27.8 C
Mogadishu
Sunday, May 10, 2026

Tirada dhimashada dagaalkii Beledxaawo ku dhexmaray ciidamada DF iyo Jubaland

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Ugu yaraan 10 qof ayaa lagu dilay dagaalkii maanta ka dhacay magaalada Beledxaawo ee gobolka Gedo oo u dhaxeeyey ciidamada dowladda federaalka iyo kuwa Jubbaland, tiro intaas ka badana waa ku dhaawacmeen dagaalka.

Dadka dhintay ayaa u badan ciidamada dhinacyadii dagaalamay, sidoo kale waxaa jira dad shacab ah oo wax yeelo ay ka soo gaartay dagaalka, iyadoo ciidamada taabacsan Jubbaland ay ku guuleysteen inay la wareegaan magaalada.

Cabdirashiid Janan oo dowladda federaalka Soomaaliya ay u diray gobolka Gedo oo hadlay ayaa sheegay in dagaalkii maanta uu soo abaabulay Madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe, isla markaana ciidanka dowladda uu ku amray in aysan gelin dagaal sokeeye oo sida uu sheegay Axmed Madoobe uu ka hurinayo gobolka Gado, gaar ahaan degmada Beledxaawo, isagoo tacsi u diray dadkii maanta ku dhintay dagaalka.

“Waxaan aad uga xumahay in eedeysane Axmed Madoobe uu dadkeyga isku diro, maanta waxaa dhacday nasiib darro uu muddo ka shaqeynayey ninkaasi, dhaqaale ayuu ku bixiyey in reer Gedo ay is laayaan, maanta ayuu ku guuleystay, waana ka xumahay waxa dhacay,” ayuu yiri Janan.

Wuxuu sheegay in Beledxaawo uu u tegay in ciidamada dowladda ee halkaas jooga uu xuquuqda u soo saxo, kadib markii loo diiday inay halkaas ka degaan saraakiil ay dowladdu u dirtay.

“Waxaan is weydiinayaa sababta ay dadka u leynayaan wiilasha uu afduubka u heysto Axmed Madoobe, wax uu siiyo malahan, baahi kasta oo qof dareemo ayaa heysata ciidanka Jubbaland, maanta wuxuu ciidankii weerarka soo qaaday u soo diray lacag uu ugu talagalay in dadkeygu ay isku laayaan,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Cabdirashiid Janan.

Dhankooda, siyaasiyiinta mucaaradka ah ee ku midoobay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa sheegay in colaada uu Xasan Sheekh ka hurinayo Gobolka Gedo ay khatar galinayso dadaalada Dowlad dhiska Soomaaliya ee xiliga fog soo bilowday, sida ay hadalkooda u dhigeen.

“Shirkii 25-kii Juun 2025 Muqdisho ku dhexmaray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed waxaa qodobbadii shirka ka soo baxay ka mid ahaa adkeynta midnimada dalka iyo dadka, xoojinta amniga, iyo la dagaalanka argagaxisada,” ayaa lagu yiri qoraalka Madasha.

Madasha Samatabixinta waxay ayaan darro ku tilmaameen in balantii ay la galeen Madaxweynaha beddelkeedii ay Dowladda Federaalku colaado iyo dagaallo sokeeye ka hurineyso gobolka Gedo, kuwaas oo halis-galinaya amniga, nabadda, iyo xasilloonida dadka iyo deegaanka, waxna u dhimaya dadaallada nabadeed ee dowlad-dhiska iyo dib-u-heshisiinta bulshada Soomaaliyeed, sida lagu yiri qoraalka.

War-saxaafadeedka ayaa intaas ku sii daray, “Madashu waxay ka xuntahay in ciidamadii Qaranku ay maanta isku laynayaan dagaal siyaasadeed oo ay huriyeen madaxda Dowladda Federaalka, oo fursad hor leh siinaysa cadawga ummadda Soomaaliyeed, halkii laga sugayay in ay ciidamada iyo shacabka Soomaaliyeed u abaabusho sidii dalka looga xorayn lahaa argagixisada arxanka daran ee ku soo duushay dalka iyo dadka Soomaaliyeed.”

