30.9 C
Mogadishu
Friday, May 8, 2026

Kiiska sarkaal Israa’iili ah oo fadeexad culus ka abuuray Mareykanka kadib markii…

Washington (Caasimada Online) – Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa Isniintii beenisay inay wax door ah ku lahayd sii deynta sarkaal Israeli ah oo lagu eedeeyey inuu internet-ka u adeegsaday inuu fal galmo ah ka dalbado qof aan qaan-gaarin.

Tom Artiom Alexandrovich wuxuu ka mid ahaa sideed qof oo toddobaadkii tegay dacwado lagu soo oogay, kadib hawlgal gaar ah oo lagu daba-galayey “shakhsiyaadka carruurta ugaarsada si ay ugu xadgudbaan galmo ahaan,” sida ay war-saxaafadeed ku sheegeen Booliska Magaalada Las Vegas.

Sida ku cad diiwaannada Gobolka Nevada oo ay eegtay wakaaladda wararka ee Reuters, Alexandrovich waxa uu wajahayaa dacwad dembi culus ah (felony charge) oo ah “adeegsiga teknoolojiyadda kombiyuutarka” si uu isugu dayo inuu cunug yar ama qof dhimirka ka xanuunsan u horseedo fal galmo ah.

Saxaafadda Israel ayaa ku warrantay in Alexandrovich, oo ay ku sifeeyeen agaasime sare oo ka tirsan Hay’adda Qaranka ee Amniga Internet-ka (Israel’s National Cyber Directorate), ay sii daayeen saraakiisha Maraykanka, uuna hadda ku laabtay dalkiisa.

Wakaaladda Reuters ma aysan xaqiijin karin sababta Alexandrovich uu ugu sugnaa Las Vegas, balse xilligaas magaalada waxaa ka socday shirka Black Hat, oo ah mid ka mid ah shirarka ugu waaweyn ee ay isugu yimaadaan khubarada amniga internet-ka.

Warka sheegaya in sarkaal Israeli ah oo wajahaya dembi culus oo galmo ah loo oggolaaday inuu dalkiisa ku laabto ayaa kiciyey hadal-heyn weyn iyo mala-awaal xooggan oo ka dhashay baraha bulshada.

Dadka Mareykanka qaarkood ayaa tani ku tilmaamay astaan kale oo muujineysa awoodda Israa’iil ama Yahuudda ay ku leeyihiin gudaha Mareykanka, oo xitaa midkooda dambiga gala ama lagu tuhmo aan sharciga la marsiin karin, waxayna tuhmeen in Dowladda Federaalka ay soo faro-gelisay kiiskan.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa Isniintii qoraal ay soo dhigtay barta X ku tiri: “Alexandrovich ma uusan dalban xasaanad diblomaasiyadeed, waxaana sii daayay garsoore maxkamad gobol, isagoo sugaya dhageysigiisa xiga. War kasta oo sheegaya in dawladda Maraykanku ay soo faragelisay arrintan waa waxba kama jiraan.”

Diiwaannada maxkamaddu waxay muujinayaan in $10,000 oo dammaanad ah lagu bixiyay Xarunta Xabsiga Henderson, 7-dii August. Alexandrovich waxaa maxkamadda looga yeeray 27-ka August. Reuters ma aysan xaqiijin karin halka uu ku sugan yahay iyo xogta lagula xiriiro toona.

Safaaradda Israel ee Washington iyo Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Israel midkoodna kama uusan jawaabin farriimo la xiriira dhacdadan. Si kastaba ha ahaatee, warbaahinta Israel ayaa soo xigatay xafiiska oo dafiray in Alexandrovich la xiray, kuna gaabsaday in “shaqaale dawladeed” ay “su’aalo weydiiyeen mas’uuliyiinta Maraykanku” uuna “ku laabtay Israel sidii loo qorsheeyey.”

Reuters weli ma aysan helin macluumaad rasmi ah oo ku saabsan duruufaha loo xiray Alexandrovich.

War-saxaafadeedka booliska Las Vegas ayaa lagu bogaadiyey hawlgalkan hay’adaha kala ah Hay’adda Dambi-baarista ee Federaalka (FBI), Booliska Henderson, Booliska Waqooyiga Las Vegas, iyo Waaxda Amniga Gudaha (Department of Homeland Security).

Dhammaan hay’adahaas midkoodna kama uusan jawaabin codsiyo loo diray oo ku saabsanaa xarigga ama sii deynta Alexandrovich. Xafiiska Xeer-ilaaliyaha Guud ee Nevada ayaa su’aalaha dib ugu gudbiyey Waaxda Booliska Henderson. 

U.S. State Dept: No change in policy toward Somaliland

WASHINGTON, D.C – The U.S. State Department has said there has been no change in Washington’s policy toward Somalia, despite growing calls from Republican lawmakers for the United States to recognize Somaliland.

A person close to the department, speaking to Semafor on condition of anonymity, said the United States maintains its long-standing position on Somalia, though the issue of Somaliland is subject to periodic review.

The clarification comes after Senator Ted Cruz urged the Trump administration last week to formally recognize Somaliland, calling the territory a “critical security and diplomatic partner” for Washington.

Cruz, who chairs the Senate Foreign Relations Subcommittee on Africa, highlighted Somaliland’s strategic location on the Gulf of Aden and accused Beijing of punishing the territory for its support of Taiwan.

Trump also fueled speculation after he said his administration was “working on” the question of Somaliland during a recent interview.

He was responding to a question about whether Gazans could be relocated to Somaliland — an idea reportedly linked to Somaliland’s potential willingness if Washington were to grant recognition. Some in the territory took Trump’s remarks as an encouraging signal.

Supporters of Somaliland have long argued that U.S. recognition would reward its relative stability and democratic governance, contrasting with conflict-ridden Somalia. They also contend that closer ties would strengthen American intelligence capabilities in a volatile region where China already maintains a permanent military base in neighboring Djibouti.

Beijing, however, sharply rebuked Cruz’s call, dismissing his claims as “baseless attacks.” The Chinese embassy in Mogadishu accused U.S. politicians of “serious interference in the internal affairs of Somalia” and of adopting a “hegemonic and bullying attitude.”

Somaliland, which declared independence from Somalia in 1991, held its sixth election last year, bringing opposition leader Abdirahman Mohamed Abdullahi to office. While the region operates with its own government and institutions, no country has formally recognized it as an independent state.

DF oo fulisay howlgal culus oo lagu dilay 100 Al-Shabaab ah

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Sida ay sheegtay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya, Ciidamada Gaarka ah ee Danab ee Ciidanka Xoogga Dalka, oo kaashanaya saaxiibada caalamka, ayaa howlgal qorsheysan ka fuliyay degmada Awdheegle ee gobolka Shabeellaha Hoose, halkaas oo lagu laayey Al-Shabaab.

Howlgalka ayaa si gaar ah loogu bartilmaameedsaday dhufaysyada iyo gabaadyada ay Khawaarijta Al-Shabaab ay ka qoteen degmada Awdheegle.

Intii uu howlgalka socday, ciidamada ayaa dilay in ka badan 100 xubnood oo ka tirsanaa kooxda Khawaarijta Al-Shabaab, kuwaas oo ay ku jireen horjoogayaal muhiim ah, sida ay sheegtay dowladda Soomaaliya.

“Godadkii iyo gabaadyadii ay kooxdu isku dayayeen inay isku qariyaan ayaa lagu dumiyay duqaynta cirka, halka cutubyada Danab ay gudaha u galeen goobihii cadowgu ku sugnaa si loo xaqiijiyo guusha howlgalka,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed.

Dowladda ayaa sheegtay in xogta sirdoonka ayaa muujisay in Khawaarijtu ay u diyaargaroobayeen sidii ay isaga caabin lahaayeen hawlgalka ballaaran ee “Duufaanta Aamusan” oo ay Ciidanka Xoogga Dalka iyo AUSSOM ka wadaan deegaannada Shabeellaha Hoose.

“Howlgalkaan ayaa dhabar jab culus ku noqday kooxda, kadib markii todobaadyadii la soo dhaafay si isdaba joog ah loogu jabiyey Sabiid, Caanoole iyo Bariire,” ayaa lagu yiri bayaanka Wasaaradda Gaashaandhigga.

Howlgalkan ayaa qeyb ka ah dadaallada joogtada ah ee Dowladda Federaalka iyo Ciidanka Xoogga Dalka ay ku wadaan sidii loo ciribtiri lahaa kooxda Khawaarijta Al-Shabaab, loona xaqiijin lahaa amniga shacabka Soomaaliyeed, sida lagu sheegay warkaan.

Hoos ka eeg bayaanka

Somaliland oo faro-gelin iyo xasillooni darro ku eedeysay Turkey, una yeertay qunsulka

Hargeysa (Caasimada Online) – Xukuumadda Somaliland ayaa u yeertay diblomaasiga ugu sarreeya ee Turkey u fadhiya Hargeysa, iyadoo ku eedeysay Ankara “faragelin iyo falal xasillooni-darro abuuraya” kaddib kulan ka dhacay Muqdisho oo ay sheegtay inuu meel-ka-dhac ku yahay madax-bannaanideeda.

