Kismaayo (Caasimada Online) – Taliska ciidamada Daraawiishta Jubbaland ayaa faah-faahin ka bixiyay dagaallo culus oo maanta ciidamadooda kuwa Xoogga dalka ay maanta la galeen maleeshiyaadka Al-Shabaab oo saaka weeraro ku qaaday deegaanada Buulo-Xaji iyo Harboole oo ka wada tirsan gobolka Jubbada Hoose.

Qoraal ay shaacisay Jubbaland ayaa waxaa lagu sheegay in dagaalladaasi lagu jebiyay Al-Shabaabkii weerarka soo qaaday, isla markaana dib loo celiyay.

Saraakiisha Jubbaland ayaa sheegay in maydadka xubno badan oo la laayay ay daadsan yihiin goobihii lagu dagaalamay, sida ay hadalka u dhigeen.

Sidoo kale saraakiisha ayaa tilmaamay inay hub iyo saanad ka furteen Al-Shabaabkii weerarka soo qaaday ee beegsaday deegaanada Buulo-Xaaji iyo Harboole.

“Deegaanka Buulo-Xaaji ee gobolka Jubada hoose saaka waxaa daadsan bakhtiga Khawaarijta oo tiro beel ah, sidoo kale halyeeyada Jubbaland ayaa furtay hub faro badan oo ay Argagixisada is lahaayeen ku dhibaateeya dadka rayidka ah” ayaa lagu yiri

Waxaa kale oo lasii raaciyay “Sidoo kale deegaanka Harboole waxaa banaanada daadsan meydad kor dhaafaya 60 waxaana jira dhagarqabayaal la qabtay iyagoo nool.

Dhanka kale ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay kooxda Al-Shabaab oo ku aadan dagaalka ka dhacay gobolka Jubbada Hoose, kaas oo ay guul ka sheegatay Jubbaland.

Deegaanada lagu dagaalamay ayaa waxaa maalmo kahor la wareegay ciidamada Jubbaland iyo kuwa Danab ee Xoogga dalka Soomaaliyeed.

Maalmihii u dmabeeyay ciidamada dowladda iyo kuwa Jubbaland ayaa kordhiyay howlgallada ka socda aaggaas, waxayna la wareegeen Buuloxaaji iyo deegaano kale.

Muqdisho Caasimada Online) – Agaasimihii hore ee canshuuraha barigga u qaabilsanaa wasaaradda maaliyadda Soomaaliya Muxudiin Xasan Jurus (Saabey) oo dhowaan dib ugu soo laabtay magaalada Muqdisho ayaa xalay kulan isugu yeeray siyaasiyiinta, waxgaradka nabadoonada, haweenka iyo culumo-udiinka Beesha Mudulood, isaga oo kula wadaagay qorshihiisa.

Saabey ayaa sheegay in uu go’aansaday inuu iska iloobo wixii horay loogu gaystay, isaga oo aad uga mahadceliyay sida loogu soo dhaweeyay Muqdisho, kadib soo laabashadiisii.

“Waxaan idin caddeyneynaa dowladda wax cuqdad ah oo aan u qabno ma jirto qof aan uga xunahay wixii dhacay malaha wixii horay noo galay waxaa naga baxshay tolkii nasoo dhaweeyay oo illaa garoonka noogu yimid” ayuu yiri Muxudiin Saabey.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Xaafaddii hal sano ayaa la moogaa in la barto waa la rabaa oo duqii ma joogaa aan la dhihin, ilaahey waa na soo aruurshay waan joognaa”.

Muxudiin Saabey ayaa ka baxsaday kiis ay ku soo eedeeyeen xafiisyada xeer ilaalinta guud iyo hantidhowrka qaranka, kaas oo la xiriiray musuq maasuq ka dhex dhacay hey’adaha dowladda, balse markii dambe waxaa dembigaas ku weysay maxkamadda gobolka Banaadir.

Ninkan ayaa Soomaaliya uga baxay safar dhulka ah, markii uu ogaaday in la xirayo, wuxuuna 13 bilood kadib kamid noqday masuuliyiin ay maxkamadda gobolka Banaadir ku weysay dembiyadii loo heystay.

Sidoo kale Odayaashii dhaqanka ee beeshiisa ayaa madaxweynaha ka codsaday inuu wiilkooda siiyo mag-dhowgii uu u balan qaaday qofkii inta lasoo eedeeyo dembi lagu waayo.

Masuuliyiinta Saabey lala eedeeyey waxaa ka mid ahaa labadii Agaasime ee soo maamushay hey’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya, waxaana si lamid ah ninkaan lagu waayey eedeymihii uga yimid xafiisyada Hantidhowrka iyo Xeer ilaalinta.

Madaxweyne Xasan Sheekh markan waxaa looga fadhiyaa inuu bixiyo magdhowgii uu ka balan qaaday qof kasta oo masuul ah oo inta maxkamad la geeyo lagu waayo xatooyo xoolo dadweyne.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamo ka tirsan kuwa Booliska Milataaro ayaa saaka lagu daadiyay laamiga dheer ee isku xira magaalooyinka Muqdisho iyo Afgooye, gaar ahaan deegaanka Ceelasha, kuwaas oo isku fidiyay guud ahaan xaafadaha deegaankaasi.

Ciidamada ayaa sidoo kale joojiyay dhammaan dhaq-dhaqaaqa dadka iyo gaadiidka isaga kala goosha waddadaas oo isku xirta magaalooyinka Muqdisho iyo Afgooye.

