha la dhimay, waa in la kordhiyey waqtiga dhicitaankiisa, markii hore wuxuu ahaa 3 sano, balse hada waxaa laga dhigay 5 sano.

Arrintaan ayaa ka dhalatay cabasho xoog leh oo dhalinyarada Mooto Bajaaj-ta ka timid, waxaana xalkeeda soo gaaray hey’adaha dowladda oo ay quseyso kuwaas oo kulamo kala duwan ka yeeshay.

Waxaa jira guddi ay soo xulatay Bajaaj-leyda Muqdisho, kuwaas oo door ku lahaa go’aanada la gaaray, waxaana lagu balamay in banaanbax dambe uusan ka dhicin caasimada, Bajaaj-lihii qalad ka gala sharcigana loo ganaaxo.

Sidoo kale, waxaa Bajaaj-lihii sharci la’aan ah ganaaxi kara ciidanka Taraafikada, waxaana la cayimay lacagta ganaaxa oo laga dhigay $5 kaliya.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga Danjire Axmed Macallin Fiqi ayaa maanta kulan muhiim ahla qaatay illaa 12 safiir oo magacaaban iyo laba qunsul.

Kulankan oo ka dhacay xafiiska wasaaradda ee magaalada Muqdisho ayaa waxa uu wasiirka kula dardaarmay danjireyaasha cusub, oo dhawaan ay ansixiyeen golaha wasiiradda Soomaaliya.

Intii uu kulanka socday, wasiir Fiqi ayaa wuxuu safiirrada magacaaban iyo labada qunsul guud xog-waran ka siiyay howlaha muhiimka ee ay u xil-saaran yihiin.

Sidoo kale wuxuu u sheegay in ay u howl-galaan sare yeelidda danaha qaran ee Soomaaliya iyo xoojinta xiriirka caalamiga, iyada oo laga filayo in wax la taaban karo ay ku soo kordhin doonaan dadaallada diblumaasiyadeed ee dalka.

Wasiirka ayaa u rajeeyay xubnahani magacaaban in ay ku guulaystaan, kana soo dhalaalaan waajibaadka loo igmaday, isaga oo ku dhiirri-geliyay in howlaha ay u qabtaan si wadannimo, naf-hurnimo, daacadnimo iyo hufnaan leh.

Ugu dambeyntiina waxa uu carabaabay kalsoonida uu ku qabo awooddooda in ay ku matalaan Soomaaliya si wax-galnimo leh oo gacan ka gaysanaysa kor u qaadidda sumcadda dalka.

Safiirradan iyo labada qunsul ayaa 6-dii bishan waxay kalsooni buuxda ka heleen golaha wasiirada, waxayna danjireyaashan dalkeena uga howlgali doona dibedda si loo dhameystiro danaha diblumaasiyadeed ee Soomaaliya ka leenahay caalamka.

Muqdisho (Caasimada Online)  – Waxaa xalay degmada Boondheere ka dhaqan-galay amar kasoo baxay madaxda sare ee dalka, kaas oo ku aadan in la dadargeliyo howlaha sugidda amniga Muqdisho, waxaana ka dhacay howlgal culus oo amni xaqiijin ah.

Howlgalkan oo ay iska kaashadeen ciidamada Booliska iyo kuwa Nabad-sugidda ayaa waxaa laga fuliyay waddooyina iyo dhammaadan xaafadda degmadaasi.

Guddoomiyaha Boondheere Mudane Cabdullaahi Xasan Sheekh Cabdi oo qayb ka ahaa howlgalka ayaa ka warbixiyay, wuxuuna sheegay inay u guur galayeen xaaladda guud.

“Waxaan qabanay howlgal amniga lagu xaqiijinaayo guud ahaan degmada Boondheereoo ay iska kaashanayaa maamulka degmada Boondheere, taliska saldhigga degmada iyo taliska nabad-sugidda ee degmada, waxaan u kuugaleynay xaaladda guud iyo goobaha ganacsiga annaga oo wareysaneyno” ayuu yiri guddoomiye C/laahi Xasan Sheekh Cabdi.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in howlgalka uu qayb ka ahaa fulinta amarka kasoo baxay madaxda sare iyo duqa Muqdisho ee ku aadan xaqiijinta amniga magaalada Muqdisho.