War-saxaafadeed ku taariikhaysan 18-ka August 2025, ayay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland ku sheegtay inay u wacday Qunsulka Guud ee Turkey si ay uga dalbato “warbixin rasmi ah oo degdeg ah.” Tallaabadan ayaa daba socotay warar sheegaya in safiirka Turkey ee Soomaaliya uu la kulmay shakhsi ay Hargeysa ku tilmaantay inuu cadow ku yahay Somaliland.

“Dowladda Somaliland waxay falkan u aragtaa mid aad looga walaaco oo aan la aqbali karin,” ayaa lagu yiri bayaanka wasaaradda. “Wuxuu dhaawacayaa is-ixtiraamka labada dhinac, wuxuuna gacan ka geysanayaa xasillooni-darrada Geeska Afrika.” War-saxaafadeedka ayaa ku digay in Somaliland “aysan u dulqaadan doonin falal wax u dhimaya madax-bannaanideeda, amnigeeda, ama danaha qarankeeda.”

In kasta oo aysan mas’uuliyiintu magacaabin shakhsigaas, haddana waxay ku nuuxnuuxsadeen in kulammada ka dhaca Muqdisho ee la xiriira arrimaha Somaliland ay yihiin faragelin toos ah. Turkey waa xulufo muhiim ah oo ay leedahay dowladda federaalka Soomaaliya, oo si cad uga soo horjeedda hanka madax-bannaanida ee Somaliland.

Ankara weli kama aysan hadlin arrintan si fagaare ah.

Turkey waxa uu maalgelin ballaaran ku samaynayay Soomaaliya in ka badan toban sano, isagoo bixinayay gargaar bini’aadannimo, taageero dhaqaale, iyo tababarro ciidan. Saldhiggiisa Camp TURKSOM oo u dhow Muqdisho, ahna kan ugu weyn ee uu ku leeyahay dalka dibaddiisa, ayaa tababaray qayb lixaad leh oo ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed—taas oo Ankara ka dhigtay tiir udub-dhexaad u ah xasilloonida Soomaaliya, balse cakirtay xiriirka ay la leedahay Somaliland.

Somaliland, oo hore u ahaan jirtay maxmiyad Ingiriis, waxay ku dhawaaqday inay madax-bannaan ka noqotay Soomaaliya sanadkii 1991-kii kaddib burburkii dowladdii dhexe. Laakiin in kasta oo ay iskeed u taagnayd in ka badan soddon sano, ma jiro hal waddan oo si rasmi ah u aqoonsaday madax-bannaanideeda.

Aqoonsi la’aantaas—oo ay weheliso xiriirka dhow ee ka dhexeeya Turkey iyo Muqdisho—ayaa sii hurinaysa walaaca iyo cadhada Hargeysa. Xiisaddan ugu dambeysay waxay sii kordhisay xaaladda kacsan ee Geeska Afrika.

Wabar iyo safarkiisa Muqdisho

Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan, ayaa muujiyay mowqifka xukuumadda ee ku aaddan in Safiirka Turkiga ee Soomaaliya uu qaabilo Suldaan Abuubakar Wabar, oo hore jabhad hubeysan uga sameeyay gudaha Somaliland, gaar ahaan gobolka Awdal.

Ninkan ay sida weyn uga qeylisay Somaliland ayaa ka mid ahaa salaadiinta dhaqanka ee gobolka Awdal, wuxuuna dhowr jeer horkacay weeraro hubeysan oo ka dhacay Boorama.

Suldaan Wabar ayaa maalmo ka hor safar aan la shaacin ku tegay magaalada Muqdisho, isagoo halkaasi kula kulmay madaxda sare ee Soomaaliya. Wabar ayaa kulan gaar ah la qaatay Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi.

Fiqi oo bartiisa X (ex-Twitter) ku baahiyay sawir uu kula jiro Suldaan Wabar ayaa si cad u sheegay in la gaaray waqtigii Awdal ka go’i lahayd Somaliland.

“Wakhtigii Awdal ayaa la gaaray,” ayuu Fiqi ku yiri qoraalka. Hadalkan ayaa dad badan u fasireen in Dowladda Federaalka Soomaaliya qorshaynayso qorshe lagu kala fogeynayo reer Awdal iyo Somaliland, si halkaasi uga hanaqaado maamul sanado badan ku jiray dibad-wareeg ah oo loo yaqaan Awdal State.

Si kastaba ha ahaatee, si dhab ah looma oga qorshaha ka dambeeya in xilligaan uu Safiirka Turkigu qaabilo Suldaan Wabar, oo horey ugu lug yeeshay weeraro jabhadeed oo laga fuliyay gudaha Somaliland, gaar ahaan magaalada Boorama ee gobolka Awdal.

Jabhaddaas oo uu Wabar hoggaaminayay 2015-kii ayaa gebi ahaanba kasoo horjeeday jiritaanka Somaliland. Inkastoo markii dambe ay dagaalyahannadeeda isku dhiibeen maamulka Somaliland, iyadoo Suldaanku uu baxsaday, tan iyo waqtigaas waxaa hoos u dhacay dhaq-dhaqaaqa Awdal State ee gudaha Somaliland.

Somaliland summons Turkish envoy over Mogadishu meeting

HARGEISA, Somaliland – Somaliland has summoned Turkey’s top envoy in Hargeisa, accusing Ankara of “interference and destabilizing actions” after a meeting in Mogadishu that it says undermines its sovereignty.

In a statement dated August 18, 2025, Somaliland’s Foreign Ministry said it had called in Turkey’s Consul General to demand a “formal and urgent explanation.” The move followed reports that Turkey’s ambassador in Somalia met with an individual described by Hargeisa as hostile to Somaliland.

Foreign Minister Abdirahman Dahir Aadan voiced the government’s position, condemning the Turkish ambassador’s decision to host Suldan Abubakar Wabar, a traditional elder from Awdal who previously led an armed rebellion inside Somaliland, particularly in the Borama area.

Wabar, long a controversial figure, spearheaded the “Awdal State” insurgency in 2015. While his fighters later surrendered to Somaliland authorities, Wabar fled, and the movement’s activities largely subsided.

Earlier this month, he made an unannounced trip to Mogadishu, where he met senior Somali officials, including Defense Minister Ahmed Moalim Fiqi. Fiqi, posting a photo with Wabar on X (formerly Twitter), declared that “the time of Awdal has come” — a remark widely seen as signaling possible federal support for Awdal groups opposed to Somaliland’s rule.

Somaliland officials view Turkey’s engagement with Wabar in Mogadishu as a direct affront. “The Government of Somaliland considers this act deeply troubling and unacceptable,” the ministry said. “It damages mutual respect and contributes to instability in the Horn of Africa.”

The statement warned that Somaliland “will not tolerate actions that compromise its sovereignty, security, or national interests.”

Ankara has not yet issued a public response.

Turkey has invested heavily in Somalia for over a decade, providing humanitarian aid, economic support, and military training. Its Camp TURKSOM near Mogadishu, the country’s largest overseas base, has trained much of the Somali National Army — cementing Ankara as a central player in Somalia’s stability but complicating ties with Somaliland.

Somaliland, a former British protectorate, declared independence from Somalia in 1991 after the central government collapsed. It has since maintained its own democratic institutions, army, and currency, enjoying relative peace and stability. But despite more than three decades of self-rule, no country has formally recognized its independence.

That lack of recognition — coupled with the close relationship between Turkey and Mogadishu — fuels frustration in Hargeisa. The latest flare-up adds to tensions in the Horn of Africa, a region critical to global trade through the Gulf of Aden.

The international community will be watching closely to see whether Ankara moves to ease the standoff or risks deepening divisions in an already fragile region.


Muxuu yahay qorshaha Fiqi iyo Muungaab ay Sh/Dhexe ka billaabeen? (Daawo)

0

Raagaceelle (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga, Xildhibaano, Taliyaha Ciidanka Dhulka, Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, Guddoomiyaha Gobolka Sh/Dhexe, masuuliyiin kale iyo saraakiil ciidan ayaa maanta gaaray furimaha dagaalka ee gobolka Shabeellaha Dhexe, iyadoo qorshuhu yahay in halkaas ay ka abaabulaan dagaal ka dhan ah argagixisada soo gashay Shabeellaha Dhexe.

Wafdigaan oo ku hormaray deegaanka Xaaji Cali oo hoos taga degmada Cadale, ayaa u sii gudbay degmada Raagaceelle, iyagoo galabta uga sii gudbay tuulooyinka hoos taga oo caawa ay ku hoyanayaan.

Wafdigaan ayaa qeyb qeyb kula kulmaya ciidamada deegaanka oo aad u abaabulan, kuwaas oo ku kala sugan dhowr deegaan, iyagoo maalmaha soo socda ku sii sugnaa doona furimaha, kana Dardar geli doona dagaalka.