Sidoo kale arrintan ayaa saameyn ku yeelatay goobaha ganacsiga iyo waxbarasada oo xiran, sida ay soo sheegayaan dadka deegaanka.

Gaadiid badan oo ka yimid dhinaca magaalada Afgooye ayaa sidoo kale waddadan ku xayiran, taas oo keentay inuu hakad galo dhaq-dhaqaaqa waddadaasi.

Sababta halkaas ciidamada loo geeyay ayaa ah inay howlgal burburin ah ka sameeyaan deegaanka Ceelashaha Biyaha, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo xilkas ah.

Xaafadda la burburinayo ayaa waxaa lagu magacaabaa Ramadaan, waxaana deggan dad shacab ah oo muddo ka bdan 10 sano deegaansanayay halkaasi.

Ma jiro wax faah-faahin ah oo ay laamaha amniga ka bixiyeen howlgalka ka socda Ceelasha Biyaha iyo waddada muhiimka u ahayd ee shacabka ee saaka la xiray.

Inta badan ciidamada dowladda ayaa mararka ay sameynayaan howlgallada gaarka ah xira waddooyinka, waxaana u dambeysay markii la burburinayay xaafadda Dab-damiska oo gebi ahaanba la jaray waddooyinka soo gala iyo kuwa ka baxa, maadaama laga cabsanayay inay kacdoon sameeyaan shacabka laga barakicyay halkaas oo muddo dheer diidanaa.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warsaxaafadeed kasoo baxay dowladda Soomaaliya ayaa waxaa looga hadlay dagaal culus oo maanta ka dhacay gobolka Jubbada Hoose, kadib markii Al-Shabaab lagu jabiyay weeraro ay ku qaadeen deegaano ka tirsan gobolkaasi.

Dowladda dhexe ayaa sheegtay in dagaalkaas oo ay iska kaashadeen ciidamada Xoogga dala iyo Daraawiishta Jubbaland lagu dilay in ka badan 80 ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab.

Sidoo kale dowladda Soomaaliya ayaa qoraalkeeda ku sheegtay in ciidamada huwanta ay dagaalka kusoo furteen qoryo ka mid yihiin RPG, BKM, AK47 iyo kuwa kale.

Hoose ka akhriso warsaxaafadeedka oo dhammeystiran:-

Muqdisho, 22, July 2024: In ka badan 80 Khawaarij ah oo isugu jira horjoogeyaal iyo maleeshiyaad ayaa lagu dilay hawlgal ka hortag ah oo ay Ciidanka Xoogga Dalka iyo kuwa Daraawiishta Jubbaland ka sameeyeen deegaannada Buulo Xaaji, Baar Sanguuni iyo Harboole ee gobalka Jubbada Hoose.

Hawlgalkan ayaa ka dambeeyay kadib markii maleeshiyaadka Khawaarijta ah ay weerar nafla caari ah ku soo qaadeen fariisimo geesiyaasha Xoogga Dalka iyo Daraawiishta Jubbaland ay ku lahaayeen deegaannadaan, laakiin ciidanka oo u diyaarsanaa dhagarta cadowga ayaa ku guulaystay inay cagta mariyaan maleeshiyaadka Khawaarijta ah.

Ciidammadda ayaa hawlgalkan ku furtay hub aad u farabadan oo ay wateen cadowga, kuwaasi oo ay ka mid yihiin qoryaha RPG, BKM, AK47 iyo kuwa kale.

Geesiyaasha Ciidanka Xoogga Dalka iyo Ciidammada Jubbaland ayaa hadda ku jira uruurinta meydadka cadowga ee daadsan goobaha lagu dagaalamay, iyadoo dhanka kale wali lagu raad joogo maleeshiyaad fara ku tiris ah oo isku dayaya inay naftooda la baxsadaan.

Dowladda Soomaaliya oo kaashanaysa shacabka iyo saaxiibada caalamka waxaa ka go’an ciribtirka Khawaarijta nafla caariga ah ee duulaanka ku ah dalkeenna, dadkeenna iyo diinteenna.

-Dhammaad-

Afmadow (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Jubbada Hoose ayaa sheegaya in saaka maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-Sbabaab ay weerar ku bilowday qaraxyo ku qaadeen deegaanada Buulo-Xaaji iyo Harboole oo ay dhowaan kala wareegeen ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed iyo kuwa Daraawiishta ee maamul goboleedka Jubbaland.

Weerarka oo ahaa mid gaamo ah oo ay aroortii hore saaka soo qaadeen Al-Shabaab ayaa waxaa xigay dagaal foolka fool ah oo u dhexeeyay labada dhinac, kaas oo saacad ka badan qaatay.

Qoraal kooban oo kasoo baxay dowladda Soomaaliya ayaa waxaa lagu sheegay in ciidamada ay fashiliyeen weerarkaasi, isla markaana ay dib u celiyeen Al-Shabaabkii weerarka soo qaaday.

“Geesiyaasha Ciidanka Xoogga Dalka ayaa saakay fashiliyay Weerar fuleynima ah oo ay Khawaarijto ku dooneysay in ay ku qaadaan Degaanka Harboole ee Degmada Afmadoow kana tirsan Gobolka Jubada Hoose” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay dowladda.

Saraakiisha ayaa sidoo kale sheegay in khasaaro lixaad leh la gaarsiiyay xubnihii weerarka soo qaaday, welina ay sii baacsanayaaan, sida ay hadalka u dhigeen.

