27.9 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

Arab states accused of complicity in Gaza ‘aid stunt’

GAZA, Palestine (Caasimada Online) – As a new Israeli “humanitarian pause” is decried by critics as a sham, several Arab states, including the United Arab Emirates, Egypt, and Jordan, face accusations of complicity in a public relations exercise that provides political cover for Israel while failing to stop a catastrophic famine in Gaza.

Palestinian officials and international rights groups allege that by participating in Israeli-managed aid deliveries, these nations are helping to promote a false narrative of humanitarian relief. Critics are particularly alarmed by the UAE’s involvement in an infrastructure project in southern Gaza, which they claim directly supports a reported Israeli plan to displace Palestinians permanently.

The accusations come as a severe famine grips the Gaza Strip, where Israel shut all crossings on March 2, 2025, choking off essential supplies. The war, which began on October 7, 2023, has devastated the enclave and displaced most of its 2.3 million residents.

UAE project linked to Israeli ‘Humanitarian City’

The most pointed criticism has been directed at the United Arab Emirates for its role in supplying and funding a water pipeline to Al-Mawasi, a coastal area in southern Gaza.

On July 27, the Israeli military announced it had approved the “Emirati initiative” to extend a water pipeline from an Egyptian desalination plant into southern Gaza, ostensibly to serve 600,000 people.

However, critics immediately linked the project to a reported Israeli plan for a “Humanitarian City” in the same area. According to Israeli media, Defense Minister Yoav Gallant has ordered the military to establish a tightly controlled encampment in Al-Mawasi for displaced Palestinians. The plan would reportedly see Gazans who are moved there placed under strict security checks and allowed to leave only by sea or into Egypt.

Palestinian officials argue the UAE-funded pipeline is a critical piece of infrastructure for this encampment, effectively making Abu Dhabi a partner in a strategy aimed at the long-term confinement and potential expulsion of Gazans.

Egypt and Jordan’s role in ‘media circus’

Egypt and Jordan have also been criticized for their participation in what Gaza’s government media office called a “comical show.”

Egypt, after months of stating its side of the Rafah crossing was open, began sending dozens of aid trucks through the border, which has been under Israeli military control since May 2024. Activists say Cairo’s coordination with Israel on the aid effort legitimizes Israel’s siege.

Responding to accusations of enabling the blockade, Egyptian President Abdel Fattah el-Sisi said in a televised address that “aid entry requires coordination with the other party on Gaza’s side of Rafah, currently Israel.”

Both Jordan and the UAE also conducted limited airdrops, which Palestinian official Khalil al-Hayya dismissed as “staged stunts” that were both ineffective and humiliating. He noted that the cargo of five airdrops equaled that of a single small truck.

“Israel launched a massive media campaign… backed by a flood of statements claiming that Israel was allowing aid into the Strip, with support from some complicit Arab actors,” said Ramy Abdu, chairman of the Euro-Med Human Rights Monitor. “But on the ground, only a handful of trucks actually made it in, and purely for show.”

Aid efforts fail to reach the starving

The core of the criticism is that these internationally-backed efforts are having almost no impact on the ground. The UN has largely refused to handle the aid, citing a lack of security that has allowed criminal gangs, allegedly working with Israeli forces, to loot supplies.

The United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees (UNRWA) insists that only the complete and secure opening of all land crossings can address the famine, stressing that 500 to 600 trucks are needed daily.

The current pause, announced by Israel on July 26, was meant to create a safe corridor for aid. Yet, Palestinian journalist Yasser Mohamed told Al-Estiklal that the move was a PR response to growing international outrage, particularly from European nations and protesters targeting Egyptian and Jordanian embassies.

“Everyone knows that recent protests could spark demonstrations inside the two countries bordering Palestine,” he said, suggesting Israel’s motive was to help stabilize its allied Arab regimes.

Meanwhile, starving civilians receive nothing. “Breaking the famine is a lie,” said Al-Jazeera correspondent Anas al-Sharif from Gaza, emphasizing that aid is either stolen or dropped in inaccessible areas. For critics, the participation of Arab states in this process only serves to mask the reality that hunger is being used as a weapon of war. 

Somaliland oo arrin halis ku ah DF u gudbisay beesha caalamka

Hargeysa (Caasimada Online) –  Xukuumadda Somaliland oo maanta soo saartay go’aanno culus oo ka dhan ah Soomaaliya ayaa eedeymo waawayn u jeedisay dowladda federaalka, xilli haatan ay kasii dareyso xiisadda u dhexeysa Hargeysa iyo Muqdisho.

Wasiirka warfaafinta Somaliland, Axmed Yaasiin Sheekh Cali oo ka warbixiyay go’aannada ay gaareen ayaa shaaca ka qaaday in qaadistii cunaqabateynta hubka ee Soomaaliya ay ka dhalatay hubeynta kooxo argagixiso ah iyo hurinta dagaallo sokeeye oo ka jira dalka.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in dhammaan arrimahani ay halis wayn ku yihiin daganaanshaha gobalka Geeska Afrika, isaga oo toos ugu wargeliyay beesha caalamka iyo daneeyeyaasha Geeska Afrika.

Waxaa kle oo uu ugu baaqay inay dib u eegaan arrimaha gudaha Soomaaliya iyo xaaadaha ka jira dalka, gaar ahaan khilaafaadka ka dhashay arrimaha doorashooyinka 2026.

“Jamhuuriyadda Somaliland waxa ay ku wargelineysaa golaha ammaanka ee QM, ururka Midowga Afrika, IGAD, dhammaan daneeyeyaasha gobolka Geeska Afrika iyo dhammaan wakiilada beesha caalamka in cunaqabateyntii hubka ee ay Soomaaliya ka qaadeen ay sababtay hub ay u adeegsatay dagaallo siyaasadeysan oo lagu wiiqayo awoodda iyo nabadda, isla markaana ay jiraan khataro hubkani ugu gacan geli karo kooxaha xagjirka ah” ayuu yiri wasiirku.

Somaliland ayaa maanta soo saartay go’aanno adag oo lagu cambaareynayo, lagagana digayo cawaaqib-xumada ka dhalan karta  faro-gelin qaawan oo ay sheegeen in dowladda federaalka ka waddo bariga Somaliand, waxayna diiday dhismah maamulka Waqooyi Bari.

“Gobolka Sool, Sanaag, Togdheer ee ay Soomaaliya ku hadaaqeyso ayaa wax aan qaybsami karin ka yihiin dhul qarameedka Jamhuuriyadda Somaliland” ayuu mar kale yiri Axmed Yaasiin.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “”Xukuumadda Muqdisho, iyada oo si cad ugu fashilantay gudashada waajibaadka ka saaran dib u dhiska iyo nabadeynta gudaheeda waxay hadda raadineysaa gabood siyaasadeed oo ay xiligan ay dooneyso inay ugu soo dhuumato doorashooyinkeeda”.

PUNTLAND oo go’aan cusub ka soo saartay dhismaha maamulka Waqooyi-bari

Garoowe (Caasimada Online) – Maamulka Puntland ayaa si adag uga horyimid maamulka cusub ee loogu magac daray Maamul-goboleedka Waqooyi-bari Soomaaliya, kaasoo dhowaan looga dhawaaqay magaalada Laascaanood, sheegtayna maamulka gobollada Sool, Sanaag iyo Cayn.

Shir jaraa’id oo uu ku qabtay magaalada Garoowe, ayuu Guddoomiyaha Baarlamaanka Puntland, Cabdirisaaq Axmed Siciid, wuxuu ku dhaliilay maamulka cusub inuusan lahayn aragti siyaasadeed oo cad, isagoo ku eedeeyay inuu abuurayo kala qaybin iyo iska horkeen bulshooyinka waqooyiga Soomaaliya.

“Waa wax laga xumaado in la isku dayo in la iska horkeeno dad dhulkooda difaacanayay,” ayuu yiri Cabdirisaaq. “Waan arki doonnaa sida uu ku shaqayn karo maamulka Laascaanood laga dhisay. Gobolka Sanaag weligiis laguma xukumin wax lagu qasbay.”

Guddoomiyuhu wuxuu carrabka ku adkeeyay in Puntland ay horey u aqoonsatay maamulkii ku-meel-gaarka ahaa ee SSC-Khaatumo oo keliya xaalado gaar ah oo dagaal awgood. Si kastaba ha ahaatee, wuxuu tallaabadan hadda la qaaday ku tilmaamay weerar toos ah oo lagu soo qaaday midnimada dhuleed iyo awoodda siyaasadeed ee Puntland.

Cabdirisaaq ayaa sidoo kale ku eedeeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya inay ku lug leedahay kala qaybinta dalka, isagoo sheegay in “dowladda federaalku ay isku dayayso inay ummadda u kala qaybiso maamul-goboleedyo iska soo horjeeda.”

Hadalladiisu waxay daba socdaan soo gabagabeynta shirkii dhismaha maamulka SSC-Khaatumo ee Laascaanood, halkaas oo isimada, siyaasiyiinta, iyo wakiillada bulshada rayidka ah ay si rasmi ah ugu dhawaaqeen dhismaha Maamul-goboleedka Waqooyi-bari Soomaaliya. Shirkaas waxaa lagu kala diray maamulkii ku-meel-gaarka ahaa ee SSC-Khaatumo, waxaana lagu ansixiyay dastuur cusub oo maamulkaas la jaanqaadsiinaya nidaamka federaalka ee Soomaaliya.

War-murtiyeedkii kama dambaysta ahaa ee shirka kasoo baxay ayaa hoosta ka xariiqay mabda’a ah in deegaanku isagu is-maamulo, iyadoo la xusay in khilaafaad muddo dheer soo jiitamayay lagu xalliyay wada-hadallo ay bulshadu hoggaaminaysay. Dadka taageersan ayaa ku ammaanay dhismaha maamulkan cusub inuu yahay waddo horseedaysa isku-soo-dhowaansho ballaaran, nabad, iyo iskaashi lala yeesho dowladda federaalka.