Wasiirka Gaashaandhigga XFS, Axmed Macalin Fiqi, oo hoggaaminaya wafdiga ayaa fagaare kula hadlay Ciidamada xoogga dalka iyo kuwa deegaanka, isagoo yiri, “Khawaarijta waa dad tabar daran oo ugu talagalay inay naftooda halligaan, dhawaana waa laga saari doonaa goobaha ay ku dhuumaaleysanayaan, waan aragnaa inaad u diyaarsan tihiin.”

Sidoo kale, Wasiir Fiqi ayaa ciidamada iyo bulshada deegaanka u sheegay in qorshaha ay u tageen gobolka uu yahay inay hoggaamiyaan howlgalka “Adkeysi badan ayaad sameyseen, waana difaacateen deegaankiina, hadana waxaan diyaar u nahay inaan idin hor kacno,” ayuu yiri Fiqi.

Guddoomiyaha gobolka Banaadir Muungaab oo kamid ah masuuliyiinta la hadashay ciidanka ayaa yri, “Ciidamada Qaranka iyo kuwa xaq u dirirka deegaanka waxaan la garab taaganahay naf iyo maalba, dadkaan waxaan ku hoggaami doonaa in deegaanada ka maqan ay ka xoreystaan cadowga, anagoo wakiil ka ah dowladda federaalka.”

Guddoomiyaha Gobolka Sh/Dhexe Maxamuud Masdile oo wafdiga Wasiirka Gaashaandhigga iyo Duqa Muqdisho uga warbixiyey xaaladda furimaha iyo diyaar-garowga Ciidamada, isagoo sheegay in saacadaha soo socda ay u diyaarsan yihiin inay dhaqaaqaan oo cadowga wajahaan.

Intaas kadib guddoomiyaha gobolka Banaadir Xasan Muungaab ayaa ciidamada ku wareejiyey 20 neef oo Geel ah oo uu ugu tala galay in loo qalo, waxaana aad ugu mahadceliyey saraakiisha ciidamada deegaanka.

Hoos ka daawo

 

 

Turkish arms ship to Somalia diverted after standoff 

MOGADISHU, Somalia – A Turkish cargo ship carrying critical military supplies for Somalia’s army has been forced to divert to Djibouti due to severe weather, just weeks after it was released from a contentious two-week detention by the semi-autonomous state of Puntland.

The vessel, MV Sea World, is now anchored in Djibouti after encountering the dangerous seasonal sea conditions known locally as “bad xiranka,” sources confirmed Monday. It is expected to remain in port for several weeks, further delaying the arrival of much-needed equipment for Somalia’s escalating war against Al-Shabaab insurgents.

The diversion is the latest setback for a vessel whose journey has been dogged by politics. Its arrival in Djibouti follows its release on August 4 after a standoff that exposed the deep political fractures and competing international interests shaping stability in the Horn of Africa.

The crisis began on July 18, when the Puntland Maritime Police Force (PMPF) intercepted the MV Sea World off the coast of Bareda in the strategic Ras Asayr region.

Puntland authorities, claiming the ship was “loitering suspiciously,” escorted it to the Port of Bosaso for inspection. The situation was complicated by reports that local fishermen had boarded the vessel, amplifying regional security fears over its sensitive cargo.

The seizure provoked a furious response from Somalia’s Federal Government in Mogadishu. In a sharp escalation, the central government publicly accused Puntland of “piracy,” a charge that transformed a regional security issue into a national political crisis.

For two weeks, the ship remained at the center of intense negotiations. A multi-pronged diplomatic effort ultimately broke the deadlock. Turkey, a key security partner to the Mogadishu government, sent a delegation led by Ambassador Alper Aktaş for direct talks with Puntland’s President, Said Abdullahi Deni.

Concurrently, the United Arab Emirates, which maintains strong ties with Puntland, played a crucial back-channel role. UAE mediation was reportedly instrumental in de-escalating tensions and paving the way for an agreement.

The standoff ended after Turkey provided what Puntland’s government called “complete evidence” of its ownership of the cargo. In an official statement, Puntland announced it was transferring full responsibility for the vessel and its assets back to Turkish authorities.

The entire episode has unfolded in the shadow of the UN Security Council’s landmark decision in December 2023 to lift its 30-year arms embargo on Somalia. While intended to strengthen the national army, the move has fueled anxiety among federal states like Puntland, which fear that unchecked arms imports by the central government could destabilize the country.

Puntland’s assertive actions are viewed by analysts as a direct response to this new reality, reflecting a determination by federal states to have oversight on security matters.

The delayed shipment is destined for Camp TURKSOM in Mogadishu, Turkey’s largest overseas military base. The facility is vital for training and equipping Somalia’s elite Gorgor (Eagle) commando brigades, which are often at the forefront of major anti-insurgent operations.

The saga of the MV Sea World highlights the twin obstacles hampering Somalia’s path to stability: an unforgiving natural environment and the persistent political divisions that continue to complicate critical international security assistance.

Shuute oo shaaciyay sababta ka dambeysa in maxkamadda la dhex keeno Facebook

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Ciidanka Qalabka Sida ayaa sanadihii dambe si toos ah u baahinaysay xukunnada iyo inta uu socdo dhageysiga kiisaska ay qaado, oo u badan dilal.

Baraha bulshada, gaar ahaan Facebook ayaa toos looga tabiya kiisaska maxkamadda, iyadoo barnaamij ahaan dhammeystirana la soo dhigo bogga Maxkamaddu ku leedahay isla bartaasi.

Guddoomiyaha Maxkamadda Darajada 1-aad ee Ciidanka Qalabka Sida, G/Sare Xasan Cali Nuur Shuute, ayaa shaaciyay in baahinta kiisaska maxkamadda oo qaarkood xasaasi yihiin ay keentay in bulshada iyo caalamka la tuso in caddaalad dhab ah ay ka jirto dalka, ayna si cad u arkaan caddeymaha la horkeenay maxkamadda iyo xukunka dhacaya.

“Waxaan rabnaa in shacabka Soomaaliyeed, iyo guud ahaanba bulshada caalamka, aan tusno sida caddaaladdu u shaqeyso. Waxaan dooneynaa inay si cad u arkaan caddeymaha la horkeenay, ay dhageystaan doodaha labada dhinac, isla markaana ay marqaati ka noqdaan go’aanka kama dambaysta ah ee maxkamaddu gaarto,” ayuu yiri Guddoomiye Shuute oo wareysi cusub bixiyay.

Shuute ayaa sidoo kale qoraal lagu daabacay Wargeyska The Observer kaga warramay waayihiisa iyo culeysyadii soo wajahay intii uu ku jiray howlaha caddaaladda Soomaaliya.

Waxa uu tilmaamay in aabihiis ka hor geeridiisu uu aad uga welwelsanaa shaqada uu hayo, isagoo dhowr jeer kula taliyay inuu iska dhaafo, maadaama xaaladda dalka ay adkayd, uuna yahay bartilmaameed toos ah.

“Aabbahay ka hor inta aan la dilin wuxuu yimid gurigayga. Aad ayuu uga welwelsanaa shaqadeyda, wuxuuna igu waaniyay inaan joojiyo,” ayuu yiri Gaashaanle Sare Shuute.

Allaha u naxariisto aabaha Shuute, Cali Nuur waxaa dabley hubeysan ay 2-dii Janaayo 2018 ku dileen xaafadda Suuq Boocle ee degmada Dharkiinley ee gobolka Banaadir.

Shuute oo kamid ah saraakiisha caanka ah ee garsoorka dalka, ayna si weyn u raadsato kooxda Al-Shabaab, ayaa tiirka toogashada geeyay dagaalyahannadii ugu badnaa ee kooxda, kuwaas oo ay soo qabteen ciidanka qaranka.

Si kastaba ha ahaatee, garsoorahan ayaa door weyn ku leh ciqaab-marinta kooxaha argagixisada, isagoo muddo ka shaqeynayay dacwooyin adag oo la xiriira dambiyada ay galaan xubnaha Al-Shabaab iyo falalka rabshadaha ah ee ay ku lug leeyihiin ciidanka dowladda, oo mararka qaar ku kaca falal dil.

Prof. Samatar oo u runta u sheegay Somaliland: Aqoonsi nagama jiro Mareykanka

Hargeysa (Caasimada Online) – Prof Axmed Ismaaciil Samatar oo sanadihii dambe ka mid ahaa siyaasiyiinta Somaliland, ayaa runta u sheegay Xukuumadda Somaliland, oo si weyn u iibgeynaysa “in Mareykanka uu noqon karo dalkii u horreeyay ee aqoonsada”.

Samatar ayaa marka hore sheegay in uu bogaadinayo in la raadiyo in xiriir dhow lala yeesho Mareykanka, isagoo geesta kalena duray in halkaasi uu Somaliland ka jiro aqoonsi dhab ah waqti dhow, ayna tahay inay tamar iyo dhaqaale geliso dowladaha quwada leh ee haatan qaarkood ay colaadsatay Somaliland.

“Mareykanka adduunyada dhan ayuu mid walba doonayaa inuu gacanta ku qabto, marka Somaliland taariikh hore noo dhex taalayna ma jirto, mashquulna wuu ku yahay waxaas,” ayuu yiri Prof Samatar.