“Ujeedka waxa uu ahaa inaa fulino amarkii kasoo baxay madaxda sare iyo guddoomiyaha gobolka Banaadir oo ah in la dardargeliyo howlaha amniga lagu xaqiijinaayo caasimada ay qayb ka ahayd” ayuu mar kale yiri guddoomiyuhu.

Waxaa kale oo uu farriin u diray shacabka degmada Boondheere oo uu ugu baaqay inay ciidamada ammaanka kala shaqeeyaan nabad-gelyada iyo xasiloonida guud.

“Runtii bulshada reer Boondheere waa dad aad u jecel nabadda iyo dowladnimada, waxaana ku adkeyneynaa inay la shaqeeyaan ciidamada amniga” ayuu kusii daray.

Boondheere ayaa kamid ah meelaha ay dhowaan ka dhaceen weerarada qaraxyada ah, waxaana la beegsaday maqaayadda Top Coffee oo ku taalla degmadaasi, halkaas oo lagu laayay dhalinyaro ciyaaro ku daawanayay maqaayadda, xilliga la weeraray.

Muqdisho (Caasimada Online) – Afhayeenka Ciidamada Booliska Soomaaliyeed Cabdifitaax Aadan Xasan oo soo saaray warsaxaafadeed ayaa raalligelin buuxda ka bixiyay gef uu dhowaan u gaystay Wariyeyaasha ka howlgala magaalada Muqdisho, kaas oo sababay in warbaahinta joojiso wada shaqeyntii Booliska.

Cabdifitaax Aadan Xasan ayaa qoraalkiisa ku raalli-geliyay Wariyeyaasha Muqdisho, gaar ahaan wardoonayaasha oo isaga tabasho ka keenay, una gudbiyay taliska Booliska.

“Waxaan raalli-galin buuxda ka bixinayaa Tabashooyinka Wariyayaasha iyo Warbaahinta ay ka howl-galaanba ee Muqdisho ka qabeen qeybta Warfaafinta ee Boliiska gaar ahaan Xafiiska Af-hayeenka Boliiska Soomaaliyeed” ayuu yiri afhayeeenka ciidanka Booliska.

Arrintan ayaa sidoo kale ku timid kadib kulamo dhex-maray labada dhinac oo la’iskula gartay in dib loo soo celiyo wada shaqeyntii warbaahinta iyo booliska Soomaaliya.

Hoos ka akhriso qoraalka oo dhammeystiran:-

Waxaan raalli galin buuxda ka bixinayaa Tabashooyinka Wariyayaasha iyo Warbaahinta ay ka howl-galaanba ee Muqdisho ka qabeen qeybta Warfaafinta ee Boliiska gaar ahaan Xafiiska Af-hayeenka Boliiska Soomaaliyeed.

Warbaahintu waa tiir ka mid ah tiirarka ugu muhiimsan ee dalka jiheeya waxayna door muuqda ka qaadtaan nabadda iyo baraarujinta bulshada,Sidaas awgeed waxaa bogaadinayaa doorkoodaas islamarkaana ugu baaqay inay sii laba jibaaraan howsha baaxadda leh ee dadka iyo dalka u hayaan.

Kulama noo Socdey Maalmihii Lasoo Dhaafey Ayaan ku lafa gurney wixii Qaladaad ah ee jirey  waxaana ugu mahadcelinayaa  sida qiimaha leh ee ay u aqbaleen inay Lashaqeeyaan Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed  .tabashadoodina wax laga qabtey  intii karaankeena aheyd ,

Guddiga Wariyayaasha matalaayey ayaa dhankooda aqbalay raalli-galinta waxayna ballan-qaadeen inay sii xoojinayaan wada shaqeynta

Wada Shaqeyn wacan

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa gebi ahaan albaabada la’isugu soo laabay ganacsiyadii suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho, sababo la xiriira canshuurta cusub ee ay soo kordhisay dowladda Soomaaliya ee maanta dhaqan-geleysa.

Ganacsatada ayaa weli cabasho ka muujinayo go’aanka dowladda ee la xiriira jarista canshuurta iibka oo dhan 5%, taas oo ay sheegeen inay culays ku tahay.

Sida ay ogaataya Caasimada Online ganacsatada oo ka jawaabaya go’aanka dowladda ayaa iyaguna isla qaatay inay xiraan ganacsigooda, si loo xalliyo cabashadooda.

Mid kamid ah ganacsatada oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in ay dareemayaan culays ay soo saartay dowladda, kaas oo ka dhashay canshuurta cusub ee la saaray.