Dhanka kale ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay kooxda Al-Shabaab oo ku aadan dagaalka ka dhacay gobolka Jubbada Hoose, kaas oo ay guul ka sheegatay dowladda Soomaaliya.

Deegaanka Harboole oo ah meesha uu weerarka ka dhacay ayaa u dhexeeyo degmada Afmadow iyo deegaanka Janaay Cabdalle, waxaana marta waddo muhiim u ah oo isku xirta gobolka Jubbada Hoose iyo gobolka Jubbada Dhexe, halkaas oo maalmo kahor laga fara maroojiyay Al-Shabaab.

Maalmihii u dmabeeyay ciidamada dowladda iyo kuwa Jubbaland ayaa kordhiyay howlgallada ka socda aaggaas, waxayna la wareegeen Buuloxaaji iyo deegaano kale.

Si kastaba, Jubbaland ayaa waxaa si rasmi ah uga billowday wajiga labaad ee dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, kaas oo ay hoggaamineyso dowladda federaalka Soomaaliya.

Garowe (Caasimada Online) – Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni oo kumanaan shacab ah maanta kula hadlay fagaaraha Garowe ayaa soo hadal qaaday colaadaha iyo xasaradaha maamul ee ka taagan koonfurta Soomaaliya iyo Somaliland.

Saciid Deni ayaa ku faanay in Puntland ay gaartay xasilooni iyo isku filaasho, isagoo ilaahey nabad iyo xasilooni uga baryey Soomaaliya inteeda kale, gaar ahaan Somaliland iyo koonfurta Soomaaliya.

“Somaliland waxaan u rajeynayaa in maamulkaasi uu ka shaqeeyo nabad, oo doorasho sax ah qabto, in maamulkaasi uu ku fara adeygo nabadeynta inta uu maamulo oo aysan u hanqal taagin deegaano kale,” ayuu yiri Madaxweynaha Puntland Saciid Deni  oo farriin u diray Somaliland.

Sidoo kale Saciid Deni wuxuu ka hadlay xasaradaha ka jira koonfurta Soomaaliya, isagoo sheegay in qabaa’ilku ay is dilayaan, wuxuuna ugu baaqay inay nabad ku wada noolaadaan, maadaama aysan jirin dowlad kala celineysa ama ku kala garqaadeysa.

“Labo reer oo meel degan waxaan ugu baaqayaa in nabad ay ku wada noolaadaan, gaar ahaan dadka reer Puntland, beelaha idinla degan nabad kula noolaada, maamulkeygu wuxuu xooji doonaa nabadda iyo dimoquraadiyadda,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Saciid Deni.

Wuxuu ka digay in xoog lagu raadiyo xukunka “waxaan ka digayaa siyaasiyiinta caadeysatay inay xukunka ku koraan dhiigga dadka, xukunka waxaa lagu koraa cod,” ayuu yiri.

Madaxweynaha Puntland ayaa shacabka reer Garoowe ka codsaday inay si gaar ah u taageeraan xisbigiisa Kaah, isagoo ka codsaday inay u codeeyaan Xisbigiisa Kaah.

“Waxaa inoo ballan ah maalinta Doorashada 23-ka July 2024 Insha’allaah, in aad codka siisaan Xisbi Siyaasadeedka Kaah, Astaanteenu waa Hasha,” ayuu yiri Deni oo fagaaraha Garoowe kula hadlayey kumanaan shacab ah.

Deegaanada Puntland waxaa ka socda doorashooyinka golaha deegaanka, koonfurta Soomaaliya waxaa ka socda dagaal beeleedyo saameeyey gobol kasta, dowladda federaalka ayaa dhegaha ka fureysatay colaadaha sokeeye ee dalka ka socda.

Somaliland ayaa xasarado cagaha la gashay markii ay la dagaashay SSC waxaana laga qabsaday goboladii koonfurta xigay ee Sool iuo Sanaag, waxayna xaaladu ku sii xumaatay bilowgii sanadkaan markii Muuse Biixi uu heshiis badda ah la galay Abiy Axmed, kacdoon xoogan ayaa ka socda gobolka Awdal.

Hoos ka daawo

Waahington (Caasimada Online) – Madaxweyne Joe Biden ayaa ku dhowaaqay in aanu mar kale u tartami doonin xilka madaxweynaha Mareykanka, isaga oo soo afjaray ololihiisa dib u doorasho.

Biden ayaa qoraal uu soo dhigay barta X ku sheegay inuu sii wadi doono xilkiisa madaxweynaha Mareykanka iyo taliyaha guud ee ciidamada, illaa muddo xileedkiisa uu ka dhammaanayo bisha Janaayo ee 2025.

Waxa uu intaas ku daray inuu qaranka la hadli doono toddobaadkan.

“Waxay ii ahayd sharaftii ugu waynayd nolosheyda in aan noqdo madaxweynihiina. Islamarkaana in inkasta oo ujeedkaygu ahaa in aan mar labaad isku soo sharaxo, waxa aan aaminsanahay in ay dani ugu jirto xisbigayga iyo dalkaba in aan ka haro, oo aan diiradda saaro oo kaliya fulinta waajibaadkeyga madaxweynenimo inta ka hartay muddo xileedkayga,” ayuu qoray Biden.

Ka-haritaanka tartanka ayaa dhabbaha u xaaraya ku-xigeenkiisa Kamala Harris inay noqoto gabadhii ugu horreysay ee madow ah ee xilka madaxweyne u tartanta.