Waxa uu intaas kusii daray “Mareykanka in la xara-dhaamiyo oo la xod-xoto waa sax, oo waxaa qabaa in aan laga maarmayn, laakiin waddamo kale ayaa jira oo quwadihii adduunka ku ururayso, waxaana kamid ah waddanka Shiinaha.”

Prof-ka ayaa sidoo kale meesha ka saaray suurta-galnimada in Mareykanka uu saldhig milatari ka sameysto Berbera, taas oo qeyb ka ah yabooha Somaliland ee Washington, maadaama aysan halkaasi ka fogeyn saldhiga weyn ee uu ku leeyahay dalka Jabuuti, oo ah kan ugu weyn ee gobolka.

“Trump waa nin ay maskaxdiisa iyo hadalkiisu ay qasan yihiin oo adigoo si u arkaya unbay hadana sida kale noqoneysa, laakiin waqtiga dheer Mareykanka waxyaabaha aan kaga faa’iideysan karno waxa kamid ah; ma ahan un aqoonsiga ee waa dhismaha waddanka, jaamacadaha, xagga caafimaadka iyo howlahaas in la dhiso.”

Dhinaca kale, Samatar ayaa tusaale usoo qaatay sida uu Shiinaha u dhisay Nairobi, iyo saameyntiisa Geeska Afrika iyo guud ahaan qaaradda, isagoo ku dheeraaday in quwada Shiinaha ay muhiim u tahay Somaliland, oo ayadu haatan cadow ka dhigatay dalkaasi, kadib markii ay xiriir la sameysatay Taiwan, oo ayaduna haysan aqoonsi buuxa.

“Wax badan ayey u baahan tahay in siyaasadda dibadda laga beddelo. Marka haddii ay dhab naga tahay dadaalka ah in la keeno in nala garto in aynu dad nahay oo dowlad haysta oo adduunyada kursiga ay ku leeyihiin xaq ku leh waxay u baahan tahay in isbeddel dhab ah lagu sameeyo siyaasadda arrimaha dibadda Somaliland,” ayuu yiri Prof Samatar.

Prof-ka ayaa hoggaanka Somaliland kula taliyay inay siyaasadda dhab ah la yimaadan, taasi oo lagu wajahayo quwadaha adduunka oo ka ballaaran Mareykanka iyo sidii xiriir loola sameyn lahaa, taas oo si dhab ah u sahli karto aqoonsi ay hesho Somaliland, sida uu sheegay.

Hoos ka daawo wareysiga Samatar

Is-beddelka uu madaxweyne Xasan Sheekh ku sameeyay wada-hadallada mucaaradka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa isbeddel ku sameeyay wada-hadallada dowladda iyo siyaasiyiinta mucaaradka, isagoo dhowr kulan qabtay oo looga hadlayo tabashooyinka iyo xal u helidda khilaafaadka jira.

Inkastoo aan wax natiijo ah laga gaarin wada-hadalladii u dambeeyay ee labada dhinac, haddana madaxweynaha ayaa muujiyay dabacsanaan ka duwan hoggaankii ka horreeyay.

Ka hor inta aan la dooran madaxweynaha hadda talada haya, waxay dowladdii xilligaasi jirtay ee Farmaajo albaabada ka xiratay mucaaradka, oo Xasan Sheekh uu qeyb ka ahaa.

Mucaaradka ayaa markaas wajahay caqabado ay ku hor gudubtay dowladdii xiligaas, taas oo keentay in xiisadda siyaasadeed ay ka sii darto, iyadoo sababtay in magaalada caasimadda ah ee Muqdisho uu ka dhaco gacan ka hadal u dhaxeeyay labada dhinac.

Arrimahaas ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh ku tilmaamay casharro muhiim ah oo u baahan in la saxo si heshiis waara loo gaaro. Madaxweynaha ayaa dhowr jeer ku faanay in wada-hadallada hadda ay ka duwan yihiin sidii hore, wallow aysan keenin natiijo wax ku ool ah.

“Anaga ha nalala hadlo ayaa nagala diiday, muddo kordhin ah ayaa la iska sameystay oo la diiday in nalaga hadlo, laakiin hadda Koonfur Galbeed gogol ayaa fidsan, maxaa qabtaa, maxaa berri meel isla dhigna, marka ma jirto sabab loo dagaalami karo,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh ka shir 2023 ka dhacay Baydhabo.

Tan iyo dhammaadkii bisha Ramadaan, madaxweynaha ayaa kulamo kala duwan la yeeshay mucaaradka, isagoo diiradda saaray qodobo muhiim ah oo la xiriira dastuurka, gaar ahaan cutubka 4-aad, kaas oo tilmaamaya habka doorashada madaxda dowladda dhexe, dowlad-goboleedyada, golayaasha deegaanka, iyo muddo xileedka.

Inkastoo Xasan Sheekh uu dhowr jeer sheegay isbeddelka siyaasadeed ee muuqda, haddana mucaaradku waxay ku eedeeyaan in uusan daacad ka aheyn wada-hadallada. Waxaana shan kulan oo la qabtay aan weli natiijo laga gaarin, iyadoo Madasha Samatabixinta ay dalbatay in doorashada lagu qabto waqtigeeda.

Si kastaba, muddo xileedka Dowladda Federaalka ayaa ku eg bartamaha May 2026, waxaana la filayaa in kulamo dheeraad ah la qabto si loo sii wado wada-hadallada, loona helo heshiis siyaasadeed oo miro dhal ah.

SOOMAALIYA oo 40 sano kadib safiir u dirsatay dalka…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa 38 sano kadib safiir u dirtay dalka Japan, iyadoo Agaasimaha guud ee habmaamuuska Wasaaradda Arrimaha Dibadda Japan uu ka guddoomay warqadaha aqoonsi danjirenimo.

Danjiraha Soomaaliya ee Jamhuuriyadda Shacabka Shiinaha, Hodan Cismaan Cabdi ayaa hadda si rasmi ah uga shaqeyn doonta labada safaaradood ee Soomaaliya iyo Japan.

Danjire Hodan ayaa kulanka ay la qaadatay Agaasimaha Wasaaradda Arrimaha Dibadda Japan kula wadaagtay howlaha shaqo ee dalkaas ka qaban doonto, gaar ahaan xoojinta xiriirka xukuumadaha Muqdisho iyo Tokyo.

Danjiraha Soomaaliya ayaa dhankeeda rajo wanaagsan ka muujisay in uu xooggeysto xiriirka labada dal, iyadoo tilmaantay in Japan sanadihii dambe fulisay mashaariic badan oo ay ku taageertay Soomaaliya.

Sidoo kale, Japan ayaa safka hore uga jirta dalalkii Soomaaliya ku taageeray madax-bannaanidii ay ka qaadatay gumeystihii Talyaaniga ee Koofurta haystay iyo Ingiriiska ee Waqooyiga.

Danjiraha cusub ayaa shaqadiisu diiradda saari doonta horumarinta xiriirka labada dal, taageerada mashaariicda horumarineed, iyo xoojinta iskaashiga dhinacyada siyaasadda, dhaqaalaha iyo amniga.

Si kastaba, Danjirihii ugu dambeeyay ee Soomaaliya ka ahaa wakiil buuxa ee dalka Japan waxa uu ahaa Xasan Abshir Faarax sanadkii 1987dii, tan iyo xiligaasna ma jirin safiir Soomaaliya u jooga ama ku metala dalkaas.

Gedo: 2,000 oo askari iyo saraakiil la soo xero geliyey – DF oo wadda qorshe culus

Beled-Xaawo (Caasimada Online) – Kadib dagaalkii 22-kii bishii hore ee July ka qarxay degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo ayaa Dowladda Federaalka ku qasabtay in ay ciidan ka qorto degmadaasi iyo guud ahaan gobolka, iyadoo weli taagan khilaafka kala dhaxeeya Dowlad-goboleedka Jubbaland.

Ciidamadii laga qoray Beledxaawo ayaa Dowladda Federaalka ka taageeray in 30-kii July ciidanka Jubbaland laga saaro magaalada, iyo in 11-kii bishan sidoo kale laga saaro deegaanka Tuulo Amiin oo dhinaca waqooyi uga beegan Beledxaawo.

Ciidamadan ayaa isugu jira maleeshiyo beeleed la siiyay labiska Ciidanka Xoogga Dalka iyo kuwa Hay’adda Nabad Sugidda, iyo weliba qaar ka mid ah ciidankii Jubbaland, oo saraakiishooda lagu qanciyay in ay ku biiraan Ciidanka Dowladda Federaalka, iyadoo soo xere-gelintooda dhaqaale badan lagu bixiyay.

Ciidamo yar ayaa horey uga joogay Dowladda Federaalka magaalada, balse maanta tirada ku sugan halkaasi waxaa lagu qiyaasaa illaa shan boqol oo askari, waxaana weli socda qorista ciidamo cusub oo lagu tababarayo Beledxaawo.

Cabdirashiid Xasan Cabdinuur (Cabdirashiid Janan), Taliyaha Hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Jubbaland ahna Madaxa Amniga Gobolka Gedo, iyo saraakiil kale oo ku sugan Xerada Ciidanka Xoogga Dalka ee UK ku leh duleedka bari ee Beledxaawo, ayaa halkaasi ku diyaarinaya ciidamada cusub.