Si kastaba ha ahaatee, ku dhawaaqistaan ayaa kicisay xiisad siyaasadeed, gaar ahaan loolan kala dhexeeya Puntland iyo Somaliland, oo labaduba sheegta lahaanshaha gobollada lagu muransan yahay. Horumarkan ayaa astaan u ah isbeddel weyn oo ku yimid hannaanka siyaasadeed ee gobolka, kaasoo dib u qaabayn kara xiriirka dowladda dhexe iyo maamullada, isla markaana sii murgin kara geeddi-socodka dawlad-dhisidda Soomaaliya ee weli jilicsan.

War cusub oo kasoo kordhay xaalka degmada Beledxaawo

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya Gedo ayaa sheegaya in haatan degmada Beledxaawo ay dib ugu soo laabteen inta badan dadkii shacabka ahaa ee ka barakacay dagaalladii magaaladaas ku dhex-maray ciidamada dowladda iyo kuwa Jubbaland, waxaase ugu dambeyn Arbacadii la wareegay ciidanka uu hoggaaminayo Janan.

Boqolaal shacab ah ayaa saacadihii la soo dhaafay ka soo gudbay xadka Mandheera, halkaasi oo ay maalmihii la soo dhaafay uga qaxeen dagaalka Beledxaawo, waxayna mar kale dib ugu guryo noqdeen deegaankooda, maadaama lagu kala adkaaday dagaalka.

Dadka rayidka ah ayaa si sidoo kale soo dhaweeyay ciidamada dowladda ee la wareegay guud ahaan magaalada Beledxaawo, iyaga oo ballan qaaday in ay la shaqeyn doonaan.

Waxaa sidoo kale haatan dib usoo laabtay adeegyadii muhiimka ahaa ee gudaha Beledxaawo, sida korontada iyo Isgaarsiinta oo go’nayd muddadii uu dagaalku socday.

Dhinaca kale, Cabdirashii Janan oo ay dowladda Soomaaliya u magacowday Taliyaha NISA ee Jubaland ayaa haatan kulamo ka wada magaalada Beledxaawo, isaga oo haatan wadatashiyo la bilaabay qeybaha kala duwan ee bulshada iyo ciidamada ammaanka, kuwaas oo looga hadlay xaaladda degmada iyo sidii loogu soo dabaali lahaa xasilooni.

Sidoo kale waxaa kulamadan oo ay qayb ka yihiin qaar kamid ah mas’uuliyiinta gobolka Gedo diiradda lagu saarayaa sidii gobolka loo gaarsiin lahaa adeegyada dowladda dhexe.

Si kastaba, degmada Beledxaawo ayaa marti gelisay dagaallo teelteel ah oo maalmo badan ka socday, labada dhinac ayaa maalin kasta dalbanayey gurmadyo is dabajoog ah, ugu dambeyntiina Jubaland ayaa laga adkaaday Arbacadii asoo dhaafay.

Ciidamadii Jubaland ee taabacsanaa Axmed Madoobe ayaa la sheegay inay u carareen dhanka magaalada Madheera ee dalka Kenya, waxaana suurtagal ah inay dib ugu soo rogaal celiyaan oo dagaal kale ay soo qaadaan.

Golaha wasiirada Somaliland oo soo saaray go’aano culus oo ka dhan ah DF Somalia

Hargeysa (Caasimada Online) – Golaha Wasiirada Somaliland oo maanta kulan aan caadi ahayn ku yeeshay magaalada Hargeysa ayaa soo saaray go’aanno culus oo ka dhan ah dowladda Soomaaliya, iyagoo ku eedeeyay inay farogelin ku hayso arrimaha Somaliland.

Kulankan oo uu guddoomiyay Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdilaahi (Cirro), oo wehelinayey ku xigeenkiisa Maxamed Cali Aw Cabdi ayaa ka qabsoomay Qasriga Madaxtooyada Somaliland, iyada oo laga soo saaray go’aanno adag oo lagu cambaaraynayo, lagagana digayo cawaaqib-xumada ka dhalan karta  faro-gelin qaawan oo ay sheegeen in dowladda federaalka ka waddo bariga Somaliand.

Wasiirka warfaafinta Somaliland Axmed Yaasiin Sheekh Cali oo shir jaraa’id u qabtay warbaahinta ayaa faahfaahin ka bixiyay go’aannada ay gaareen goluhu, isaga oo tilmaamay in Somaliland aysan aqbali doonin maamulka la magac baxay Waqooyi Bari Soomaaliya ee lagaga dhowaaqay magaalada Laascaanood.

“Gobolka Sool, Sanaag, Togdheer ee ay Soomaaliya ku hadaaqeyso ayaa wax aan qaybsami karin ka yihiin dhul qarameedka Jamhuuriyadda Somaliland” ayuu yiri Axmed Yaasiin.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray in ujeedka dowladda federaalka Soomaaliya uu yahay in shaq-dhaqaaqa ay ka waddo gobolladaas ay isku mashquuleyneyso, ayna shacabka uga weecineyso doorashooyinka ku soo socda.

“Xukuumadda Muqdisho, iyada oo si cad ugu fashilantay gudashada waajibaadka ka saaran dib u dhiska iyo nabadeynta gudaheeda waxay hadda raadineysaa gabood siyaasadeed oo ay xiligan ay dooneyso inay ugu soo dhuumato doorashooyinkeeda” ayuu yiri wasiirku.

Waxaa kale oo uu hoosta ka xariiqay in Somaliland ay ka hortagi doonto qorshaha haatan socda, ayna ka go’an tahay inay difaacdo dhammaan xuduudaheeda.

Ugu dambeyn wuxuu farriin u diray beesha caalamka iyo daneeyeyaasha gobolka, isaga oo ugu baaqay inay dib u eegaan arrimaha gudaha Soomaaliya, gaar ahaan cunaqabateyntii hubka ee laga qaaday, isaga oo uu tilmaamtay in halis wayn ay keentay, isla markaana hubka loo adeegsanayo dano siyaasadeed iyo hurinta colaado ka jira gudaha dalka.

“Jamhuuriyadda Somaliland waxa ay ku wargelineysaa golaha ammaanka ee QM, ururka Midowga Afrika, IGAD, dhammaan daneeyeyaasha gobolka Geeska Afrika iyo dhammaan wakiilada beesha caalamka in cunaqabateyntii hubka ee ay Soomaaliya ka qaadeen ay sababtay hub ay u adeegsatay dagaallo siyaasadeysan oo lagu wiiqayo awoodda iyo nabadda, isla markaana ay jiraan khataro hubkani ugu gacan geli karo kooxaha xagjirka ah” ayuu sii raaciyay.

Puntland oo qiratay in Xasan Sheekh uu kaga guuleystay…

0

Garoowe (Caasimada Onlie) – Madaxweyne ku xigeenka maamulka Puntland, Mudane Ilyaas Cismaan Lugatoor oo shir jaraa’id u qabtay Wariyeyaasha ayaa ka hadlay xaaladda Puntland, gaar ahaan arrimaha SSC iyo khilaafka kala dhexeeya dowladda Soomaaliya.

Lugatoor ayaa markii ugu horreysay qiray in Madaxweyne Xasan Sheekh iyo kooxdiisa ay uga guuleysteen arrimaha SSC-Khaatumo, isla markaana aysan fileyn waxa ku dhacay, maadaama haatan dowladda federaalka ay dhistay maamulka cusub ee Waqooyi Bari Soomaaliya.

Madaxweyne ku xigeenka ayaa xusay in dhabaha ay qaadeen reer Laascaanood ay ku noqotay la yaab, waxaana uu dhinaca kale ka horyimid dhismaha maamulka cusub.

“Khaatumo annagaa xoraynay, dhaawacyadii annagaa daaweyney, Dhulbahante hal doollar ma bixin; isma lahayn Xasan Sheekh baa idinka qaadaya, weli lama kala bixin ee talo isugu keen keena, Warsangelina waa PL sax maaha in la sheegto.” ayuu yiri Ilyaas Lugatoor.

Sidoo kale, wuxuu intaas ku daray in Puntland ay si weyn u garab istaagtay xilliyadda dagaalka SSC, isla markaana ay la gashay dagaaka, una daaweysay dhaawacyadii ugu badnaa, kadib markii la geeyay Garoowe, balse taasi beddalkeeda loo daba maray dowladda federaalka oo uu xilligan khilaaf adag kala dhexeeyo maamulka Puntland.

“2000 oo dhaawac ah oo Garoowe la keenay anaa gacanta ku hayay anaa saxiixay lacagta lagu daaweeyay oo mas’uuliyadda qaaday Dhulbahantane ma bixin, qurbejoogna ma bixin dowladda Puntland-baa bixisay” ayuu sii raaciyay Ilyaas Cismaan Lugatoor

Waxaa kale oo uu ku eedeeyay Dhulbahante in ay ku abaal dhaceen Puntland oo horay dhiig ugu hurtay, si a u gaaraan guusha ay maanta haystaan.

“Dhulbahante waxaan is lahaa waa talo xun yahay ee waa nasiib badan yahay, balse abaal-baan ka filay abaal la’aan baa ka muuqatay” ayuu markale yiri madaxweyne ku xigeenku.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyadoo haatan uu kasii daray khilaafka u dhexeeya Muqdisho iyo Garoowe, kaas oo sii xoogeystay markii ay dowladda federaalka ay maamul cusub ka dhistay magaalada Laascaanood, kaas oo ka madax bannaan Puntland iyo Somaliland.