Biden oo 81 jir ah kuma qeexin magaca Harris warqaddii uu ugu dhowaaqay go’aankiisa.

Sioo kale ma cadda haddii xubnaha sare ee Dimoqraadiga ay Harris kula loolami doonin magacaabista musharaxa madaxweyne ee Dimoqraadiga, iyo in xisbiga dooran doono in tartanka laga dhigo mid cid kasta u furan iyo in kale.

Go’aanka Biden ayaa daba socda mowjado cadaadisyo shaacsan iyo kuwa qarsoon ah oo kaga yimid sharci-dejiyayaasha iyo saraakiisha Dimoqraadiga oo ahaa inuu tartanka ka haro kadib bandhiggii xumaa ee uu ka muujiyey dooddii uu la galay musharraxa Jamhuuriga Donald Trump.

VOA

Muqdisho (Caasimada Online) – Maamulka Masjidka Cali Jimcaale ayaa si rasmi ah uga hadlay kacdoonkii maanta ka dhashay qoraal uu baraha bulshada ku faafiyey nin la sheegay inuu ka mid yahay culimada Masjidka Cali Jimcaale, waxaana shir jaraa’id qabtay Imaamka masjidka Cali Jimcaale, Sheekh Cabdikariin Ciise Cali.

Shiiqa ayaa marka hore u tacsiyeeyay Sheekh Cismaan Xiddig, isagoo sheegay in Shiiqa uu ahaa caalim dhaxal uga tagay umadda Soomaaliyeed iyo tiir ka baxay bulshada.

Sheekh Cabdikariin waxa uu sheegay in qoraalka Ibraahim Ciyoow uu yahay mid isaga u gaar ah oo aan ka tarjumeynin maamulka masjidka.

“Maamulka majidka Cali Jimcaale wuxuu iska fogeynaa qoraalkii Ibraahim Ciyoow uu ku qoray bartiisa Facebook ee uu ugu gafay sheekha” ayuu yiri Sheekh Cabdikariin.

Qoraalkii uu soo dhigay bartiisa Facebook Ibraahim Ciyoow ayaa u muuqday mid uu ku naqdinayey culumo sheekha u tacsiyeeyay, shiikha qudhiisana uu ku durayey, isagoo yiri “Waa sax in uu kitaabo badan qoray, balse ma taqaan kutubtiisa oo ma aragtay? Kuligood ama badankooda waxa uu ku difaacayaa inta aan Suufiyo isku hayno”.

Imaamka Masjidka Sheekh Cabdikariin oo aqrinayay war-saxaafadeedka uu maamulka masjidka soo saaray ayaa sheegay in masjidka uu ku dadaalayo in cid walba oo sabab u noqon karta in ay kala geyso umadda aysan korin mimbarka masjidka.

“Maamulka Masjidka waxa uu cadeynayaa in Ibraahim Ciyoow iyo ruux walba oo la mid ah uusan mar kale fursad u siin doonin in masjidka ay qudbad ama kalmad ka jeediyaan. Dhaqanka Islaamka kama mid ahan in culumada la aflagaadeeyo ama lagu xadgudbo, hilibka culumada waa sun, ha noolaadaan ama ha geeriyoodaan” ayuu yiri Imaamka Masjidka Cali Jimcaale Sheekh Cabdikariin Ciise Cali.

Sheekh Cusmaan Xiddig, waxa uu muddo ka badan 40 sano ahaa daaci iyo macallin ka shaqaynayey fiidinta diinta Islaamka habeen hore ayuu ku geeriyooday Muqdisho oo shalay meydkiisa lagu aasay.

Dadka Soomaaliyeed iyo qaar kamid ah culimada dunida islaamka ayaa si weyn uga tacsiyeeyey geerida Sheekh Cismaan Xiddig, dadka yaqaana Sheekha ayaa ku tilmaamay inu ahaa “maktabad soconaysay.”

Sheekh Cusmaan Xiddig, ayaa muddo dheer lagu yaqiinay soo saarista kutub kala duwan oo ku saabsan culuumta kala duwan ee Islaamka iyo wacyiga nololeed ee Soomaalida, kutubta uu qoray Sheekh Cusmaan Xiddig oo aad u badan waxaa inta badan laga helaa jaamacado ku yaalla dalalka Islaamka, gaar ahaan jaamacada Axqaaf oo ku taalla dalka Yemen, sidoo kale dalka Ciraaq ayaa ka mid ah wadamada laga akhristo kutubta uu qoray Sheekh Cismaan Xiddig.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xamza Cabdi Barre iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa galabta u ambabaxay magaalada Dooxa ee dalka Qatar.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa dalka Qatar kaga qeyb-gali doona shirweynaha qurba-joogta Soomaaliyeed, waxa uuna hal kaas ka jeedin doonaa khudbad dhinacya badan taaban doonta.

Ra’iisul wasaaraha ayaa sido kale kulamo muhiim ah la yeelan doona ra’iisul wasaaraha iyo madax kale oo ka tirsan hoggaanka dalka Qadar.

Safarka Xamza ayaa imanaya xilli uu socdo qorshe ay xildhibaannada qaar ku doonayaan inay ku ridaan xukuumadda ra’iisul wasaare Xamza. Xiisaddan ayaa ka dhalatay ballan-qaad uu horey u sameeyay Xasan Sheekh oo fuli waayay.