Dowladda Federaalka ayaan wax gurmad ciidan ah ka dejin xerada UK, marka laga reebo diyaarad helicopter ah oo saraakiil deegaanka u dhashay ku gaysay halkaasi, kuwaas oo Cabdirashiid Janan kala shaqeynaya qarameynta ciidamada.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa habeenkii Talaadada ugu baaqay Ciidanka Jubbaland ee u tallaabay dhanka Kenya inay dib ugu soo laabtaan deegaanadooda. Madaxweynaha ayaa warsaxaafadeed ku sheegay in aan cidina la ciqaabi doonin, isla markaana loo ballanqaadayo badqabka iyo nabadgelyadooda.

Dhanka kale Dowladda Federaalka ayaa soo geba-gabeysay qarameynta ciidamadii horey ugu sugnaa degmooyinka Garbahaarey iyo Buurdhuubo, iyadoo hadda u jeedsatay dhismaha ciidanka Jubbaland ee ku sugan Luuq, Baardheere iyo Ceelwaaq, si loogu diiwaangeliyo Ciidanka Dowladda Federaalka loona siiyo mushaar iyo gunnada ay qaataan ciidamada kale.

Ciidamada hadda diyaarka ah ee ku sugan gobolka Gedo ayaa lagu qiyaasaa in ka badan laba kun oo askari, kuwaas oo intooda badan ku sugan Ceelwaaq iyo deegaanka xuduudka ku yaalla ee Gariley. Ciidamadan badankoodu waa Ciidanka Daraawiishta Jubbaland ee ka amar-qaata General Cabaas Ibraahim Gurey.

Korneyl Aadan Axmed Xirsi (Aadan Rufle), oo ka tirsan Saraakiisha Ciidanka Xoogga Dalka ee gobolka, ayaa sheegay in qorshaha lagu qarameynayo ciidamadaasi uu meel wanaagsan marayo. Hase yeeshee, General Cabaas Ibraahim Gurey, oo muddooyinkan ku magacawnaa Taliyaha Daraawiishta Jubbaland ee gobolka, weli kama hadlin arrintan.

Jananka waxaa si dhow loola xiriiriyaa madaxda Jubbaland, mana jirto meel uu illaa iyo hadda kaga taageeray isbedellada Dowladda Federaalka ka wado gobolkaasi.

Saraakiisha Dowladda Federaalka waxaa caqabad ku ah sidii ay Guddoomiyaha degmada Doolow, Maxamed Xuseen Cabdi (Lafey), uga dhaadhicin lahaayeen inuu ka tanaasulo taageerada Jubbaland ugana hoos yimaado Dowladda Federaalka, sida ay sameeyeen guddoomiyeyaasha degmooyinka Luuq, Beledxaawo, Garbahaarey, Buurdhuubo, Baardheere iyo Ceelwaaq.

Inkastoo Guddoomiyaha degmada Ceelwaaq, Ibraahim Guuleed Aadan, uu door bidayo inuu ka sii hoos shaqeeyo Jubbaland, hadana la sheegay inuusan mabda’ ahaan diidmo adag u qabin inuu la shaqeeyo Dowladda Federaalka, marka loo eego Guddoomiye Lafey oo gebi ahaanba diidan inuu ka tago Jubbaland.

Ilo lagu kalsoon yahay ayaa sheegaya in saraakiisha Dowladda Federaalka toddobaadyadii la soo dhaafay dhaqaale badan u adeegsanayeen sidii ay u kala furfuri lahaayeen guddoomiyeyaasha degmooyinka gobolka Gedo ee taabacsan Jubbaland.

Saraakiishu waxay qorshahaan garab uga helayeen isku dayo siyaasadeed oo lagu doonayo in dhanka dowladda loo soo jiido siyaasiyiinta, odayaasha iyo waxgaradka reer Gedo ee xiriirka dhow la leh Madaxtooyada Jubbaland, si loo wiiqo taageerada shacabka gobolka ee Madaxweyne Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) iyo ku-xigeenkiisa Maxamuud Sayid Aadan.

Villa Somalia ayaa ku rajo weyn in maamulka gobolka oo dhan si dhakhso ah loogu hoos keeno Dowladda Federaalka, iyadoo la ogyahay muhiimadda gobolkaasi u leeyahay doorashada madaxtinimada dalka ee sanadka soo socda, haddii lagu heshiiyo in dalka doorasho laga qabto.

Dowladda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa bishii July 2023 maamulka gobolka Gedo dib ugu hoos geysay Jubbaland, ka dib dhowr sano oo uu gobolkaasi ka go’ay maamulka Jubbaland.

Dowladdii Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa sanadkii 2020 gobolkaasi ka goysay Jubbaland, kadib markii ay ka hortimid doorashadii 22-kii August 2019 ka dhacday Kismaayo, taas oo mar kale xilka dib loogu doortay Axmed Madoobe.

Hadda, Dowladda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa mar labaad gobolka ka goysay Jubbaland, kadib markii ay diidday doorashadii 25-kii November 2024 ka dhacday Kismaayo, taas oo markii saddexaad xilka madaxtinimada Jubbaland loogu doortay Axmed Madoobe.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa doorashadaasi ku tilmaamay mid sharci darro ah, waxayna Axmed Madoobe ugu yeereen hoggaamiye hore.

Guddoomiye Muungaab iyo mucaaradka oo ay ka dhex-tafatay – Maxay isku hayaan?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Iyada oo haatan ay sii laba kacleyneyso xiisadda siyaasadeed ee ka taagan dalka ayaa haddane arrintu waxa ay si gaar ah uga dhex-tafatay guddoomiyaha gobolka Banaadir, ahna duqa magaalada Muqdisho Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) iyo siyaasiyiinta mucaaradka ee la magac baxay Madasha Samatabixinta.

Muungaab oo khudbad xasaasi ah jeediyay ayaa jawaab culus siiyay xubnaha mucaaradka, isaga oo tilmaamay in wax laga xumaado ay yihiin erayada kasoo yeerayo ee hanjabaadda u badan, wuxuuna taasi beddalkeeda kula taliyay inay u diyaar garoobaan qof iyo cod.

“Siyaasi u yaal ma gudbe ah ayaa dhahay qof iyo qoray, fikirna ma haayo haddii la dhaho dalka maxaa u fiican? aniga 5 bil kadib inaan tartamaan diyaar u ahay waxaan qabtayna miiskaan soo saaraa” ayuu yiri duqa magaalada Muqdisho.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Beryahaan waxaa jiro oo idaacadaha taagan siyaasiyiin iyagu fikirkooda iyo fahamkooda dowladnimada uusan gaarsiisaneyn isteejka ay dawlad dhiska Soomaaliya maanta soo gaartay”.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, xilli maalmihii u dambeeyay xubnaha mucaaradka, gaar ahaan Madaxweynihii hore ee dalka Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ay jeedinayeen hadallo adag oo ka dhan ah madaxda dowlada federaalka iyagoo ka digay hannaanka ay wax ku waddo Villa Somalia.

Haddaba sidee looga fal-celiyay dagaalka siyaasadeed ee Muungaab iyo mucaaradka?

Cabdullahi Fiidow: “Muunkoow ma macallinkaaga Sheekha ah ayaa u jawaabee? Wlhi waa yaab”.

Xasan Xareed Diini: “Warkaagu waa dhuuso geel oo kale ur iyo caraf midna maleh”.

Nasteexo Nuur: “Ar joog aan ku ceshto Cabdiraxmaan Cabdishakuur xikmad kuma dhamidee yuu buug dhan kaa diyaarin”.

Dr. Salaad Sujuud: “Nadaafad iyo gole deegaan waaye waxa lagaa sugayo”

Bilkheyr: “Qof iyo qoray waa gadaal gadaal haloo socdo qori iyo qabiil waatan dunida horumartay naga reebay”.

Xasan Daacad: “15 May aa sugeeynaa sida uu xaalka noqdo”.

Maxamed Cabdinuur: “Isma dhaanto iyo dhasheed waayey waxa dowlad isku sheega ah dhammaantood”.

Xog: Safarka Xasan Sheekh uu ku tegayo Dhuusomareeb oo ka kooban afar qorshe

Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa isku diyaarinaya safar uu ku tagi doono magaalada Dhuusamareeb, xarunta dowlad-goboleedka Galmudug.

Magaalada ayaa haatan looga diyaar-garoobayaa soo dhaweynta wafdiga madaxweynaha, iyadoo qorshuhu yahay in uu yimaado Isniinta ama Talaadada, haddii aan wax isbeddel ah ku imaan jadwalka socdaalka. Safarka madaxweynaha ayaa lagu sheegay mid ku saabsan dardargelinta hawlgalka ka dhanka ah Al Shabaab, arrimaha doorashooyinka iyo kormeerka mashaariicda horumarineed ee halkaasi laga fulinayo.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa la filayaa in uu xarigga ka jaro xarumo cusub oo laga hirgeliyay magaalada, sida xarunta baarlamaanka Galmudug. Sidoo kale, waxa uu kormeeri doonaa mashaariicda kale ee horumarineed ee socda, oo ay ku jiraan dhismaha waddooyinka iyo garoonka diyaaradaha.