Sarkaal NISA u qaabilsanaa baarista isku daygii dil ee Xasan Sheekh oo si yaab leh loo dilay

Muqdisho (Caasimada Online) – Abuukar Sidiiq, oo ahaa sarkaal ka tirsan Hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA), ayaa lagu dilay shirqool halis ah oo laga soo abaabulay meel uusan ka filanayn. Dilkiisa kadib, waxaa gudaha hay’adda ka billowday baaritaan deg-deg ah oo culus.

Sarkaalkan ayaa habeen hore lagu dilay degmada Hodan, gaar ahaan xaafadda Siigaale, inkastoo meydkiisa la helay saaka barqadii.

Abuukar Sidiiq oo haystay darajada Dhamme, sida ay ogaatay Caasimada Online, wuxuu ahaa sarkaalkii gacanta ku hayay galka baaritaanka raggii loo haystay inay fuliyeen qaraxii lagu weeraray Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, kaasoo ka dhacay agagaarka isgoyska Ceel-gaabta ee degmada Xamar Jajab.

Xog ay heshay Caasimada Online, waxay sheegaysaa in Kabtan Abuukar uu maanta oo Sabtida ah la balansanaa Madaxweyne Xasan Sheekh, si uu ula wadaago xogta baarista, hase yeeshee waxaa la dilay ka hor intaan kulankaas la gaarin.

Sidee loo dilay sarkaalka?

Ciidamo ay hoggaaminayeen ugu yaraan saddex sarkaal oo ka tirsan NISA oo isagu uu ku jiray ayaa habeen hore saqdii dhexe loo diray howlgal la doonayay in lagu soo qabto nin ka tirsan Al-Shabaab, kaasoo lagu tuhunsanaa inuu ku dhuumaaleysanayay xaafadda Siigaale ee degmada Hodan.

Ciidankii ayaa hareereeyey goobtii bartilmaameedka, hase ahaatee, xogta hordhaca ah waxay sheegaysaa in ninkii la doonayay uu baxsaday. Ciidamadu waxay fureen rasaas, waxaana markii ay fashilmeen kusoo laabteen saldhigii.

Shalay barqadii ayaa meydka sarkaal Abuukar laga helay isla xaafaddii, isagoo yaallay meel cidlo ah. Shacabkii deegaanka ayaa u yeeray booliska, kadibna waxaa lasoo qaaday meydka, iyadoo aan weli la aqoonsan cidda dishay.

Saraakiishii kale ee howlgalka ee ninkaas la socotay iyo ciidamadii ay wateen ayaa Jimcihii shalay la xiray, waxaana baaristooda gacanta ku haya waaxda baarista ee NISA. Arrintan ayaa si weyn u gilgishay hay’adda.

Waxaa la rumeysan yahay in Dhamme Abuukar ay dileen askartiisa, iyadoo la tuhunsan yahay in sababta loo dilay ay tahay xogta qarsoon ee uu hayay, gaar ahaan baaritaanka ku saabsan weerarkii lagu qaaday Madaxweynaha, kaasoo lala beegsaday mid ka mid ah gaadiidkiisa gaarka ah oo la sheegay inuu ahaa nooca rasaasta aan ka dhex baxin.

Weerarkii isku dayga dil ee Xasan Sheekh oo dhacay 18-kii Maarso, waxaa ku dhintay ugu yaraan 10 qof, oo ay ku jiraan 7 askari iyo 3 qof oo shacab ah, halka ay dhaawacyo soo gaareen ku dhowaad 20 qof.

NISA oo beegsatay madax Shabaab ah oo si qarsoodi ugu shirayay guri ku yaalla…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada hay’adda Nabadsugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) oo gacan ka helaya saaxiibada caalamiga ah ayaa maanta howl-gal duqeyn ah ka fuliyay qaybo kamid ah gobolka Hiiraan, kaas oo lagu beegsaday kooxda Al-Shabaab.

Duqeyntan ayaa si gaar ah loogu beegsaday guri ku yaalla deegaanka Aboorey halkaas oo la sheegay inay shir ku lahaayeen horjoogayaal sare oo ka tirsan kooxaha Khawaarijta.

Qoraal kooban oo kasoo baxay NISA ayaa lagu sheegay in howlgalka uu u dhacay sidii loo qorsheeyay, isla markaana lagu dilay illaa 8 xubnood oo isugu jiray horjoogeyaal iyo maleeshiyaad ku howlanaa diyaarinta qorsheyaal ay ku waxyeelleeyaan dadka deegaanka.

“Howlgalkaas waxaa lagu dilay siddeed xubnood oo isugu jiray horjoogeyaal iyo maleeshiyaad ka tirsanaa Khawaarijta la bartilmaameedsaday, wuxuuna u dhacay sidii loo qorsheeyey” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Duqeyntan ayaa kusoo beegmaysa xilli ay socdaan dhaq-dhaqaaqyo milatari oo xooggan oo ay wadaan ciidanka xoogga dalka iyo dadka deegaanka, kuwaas oo dib loogu xoreynaayo deegaannadii ugu dambeeyay ee ay qabsadeen maleeshiyaadka Al-Shabaab.

NISA ayaa maalmihii lasoo dhaafay kordhisay beegsiga ay ku hayso argagixisada, iyada oo todobaadkii hore degmada Afgooye ku qabatay laba xubood oo ka tirsan Al-Shabaab, kuwaas oo dhuumaaleysi kusoo galay magaaladaasi, si ay u fuliyaan dilal qorsheysan.

Labada xubnood mid kamid ah wuxuu ahaa horjooge sare oo argagaxisada u qaabilsanaa uruurinta lacagaha baadda ah, halka kan kale uu ka tirsanaa amniyaatka kooxda, waxaana NISA sheegtay inuu ku howlanaa uruurinta xogta ciidanka iyo inuu fuliyo dilal qorsheysan.

“Qabashada Horjoogahan Khawaarijta u qaabilsanaa lacagaha baadda ah, waxay daba socotaa digniin rasmi ah oo Hay’adda NISA ay soo saartay 20-kii bishan, taas oo lagu caddeeyay in uruurinta iyo bixinta lacagahaasi ay tahay maalgelin argagixiso oo ka dhan ah sharciga dalka iyo xeerarka caalamiga ah. Sidaas darteed, waxaa mar kale ganacsatada iyo shacabka Soomaaliyeed looga digayaa in ay bixiyaan lacago lagu maalgalinayo Khawaarijta” ayaa lagu yiri qoraal dhowaan kasoo baxay Hay’adda Nabadsugidda Qaranka.

Waxaa kale oo qoraalka lasii raaciyay ““Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA) waxa ay xasuusineysaa shacabka in ay si degdeg ah ula soo xiriiraan hay’adaha amniga haddii ay la kulmaan cabsi, cadaadis ama baad. Dowladda Federaalka Soomaaliya waxaa si buuxda uga go’an ciribtirka Khawaarijta halista ku ah amniga qaranka” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka maanta kasoo baxay Hay’adda Sirdoonka ee NISA.

Daawo: Muungaab oo ku dhowaaqay go’aan culus oo farxad-geliyay reer Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha maamulka gobolka Banaadir, ahna duqa Muqdisho, Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) oo maanta dhagax-dhigay dhismaha waddo laami ah oo laga hirgelinayo inta u dhaxeysa waddada Cabdiqaasim iyo Banaadir ee degmada Hodan ayaa ku dhowaaqay go’aan culus oo farxad-gelinayo shacabka caasimada.

Muungaab ayaa shaaca ka qaaday in todobaadkan maamulka gobolka Banaadir uu qaadayo tallaabo culus oo ay go’aamisay xumuumadda Soomaaliya, taas oo lagu furayo waddooyin badan oo hadda xiran, kuna yaalla magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya.

“Dhagxaanta waddooyinka yaalla ee aan munaasabka ahayn in laga qaado ayaa loo baahan yahay maalmaha soo socdo waxaa magaaladan ka dhici doona barnaamij ay xukuumadda soo go’aamisay, maamulka gobolka Banaadir iyo hay’adaha amnigana ay fulinayaan oo ah in waddooyin dhowr ah oo lambar culus ah oo xiran dib loo furi doono” ayuu yiri Muungaab.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in ujeedka uu yahay in shacabka loo fududeeyo isku socodka guud ee Muqdisho, maadaama uu haatan soo hagaagay amniga, wax badana laga qabtay.

“Ujeedka waxaa waayay inuu fududaado guud ahaan isku socodka dadka iyo gaadiidka, iyada oo mar weliba la tixgelinaayo amniga wanaagsan ee caasimada” ayuu sii raaciyay.

Duqa Muqdisho ayaa sidoo kale farriin u diray shacabka Soomaliyeed, wuxuuna ka codsaday inay garab siiyaan hay’adaha amniga, ayna kala shaqeeyaan nabad-geylada.

“Bulshada caasimada waxaan ugu baaqayaa in ay mar waliba gacan siiyaan hay’adaha amniga, sababtoo ah amniga kaliya qoray laguma sugo shacabka door ayay ku leeyihiin” ayuu mar kale yiri duqa Muqdisho.

Dhanka kale, guddoomiye Muungaab ayaa sheegay in ay ka go’an tahay sidii shacabka dib loogu celin lahaa canshuurta laga qaado, si loo horumariyo adeegyada kala duwan ee bulshada iyo dib u dhiska kaabayaasha, waxa uuna ballan qaaday fulinta dhismaha waddooyin kale oo laga hirgelinaayo Magaalada Muqdisho.

Muungaab ayaa tan iyo markii la magacaabay waday dadaallo horumarineed oo ku aadan caasimada, isaga oo sidoo kale isbeddal wayn ku sameeyay hoggaanka gobolka Banaadir.