Wararkii ugu dambeeyey ee Beledxaawo aan ka heleyno waxay sheegayaan in Ciidamada Dowladda Federaalka ay isugu tageen xerada UK oo duleedka degmadaas ay markii horaba ka deganaayeen, halka Cabdirashiid Janan oo diyaaradii keentay ku laabtay markii uu dagaalku bilowday.

Daawo: Cabdirashiid Janan oo xog xasaasi ah ka bixiyey dagaalkii Beledxaawo

Beledxaawo (Caasimada Online) – Cabdirashiid Janan oo dowladda federaalka Soomaaliya ay u diray gobolka Gedo ayaa qabtay shir jaraa’id oo dagaalkii maanta ka dhacay Beledxaawo uu ku faahfaahiyey, isagoo eedda wixii dhacay dusha ka saaray Madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe.

Janan ayaa sheegay in ciidanka dowladda uu ku amray in aysan gelin dagaal sokeeye oo sida uu sheegay Axmed Madoobe uu ka hurinayo gobolka Gado, gaar ahaan degmada Beledxaawo, isagoo tacsi u diray dadkii maanta ku dhintay dagaalka.

“Waxaan aad uga xumahay in eedeysane Axmed Madoobe uu dadkeyga isku diro, maanta waxaa dhacday nasiib darro uu muddo ka shaqeynayey ninkaasi, dhaqaale ayuu ku bixiyey in reer Gedo ay is laayaan, maanta ayuu ku guuleystay, waana ka xumahay waxa dhacay,” ayuu yiri Janan.

Wuxuu sheegay in Beledxaawo uu u tegay in ciidamada dowladda ee halkaas jooga uu xuquuqda u soo saxo, kadib markii loo diiday inay halkaas ka degaan saraakiil ay dowladdu u dirtay.

“Waxaan is weydiinayaa sababta ay dadka u leynayaan wiilasha uu afduubka u heysto Axmed Madoobe, wax uu siiyo malahan, baahi kasta oo qof dareemo ayaa heysata ciidanka Jubbaland, maanta wuxuu ciidankii weerarka soo qaaday u soo diray lacag uu ugu talagalay in dadkeygu ay isku laayaan,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Cabdirashiid Janan.

Sidoo kale, wuxuu sheegay in ciidankii deganaa goobtii uu ka soo degay uu amar ku siiyey in aysan dagaalamin, “Dhankooda waa diideen inay dagaalka joojiyaan, ilaa diyaaradii aan la socday ay hawada gashayna xabaddu waa dhaceysay, laakiin anigu waxaan ku dadaalay inaan dagaalkaas xakameeyo,” ayuu yiri.

Janan ayaa sheegay in ciidanka dowladda federaalka halkaas laga soo saaray, si ciidamada aan la isugu leynin, isagoo si gaar ah ugu mahadceliyey ciidan iyo saraakiil uu sheegay inay diideen inay ka qeyb qaataan weerarkii ciidamada taabacsan Axmed Madoobe ay ku soo qaadeen ciidamada Qaranka.

“Waxaa xusid mudan in saraakiisha qaar ee Axmed Madoobe soo diray ay diideen inay la dagaalamaan ciidamada dowladda ee isku cadowga ay yihiin, Waxaan u mahadcelinayaa sarkaal lagu magacaabon Deeq Cabdi oo diiday inuu dagaalamo oo isagoo ciidan badan wata soo galay xerada ciidamada qaranka ee UK,” ayuu yiri Cabdirashiid Janan.

Dowladda Soomaaliya ayaa dhowaan Cabdirashiid Janan u magacowday Taliyaha Nabad Sugidda gobolka Gedo, ahna madaxa guud ee hey’adaha amniga ee gobolkaas, safarkii ugu horeeyey ayuu maanta ku tegay Beledxaawo, isagoo wata diyaaradda ciidamada cirka, waxaana dagaal kala hor yimid ciidamo ka amar qaata Axmed Madoobe oo la waregay inta badan magaalada.