Madaxweynaha oo riixaya dardargelinta hawlgalka dib-u-xoreynta dalka ayaa dadka deegaanka kala hadli doona doorkooda kaga aaddan la dagaallanka Al Shabaab. Saraakiisha ciidanka ayaa sheegay in madaxweynuhu doonayo in dib loo soo nooleeyo iskaashiga ciidamada iyo shacabka, si dadka reer Galmudug ay ugaalin muuqata uga qaataan dagaalka Shabaab.

Ma cadda in Madaxweyne Xasan Sheekh uu booqan doono jiidda hore, balse qorshihiisa ayaa qeyb ka ah inuu kormeero xarunta taliska qaybta 21-aad ee ciidanka xoogga dalka ee Dhuusamareeb.

Inta uu ku sugan yahay magaalada, madaxweynaha ayaa kulamo gooni-gooni ah la yeelan doona madaxda Galmudug, bulshada qeybaheeda kala duwan oo ay ku jiraan odayaasha iyo waxgaradka deegaanka, iyo sidoo kale saraakiisha milatariga, si uu uga dhageysto aragtidooda iyo taageeradooda ku aaddan hawlgalka socda.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaan weli la ogeyn in uu Dhuusamareeb ka dhigan doono saldhig uu kala socdo hawlgalka la qorsheynayo in Al Shabaab lagaga saaro gobollada dhexe.

Xusuus ahaan, bartamihii sanadkii 2023 ayuu madaxweynuhu saldhig ka sameystay magaalada Dhuusamareeb, markaas oo ciidamadu ay wadeen guluf ballaaran oo ka dhan ah Al Shabaab ee Galmudug iyo Hirshabelle.

Ciidamada ayaa daba-yaaqadii 2022 iyo sanadkii 2023 ku guuleystay in ay Shabaab ka saaraan inta badan deegaanada labada maamul, hase yeeshee hakad ku yimid hawlgallada ayaa keenay in Shabaabku dib u qabsadaan dhul badan oo laga saaray.

Safarka Madaxweyne Xasan Sheekh ee Galmudug ayaa imanaya toddobaadyo ka dib, markii kooxda Al Shabaab ay qabsadeen degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan, oo ah marin muhiim ah oo isku xira deegaanada Hirshabelle iyo Galmudug.

R/W Xamza oo si rasmi ah u bilaabay isla xisaabtanka – Maxaa dhacay maanta?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre ayaa maanta si rasmi ah u bilaabay hannaanka la xisaabtanka Golaha Wasiirrada.

Isla xisaabtankan ayaa ku qotoma waxyaabihii u qabsoomay wasaaradaha sanadkii la soo dhaafay, iyada oo laga duulayo howlaha horutabinta u leh xukuumadda Dan-Qaran, si sare loogu qaado tayada nolosha iyo horumarka bulshada Soomaaliyeed.

Isla-xisaabtanka oo lagu bilaabay wasaaradaha ku mideysan Tiirka Horumarinta Dhaqaalaha, ayaa waxa ay soo bandhigeen guulaha ay xaqiijiyeen iyo qorsheyaashooda ku aaddan horumarinta dalka, iyada oo la raacayo yoolalka qorshaha isbeddelka Qaranka iyo ballanqaadyadii Waxqabad ee ay horey u wada galeen Ra’iisul Wasaaraha.

Wasaaradahan ayaa soo bandhigay waxqabadyo muhiim ah oo ay ka mid yihiin; kobaca dakhliga gudaha iyo hirgelinta nidaam casri ah oo maaliyadeed, fududeynta ganacsiga iyo dhiirrigelinta warshadaha, qorsheynta maalgashiyo caalami ah, horumarinta wax-soosaarka beeraha iyo nidaamyada waraabka, ilaalinta iyo maareynta kheyraadka badda, dib-u-dhiska iyo casriyeynta kaabeyaasha gaadiidka hawada, dekadaha iyo waddooyinka, barnaamijyo shaqo abuur bulsho oo lagu garab istaagayo dhallinyarada iyo bulshada ku wooda nugul.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa wasaaradaha waxa uu su’aallo ka weydiiyey qorshayaashooda qaranka, si loo hubiyo in ay xaqiijiyeen barnaamijyadii iyo ballan-qaadkii ay horey u saxiixeen.

Sidoo kale waxa uu kula dardaarmay in ay sii xoojiyaan dadaalkooda iyo qorshayaasha u dagsan, laguna xisaabtamayo wasaarad walba shaqada ay hayso, si bulshada Soomaaliyeed loola wadaago horumarrada la gaaray.

Xukuumadda Xamza ayaa muddadii saddexda sano ahayd ee ay jirtay waxa ay xaqiijisay guulo wax-ku ool ah iyo yoolal muhiim u ah qaranka, kuwaas oo horseeday kobac dhaqaale, horumar amni, dib-u-dhiska dalkeenna, adkaynta midnimada, iyo fududeynta adeegyada dowladda oo loo dhaweeyay shacabka, si loo gaaro horumar taabbo-gal ah.

Dagaal-yahannada ka soo goosanaya kooxda Shabaab oo sii kordhaya + Sababta

0

Xudur (Caasimada Online) – Waxaa marba marka ka dambeysa sii kordhaya tirada dhalinyarada kasoo baxsaneysa kooxda Al-Shabaab, sababo la xiriira culeyska haatan soo wajahay kooxda, kadib markii lasii kordhiyay dagaalka tooska ah iyo duqeymaha lagu hayo.

Tirada ugu badneyd ayaa isa soo dhiibay maalmihii lasoo dhaafay, waxaana ugu dambeeyay 4 dhalinyaro ah oo maanta isku soo dhiibay ciidamada Nabadsugidda ee ka howlgala magaalada Xudur ee xarunta gobolka Bakool e koonfurta Soomaaliya.

Sida ay sheegtay hay’adda NISA, ragga isa soo dhiibay ayaa waxa ay kooxda Al-Shabaab u qaabilsanaayeen waxa ay ugu yeeraan Jabhadaha iyo Dabagalka, dhammaantoodna waa wada dhalinyaro, sida laga dheehan karo muuqaalka iyo sawirrada ay baahisay NISA

Dhammaan isa soo dhiibayaashaan ayaa waxay sheegeen inay u dulqaadan waayeen oo ay ku adkaatay nolosha adag ee Khaawaarijta  iyo weerarrada ay kala kulmayaan Ciidamada Qaranka, isla markaana ay go’aansadeen in bulshadooda ay dib ugu soo laabtaan.

Dhalinyaradan ayaa waxaa soo dhaweeyay saraakiisha ciidamada dowladda ee ku sugan Xudur, waxaana la marsiin doonaa habraaca isa soo dhiibayaasha maleeshiyada Shabaab.

Maalin kahor ayay ahayd markii sidaan oo kale afar xubnood oo ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab lagu soo bandhigay Baydhaba, kuwaas oo isku soo dhiibay ciidamada, waxayna sheegeen inay isaga soo tageen kooxda, markii ay ku dhex dhibaatoodeen.

Koonfur Galbeed ayaa kamid ah meelaha ay ku xoogan tahay kooxda Al-Shabaab, waxaana mararka qaar falal argagixiso ay ka fulisaa deegaanada maamulkaasi, inkastoo haatan deegaanada qaar laga fuliyay howlgallo lagu cuuryaamiyey maleeshiyaadka Al-Shabaab.

Si kastaba, Soomaaliya ayaa waxaa haatan ka scoda gulufka ka dhanka ah kooxaha argagixsada, kaas oo uu ujeedkiisu yahay in gebi ahaan looga xoreeyo dalka oo dhan.

Shabaab oo weerar culus ku qaaday duleedka Baydhaba

0

Baydhaba (Caasimada Online) – Faah-faahhino dheeri ah ayaa kasoo baxaya weerar xooggan oo xalay maleeshiyad ka tirsan Al-Shabaab ay ku qaadeen saldhig ciidamada dowladda iyo kuwa Koonfur Galbeed ay ku leeyihiin dueedka magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay.

Weerarka oo ahaa mid gaadmo ah ayaa waxaa xigay dagaal foolka fool ah oo u dhexeeyay ragga weerarka qaaday iyo ciidamada ku sugnaa saldhigga la weeraray oo ku yaalla deegaanka Burjeed oo u dhexeeya magaalada Baydhaba iyo deegaanka Deynuunaay.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in dagaalka uu qaatay saacado badan, isla markaana labada dhinac ay isku adeegsadeen hubka noocyadiisa, taas oo cabsi ku beertay shacabka ku dhaqan aagga lagu dagaalamay.

Saraakiil u hadashay ciidamada Xoogga dalka ayaa sheegay inay iska difaaceen weerarka uga yimid Al-Shabaab, isla markaana haatan ay si buuxda gacanta ugu hayaan goobaha lagu dagaalamay oo weli ciidamada ay ka wadaan howlgallo baaritaanno ah.