Xildhibaannada kasoo jeeda Koonfur Galbeed oo ka gadoodsan in la magacaabi waayo ra’iisul wasaare ku xigeen labaad oo uu dalka yeesho, kaas oo markii hore la qorsheeyay in la siiyo Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Qorshahan oo la filayay in dhawaan uu dhaqan-galo, islamarkaana lasoo magacaabo ra’iisul wasaare ku xigeenka 2-aad ayaa dib loo dhigay, kadib abaabul iyo ka hortag ay sameeyeen siyaasiyiinta kasoo jeeda gobollada waqooyi oo hadda ku fadhiya xilka ras’iisul wasaare ku xigeenka dalka, waxayna diidan yihiin in kursigan la magacaabo.

Xubnaha Digil iyo Mirifle ee haatan ku shiray gudaha magaalada Muqdisho ayaa isla gartay tallaabada ay qaadayaan haddii muddo 24 saac gudahood lagu soo magacaabi waayo xilka ra’iisul wasaare ku xigeenka labaad oo matela Beesha Raxanweyn, taas oo ka dhan ah xukuumadda uu hoggaamiyo ra’iisul wasaare Xamza.

Madaxweynaha ayaa xilligaas reer Koonfur Galbeed ka dalbanayey inay ansixiyaan 4-tii cutub ee ugu horeysay dastuurka oo dhowaan la ansixiyey, isagoo ka ballan qaaday in kursiga ra’iisul wasaare ku xigeenka labaad ee dalka uu siinayo Koonfur Galbeed.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha hay’adda maareynta musiibooyinka qaranka Maxamuud Macalin Cabdulle iyo wafdi uu hoggaaminaayo ayaa gaaray magaalada Xudur ee xarunta gobolka Bakool, taas oo go’doomisay kooxda Al-Shabaab.

Wafdigan ayaa sidoo kale waxaa qeyb ka ah wasiirka wasaaradda gargaarka Koonfur Galbeed Cabdinaasir Cabdi Caruush iyo masuuliyiin ka socday hay’addaha gargaarka sida IOM, WFP, UNHC, OCHA iyo UNICEF.

Wafdiga guddoomiyaha ayaa kormeer ku tagay xarumaha ay degan yihiin dadka barakacyaasha ah ee is-beddelka cimilada saameynta ka soo gaartay iyo kuwo Al-Shabaab kasoo barakicisay degmooyinka Tiyeeklow iyo Rabdhuure, kuwaas oo haatan xaalad aad u adag wajahaya.

Guddoomiyaha iyo masuuliyiinta kale ayaa u kuur-galay xaaladaha dhabta ah ee ka jira kaamamkaan, iyagoo mid mid u xogwareeystay dadka, waxaana ay goob fagaaro ah gargaar ugu qeybiyeen in ka badan 600 oo qoys.

Ugu danbeyn guddoomiyaha ayaa shir guddoomiyay kulan gaar ah oo dhexmaray SODMA, waasaaradda gargaarka Koonfur Galbeed, maamulka gobolka Bakool iyo hay’adaha gargaarka.

Kulanka ayaa looga hadlay sidii gargaar deg-deg ah oo ballaaran loo gaarsiin la ahaa shacabka ku tabaalaysan gudaha Xudur, degmooyinka iyo deegaanada kale ee gobolka Bakool.

Magaalada Xudur ee gobolka Bakool ayaa waxay weli go’doon ugu jirtaa kooxda Al-Shabaab, iyadoo gadiidka kaliya ee xilligaan lagu tagi karo magaaladaasi uu yahay diyaaradaha.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Qodobo dhameystir u ah nabadeynta colaaddiii galbeedka Mudug ee beelaha Sacad iyo Leelkase ayaa maanta lagu gaaray deegaanka Maygaagta ee gobolkaasi.

Mas’uuliyiin ka tirsan maamullada Puntland iyo Galmudug, oo ay wehliyaan odayaasha dhaqanka labada beelood ayaa ku dhawaaqay qodobada dhamaystirka fulinta go’aannadii xabbad-joojinta ee colaadda labada beelood, iyagoo go’aamiyay in hubin lagu sameeyo dhamaystirka fulinta qodobadii hore usoo baxay ee qaadista maleeshiyaadka beelihii dagaallamay.

Sidoo kale waxay fareen ciidamada qaabilsan amniga inay xaqiijiyaan in aan isku dhac dambe imaan inta laga hirgelinayo heshiis nabadeed oo rasmi ah, iyada oo sharci-darro loo aqoonsaday in dhismayaal iyo deegaameyn laga sameeyo dhulkii lagu dagaallamay.

“Waxaa loogu baaqay dhammaan odayaasha labada beelood in ay kaalintooda ka qaataan fulinta go’aannadii xabbad-joojinta labada dhinac,” ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay shirka.

Sidoo kale waxay go’aamiyeen in 5-ta bisha August ee 2024 uu furmo shirka rasmiga ah ee nabadaynta labada beelood, kaasi oo lagu qabanayo magaalada Gaalkacyo, si loo dhammaystiro gogoshii wada-hadalka nabadda labada dhinac ee dirirtu dhex-martay.

Dhinacyada ayaa waxa kale oo ay go’aamiyeen in wada-hadallada gogoshu ay ku koobnaadan odayaasha labada dhinac, iyadoo maamullada Galmudug iyo Puntland ay korjoogteynayaan.