Hoos ka daawo

Mucaaradka oo sheegay in Xasan uu ‘balantii uga baxay’ kadib dagaalkii Beledxaawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa si adag u cadaysay in colaada uu Xassan Sheekh ka hurinayo Gobolka Gedo ay khatar galinayso dadaalada Dowlad dhiska Soomaaliyeed ee xiliga fog soo bilowday, sida ay hadalkooda u dhigeen.

Madasha ayaa war-saxaafadeed ay soo saartay ku sheegtay inay aad ugu xuntahay, isla markaana cambaareynayso dagaalka ka aloolsan Degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo oo u dhexeeya Ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Ciidanka Jubbaland.

“Shirkii 25-kii Juun 2025 Muqdisho ku dhexmaray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed waxaa qodobbadii shirka ka soo baxay ka mid ahaa adkeynta midnimada dalka iyo dadka, xoojinta amniga, iyo la dagaalanka argagaxisada,” ayaa lagu yiri qoraalka Madasha.

Madasha Samatabixinta waxay ayaan darro ku tilmaameen in balantii ay la galeen Madaxweynaha beddelkeedii ay Dowladda Federaalku colaado iyo dagaallo sokeeye ka hurineyso gobolka Gedo, kuwaas oo halis-galinaya amniga, nabadda, iyo xasilloonida dadka iyo deegaanka, waxna u dhimaya dadaallada nabadeed ee dowlad-dhiska iyo dib-u-heshisiinta bulshada Soomaaliyeed, sida lagu yiri qoraalka.

War-saxaafadeedka ayaa intaas ku sii daray, “Madashu waxay ka xuntahay in ciidamadii Qaranku ay maanta isku laynayaan dagaal siyaasadeed oo ay huriyeen madaxda Dowladda Federaalka, oo fursad hor leh siinaysa cadawga ummadda Soomaaliyeed, halkii laga sugayay in ay ciidamada iyo shacabka Soomaaliyeed u abaabusho sidii dalka looga xorayn lahaa argagixisada arxanka daran ee ku soo duushay dalka iyo dadka Soomaaliyeed.”

Ugu dambayntii, Madasha ayaa baaq u dirtay madaxda dowladda federaalka, iyagoo kula taliyey in la joojiyo hurinta colaadda sokeeye, loona soo jeesto dagaalka Khawaarijta.

“Waxaan madaxda Dowladda Federaalka ugu baaqaynaa in ay si degdeg ah u joojiyaan galalaasaha dagaal ee ay ka wadaan dowlad-goboleedka Jubbaland, ciidamada dalkana aanu u adeegsan dano siyaasadeed, xooggana la saaro sidii dalka looga xoreyn lahaa argagaxisada iyo sidii heshiis looga gaari lahaa khilaafaadka siyaasadeed iyo geeddi-socodka dowlad-dhiska Soomaaliya,” ayaa lagu yiri Bayaan ka soo baxay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed oo siyaasiyiinta mucaaradka ah ay ku bahoobeen.

Maxay PUNTLAND ka tiri dagaalkii Beledxaawo ee DF Soomaaliya iyo Jubaland?

0

Beledweyne (Caasimada Online) – Maamul-goboleedka Puntland oo qoraal deg-deg ah soo saaray ayaa si kulul uga hadlay dagaalka maanta ka dhacay degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo, kaas oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo kuwa Jubaland.

Wasiiru dowladaha madaxtooyada Puntland Cabdifitaax Cabdinuur oo qoraalka soo saaray ayaa dagaalkan ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Ra’iisul wasaarihiisa, isaga oo nasiib darro ku tilmaamay dhiigga haatan ku daadanayo degmada Beledxaawo.

“Ra’iisal Wasaare Hamse iyo Madaxweyne HSM Dagaalka ay saaka ku qaadeen Balad-Hawo waa nasiibdaro . Waxaan xasuusinayaa in wali uu socdo Dagaalkii Shabaab halisna ku yihiin jiritaanka Dowladdninada” ayuu yiri wasiiru dowlaha madaxtooyada maamulka Puntland.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in dagaalkan uu halis ku yahay dowladnimada, isla markaana laga haboon yahay in ciidamada Soomaaliyeed ay iyaga dhexdooda wada dagaalamaan.