DONALD TRUMP oo warqad lama filaan ah u diray Afwerki

Asmara (Caasimada Online) – Dowladda Eritrea ayaa Jimcihii shaacisay in Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, uu warqad u soo diray dhiggiisa Eritrea, Isaias Afwerki. Warqaddan ayuu Trump ku ballanqaaday inuu dib u habeyn ku samayn doono xiriirka labada dal, isla markaana uu meesha ka saari doono “waxyeelladii ba’neyd” ee uu geystay maamulkii isaga ka horreeyay, kaasoo cunaqabateyn ugu soo rogay Asmara kaalintii ay ku lahayd dagaalkii Tigray.

Warqaddan oo uu shaaciyay Wasiirka Warfaafinta Eritrea, Yemane G. Meskel, waxay muujineysaa isbeddel weyn oo suurtagal ah oo ku yimaada siyaasadda arrimaha dibadda ee Mareykanka ee ku aaddan gobolka Geeska Afrika ee muhiimadda istiraatiijiyadeed leh. Ma jirin wax xaqiijin ah oo degdeg ah oo warqaddan ku saabsan oo ka soo baxay maamulka Trump ee Washington.

Sida uu sheegay Meskel, warqadda Trump oo ku taariikheysneyd 30-ka Luulyo, wuxuu ku sheegay inuu “meesha ka saarayo saameyntii tabnayd ee waxyeellada lahayd ee Maamulka Biden uu adduunka oo dhan ka geystay.”

Sidoo kale, madaxweynaha Mareykanka ayaa la sheegay inuu muujiyay sida uu diyaar ugu yahay “in dib loo yagleelo xiriir qaran oo wax-soo-saar leh oo ku dhisan daacadnimo, is-ixtiraam, iyo fursado lagu horumarinayo nabadda iyo barwaaqada guud ahaan Geeska Afrika iyo Badda Cas.”

Sida la sheegay, warqaddan ayaa jawaab u ahayd farriin hambalyo ah oo uu Afwerki u diray Trump bishii Nofeembar 2024, kaddib guushii uu ka gaaray doorashada. Farriintaas, hoggaamiyaha Eritrea wuxuu ku muujiyay rajo ah in “soo laabashada taariikhiga ah” ee Trump ay “bog cusub u furi doonto xiriir iskaashi oo mira-dhal ah oo wax-ku-ool ah oo dhexmara Eritrea iyo Mareykanka.”

Isbeddel siyaasadeed oo weyn

Tallaabo dib loogu habeynayo xiriirka ayaa noqon doonta mid si weyn uga duwan siyaasaddii maamulka Madaxweyne Joe Biden, kaasoo qaatay mowqif adag oo ka dhan ah xukuumadda Afwerki.

Bishii Nofeembar 2021, maamulka Biden wuxuu cunaqabateyn ballaaran kusoo rogay militariga Eritrea, xisbiga talada haya, iyo hay’ado kale oo muhiim ah. Cunaqabateyntan ayaa jawaab u ahayd faragelintii militari ee Eritrea ay ku samaysay dalka deriska la ah ee Ethiopia, gaar ahaan gobolka Tigray, halkaas oo ciidamada Eritrea ay ku garab siiyeen ciidamada federaalka Ethiopia dagaalkii ay kula jireen Jabhadda Xoreynta Dadka Tigrayga (TPLF).

Dagaalkan, oo billowday dabayaaqadii 2020, waxaa hareeyay xadgudubyo baahsan oo ay ka mid ahaayeen dilal wadareedyo iyo tacaddiyo galmo, iyadoo ciidamada Eritrea ay Mareykanka iyo hay’adaha xuquuqda aadanaha ku eedeeyeen inay geysteen tacaddiyo culus. Xukuumadda Eritrea ayaa si joogto ah u beenisay eedeymahan.

Cunaqabateyntii xilligii Biden waxay beegsatay awoodda Eritrea ee ay ku maalgeliso militarigeeda iyo inay gobolka xasilooni darro ka abuurto, taasoo si dhab ah u sii qoto-dheereysay go’doominta caalamiga ah ee dalkaasi saarneyd.

Xiriir qalalaase badan soo maray

Isaias Afwerki, oo 79 jir ah, ayaa Eritrea ku xukumayay gacan bir ah tan iyo markii uu dalku xorriyadda ka qaatay Ethiopia sannadkii 1993-kii. Wuxuu hoggaamiyaa dowlad ku dhisan nidaamka xisbi-keliya, oo aan lahayn baarlamaan, garsoor madax-bannaan, iyo saxaafad xor ah, arrintaas oo keentay in si isdaba-joog ah loola barbardhigo Waqooyi Kuuriya, looguna tilmaamo Eritrea inay ka mid tahay waddamada ugu caburinta badan adduunka.

Xiriirka Mareykanka iyo Eritrea ayaa ahaa mid cakiran tobannaan sano, waxaase jiray xilli kooban oo uu xiriirku soo hagaagay intii lagu jiray xilli-xileedkii koowaad ee maamulka Trump. Muddadaas waxaa la arkay heshiis nabadeed oo taariikhi ah oo sannadkii 2018 dhexmaray Eritrea iyo Ethiopia, kaasoo uu dhex-dhexaadiyay Ra’iisul Wasaaraha Ethiopia, Abiy Ahmed, wuxuuna si rasmi ah u soo afjaray is-mari-waa militari oo socday muddo labaatan sano ah kaddib dagaalkii xuduudda ee dhexmaray 1998-2000.

Isu-soo-dhowaanshahaas, oo uu Abiy ku muteystay Abaalmarinta Nabadda ee Nobel, ayaa waxaa xilligaas soo dhoweysay Washington. Si kastaba ha ahaatee, ololihii militari ee wadajirka ahaa ee xigay ee ay Abiy iyo Afwerki ka fuliyeen Tigray ayaa mar kale xumeeyey xiriirkii ay la lahaayeen quwadaha Reer Galbeedka.

Suurta-galnimada in Eritrea ay dib ugu soo laabato qadarinta Washington ayaa ah mid muhiimad weyn leh, sababtuna waa halka istiraatiijiga ah ee ay ku taallo. Dalku wuxuu leeyahay xeeb dheer oo saxare ah oo ku teedsan Badda Cas, oo ah mid ka mid ah marinnada maraakiibta ee adduunka ugu mashquulka badan.

Xeebaheedu waxay ku dhow yihiin marinka Baab al-Mandab, oo ah goob ciriiri ah oo istiraatiiji ah, halkaasoo ay maraan qayb weyn oo ka mid ah ganacsiga iyo tamarta adduunka. Xakameynta iyo xasiloonida gobolka Badda Cas ayaa ah mudnaan weyn oo ay leeyihiin quwadaha caalamka, oo uu ku jiro Mareykanka, oo saldhiggiisa militari ee joogtada ah ee ugu weyn Afrika ku leh dalka deriska la ah ee Jabuuti.

Afar sabab oo Mareykanka uusan u aqbaleyn labada arrin ee Somaliland u yaboohday

Washington (Caasimada Online) – Tallaabo diblomaasiyadeed oo si xeeladaysan loo qaaday, Jamhuuriyadda iskeed madaxbannaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland ayaa dalab soo jiidasho leh hordhigtay Washington: inay siiso fursad istiraatiiji ah oo ay ciidankeedu uga faa’iideysan karaan Badda Cas iyo heshiisyo suurtagal ah oo ku saabsan macdan qaali ah oo aan weli laga faa’iideysan, taasoo ay ku beddelaneyso waxa ay sida aadka ah u dooneyso — aqoonsi rasmi ah oo ka yimaada Mareykanka.

Marka dusha laga eego, dalabkani wuxuu u muuqdaa mid ku soo beegmay xilli ku habboon. Xilli uu Mareykanku wajahayo loollan sii kordhaya oo uu kula jiro Shiinaha, gudaha Afrika, isla markaana uu iska caabbinayo weerarrada Xuutiyiinta ee ka dhanka ah marinka muhiimka ah ee Baab al-Mandab, helitaanka saaxiib deggan oo dimoqraaddi ah oo dekedda Berbera u fidinaya waxay u muuqan kartaa fursad istiraatiiji ah oo dahabi ah.

Hase yeeshee, falanqeyn qoto-dheer ayaa daaha ka rogeysa in dalabkan, inkastoo uu yahay mid soo jiidasho leh, ay hubaal tahay in la diidi doono. Washington ahaan, qiimaha aqoonsigu waa mid aad u sarreeya oo aan la awoodi karin. Isku-darka siyaasad arrimo dibadeed oo Mareykan ah oo si qoto-dheer u hirgashay, khatarta laga qabo in la holciyo xiisad goboleed oo qaraxdo, burburnaanta gudaha ee Somaliland lafteeda, iyo qiimaha la isweydiin karo ee hantida ay bixineyso, ayaa abuuraya caqabad aan laga gudbi karin. Riyada Somaliland ee Mareykanka waxay ku qasban tahay inay ku dhacdo gidaar adag oo ah xaqiiqada siyaasadda adduunka.

Albaabada diblomaasiyadda oo xiran

Caqabadda ugu weyn ee hortaagan heshiis kasta waa siyaasadda Mareykanka ee mudada dheer jirtay, kuna dhisan is-afgaradka labada xisbi ee ah “Hal Soomaaliya”. Mabda’an, oo taageeraya madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee dowladda federaalka ah ee Muqdisho, ayaa ah tiir-dhexaadka istiraatiijiyadda Mareykanka ee looga gol leeyahay in lagu hortago kala-qeybsanaanta dowladnimada iyo in la dhiso saaxiib isku duuban oo lagula dagaallamo argagixisada.

Maamulladii isku xigxigay, oo ay ku jiraan kuwii Biden iyo Trump, waxay si rasmi ah ugu hoggaansameen siyaasaddan, iyagoo u arkayay Soomaaliya mid ah inay muhiim u tahay xasiloonida gobolka.