“Maamullada waxay marwalba la xallinayaan odayaasha wixii ay isku fahmi waayaan, sidoo kalena ay farsamao ahaan hagayaan maamulka shirka, iyada oo gogosha ku koobnaaneyso odayaasha labada dhinac,” ayaa sidoo kale lagu yiri qoraalka kasoo baxay shirka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maamulka Masjidka Cali Jimcaale ayaa war xasaasi ah kasoo saaray caro ka dhalatay qoraal uu bartiisa Facebook-ga soo dhigay wadaad lag magacaabo Ibraahim Cabdicasiis Faarax (Ciyow), kaas oo la sheegay inuu kamid yahay culimada masjidka, wuxuuna qoraalkaas ugu gefay caalimkii waynaa ee Sheekh Cusmaan Xiddig oo shalay ku geeriyooday magaalada Muqdisho.

Maamulka Masjidka ayaa iska fogeeyay hadalka ninkan, wuxuuna sidoo kale sheegay in aanu kamid ahayImaamyada rasmiga ah ee Masjidka Cali Jaamac ee magaalada Muqdisho.

“Maamulka Masjidka Cali Jimcaale wuxuu cadeynayaa in uusan Ibraahim Ciyow kamid ahayn maamulka, Imaamyada rasmiga ah iyo Macallimiinta masjidkaba, Masjidkuna masuul kama aha fikirka qof gaar ah oo aan masjidka shaqo ku lahayn, Wuxuu maamulka masjidku ku baaqayaa in la hubsado waxa la baahinayo loogana baqo Allaah” ayaa lagu yiri qoraalka.

Marka laga soo tago warka kasoo baxay maamulka Masjidka, waxaa jira muuqaalo iyo sawirro lagu baahiyay baraha bulshada oo muujinaya Ibraahim Ciyow oo khudbado ka jeedinayo gudaha Masjidka Cali Jimcaale, taas oo iyana dhalisay su’aallo iyo shaki kale.

Arrinta carada dhalisay ayaa ah in Ibraahim Ciyow uu sheegay in marxuumka uu qoray kutubo ka hadlayo waxyaalo shirki ah, isaga oo xusay in maalmaha soo socda la arki doono, ayada oo la caabudayo qabriga Sheekh Cismaan Xiddig, sida uu hadalka u dhigay.

Dhinaca kale isla Ibraahim Ciyow ayaa mar kale soo hadlay, wuxuuna faah-faahiyay hadalkiisa carada dhaliyay, balse ma bixin wax raalli-gelin ah.

Hoose ka akhriso:-

Bismillaah .

Qoraal aan xalay meeshaan kusoo qoray baa waxaa laga soo saaray waxyaaba badan oonan ku jirin sidaa darteed waxaan istusay inaan cadeeyo dhawr shaay :

1. Waxaan ucudur daaranayaa Masjidka Cali Jimcaale oo magacayga lagu gaaray laguna aflagaadeeyay , anigu waxba kama ihi , maamul iyo imaam toona , wixii aan soo qoro aniga naftayda ayaan ku matalaa .
2. Ma aaminsani , mana dhihin in sh cismaan xidig gaal yahay , mana gaalaysiin , in la dhihi karo allaha unaxariistana waa aaminsanahay … lkn kutub baan ka hadlay oo sheekha lafihiisa kamaba hadlin .
3. Waxaan aaminsanahay in kutubta sheekha ay ku jiraan qaladaad badan gaarsiisan bidcooyin iyo shirkiyaat oon cadaynteeda qofka ubaahan aan siin karo .
4. Waxaan arkay qoraalo iyo videos laleeyahay ; hala dilo iyo hala xiro iyo malalac noocaas ah waxaan leeyahay qoladaas : hadalkayga hadii aad si cilmi ah ugawada hadlayno waa gar waana ogolahay , lkn qaaqle iyo siyaasi saaqiday aniga waxba iiga cuni maayaan inay meelaha iga caayaan iyo hanjabaad , hadda ka hor ayaanba kusoo kacay ayadoo la leeyahay saakay uu gaalkacyo isku qarxiyay iyo hala dilo , walina waa noolahay .
5. ugu dambayn: Xaqa allaha nafahmsiiyo oo nagu dilo … wixii kutubta ku qoranna si cilmi ah halooga wada hadlo , illeen kuma baaba’ayaan in la iscaayee .

wabillaahi tawfiiq .

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta qaaday tallaabo culus oo ku aadan raashin dhacay oo dhowaan lagu qabtay dekedda wayn ee magaalada Muqdisho, kaas oo la doonayay in loo gudbiyo suuqyada Muqdisho, si loo iibiyo.

Hay’adda Taya-dhowrka Soomaaliyeed oo daba-gal ku sameysay raashinkan oo uu noociisu ahaa Bur ayaa ogaatay inuu dhacay, wuxuuna gaarayay illaa 7 kunteenar.

Intaas kadib waxaa kiiskan la wareegay xafiiska xeer ilaaliyaha oo baariis dheer kadib caddeeyay in Burkan uu yahay mid dhacay, wuxuuna kasoo saaray go’aan culus.

Xeer ilaaliye Mustaf oo dekedda kula hadlay Wariyeyaasha ayaa sheegay in la go’aamiyay in Burkan lagu celiyo dalkii laga soo dhoofiyay oo ah waddanka Turkiga.

“Baaritaan dheer oo caddeymo lagu lifaaqay oo maxkamadda iyo xafiiska xeer ilaalinta ugu jira ay wadaageen waxaa go’aan lagu soo saaray in lagu celiyo meeshii laga keenay” ayuu yiri xeer ilaaliye Mustaf.