“Waxaan dareemeynaa inuu culayska nagu sii badanayo, waana arrin aan qaadi karin canshuurta cusub ee lasoo rogay” ayuu yiri mid kamid ganacsatada Muqdisho.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Ninka Marchanti lacag ka jaro EVC-gana wuu ka jari karaa sida xaqiiqda ah marka aan ka hadalno”.

Dhinaca kale Madaxweynaha oo xalay la hadlay dadweynaha ayaa shaaciyey labo arrin oo caadi ka dhigeysa in loo hoggaansamo go’aanka dowladdu ay ku qaadeyso canshuurta iibka ee ay soo rogtay wasaaradda maaliyadda dalka , kuwaas oo kala ah:

1 – in canshuurtaan ay horay u bixi jireen ganacsatada Soomaaliyeed “Waxaa maalin kasta la idinka qaadin jiray iyadoo la idin handadayo, waxayna geli jirtay gacno aan aamin aheyn, hadda waxaan ka shaqeynay inaan ku qaadno gacan aamin ah oo System marsiino,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

2 – Nidaamka Marjentiga la yiraahdo ayaa canshuurtaan lagu qaadayaa, “Qof leesin heysta oo ganacsade ah kaliya ayaa isticmaala nidaamkaas, dadweynaha caadiga ah kama go’eyso lacagtaas, EVC lacag aad ku dirtay kama go’eyso,” ayuu yiri Madaxweynuhu.

Muqdisho (Caasimada Online) – Macaluumaad dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa kulan gaar ah oo u dhexeeyay dowladda Soomaaliya iyo ganacsatada, kaas oo xalay ka dhacay Villa Soomaaliya, waxaana guddoomiyaya ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Kulankan oo ay goobjoog ahaayeen wasiirka maaliyadda Biixi Iimaan Cige iyo wakiilo ka socday ganacsatada gobolka Banaadir ayaa diiradda lagu saaray cabashada ka dhalatay canshuurta iibka ee ay haatan soo rogtay dowladda federaalka Soomaaliya.

Wasiirka maaliyadda Soomaaliya oo Warbaahinta la hadlay ayaa faah-faahiyay kulanka, wuxuuna sheegay inay isfaham buuxa ku gaareen xukuumadda iyo ganacsatada.

Biixi Iimaan Cige ayaa shaaca ka qaaday in lagu heshiisyay in dowladdu wax ka qabato culaysyada ay sheeganayaan ganacsatada, ayna soo bixi doonaan qaraaro xal u ah arrintaasi.

“Waxaa lagu heshiiyay in cabashadii iyo culaysyadii ay ganacsatadu soo tabiyeen ay dowladdu lasoo wadaageen ay dowladdu si deg-deg deg ah u xaliso, waxaana dhawaan soo bixi doono qaraaro dowladeed oo dhammaan cabashooyinkaas lagu furdaaminay” ayuu yiri wasiirka maaliyadda Soomaaliya oo kulanka kadib la hadlay Wariyeyaasha.

Wasiirka ayaa sidoo kale xusay in lagu heshiiyay in canshuurka iibka la qaado, isla markaana ay sideeda ku dhaqan gasho maanta oo ah 18/08/2024.

“Waxaan dhanka kale iyadana la’isku afgartay canshuurta gadista ee dowladdu mudeysay maanta in la qaado, iyadana is afgarad laga gaaray sidii ay dowladda u muddeysay ay ku bilaabanto” ayuu mar kale yiri wasiiri Biixi Iimaan Cige.

Sidoo kale wuxu sii raaciyay “Shirka guul ayuu kusoo dhammaaday labada qaddiyadood ee meesha taallay waa la’isla fahmay in cabashada ganacsatada la xalliyo oo meel la saaro iyo canshuurta inay sideeda u bilaabato”.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa xalay qeyb ka mid ah khudbad dheer oo uu jeediyey kaga hadlay dagaalka dalka looga xoreynayo kooxaha Khawaarijta ah, isagoo cadeeyey in dagaalkii uusan joogsan, balse uu isbedelay.

Madaxweynaha ayaa sheegay in qorshihii dagaalka uu is bedelay, isagoo tusaale u soo qaatay howlgallada ka bilowday Jubbaland iyo Koonfur Galbeed oo labadii sano ee lasoo dhaafay aysan wax dagaal ah oo ciidamada dowladdu qaadeen uusan ka dhicin.