Siyaasaddan waxaa sii xoojinaya ixtiraamka ay Washington u heyso Midowga Afrika (AU) marka ay timaado arrimaha xuduudaha qaaradda. Axdiga aasaasiga ah ee Midowga Afrika wuxuu dhowrayaa xuduudihii xilligii gumeysiga, mabda’aas oo ka dhashay cabsi laga qabo in haddii la aqoonsado hal dhaq-dhaqaaq gooni-u-goosad ah ay taasi furi karto albaab ay ka soo baxaan dhibaatooyin aan xad lahayn, kuna dhiirrigelin karto tobannaan kale oo qaaradda oo dhan ah, taasoo horseedi karta colaado baahsan.

Midowga Afrika wuxuu si isdaba-joog ah u xaqiijiyay sida ay uga go’an tahay midnimada dhuleed ee Soomaaliya, tan ugu dambeysayna waxay ahayd kaddib heshiiskii dekedda ee muranka dhaliyay ee dhexmaray Somaliland iyo Ethiopia. In Mareykanku si keligiis ah u aqoonsado Somaliland waxay ka dhigan tahay inuu ka hor yimid dhammaan 55-ka xubnood ee Midowga Afrika, tallaabadaas oo loo arki doono mid gumeysi-cusub ah oo burburin doonta iskaashiyo diblomaasiyadeed oo muhiim ah oo uu Afrika ku leeyahay. Qiimaha diblomaasiyadeed ee ay bixinayso ayaa ah mid aad u sarreeya.

Khatarta saameynta siyaasadeed ee gobolka

Suurta-galnimada fowdo goboleed ma aha mid mala-awaal ah. Is-afgaradkii (MoU) ee bishii Janaayo 2024 dhexmaray Ethiopia iyo Somaliland, kaasoo soo jeedinayay in Addis Ababa la siiyo marin-badeed loogu beddelayo aqoonsi suurtagal ah, wuxuu bixiyay tusaale cad oo muujinaya cawaaqibka ka dhalan kara. Heshiiskaas waxaa markiiba si caro leh u cambaareysay Soomaaliya, oo ku tilmaantay “tallaabo gardarro ah.”

Is-afgaradkaasi wuxuu isla markiiba kiciyay is-xagxagasho goboleed oo isku xiran. Masar, oo Ethiopia ay isku hayaan biyo-xireenka Grand Ethiopian Renaissance Dam, ayaa si buuxda u garab istaagtay Soomaaliya, iyadoo ballan-qaadday “inaysan oggolaan doonin in cidna ay halis geliso Soomaaliya.”

Sidoo kale, Turkey, oo ah saaxiib amni iyo dhaqaale oo muhiim u ah Muqdisho, ayaa isna u dhaqaaqay inuu ka hortago heshiiskaas isagoo sii xoojiyay heshiisyadiisa dhanka difaaca ah ee uu la galay Soomaaliya.

Aqoonsi ka yimaada Mareykanka ayaa dhibaatadan sii laba-laabi doona si aan la qiyaasi karin, wuxuuna Washington si toos ah uga hor keeni doonaa saaxiibbo muhiim ah sida Masar iyo Turkey, isagoo dowladda Soomaaliya ka beddeli doona saaxiib lagula dagaallamo argagixisada oo u rogi doona cadow.

Falanqeeyayaashu waxay ka digayaan in cidda ugu weyn ee ka faa’iideysan doonta xasilooni-darrada noocan oo kale ah ay tahay kooxda argagixisada ah ee Al-Shabaab, ee xiriirka la leh Al-Qaacida. Caradii waddaniyadeed ee ka dhalatay heshiiskii Ethiopia iyo Somaliland ayaa durba u noqotay qalab awood leh oo ay kooxdaas ku qorto dagaalyahanno cusub kuna urursato dhaqaale.

Aqoonsi Mareykanku bixiyo wuxuu shidaal ku sii dari doonaa dabka, isagoo burburinaya isbahaysiga amniga ee jilicsan, abuurayana firaaq awoodeed oo weyn oo ay kooxda xagjirka ah ka faa’iideysato.

Dildilaacyo ku jira “goobta nabadda”

Qayb muhiim ah oo ka mid ah ololaha Somaliland waa sumcaddeeda ah inay tahay “goob nabadeed” oo ku dhex taal gobol qasan. In kasta oo ay gaartay heer nabadeed iyo horumar dimoqraadiyadeed oo la yaab leh marka loo barbardhigo koonfurta Soomaaliya, haddana sheegashadan waxay qarineysaa khilaafyo gudaha ah oo qoto-dheer.

Dagaalkii 2022-2023 ee magaalada Laascaanood waa tusaale cad. Dagaalkaas wuxuu ku dhammaaday jab xooggan oo gaaray ciidamada Somaliland oo ay ka adkaadeen maleeshiyaad ka tirsan beesha Dhulbahante, kuwaasoo diiddan gooni-isu-taagga, ayna markii dambe aasaaseen maamul u gaar ah oo la yiraahdo SSC-Khaatumo, kaasoo la safan Soomaaliya markii dambena noqday maamulka rasmiga ah ee Waqooyi Bari. Guul-darradani waxay muujisay in Hargeysa aysan maamulin dhammaan dhulkii ay sheeganaysay — taasoo ah shardi aasaasi u ah dowladnimada.

Xiisadahan waxay salka ku hayaan tabashooyin qabiil oo soo jireen ah, iyadoo beelaha bariga ay dareemayaan in la takooro oo ay talada ka fogeyso dowladda ay beesha Isaaq u badan tahay ee Hargeysa. Mareykanka, haddii uu isbahaysi la galo Somaliland, wuxuu dhaxal ahaan ula wareegayaa is-maandhaafkan gudaha ah ee adag, taasoo ah khatar si toos ah uga hor imaneysa hadafkiisa ah inuu helo saaxiib goboleed oo deggan.

Gorgortan shaki ku jiro

Marka laga soo tago khataraha waaweyn ee dhinacyada diblomaasiyadda iyo amniga, hantida ay Somaliland bixineyso ayaa ah mid ka qiimo yar sida ay u muuqato. Ballan-qaadka ah inay leedahay kheyraad macdan oo ballaaran oo aan weli laga faa’iideysan, oo uu ku jiro lithium, waa mid inta badan ku dhisan mala-awaal.

Gobolka intiisa badan si fiican looma sahamin, wuxuuna ka maqan yahay xog casri ah oo dhinaca juquraafiga ah, sharciyo habaysan, iyo kaabayaal dhaqaale — sida waddooyin iyo koronto — oo lagama maarmaan u ah macdan qodis baaxad leh oo ganacsi ahaan isku filan.

Sidoo kale, dalabka saldhigga militari ee Berbera waa mid aan loo baahnayn oo kharash badan. Mareykanku wuxuu horeyba saldhigga Camp Lemonnier uga howl-geliyaa dalka Jabuuti ee u dhow, kaasoo ah saldhiggiisa keliya ee joogtada ah ee Afrika, wuxuuna sannad kasta ku bixiyaa malaayiin doollar isagoo ku maalgaliyay balaayiin kaabayaasha dhismihiisa.

 In kasta oo joogitaanka Shiinaha ee Jabuuti ay caqabado leedahay, haddana in meel eber ah laga dhiso saldhig cusub oo balaayiin doollar ku kacaya, kaasoo ku yaal dhul aan la aqoonsanayn, looma arko beddel macquul ah.

In kasta oo dadaalka Somaliland ee ay ku doonayso aqoonsi uu yahay mid la fahmi karo, haddana dalabkeeda hadda ee ay u fidisay Mareykanka wuxuu ku dhisan yahay aasaas aan u adkeysan karin baaritaanka siyaasadda adduunka. Siyaasadda adag ee Mareykanka ee “Hal Soomaaliya,” diidmada aan leex-leexadka lahayn ee Midowga Afrika, hubantida xasilooni-darrada gobolka, iyo dildilaaca gudaha ee Somaliland ayaa abuuraya heer khatareed oo aanay dabooli karin kheyraad macdan oo mala-awaal ah ama marin dekedeed oo aan baahi weyn loo qabin.

Xisaabta Washington way caddahay: kharashka ku baxaya aqoonsigu aad ayuu uga badan yahay faa’iidooyinka laga helayo. Waxay u badan tahay in Mareykanku uu sii wadi doono siyaasad iskaashi oo ku dhisan xaqiiqada jirta, laakiin riyada aqoonsi rasmi ah, mustaqbalka la arki karo, waxay ahaan doontaa riyo oo kaliya.

Bakar Cabdicasiis Maxamed oo toogasho lagu xukumay kadib markii lagu helay…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxxkamadda Ciidamada Qalabka sida ee Soomaaliya ayaa maanta xukun adag ku ridday  Dable bol. Bakar Cabdicasiis Maxamed oo ka tirsan Ciidanka Booliska Gaarka ah ee Haramcad, kaas oo lagu helay inuu dil kas ah u gaystay Marxuum Cali Iskoow Daa’uud.

Eedeysanaha ayaa marxuumka u dilay kaaliya Maxaad iisoo fiirisay darteed, xilli ay isaga horyimaadeen wado u dhow Masjidka Cali Boolaay ee degmadda Waabari, sida ay sheegtay Maxkamaddu.

Dilka kadib Bakar Cabdicasiis ayaa ku baxsaday Mooto Fekon, balse isla maalintaasi oo ku begneyd labaatan iyo sideedii Bishii Jun ee sanadkaan waxaa degmada Cabdicasiis ee gobolka Banaadir kasoo qabtay ciidamada ammaanka ee dowladda federaaka Soomaaliya.

Baaris Dheer kadib xafiiska xeer-ilaalinta ciidamada qalabka sida, ayaa codsaday qaadista kiiskaan, waxaana laga oggolaaday todobo iyo labaatankii bishii july, iyada oo maanta lasoo saaray go’aanka kama dambeysta ah.