Waxaa kale oo uu kusii daray “Todobada kunteenar waa la raray annaga oo ku hubinay mid walba inuu yahay sidii lagu keenay laga soo bilaabo maalinkii la qabtay, illaa hadda waxaa ilaalinayay oo gacanta ku hayay ciidanka Booliska Soomaaliyeed ee saldhigga dekedda”.

Sidoo kale wuxuu hoosta ka xariiqay in warbixin baariiseedkan ay la wadaagi doonaan dowladda Turkiga, si loola xisaabtamo shirkadda soo daabusha oo dalkaas laga leeyahay.

“Dukumintiyada iyo caddeymaha la helay iyo warbixin baariseedka la sameeyay waxaa qaab diblumaasiyadeed loo gaarsiin doonaa dowladda Turkiga, ayada oo loo marsiinayo wasaaradda arrimaha dibadda, lala wadaagaayo safaaradda Turkiga” ayuu sii raaciyay.

Waxaa kale oo la go’aamiyay in shirkadda keentay Burkan dhacay magdhow ahaan looga qaado lacagtii ka baxday ganacsatada Soomaaliyeed ee lagu soo qaldan badeecaddaasi.

Ugu dambeyn hay’adda Taya-dhowrka iyo Xeer ilaalinta ayaa digniin culus u diray guud ahaan ganacsatada, waxayna sheegeen in tallaabi laga qaadi doono cid kasta oo raashin dhacay dalka usoo dhoofiso, maadaama uu halis ku yahay nolosha dadka Soomaaliyeed,

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaanno ka tirsan Golaha Shacabka Soomaaliya ayaa Sabtidii shalay guddoonka sare ee baarlamaanka Soomaaliya u gudbiyay mooshin ama soo jeedin ku saabsan hubka sharci darrada ah, dagaallada sokeeye iyo dhowrista xasaanada Xildhibaanada, kaasoo ay saxiixeen 18 xildhibaan oo ka tirsan Golaha.

Xildhibaan Cali Mahdi Qalato oo ka tirsan xubnaha gudbiyay mooshinkan ayaa faah-faahiyay ujeedkooda, wuxuuna sheegay inay xaq u leeyihiin keenista mooshin, maadaama ay yihiin xildhibaanno, ayna tahay inay la xisaabtamaan cid kasta oo gudan wayso shaqadeeda.

“Mooshinka sidiisa xildhibaannadu xaqbey u leeyihiin inay keenaan oo waxaa weeye ciddii shaqadeeda gabta in laga keeno waajib waayay, baalamamaanka sidiisaba wuxuu ku shaqeeyo waa mooshin” ayuu yiri Xildhibaan Cali Mahdi Qalato.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in ujeedka mooshinka ay gudbiyeen uu yahay mid ku toosinayaan xukuumadda oo uu ku eedeeyay inay ku fashilantay shaqadeeda,

“Mooshinkii maanta waxaan rabnaa in aan dalka ku toosino, waayo xukuumaddan waxaan ka war heynaa sida ay maanta fadhiidka u tahay” ayuu mar kale yiri xildhibaan Qalato.

Waxaa kale oo uu ugu baaqay madaxweyne Xasan Sheekh inuu kala diro xukuumadda uu hoggaamiyo ra’iisul wasaare Xamza, isla markaana uu soo dhiso xukuumad cusub,

“Aniga waxaan qabaa in madaxweynaha Soomaaliyeed ay hal arrin u furan tahay dalkii maanta siyaasad waa lagu kala tegay arrimaheenna gudaha qalalaase ayaa ka jira, dalkii maanta cadow ayaa kusoo duulay waxaa laga rabaa Xasan Sheekh in xukuumadda uu kala diro, maadaama ay fashilantay oo uu soo dhiso xukuumad ka shaqeyn karta midnimada iyo qaranka Soomaaliyeed” ayuu kusii daray xildhibaanku.

Arrimahan ayaa kusoo aadayo, ayada oo haatan xiisad siyaasadeed ay ka taagan tahay dalka, taas oo leh wajiyo kala duwan, waxaana xaaladda ugu adag wajahaya xukuumadda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Allaha u naxariistee waxaa habeen hore magaalada Muqdisho ku geeriyooday caalimkii waynaa ee Soomaaliyeed Sheekh Cusmaan Sheekh Cumar Sheekh Daa’uud (Sheekh Cusmaan Xiddig), kaas oo isla shalay lagu aasay Muqdisho, waxaana aaskiisa ka qaybgalay kumaan kun oo dad ah una badan Jamaacadiisa.

Geerida Sheekh Cusmaan Xiddig kadib ayaa waxaa haatan soo kordhay arrin kale oo uu ka dhawaajiyay Ibraahim Cabdicasiis Faarax (Ciyow) oo la sheegay inuu ka mid yahay Imaamyada Masjidka wayn ee Cali Jimcaale ee magaalada Muqdisho, kaas oo war yaableh kasoo saaray geerida marxuumka.

Ibraahim Ciyow ayaa soo saaray qoraal dheer oo ‘u muuqdo mid digasho ah’ wuxuuna si aad ah loogu baahiyay baaraha bulshada, kadib markii ay ka caroodeen dad badan.

Ninkan ayaa qoraalkiisa uga hadlay Kutubadii uu qoray Sheekh Cismaan Xiddig oo uu ku tilmaamay inay ka hadlaan shirki iyo la barakeysto maydkiisa.