Dhanka kale, Al-Shabaab oo iyaguna wa soo saaray waxay baraha bulshada ku sheegteen inay khasaare culus oo isugu jiro dhimasho iyo dhaawac ay gaarsiiyeen ciidamada dowlada iyo kuwa Daraawiishta Koonfur Galbeed ee ku sugan bannaanka magaalada Baydhaba. Ma cadda cid madax banaan oo xaqiijin karta sheegashada labad dhinac ee ku aadan daagalka.

Weerarka iyo dagaalka xigay waxaa ka horreeyay dagaallo kale oo horay uga dhacay Burjeed, kuwaas oo lagu jaabiyay Khawaarijta, sidoo kale  khasaare culus lagu gaarsiiyay xubno badan oo ka tirsanaa kooxda.

Maydadka xubnaha kooxda Al-Shabaab oo xilligaas la laayay aya la geeyay gudaha magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Baay, iyada oo lagu soo bandhigay fagaaraha afar irdoodka ee magaaladaas oo ay isugu soo baxeen boqolaal dadweyne ah.

Kadib dhacdadaasi, waxaa xaalad kacsanaan ah laga dareemay qaybo badan oo kamid ah gobollada Baay iyo Bakool oo ay weli ku xooggan yihiin maleeshiyaadka Al-Shabaab oo deegaanno badan ka haysta gobolladaasi.

Si kastaba, Koonfur Galbeed ayaa hadda isku diyaarineyso qaadista guluf oo ka dhan ah argagixisada si la’isugu furo, go’doonkana looga qaado deegaannada maamulkaasi.

Ciidamada PUNTLAND oo deegaanno muhiim ah kala wareegay kooxda Daacish

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee Puntland ee weli howlgallada ka wada aagga buuraha Calmiskaad ee gobolka Bari ayaa maanta deegaanno muhiim ah ka saaray maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab ee ku dhuumaaleysanaya buuraha hoostooda.

Qoraal kasoo baxay Taliska Hawlgalka Ciribtirka Argagixisada ee Puntland ayaa waxaa lagu sheegay in howlgal culus oo ay qaadeen ciidamada lagu xoreeyay degaannada Dhaban-qooxle, Cas-caso, Ceelka Dul&Darayle iyo Ceelka Gambarre oo dhammaantood ku teedsan tagga weyn ee Baallade.

Puntland ayaa sidoo kale sheegtay in weli ciidamadu ay sii baacsanayaan firxadka maleeshiyaadka kooxda Daacish, ujeedkana uu yahay in laga saaro dhulkaasi.

”Guutada 1-aad ee Ciidamada Difaaca Puntland oo gulufyo jiho walba ah kaga jira Buuraha Calmiskaad ayaa hawlgallo qorshaysan ka fuliyey Dhaban-qooxle, Cas-caso, Ceelka Dul iyo Darayle iyo Ceelka Gambarre, kuwaasi oo ku teedsan tog weynaha Baallade.” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay Taliska Hawlgalka Ciribtirka Argagixisada ee Ciidamada Puntland.

Howlgalka ayaa haatan galay wajigiisa 4-aad, waana cir iyo dhul, iyada oo Puntland ay ka sheegatay guullo waawayn oo wax ku ool ah.

“Wejiga 4-aad ee Hawlgalka Hilaac oo lagu ciribtirayo firxadka Daacish ayaa si quwad iyo xawli ah kusocda, iyadoo laga fulinaayo Dhul, Cir iyo Badba, waxaana laga-gaaray intii uu socdey natiijo wanaagsan” ayaa mar kale lagu yiri warsaxaafadeedka.

Mareykanka ayaa kamid ah dowladaha waa weyn ee ka qayb-qaadanaya dagaalka Puntland ee ka dhanka ah kooxda Daacish, si looga saaro dhulka buuraleyda ah ee Bari, wuxuuna dhanka hawada ka taageeraa ciidamada Puntland ee dagaalka ka wada halkaas.

Waxaa sidoo kale dagaalkan ku jira Isu Tegga Imaaraadka, oo isna duqeymo ku taageeraya ciidamada Puntland ee sii koraya buuraha ay ku dhuumaaleysanayaan xubnaha Daacish.

Somali govt tightens Gedo grip amid tense Jubaland feud

BELED-HAWO, Somalia – Somalia’s federal government is rapidly consolidating control over the strategic Gedo region, actively recruiting local forces and ousting troops loyal to the semi-autonomous Jubaland state in a major escalation of a long-simmering political dispute.

The move, triggered by deadly clashes last month, threatens to destabilize southern Somalia further and unravel the country’s fragile federal structure. It effectively reverses a year-old policy and places the central government in direct opposition to Jubaland’s President, Ahmed Madobe, whose recent re-election, Mogadishu has refused to recognize.

Following a significant battle in the border town of Beled-Xaawo on July 22, the Federal Government of Somalia (FGS) launched an aggressive recruitment drive. These new federally-backed forces, composed of clan militias and defectors from Jubaland’s security apparatus, pushed regional troops out of Beled-Xaawo on July 30 and the nearby area of Tuulo Amiin on August 11.

Federal military presence in Beled-Xaawo alone has swelled to an estimated 500 soldiers, with recruitment and training ongoing. The government’s strategy hinges on “nationalizing” local forces — integrating them into the federal command structure with the promise of regular salaries and equipment.

High-profile defections

In a significant blow to the Jubaland administration, the recruitment effort is being spearheaded by Abdirashid Hassan Abdinur, better known as Abdirashid Janan. Janan, a controversial figure who was, until recently, Jubaland’s security chief for the Gedo region, has a complex history that includes accusations of serious human rights violations, according to Human Rights Watch. His switch of allegiance provides the federal government with a crucial and influential operative in the region.

“The plan to nationalize these forces is progressing well,” stated Colonel Aadan Axmed Xirsi, a Somali National Army (SNA) officer in Gedo.

Officials in Mogadishu are reportedly spending significant sums to persuade local commanders and district officials to abandon the Jubaland administration. The effort is part of a broader political campaign to erode support for President Madobe among Gedo’s clans and political leaders.

Amid the tensions, Somali President Hassan Sheikh Mohamud issued a public appeal on Tuesday to Jubaland forces that had crossed into neighboring Kenya to retreat, promising them amnesty. “No one will be punished,” a presidential statement read, guaranteeing their “safety and security.”

While the federal government has successfully integrated forces in the districts of Garbaharey and Buurdhuubo, it faces resistance. A formidable contingent of over 2,000 Jubaland Darawish forces, under the command of General Cabaas Ibraahim Gurey, remains in the southern Gedo districts of Ceelwaaq and Baardheere. General Gurey, known for his loyalty to the Jubaland leadership, has so far remained silent on the federal government’s overtures.

Furthermore, Mohamed Hussein Abdi, the district commissioner of Doolow, remains a staunch holdout, refusing to sever ties with Jubaland. This contrasts with several other district commissioners who have already aligned with Mogadishu. The federal government’s ability to win over these remaining pockets of resistance will be critical to its success.

Deep-rooted political conflict

The struggle for Gedo is central to the power contest between Mogadishu and the federal member states, a core challenge in Somalia’s state-building efforts. The region holds significant political weight and is often a flashpoint during election cycles.

The current crisis stems directly from Jubaland’s presidential election on November 25, 2024, which saw Ahmed Madobe secure a controversial third term. President Hassan Sheikh Mohamud and Prime Minister Hamza Abdi Barre declared the election illegal, referring to Madobe as the “former leader.”

This marks a dramatic policy reversal for Mohamud’s administration. In July 2023, his government returned Gedo to Jubaland’s control after it had been managed directly from Mogadishu under the previous federal administration of Mohamed Abdullahi Farmaajo. Farmaajo had seized control of Gedo in 2020 after rejecting Madobe’s 2019 election victory.

With control of Gedo now primarily in federal hands once more, Villa Somalia aims to cement its authority over the entire region, a move widely seen as positioning for the next national presidential election. The ongoing military and political maneuvers underscore the deep-seated tensions over resources, power, and the future of Somalia’s federal system.

Future recognition is the death of Great Somalia?

Changing the U.S. Position on Somaliland — Who Is Behind? The UAE’s Role in Shaping Washington’s Shifting Posture.

Somaliland has been in the grey area of international politics for 30 years, living as a de facto state without proper recognition. Presenting itself as a stable democracy in an unstable area, it has maintained its own political institutions, army, currency, and foreign policy since its independence in 1991. Due to Somalia’s and the African Union’s (AU) steadfast adherence to the concept of territorial integrity within colonial boundaries, no UN member has officially acknowledged it.

But that story is starting to change. The period of automatic U.S. commitment to the “One Somalia” concept may be coming to an end, according to recent events in Washington, including declarations from U.S. legislators, discreet diplomatic contacts, and, most importantly, military interest in the port of Berbera. Optimism is on the rise in Somaliland’s capital, Hargeisa. Head of State Abdirahman “Irro” Abdullahi of Somaliland has even forecast that his country would gain global renown by the year 2028.