Garsoorka Maxkamadda Ciidamada oo waqti ku filan siiyey dhinacyadda dacwadda ayaa ugu dambeyn maanta ku xukuntay Ex- Dable Bol. Bakar Cabdicasiis Maxamed Dil toogasho ahna qisaastii Marxuum Cali Iskoow Daa’uud, sida uu warbaahinta u sheegay Gaashaanle sare guddoomiyeXasan Cali Nuur Shuute oo ku dhowaaqay xukunka ay riday maxkamadda.

Ex- Dable Bol. Bakar Cabdicasiis ayaa haatan haysta fursad kale oo uu racfaan ku qaadan karo muddo ku siman 30 cisho, isaga oo kadib u gubaya Maxkamadda sare ee ciidamada.

Maalmihii u dambeeyay Maxkamadda Ciidamada ayaa dardargelisay xukunnada ka dhanka ah askarta dilalka iyo tacadiyada kale ka gaysta gudaha dalka, taas oo ay xil saaran tahay, waxaana maxkamadda ay go’aanno culus ka gaartay kiis xasaasi ah oo horay loo geeyay.

Waxaa kale Maxkamadda xukuno u badan dil iyo xabsiyo muddo dheer ah ku riddaa xubnaha ka tirsan kooxda Al-Shabaab ee soo gala gacanta Dowladda Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya oo diyaarisay ciidamadii dib u xoreyn lahaa Aadan Yabaal

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya ayaa haatan diyaarisay ciidamadii ugu badnaa oo loogu talagalay inay kooxda Al-Shabaab ka xoreeyaan degmada Aadan Yabaal iyo deegaannada kale ee maamul-goboleedka HirShabelle, kuwaas oo haatan la qalabeeyay, isla markaana la’isugu geeyay furimaha hore ee dagaalka.

Ciidamadan oo isugu jiro kuwa Xoogga dalka iyo dadka deegaanka ayaa Jimcihii lagu soo bandhigay degaanka Garasweyne ee gobolka Shabeellaha Dhexe, halkaas oo ay gaareen saraakiil ka tirsan ciidanka dowadda oo isku daba ridayo howlgalo ka bilaabanaya halkaasi.

Jeneraal Cabdullahi Macallin Mukhtaar oo kamid ah saraakiisha tegay halkaas ayaa fagaare kula hadlay ciidamada ay diyaarisay dowladda dhexe, wuxuuna u sheegay in haatan uu bilaabanayo gulufkii lagu xoreyn lahaa deegaannadii ugu dambeeyay ee ay qabsadeen Al-Shabaab, isla markaana ujeedka uu yahay inay ciidamada mar kale ay dib u xoreeyaan.

Sidoo kale wuxuu kula dardaarmay inay dhaqaaqaan, isla markaana ay weeraraan meel kasto oo ay joogaan maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab, si aysan u helin fursad kale.

“Aagga wuxuu buuxaa dhaqaaq ayaa la rabaa iyo inaan ka faa’iideysano inta uu sii jeedo cadowga, ballantaas ayaan isku ognahay” ayuu yiri Jeneraal Cabdullahi Macallin Mukhtaar.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Dagaalka shuruudihiisa waxaa kamid ah midnimo, waxaa kamid ah is maqal dhaga fudeed”.

Shabeellaha Dhexe ayaa waxaa weli ka soconayo dhaq-dhaqaaqyo culus, waxaana dowladda Soomaaliya ay sheegtay inay sii wadi doonto howlgallada ka socda gobolkaasi.

Si kastaba, Magaalada Aadan Yabaal oo ay hadda ku sugan yihiin Al-Shabaab ayaa noqotay bartilmaameedka ugu weyn ee howl-gallada socda. Dowladda Soomaaliya iyo shacabka deegaanka ayaa ku howlan ka saarista Al-Shabaab magaalada iyo soo celinta amniga guud ee gobolka Shabeellada Dhexe.

Somali intel officer probing presidential attack killed

MOGADISHU, Somalia – A senior Somali intelligence officer leading the investigation into a recent assassination attempt on President Hassan Sheikh Mohamud was killed in Mogadishu under suspicious circumstances, with several of his colleagues now arrested in connection with the death, security sources said Friday.

The killing of the officer, identified as Captain Abukar Sidiiq of the National Intelligence and Security Agency (NISA), has sent shockwaves through Somalia’s security apparatus and raised fears of a high-level conspiracy to silence him.

Sidiiq’s body was discovered on Friday morning in the capital’s Hodan district, a day after he was killed. His death came just one day before he was scheduled to personally brief President Mohamud on the sensitive findings of his investigation.

The incident points to potentially dangerous infighting within the very agency tasked with protecting the nation against threats, most notably from the Al-Shabaab jihadist group.

A sensitive presidential probe

Captain Sidiiq was the lead investigator examining a deadly bombing that targeted President Mohamud’s convoy in Mogadishu earlier this year.

The brazen attack, which occurred on March 18 near the Ceel-gaabta intersection, killed at least 10 people, including seven soldiers, and wounded nearly 20 others. The president, who was reportedly travelling in an armored vehicle, was unharmed.

“He was scheduled to meet with President Hassan Sheikh on Saturday to share the details of his investigation,” a security source familiar with the matter told Caasimada Online. “His murder before that meeting is no coincidence.”

The investigation has been fraught with sensitivity, probing potential collaborators within the security forces who may have aided the attackers. Sidiiq’s killing is widely believed to be an attempt to derail that probe and conceal the information he had uncovered.

An operation gone wrong?

Details surrounding Sidiiq’s death suggest a coordinated plot. On Thursday night, he was dispatched as part of an NISA team to conduct a raid in the Siigaale neighborhood.

The official objective of the mission was to capture a suspected Al-Shabaab militant believed to be hiding in the area. According to preliminary reports, the team surrounded the target location. However, the suspect allegedly escaped after a brief exchange of fire. The unit then returned to its base, reporting the mission as a failure.

However, Sidiiq did not return with them. Civilians found his body in the same neighborhood on Friday morning.

“The other officers and soldiers who accompanied him on that mission have been arrested,” the security source confirmed. “NISA’s internal investigative department is now handling their interrogation.”

A nation on edge

The Federal Government of Somalia, led by President Hassan Sheikh Mohamud, who is serving his second non-consecutive term, has been engaged in a major offensive against Al-Shabaab. The Al-Qaeda-affiliated group has been fighting for over 15 years to overthrow the internationally-backed government and impose its strict interpretation of Islamic law.

While the group frequently carries out bombings and attacks in Mogadishu and across the country, the killing of a top investigator by his colleagues represents a different and potentially more destabilizing threat.

NISA is the frontline agency in the war against Al-Shabaab, but it has previously faced allegations of internal corruption and infiltration. This latest incident will fuel concerns about the integrity of the nation’s security architecture as it battles a persistent insurgency.

The internal investigation is now a top priority, as authorities seek to determine whether Sidiiq was killed by rogue officers acting on their own or on orders from higher up to stop his presidential briefing from ever happening.

The outcome could have profound implications for the stability of the Somali government and its ongoing fight against extremism.

Trump oo diray maraakiib Nukliyeer kadib hadal ka soo yeeray Ruushka

Washington (Caasimada Online) – Madaxweyne Trump ayaa sheegay inuu laba markab oo ka mid ah kuwa xambaara hubka nukliyeerka geyn doono “goobihii ku habboonaa,” isagoo u jawaabaya hadallo dhowaan ka soo yeeray madaxweynihii hore ee Ruushka, Dmitry Medvedev. Tallaabadan ayaa sii hurinaysa xiisadda kala dhaxeysa Moscow, xilli uu Mareykanku cadaadis saarayo Ruushka si uu u soo afjaro dagaalka Ukraine.

Trump, oo qoraal soo dhigay bartiisa Truth Social maalintii Jimcaha, ayaa dhaliilay Medvedev, kaasoo horraantii toddobaadkan sheegay in hanjabaadda cunaqabataynta cusub ee uu Trump ku dhawaaqay ay tahay “tallaabo dagaal loo qaaday.”

“Anigoo ka duulaya hadallada daandaansiga ah ee ka soo yeeray Madaxweynihii hore ee Ruushka, Dmitry Medvedev, oo hadda ah Guddoomiye Ku-xigeenka Golaha Amniga ee Federaalka Ruushka, waxaan amray in laba gujis oo kuwa nukliyeerka xambaara ah la geeyo goobihii ku habboonaa, si looga digtoonaado haddii ay dhacdo in hadalladan nacasnimo iyo kicin u muuqda ay dhab noqdaan,” ayuu Trump ku qoray bartiisa Truth Social.

“Erayadu waa muhiim, waxayna inta badan keeni karaan cawaaqib aan la filayn. Waxaan rajaynayaa inaysan tani noqon mid ka mid ah dhacdooyinkaas,” ayuu Trump sii raaciyay.

Aqalka Cad ayaan si degdeg ah uga jawaabin codsi loo diray oo lagu weydiistay faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan arrintan.

Mareykanku wuxuu si joogto ah badda ugu hayaa gujisyada istiraatiijiga ah ee sida gantaallada ballistic-ga ah ee madaxyada nukliyeerka ku rakiban yihiin, waana qayb ka mid ah awooddiisa ka-hortagga nukliyeerka.

Medvedev, oo horey u soo noqday madaxweynaha Ruushka, ayaa muddo dheer caan ku ahaa hadallo daandaansi iyo cabsi gelin ah oo uu baraha bulshada iyo wareysiyada kaga weeraro madaxda Ukraine iyo saraakiisha reer Galbeedka ee taageera Kyiv. Si kastaba ha ahaatee, hadalladiisa ma laha miisaanka iyo saameynta kuwa Putin.