“Geeridu digasho maleh laakiin mabaadi’da mujaamalo ma taqaan . Waxaan arkayay kuwa wahaabiyo ah oo leh “ sh cismaan xidig ilaaheey ha unaxariisto ,wuxuu allifay kutub badan oo naafico ah ……….” ayuu qoraalkiisa ku yiri Ibraahim Ciyow.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Nacam wuu allifay kutub lkn ma taqaan kutubtiisa oo ma aragtay ?? kulligood ama badankood wuxuu ku difaacayaa inta aan suufiyo isku haynayba oo mayd la baryo oo tawasul loo bixiyo iyo qubuuro laysku jiid jiido oo la baryo oo tabaruk uu ubixiyay iyo shirkiyaatkoodii iyo khuraafadoodii un , mana lahan nafci ee kutub baadi iyo shirki iyo khuraafo buu ka tagay , ilaaheey baana yaqaan sida uu yeelayo oo iiga naxariis badan”.

Imaamka Masjidka Cali Jimcaale oo sii hadlay ayaa xusay in maalmaha soo socda la arki doono, ayada oo la caabudayo qabriga Sheekh Cismaan Xiddig, sida uu hadalka u dhigay.

“Al muhiim qofku wuxuu yahay inuu yaqaan waa muhiim inta uusan caadifadii iyo qalbi jileecee ummu hebel galin, igana qor inaad arki doontaa isaga oo mardhow la caabudayo oo magac Ziyaaro loo bixin doono u tagistiisa iyo baryadiisa, illeen isagaaba usii dhigay in la barakeysto, haddii uu dhintee” ayuu mar kale yiri Imaamka Masjidka Cali Jimcaale.

Arrintan ayaa dhalisay dood xasaasi ah iyo falcelin xoogan, waxaana ka hadlay dad badan oo Soomaaliyeed oo ka carooday hadalka kasoo yeeray Ibraahim Ciyow.

Siyaasiga caanka ah Cali Yare oo ka falceliyay ayaa yiri ” Waxaan maqlayaa in ninkaan kibray ee baarqabka ah oo meydka AUN Shiikh Cismaan Xidig caayay kuna tilmaamay mushrigga inuu Iimaam ka yahay masjidka Shiikh Cali Jimcaale ee Muqdisho ku yaalla iyo inuu macalin u yahay ardayda masaajidka quraanka lagu baro. Middii ay labadaas tahayba xertii Sheekhu ka tagay ee kumanaanka kun ah iyo ummada muslimka ah ee ninkaan magaalada uu joogo la joogta ama haleeli karta masuuliyad in la edbiyo ah ayaa dushooda saaran”.

Shiriif Shire Axmed ayaa isna yiri “Waa xaqiiq in uu soo saarayo kuwa is qarxiya Somalia waxaa la dagay waa dadka nuucaan ah oo cid wax ka qabanaysa aysan jirin”.

Sakariye Cabdi Xakiin ayaa isna ku jawaabay “Ibraahiim Ciyow cilmiga aad soo baratay maku fari waayay inaad maytida afkaaga ka dhowrto. Sheekh Cismaan Xidig AUN inaad ku tilmaamto qof shirki faafinaya maaha wax lagaa aqbali karo, waliba Masjidka Cali Jimcaale in aad imaam noogu noqoto adigoo culimadeenii gaalaysiinayana”.

Ayuu Barre ayaa yiri “Ma jecleen inaan wax yaabo kale ka hadlo balse waxaan la aamusi waayay dhaqan xumada iyo jaahilnimada xargaha goosatay ee inankaas kula dhaqmaayo Ahlu-qabuurka”.

Ugu dambeyn Ibraahim Ciyow ayaa qoraalkii uu soo dhigay bartiisa Facebook-ga ka saaray, laakiin dad badan ayaa sawirro ka qaaday, kadibna jawaaba kulul ka bixiyay.

Buurhakaba (Caasimada Online) – Ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed oo kaashanaya kuwa daraawiishta maamulka Koonfur Galbeed ayaa maanta deegaan cusub kala wareegay kooxda Al-Shabaab, kadib howlgal culus oo ay ka sameeyeen gobolka Baay.

Howlgalkan oo ahaa mid qorsheysan ayaa waxa ay ciidamada huwanta ah kula wareegeen deegaanka Jameeco oo qiyaastii 25 KM u jira degmadaasi.

War kasoo baxay kasoo baxay dowladda Soomaaliya ayaa waxaa lagu sheegay in ciidamadu ay si buuxda ula wareegeen deegaankaas oo ah mid istaraatiiji ah.

“Ciidanka Xoogga Dalka iyo Daraawiishta Koonfur Galbeed ayaa howlgal ay ka fuliyeen deegaanka Jameeco oo qiyaastii 25km u jira degmada Buur-hakaba ku dilay xubno ka tirsan khawaarijta, iyagoo kala wareegay gacan ku haynta deegaankaasi” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale waxaa howlgalkan khasaare culus oo isugu jiro dhimasho iyo dhaawac lagu gaarsiiyay kooxda Al-Shabaab, sida ay sheegeen saraakiisha ciidamada dowladda.

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana weli dhaq-dhaqaaqyo laga dareemayaa agagaarka degmada Buurhakaba ee gobolka Baay.

Koonfur Galbeed ayaa waxaa maalmihii u dambeeyay ka socday guluf ka dhan ah maleeshiyaadka Al-Shabaab oo ku xoogan deegaanada maamulkaasi.