“Dagaalkii labo sano ka hor soo bilowday ee Khawaarijta walaalayaal waa socdaa, hadii la idin yiri dagaalkii waa joogsaday waa been, dagaalku maanta ayuu intii hore kasii xoog badan yahay, dhulkii lagu dagaalamayey iyo dabeedacihiisu waa is bedeleen, nooca dagaalkuna waa is bedelay,” ayuu yiri Madaxweynuhu.

Xasan Sheekh ayaa sheegay in dagaalka lasii balaariyey, “Meel kasta ayuu dagaalku ka socdaa, dowladaan ajandeheeda koowaad waa dagaalka Khawaarijta waana socdaa, waxaana idiin xaqiijinayaa inuu socon doono ilaa Khawaarijta laga adkaado, ma istaagin, mana daciifin, maanta ayaan ka awood badanahay maalintii aan soo bilownay,” ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa cadeeyey in uusan ka walwaleyn in Shabaab ay shacabka iyo dowladda Soomaaliyeed ka guuleystaan “Waan gaareynaa guusha, qofkii walwal muujiya wuxuu macna tirayaa wiilka Soomaaliyeed ee xoreynta dalkaan dhiigiisa u huray,” ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa sheegay in qaar ka mid ah dadka faafinaya dacaayadaha ka dhanka ah ciidanka iyo dagaalka ay shalay tageen dhulkii la xoreeyey ee wiilashada Soomaaliyeed ay u shahiideen, taasi oo u muuqatay inuu ugu jawaabayo Sheekh Shariif oo shalay joogay deegaanka Burka Derin ee Sh/Dhexe oo ka mid ah deegaanadii la xoreeyey.

Hoos ka daawo

Buurhakaba (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Baay ayaa sheegaya in maanta howlgal culus oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab uu ka dhacay duleedka degmada Buurhakaba, kaas oo ay iska kaashadeen ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed iyo kuwa dadka deegaanka.

Howlgalka lagu beegsaday fariisimo ay Al-Shabaab ku lahaayeen deegaanka Jameeco oo qiyaastii 25 KM u jira Buurhakaba, waxaana lagu gaarsiiyay khasaare culus, sida lagu sheegay qoraal kooban oo kasoo baxay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Sidoo kale taliyaha ciidanka Daraawiishta degmada Buurhakaba Sandheere Xasan Aadan oo hoggaaminayay howlgalkan ayaa xusay in weli howlgalka uu sii socdo, isla markaana ay cagta mariyeen fariisimo ay maleeshiyaadka Al-Shabaab ku lahaayeen halkaasi.

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo iska soo horjeedo laga dareemayaa qaybo badan oo kamid ah gobolka Baay.

Shalay ayaa sidaan oo kale ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ay howlgallo culus oo ka dhan ah maleeshiyaadka Al-Shabaab ugaa sameeyay qaybo kamid ah gobolka Bakool ee dowlad goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, kuwaas laga gaaray natiijo wax ku ool ah, waxaa si gaar ah u fuliyay guutada 9-aad qeybta 60-aad oo beegsaday goobo ay ku sugnaayeen Al-Shabaab.

Howlgalladaas ayaa si gaar ah loogu furay waddada dheer ee xiriirisa Xudur iyo Qurac Joome oo ah wado muhiim ah oo mudo dheer u xirneyd kooxda oo go’doon gelisay deegaanada ku yaalla halkaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa qeyb ka mid ah khudbadiisa uga hadlay cidda ay ku waajibeyso canshuurta cusub ee iibka oo wasaaradda maaliyadda ay sheegtay in qaadisteeda la bilaabayo Axada berri ee 18-ka bishaan.

Madaxweynaha ayaa shaaciyey labo arrin oo caadi ka dhigeysa in loo hoggaansamo go’aanka dowladdu ay ku qaadeyso canshuurtaas, kuwaas oo kala ah:

1 – in canshuurtaan ay horay u bixi jireen ganacsatada Soomaaliyeed “Waxaa maalin kasta la idinka qaadin jiray iyadoo la idin handadayo, waxayna geli jirtay gacno aan aamin aheyn, hadda waxaan ka shaqeynay inaan ku qaadno gacan aamin ah oo System marsiino,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

2 – Nidaamka Marjentiga la yiraahdo ayaa canshuurtaan lagu qaadayaa, “Qof leesin heysta oo ganacsade ah kaliya ayaa isticmaala nidaamkaas, dadweynaha caadiga ah kama go’eyso lacagtaas, EVC lacag aad ku dirtay kama go’eyso,” ayuu yiri Madaxweynuhu.