Trump ayaa bilihii la soo dhaafay ku hanjabayey inuu cunaqabatayn cusub saari doono Ruushka, isagoo muujinaya inuu sii nacay Putin. Wuxuu ku dhaliilay hoggaamiyaha Ruushka sii wadidda dagaalka Ukraine, inkastoo uu Trump isagu sheegay inuu doonayo in la soo afjaro colaadda.

Horraantii toddobaadkan, Trump wuxuu sheegay inuu siin doono Putin 10 ilaa 12 maalmood oo uu ku gaaro xabbad-joojin uu la galo Ukraine, haddii kalena uu wajahayo cunaqabatayn dheeraad ah — taas oo gaabinaysa muddadii hore loo sheegay ee ahayd 50 maalmood.

“Trump wuxuu Ruushka la ciyaaraya ciyaarta digniinta kama dambaysta ah: 50 maalmood ama 10… Wuxuu xusuusan yahay laba arrimood: 1. Ruushku maaha Israa’iil ama xitaa Iiraan. 2. Digniin kasta oo cusub waa hanjabaad iyo tallaabo dagaal loo qaaday. Ma aha arrin u dhexeysa Ruushka iyo Ukraine, balse waa mid ka dhan ah dalkiisa,” ayuu Medvedev Isniintii ku qoray bartiisa X.

Trump ayaa uga jawaabay isagoo Medvedev ku tilmaamay “Madaxweynihii hore ee fashilmay ee Ruushka,” wuxuuna uga digay inuu “erayadiisa iska ilaaliyo,” isagoo intaa ku daray, “Wuxuu galayaa dhul aad u khatar badan!” Maalintii Khamiista, Trump wuxuu weriyeyaasha u sheegay inuu qorsheynayo inuu sii wado cunaqabataynta, balse wuxuu carrabaabay inuusan aaminsanayn in taasi celin doonto Putin.

“Ma rumaysni in cunaqabatayntu wax u dhimeyso,” ayuu yiri Trump.

Trump vows to end Biden’s Eritrea isolation, Asmara says

ASMARA, Eritrea – Eritrea’s government said Friday that US President Donald Trump has sent a letter to President Isaias Afwerki pledging to reset the relationship between the two nations and reverse the “harmful damage” of the previous administration, which had imposed sanctions on Asmara for its role in the Tigray war.

The announcement, made by Eritrean Information Minister Yemane G. Meskel, suggests a significant potential shift in US foreign policy towards the strategically vital Horn of Africa region. There was no immediate confirmation of the letter from the Trump administration in Washington.

According to Meskel, the letter from Trump, dated July 30, stated he is “reversing the negative, harmful damage of the Biden Administration around the globe”.

The US president also allegedly expressed a readiness to “re-establish a respectful and productive national relationship between the US and Eritrea based on honesty, respect, and opportunities to improve peace and prosperity across the Horn of Africa and the Red Sea”.

The correspondence was reportedly a response to a congratulatory message Afwerki sent to Trump in November 2024 following his election victory. In that message, the Eritrean leader expressed hope that Trump’s “historic comeback” would “open a new chapter of fruitful and constructive ties of cooperation between Eritrea and the US.”

Major policy shift 

A move to reset relations would mark a dramatic departure from the policy of President Joe Biden’s administration, which took a hardline stance against Afwerki’s government.

In November 2021, the Biden administration imposed wide-ranging sanctions on the Eritrean military, the ruling party, and other key entities. The sanctions were a response to Eritrea’s military intervention in neighboring Ethiopia’s Tigray region, where Eritrean troops fought alongside Ethiopian federal forces against the Tigray People’s Liberation Front (TPLF).

The conflict, which began in late 2020, was marked by widespread atrocities, including mass killings and sexual violence, with Eritrean forces being accused by the United States and human rights groups of committing serious abuses. Eritrea’s government has consistently denied the allegations.

The sanctions under Biden targeted Eritrea’s ability to finance its military and destabilize the region, effectively deepening the country’s international isolation.

A turbulent relations

Isaias Afwerki, 79, has ruled Eritrea with an iron fist since the country gained independence from Ethiopia in 1993. He leads a one-party state with no legislature, no independent judiciary, and no free press, leading to frequent comparisons with North Korea and descriptions of Eritrea as one of the world’s most repressive states.

US-Eritrea relations have been fraught for decades, punctuated by a brief thaw during the Trump administration’s first term. That period saw a landmark 2018 peace agreement between Eritrea and Ethiopia, brokered by Ethiopia’s Prime Minister Abiy Ahmed, which formally ended a two-decade-long military stalemate following their 1998-2000 border war.

The rapprochement, which earned Abiy the Nobel Peace Prize, was welcomed by Washington at the time. However, the subsequent joint military campaign by Abiy and Afwerki in Tigray soured relations with Western powers once again.

Eritrea’s potential rehabilitation in Washington’s eyes is significant due to its strategic location. The country has a long and arid coastline along the Red Sea, one of the world’s most crucial shipping lanes.

Its shores lie near the Bab el-Mandeb strait, a chokepoint through which a significant portion of global trade and energy supplies passes. Control and stability in the Red Sea region are a major priority for global powers, including the United States, which maintains its largest permanent military base in Africa in neighboring Djibouti.

Xogtii ugu dambeysay ee xaaladda Beled-Xaawo iyo JANAN oo shaaciyay in…

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Magaalada Beledxaawo ee gobolka Gedo ayaa haatan degan, iyadoo si buuxda ay maamulkeeda ula wareegeen ciidamada dowladda federaalka Soomaaliya, oo uu hoggaaminayo Taliyaha NISA ee Jubbaland, Cabdirashiid Janan.

Ciidamadan ayaa Arbacadii la wareegay saldhigga magaalada, xarunta hay’adda socdaalka iyo xarunta degmadaba, waxaana haatan dib usoo laabtay adeegyadii muhiimka ahaa ee gudaha Beledxaawo.

Isgaarsiinta oo go’nayd muddadii dagaalku socday ayaa hadda dib u soo laabatay, sidoo kalena waxaa dib loo soo celiyay korontadii, sida uu xaqiijiyay Cabdirashiid Janan oo la hadlay BBC.

Janan ayaa sheegay in xaaladda magaaladu ay haatan degan tahay, isagoo ugu baaqay dadkii barakacay inay dib ugu soo laabtaan magaalada. “Dib ayaa usoo celinay isgaarsiinta iyo korontadii maqneyd, waana nabad degmadu,” ayuu yiri Janan.

“Xarumihii dowladda waxaa gacanta ku hay ciidanka dowladda. Shacabka waxaa ugu baaqayaa inay isdajiyaan oo kusoo noqdaan guryahooda,” ayu yiri Taliyaha NISA ee Jubbaland.

Sidoo kale, Janan ayaa ciidamadii la dagaalamay ee ay ka adkaadeen ugu baaqay inay dib u fikiraan, oo aysan mar kale dadkooda soo weerarin. Taas oo ah baaq toos ah oo uu rabo in ciidamadaasi aysan u dagaalamin Axmed Madoobe.

“Wiilasha Soomaaliyeed ee la soo qalday waxaa rajeynayaa ama odayaashii ka dambeysay ay ka waantoobi doonaan wixii dhacay,” ayuu yiri Janan oo ku dooday in dagaalkii Arbacadii lagu qasbay kadib markii ciidankii kasoo horjeeday uu culeyska saaray shacabka magaalada.

Janan ayaa ku cel-celiyay in ciidamada uu hoggaaminayo muddo ka hor joogay dagaal wiilal Soomaaliyeed wada galaan, maadaama uu aaminsan yahay in ciidamada u dagaalamaya Axmed Madoobe la soo qalday, balse ay markii dambe ka fursan weyday, ayna sidaas ula wareegeen gacan ku haynta Beledxaawo.

Si kastaba, Beledxaawo ayaa marti gelisay dagaalo teelteel ah oo maalmo badan ka socday, labada dhinac ayaa maalin kasta dalbanayey gurmadyo is dabajoog ah, ugu dambeyntiina Jubaland ayaa laga adkaaday Arbacadii.

Ciidamadii Jubbaland ee taabacsanaa Axmed Madoobe ayaa la sheegay inay u carareen dhanka magaalada Madheera ee Kenya, waxaana suurtagal ah inay dib ugu soo rogaal celiyaan oo dagaal kale ay soo qaadaan.

DF oo laba cisho u qabatay maamulka Waqooyi Bari

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa rabta in deg-deg loo soo xulo xildhibaannada dowlad goboleedka Waqooyi Bari, si loo doorto hoggaanka maamulkan cusub

Wasiirka Arrimaha Gudaha Soomaaliya, Cali Yuusuf Xoosh ayaa odayaasha dhaqanka iyo nabadoona maamulka u sheegay in loo baahan yahay in laba maalin kusoo xulaan xildhibaannada dowlad goboleedka.

“Laba beri gudahood ayaa la doonaya inaad soo xushaan xildhibaannada, si ay isaga doortaan qofka ugu wayn, weli si caddaalad ah lagu soo xulo,” ayuu yiri Wasiir Cali Xoosh.

Soo xulista xildhibaannada kadib ayaa waxaa la guda geli doona doorashada Madaxweynaha iyo Ku-xigeenka maamulka Waqooyi Bari.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa doonaysa inay kasoo dhamaato dhameystirka maamulkan cusub, oo si weyn ugu xiran dowladda dhexe, iyadoo soo baxayaan in shaqsiyaad gaar ah u wado hoggaanka maamulka Waqooyi Bari.

Yey wadataa Villa Somalia?

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa taageeraysa in Cabdulqaadir Firdhiye uu hoggaamiyo maamul goboleedka cusub ee Waqooyi Bari, sida ay sheegayaan illo wareedyo xog-ogaal ah.