However, a geopolitical game far more intricate exists underlying these optimistic indications. Recognising Somaliland is about more than just democracy and stability; that is its essence. This is a game of ports, bases, and great power rivalry, and the UAE has been instrumental in subtly shifting Somaliland to the centre of the geostrategic struggle in the Horn of Africa.

The now-glaring issue is whether the concept of a “Great Somalia” would die out if the United States moves towards Somaliland. Why has President Hassan Sheikh Mohamud’s Somali Federal Government (FGS) not taken strong action to counter the United Arab Emirates’ (UAE) overt meddling in Somaliland?

Somaliland and the long wait for recognition

Historical and legal grounds support Somaliland’s independence claim. It was once a British protectorate and had a short stint of independence in June 1960 before becoming the Somali Republic after combining with Italian Somalia. Supporters of Somaliland’s independence contend that the union was entirely consensual and that the 1991 declaration of independence, after the fall of the Somali state, was just a return to sovereignty.

Statehood without recognition is something that Somaliland has really accomplished, which is something that very few African post-colonial separatist efforts have been able to do. Unlike the persistent instability in southern Somalia, it has managed to hold a number of competitive elections, peacefully transfer power between competing political parties, and keep things relatively stable.

Their leaders claim that stability is unjustly punishing them. We are not requesting donations. An interview with a Somaliland minister revealed that the country’s leaders are pleading for the world to take reality into account.

But for a long time, the rest of the world has been reluctant, worried that recognising Somaliland might set off a chain reaction. As an example, separatist movements in Senegal and Biafra in Nigeria may look to Somaliland. The AU has long held that maintaining boundaries established under colonial rule is essential to the concept of post-independence states.

Like Somalia, Washington has stood firm, saying that the country’s territorial integrity and sovereignty are non-negotiable.

Signs of a U.S. shift

Maybe that will change. U.S. signals since 2024 imply that Somaliland is becoming tougher to disregard.

A break with long-standing US policy, recognition of Somaliland was being considered by the Trump administration, according to recent remarks made by former president Donald Trump. Conservative lawmakers like Senator Ted Cruz have been vocal in their calls for Somaliland’s recognition, painting the country as a democratic partner in the fight against China. Go a step further; Rep. Scott Perry introduced a bill to officially acknowledge Somaliland’s independence.

Engagement on a Strategic Level: In June 2025, AFRICOM commander Gen. Michael Langley examined the Berbera runway on his visit to Hargeisa, which caused some concern in Mogadishu. The very presence of a U.S. general on Somaliland territory suggested strategic calculation, even if it was not formal acknowledgement.

Consideration of China: In a move that directly ties the importance of Somaliland to the United States’ rivalry with Beijing, the House Select Committee on China recommended that the State Department establish an office in Hargeisa.

These developments point to Somaliland’s emergence in the United States’ strategic thinking as a real player in the great power competition, rather than only a moral issue of self-determination.

Why Berbera matters

The port of Berbera is essential to Somaliland’s recent rise to prominence. With the help of Emirati investment, the formerly Cold War outpost Berbera is today one of the most important strategic assets in the Horn of Africa.

New container terminals, increased port capacity, and modern roadways connecting Berbera to Ethiopia were all part of the $442 million investment by the UAE via DP World. Foreign companies have started flocking to a neighbouring economic zone.

Washington sees Berbera as a kind of insurance. Camp Lemonnier, located in Djibouti, is the only permanent U.S. military installation in Africa at the moment. On the other hand, China established its first overseas military post in Djibouti in 2017. Because they are so close to each other, the two bases pose a threat of conflict.

The risks of depending only on Djibouti were highlighted in 2018 by a laser strike on American pilots that was believed to have been carried out by China. In contrast, Berbera provides an alternate base of operations, allowing the United States to have “strategic depth” in the area.

Thus, whereas Somaliland presents recognition as an ethical dilemma, Washington views it as an issue of military preparedness and counter-China strategy. 

The UAE’s hidden hand

The United Arab Emirates has played a more significant role than any other player in the rise of Somaliland. Abu Dhabi has made Somaliland an integral part of its Horn of Africa strategy for the last decade.

The UAE’s state-linked logistics powerhouse, DP World Investment, was instrumental in turning Berbera port into a world-class centre. Somaliland is becoming a major player in global commerce and logistics because of this investment.

Military Implications: The United Arab Emirates has long considered Berbera as a possible base for its naval and air logistical operations in the area, especially in Yemen. During the height of the Yemen conflict, Emirati soldiers reportedly exploited Berbera facilities.

The United Arab Emirates has used diplomatic leverage to get Washington and other capitals to see Hargeisa as an ally by bringing Somaliland into high-level geopolitical talks.

It is crucial to note that Mogadishu has not put up significant opposition to the influence of the UAE. 

Where is the Somali Federal government?

Under President Hassan Sheikh Mohamud’s leadership, the Somali Federal Government (FGS) has been vocal in its opposition to Ethiopia’s 2024 pact with Somaliland, which provided recognition in return for coastline access, but has been noticeably quiet over the UAE’s ongoing involvement.

Hassan Sheikh has not done anything against the UAE, so why not? There are a number of possible reasons:

Gulf States Dependency: Gulf players continue to have a great deal of influence on Somalia’s politics and economy. Mogadishu finds it difficult to turn off the UAE’s financial help, political backing, and diaspora networks. Challenging one another head-on could deplete vital resources.

The FGS has a hard enough time establishing its control over the other member states of the federal government without having to worry about Somaliland completely. Mogadishu does not possess the united political will necessary to confront the UAE.

Maintaining Neutrality in the Gulf Rivalry Between the UAE and Saudi Arabia and Qatar and Turkey is an Axis that Hassan Sheikh has sought to balance diplomatically. Attacking Abu Dhabi’s Somaliland initiative head-on might make Somalia even more reliant on Doha and Ankara, a delicate balance he does not seem prepared to give up.

The FGS focuses on counterinsurgency and security stabilisation since Al-Shabab is still dominating large parts of southern Somalia. Priorities in the battle against terrorism take precedence over concerns over Somaliland recognition.

People who disagree with Hassan Sheikh say that his leadership has been characterised by short-term survival rather than long-term strategy. His lack of political will and regional connections makes it unlikely that he will be able to successfully challenge the UAE.

By remaining silent, Mogadishu effectively allowed Abu Dhabi to fill the void, much to Somaliland’s advantage. 

Risks of recognition

There would be far-reaching effects for Somalia and the rest of the Horn of Africa if the US officially recognised Somaliland.

The “Great Somalia” Collapse Forever lost would be the long-sought goal of Somali unity, which would include the entire Somali diaspora in Ethiopia and Kenya as well as the cities of Mogadishu and Hargeisa. As a symbol, recognition would put a stop to Somali irredentism.

The precedent set by recognition might provide a boost to separatist groups all throughout Africa, from Biafra to Cabinda. This snowball effect is the exact reason the African Union has always been against Somaliland’s cause.

The political instability in Somalia would worsen as a result of international recognition. There is a risk that the already precarious federalism may fall apart, giving areas like Puntland and Jubaland the confidence to seek independence.

Conflicts in the Horn of Africa might break out as a result of regional instability, as shown in Ethiopia’s recognition-for-access arrangement with Somaliland.

The advances made in the fight against terrorism might be undermined if the Somali state were to become weaker due to internal strife over recognition, giving Al-Shabab more autonomy.

Between symbolism and strategy

After decades of marginalisation, Somaliland would finally feel vindicated with U.S. recognition. It would strengthen its position in the global system and accelerate its economic aspirations.

On the other hand, Washington sees recognition as more of a strategic tool to resist China, increase redundancy outside Djibouti, and reward a “democracy partner”. Rather than an ideal about concepts.

But abandoning the AU and further destabilising Somalia would come at a high price. U.S. officials will likely maintain their current approach of ambiguity, strengthening informal links with Somaliland without formally recognising the country.

Conclusion: The death of “Great Somalia”?

The idea of Somaliland being recognised is no longer just a thought. Somaliland has been relentlessly campaigning for this for the past three decades, and the confluence of strategic interests in the United States, funding from the Emiratis, and other factors has pushed it closer than ever before.

But this course of action poses an existential threat to Somalia. Acknowledgement would do double damage: it would put an end to dreams of a “Great Somalia” and further isolate Mogadishu from its own region.

It is clear that Somalia’s diplomacy and sovereignty are weak since President Hassan Sheikh Mohamud has failed to challenge the UAE’s move. Mogadishu has enabled Somaliland’s recognition movement to gain unstoppable speed by putting foreign assistance needs and short-term survival ahead of strategic aggressiveness.

The symbolic transition is already in motion, regardless of whether the United States legally recognises Somaliland. As a “passport to the globe”, Hargeisa’s port of Berbera shines. Silence and reluctance are more powerful than outright opposition in Mogadishu.

So, we still do not know whether future recognition would be greeted with joy as a victory for self-determination or with sadness as the end of Great Somalia. 

Mohamed Hirsi Salad: Senior Security & Peace and Conflict Consultant to the Horn of Africa, a Security analyst, Counterterrorism Strategist & secretary of former President of Somalia Dr Abdikasim Salad Hassan (TNG)

[email protected]
Twitter: @Mhirsisalad