Madaxweynaha ayaa balan-qaaday in dadka ku takri falaya awooda dowladnimada uu dadka ka qaban doono, isagoo codsaday in dowladnimada loo hogaansamo oo canshuurta la bixiyo.

“Waa nala kabaa tan iyo markii dib loo soo dhisay dowladnimadeena 3-aad sanadkii 2000, taas waxaan uga bixi karnaa inaad canshuurta bixisaan,” ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa sheegay inay soo gaartay cabashada ganacsatadu ay ka qabaan dekedda, canshuuraha ama meel kasta oo ay wax ka tabanayaan “Wasiirka Maaliyadda ayey la fariisteen oo cabashada u gudbiyeen, wasiirka kaligiis ma quseyso arrintaan ee hey’ado badan oo dowladda kamid ah ayey ka dhaxeysaa, waxaana lagu dhaqaaqay in wixii qaldan la saxo,” ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa sheegay inuu hayo xogta qaar kamid ah ganacsatadii balanta la soo gashay wasiirka oo abaabulaya rabshado iyo balaayo aan loo baahneyn, sida uu hadalka u dhigay, wuxuuna ka digay in magaaladaan lala yimaado wax sharciga baal-marsan.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Agaasimaha Guud ee Machadka Caafimaadka Qaranka Dr. Xuseen Abuukar Muxyadiin ayaa loo magacaabay inuu maareeyo arrimaha degdegga ah (Emergency) ee Caafimaadka Dalka Soomaaliya, National Incident Manager-ka dalka for mpox diseases.

Sida aan la socono waxaa wadamada deriska ah ka dilaacay cudurka MPOX, waxaana la aas-aasay koox quburo caafimaad ah oo Agaasime Guud Dr. Xuseen Abuukar Muxyadiin uu hoggaaminayo.

Quburada loo soo xulay howlgalka degdegga ah ee Caafimaadka Qaranka, gaar ahaan ka hortagga iyo xakameynta cudurka dilaacay ee Mpox ayaa ka kooban 19 qof, waxaana hoggaaminaya Agaasimaha Guud ee Machadka Caafimaadka Qaranka Dr. Xuseen Abuukar.

Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada ee XFS ayaa si dhow ula socotay digniin caalami ah oo ay dhawaan soo saartay Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO, taas oo sheegeysa in cudurka dilaaga ah ee loo yaqaan ‘Mpox’ uu ka dilaacay qaar kamid ah dalalka deriska la ah Soomaaliya.

“Anigoo aqoonsan masuuliyadda weyn ee wasaaradda ka saaran ilaalinta caafimaadka iyo fayo-qabka shacabka Soomaaliyeed, waxaan qoraalkan idiinku soo gudbinayaa in aan idinla socodsiiyo dhismaha Guddiga Gurmadka Caafimaadka Qaranka,” ayaa lagu yiri warqad ka soo baxday xafiiska wasiirka caafimaadka Dr. Cali Xaaji.

Dhacdooyinkii ugu dambeeyay ee dillaaca Mpok ee dalalka deriska ah iyo ku dhawaaqista WHO ee Xaaladda degdegga ah ee Caafimaadka Dadweynaha ayaa sababtay in deg deg loo soo xulo guddi dhakhaatiir qaran ah oo Agaasimaha Guud ee Machadka Caafimaadka Qaranka Dr. Xuseen Abuukar uu hoggaaminayo.

“Digniinaha jira waxay muhiim ka dhiganayaan inaan u diyaar garowno khatarta oo firfircoon muujino, si loo maareeyo dhibaatadan caafimaadka dadweynaha ku soo wajahan,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Kooxda Maaraynta Dhacdada oo uu hoggaamiyo Maareeyaha Dhacdada Dr. Xuseen Abuukar waxa loo igmaday inay hogaamiso oo isku dubarido dhamaan qorshooyinka u diyaar garowga cudurka Mpox, ka hor inta aan lagu dhawaaqin kiisas dilaacay.

Xanuunkaan cusub ayaa u eg cudurka ay Soomaalidu u taqaano Busbuska, waxaana kiisas cudurkaan laga helay dalal ay ugu horeyso Kenya, waxaana cabsi badan laga qabaa inuu soo gaaro Soomaaliya.

Hoos ka akhriso warqadda