Sidoo kale, Musharaxa ay Dowladda Federaalka u xulatay jagada madaxweyne ku-xigeenka maamulka Firdhiye ayaa la sheegay inuu yahay Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil oo ka soo jeeda gobolka Sanaag.

Xogta aan helnay ayaa sheegaysa in Dowladda Federaalka ay saamayn ku yeelatay xulista ergooyinka si ay u garab siiso Firdhiye iyo Jibriil, iyadoo meesha ka saartay musharrixiintii kale, isla markaana xaddiday loollan siyaasadeed oo dhab ah.

Xildhibaannada la soo xulayo ayaa dooran doona hoggaanka cusub ee maamulkan, waana midda u sahli karta dowladda dhexe inay kursiga saarato ciddii ay rabto, maadaama ay mudaneyaasha soo xulayaab ergooyinka, oo ay hore saameyn ugu yeelatay.

Why Washington won’t bite: Somaliland’s grand offer hits a wall of geopolitical reality

Washington, United States – In a calculated diplomatic push, the self-declared Republic of Somaliland has laid an enticing offer at Washington’s feet: strategic military access to the Red Sea and potential deals for untapped critical minerals in exchange for what it desires most—formal U.S. recognition.  

On the surface, the proposal seems perfectly timed. As the U.S. navigates rising competition with China in Africa and confronts Houthi attacks on the vital Bab al-Mandab shipping lane, a stable, democratic partner offering a port at Berbera appears to be a strategic windfall.  

However, a deeper analysis reveals that this offer, while alluring, is almost certain to be rejected. For Washington, the price of recognition is simply too high. A formidable combination of entrenched U.S. foreign policy, the risk of igniting a regional powder keg, Somaliland’s own internal fragility, and the questionable value of the assets on offer creates an insurmountable barrier. Somaliland’s American dream is destined to collide with a wall of geopolitical reality.

The diplomatic dead end

The single greatest obstacle to any deal is the United States’ long-standing, bipartisan “One Somalia” policy. This doctrine, which supports the sovereignty and territorial integrity of the federal government in Mogadishu, is a cornerstone of U.S. strategy aimed at preventing state fragmentation and building a coherent partner to combat terrorism.

Successive administrations, including both Biden’s and Trump’s, have formally adhered to this policy, viewing a unified Somalia as essential for regional stability.  

This policy is reinforced by Washington’s deference to the African Union (AU) on matters of continental borders. The AU’s foundational charter respects colonial-era boundaries, a principle born from a pragmatic fear that recognizing one secessionist movement could open a Pandora’s box, encouraging dozens of others across the continent and leading to widespread conflict.

The AU has consistently reaffirmed its commitment to Somalia’s territorial integrity, most recently in the wake of a controversial port deal between Somaliland and Ethiopia. For the U.S. to unilaterally recognize Somaliland would mean defying the entire 55-member AU, a move that would be seen as a neocolonial imposition and would shatter critical diplomatic partnerships across Africa. The diplomatic cost is simply too high.  

The risk of geopolitical fallout

The potential for regional chaos is not theoretical. The January 2024 Memorandum of Understanding (MoU) between Ethiopia and Somaliland, which proposed granting Addis Ababa sea access in exchange for potential recognition, provided a stark preview of the consequences. The deal was met with immediate and furious condemnation from Somalia, which called it an “act of aggression.”  

The MoU instantly activated a web of regional rivalries. Egypt, locked in a dispute with Ethiopia over the Grand Ethiopian Renaissance Dam, threw its weight behind Somalia, vowing that it would “not allow anyone to threaten Somalia.”

Turkey, a key security and economic partner to Mogadishu, also moved to counter the deal by deepening its own defense agreements with Somalia.

U.S. recognition would amplify this crisis exponentially, placing Washington in direct opposition to key partners like Egypt and Turkey and turning the Somali government from a counter-terrorism ally into an adversary.  

Analysts warn that the greatest beneficiary of such instability would be the al-Qaeda-affiliated terrorist group, Al-Shabaab. The nationalist outrage following the Ethiopia-Somaliland MoU has already served as a robust recruitment and fundraising tool for the militants. U.S. recognition would pour fuel on this fire, shattering the fragile security coalition and creating a larger power vacuum for the extremist group to exploit.  

Cracks in the “oasis of stability”

A key part of Somaliland’s pitch is its reputation as an “oasis of stability” in a turbulent region. While it has achieved a remarkable degree of peace and democratic development compared to southern Somalia, this narrative conceals deep internal fault lines.  

The 2022-2023 war in the eastern city of Las Anod is a case in point. The conflict ended with Somaliland’s forces being routed by militias from the Dhulbahante clan, who reject secession and have since formed their own administration, SSC-Khatumo, aligned with Somalia. This defeat demonstrated that Hargeisa does not control all of its claimed territory—a fundamental criterion for statehood.

These tensions are rooted in long-standing clan grievances, with eastern clans feeling marginalized by the Isaaq-clan-dominated government in Hargeisa. For the U.S., partnering with Somaliland would mean inheriting this intractable internal conflict, a risk that runs directly counter to its goal of securing a stable regional ally.  

A questionable bargain

Beyond the immense diplomatic and security risks, the assets Somaliland is offering are less concrete than they appear. The promise of vast, untapped mineral wealth, including lithium, is highly speculative. The region is underexplored mainly, and it lacks the modern geological data, regulatory frameworks, and physical infrastructure—such as roads and power grids—necessary for large-scale, commercially viable mining.  

Likewise, the offer of a military base at Berbera is a costly redundancy. The U.S. already operates Camp Lemonnier in nearby Djibouti, its only enduring base in Africa, for which it pays millions annually and has invested billions in infrastructure. While China’s presence in Djibouti poses challenges, building a new, multi-billion-dollar facility from scratch in an unrecognized territory is not seen as a viable alternative.  

While Somaliland’s quest for recognition is understandable, its current offer to the United States is built on a foundation that cannot withstand geopolitical scrutiny. The ironclad U.S. “One Somalia” policy, the unwavering opposition of the African Union, the certainty of regional destabilization, and Somaliland’s internal fractures create a risk profile that no amount of speculative mineral wealth or redundant port access can offset.

Washington’s calculus is clear: the costs of recognition far outweigh the benefits. The U.S. will likely continue a policy of pragmatic engagement, but the dream of formal recognition will, for the foreseeable future, remain just that—a dream.

Xuutiyiinta oo quusiyay markab ka baxay Somalia oo ay sheegeen inuu Israel u socday

0

Sanca (Caasimada Online) – Kooxda Xuutiyiinta ee ka dagaalanta dalka Yemen ayaa weerar culus ku qaaday markab ganacsi oo lagu magacaabo Eternity C, kaas oo kasoo baxay Soomaaliya.

Markabkan oo Xuutiyiintu ay quusiyeen ayey sheegeen inuu u socday Israel, inkastoo uu safarkiisu kusii jeeday dalka Sacuudiga Carabiya, isla markaana uu siday gargaar bani’aadamnimo oo u waday Barnaamijka Cuntada Adduunka ee Qaramada Midoobay.

Markabkan ayaa kasoo baxay Soomaaliya oo uu geeyay gargaarka, hase yeeshee Xuutiyiintu waxay ku doodayaan in safarkiisu la xiriiray Israel. Maalintii 27-da Luulyo, kooxda Xuutiyiinta ayaa baahisay muuqaallo muujinaya dhowr ka mid ah shaqaalihii markabka, kuwaas oo la tuhunsan yahay in toddobaadyo gacanta lagu hayay.

Shaqaalahaas ayaa muuqaalka ku jira iyagoo qiraya arrimo loo arko in lagu qasbay, taasoo dhalisay cambaareyn caalami ah iyo walaac la xiriira ku tumashada xuquuqda aadanaha. Warbaahinta iyo hay’adaha xuquuqda bini’aadamka waxay dhacdadaasi ku tilmaameen mid muujinaysa xadgudub muuqda oo bini’aadantinimo.

Weeraradii lagu beegsaday Eternity C iyo markab kale oo la oran jiray Magic Seas, intii u dhaxaysay 6-da ilaa 8-da Luulyo, ayaa sababay dhimashada ugu yaraan afar badmaax oo saarnaa Eternity C.

Ugu dambeyn, labada markabba way quuseen. Xuutiyiintu waxay sheegeen in ay soo badbaadiyeen 10 ka mid ah shaqaalaha, balse illaa iyo hadda si sharci-darro ah ayay u sii hayaan.

Hay’adda Human Rights Watch ayaa ku tilmaantay weeraradan kuwo lagu bartilmaameedsaday maraakiib rayid ah, isla markaana u muuqda falal dambi dagaal ah.

Inkasta oo Xuutiyiintu sheegtaan in ay beegsanayaan maraakiib xiriir la leh Israel, si ay u muujiyaan taageeradooda dadka reer Gaza, haddana Eternity C wuxuu siday cunto gargaar ah oo loogu talagalay dadka baahan, taas oo su’aalo badan ka dhalisay sheegashadooda.

Arrintan kuma eka dhacdadii ugu dambeysay. Bishii Juun 2024, Xuutiyiintu waxay faafiyeen muuqaallo iyo qoraallo muujinaya rag Yemeni ah oo qiraya basaasnimo ay u fidiyeen Israel iyo Mareykanka, balse warbixin ay soo saartay Human Rights Watch ayaa sheegtay in qiraaladaasi lagu helay iyadoo shaqaalaha lagu cabsi geliyay jirdil.

Wasaaradda Shaqaalaha Qurbaha ee dalka Filibiin ayaa dhankeeda xaqiijisay in sagaal ka mid ah shaqaalaha markabka la haysto ay kasoo jeedaan dalkaasi, iyadoo weli aan la helin wax sharci ah oo lagu saleynayo haynta dadkaasi.