Waxaa kale oo uu hoosta ka xariiqay in ay habooneed in dowladdu u jeesato dagaalka lagula jiro argagaxisada, ayna garab siiyo ciidamada deegaanka ee ku sugan gobolka Hiiraan.

“Ciidanka saaka isku nafbaxaya waxaa looga baahnaa in ay reer Hiiraan ka difaacan Cadowga Shabaab” ayuu mar kale yiri Wasiir Cabdifitaax Cabdinuur.

Dagalka maanta ka qarxay Beledxaawo ayaa yimid kaddib markii saaka labo diyaarad oo Helicopter ay ka dageen xerada ciidamada UK, waxaana halkaasi ay geeyeen Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) oo dhowaan uun loo magacaabay taliyaha NISA ee Jubaland.

Dowladda dhexe iyo Jubaland ayaa mar kale ku hardamaya gobolka Gedo, maadaama ay soo dhowaatay doorashadii, waxaana qorshaha Villa Soomaaliya ee gobolkan horkacayo Cabdirashiid Janan oo maalin kahor loo magacaabay taliyaha NISA ee maamulka Jubaland.

Somalia: Jubaland, Federal troops battle for Beled Hawo

Beled Haawo (Caasimada Online) – Heavy fighting erupted Tuesday in the strategic Somali border town of Beled Hawo, pitting federal government forces against troops aligned with the semi-autonomous Jubaland state. Each side has accused the other of initiating the violence, which reportedly resulted in casualties and has inflamed an already volatile political landscape.

The clashes underscore a deepening rift over control of the Gedo region, a persistent flashpoint in the fragile relationship between the central government in Mogadishu and the Jubaland administration based in Kismayo.

The immediate trigger appears to be the recent arrival and deployment of Abdirashid Hassan Nur, better known as Abdirashid Janan. A controversial former Jubaland security minister, Janan has a long history of both cooperation and confrontation with Somali political factions.

He previously escaped federal custody in 2020 while facing serious allegations of human rights abuses, including extrajudicial killings and torture, during his time as regional security chief. He was later aligned with the Farmajo administration during its campaign to assert federal control over Gedo.

Janan’s latest appointment by the federal government as commander of the National Intelligence and Security Agency (NISA) in Gedo has reignited tensions. His deployment to Beled Hawo, reportedly accompanied by new federal troop reinforcements, is viewed by the Jubaland authorities as a direct provocation and an attempt to sideline the regional administration.

Trading blame

In a strongly worded statement, the Jubaland administration placed full responsibility for the fighting on Somali President Hassan Sheikh Mohamud and his government.

“Hassan Sheikh Mohamud and his team today launched an unjust war against the peace-loving people of Beled Hawo District,” the statement said.

Jubaland claimed that its Daraawiish forces successfully repelled the offensive and were now in complete control of the town.“The Jubaland forces… defended against the militias taking orders from Hassan Sheikh Mohamud,” the statement continued.

The entire town of Beled Hawo is now under the control of Jubaland forces. Some of the militias who destabilized the security of the city have been captured, and our forces are pursuing the rest, including Abdirashid Janan, who arrived this morning on a military aircraft.”

The Federal Government of Somalia, in turn, condemned the violence as a “criminal act” orchestrated by Jubaland’s leader, Ahmed Madobe. The Ministry of Internal Security accused “militias taking orders from Ahmed Madobe” of launching a deliberate attack on government facilities, including the immigration office and army barracks.

“The Federal Government of Somalia is saddened by and strongly condemns the criminal act that the defendant Ahmed Mohamed Islam [Madobe] committed in Beled Hawo,” the statement declared.

The statement further alleged that key installations—including the immigration office and army encampments—were specifically targeted: “This act, which is part of a pattern of repeated violations, included an intentional attack on facilities such as the Immigration and Nationality Office and military bases.”

The government offered condolences to the families of soldiers and civilians killed in the clashes and vowed to bring those responsible to justice. It also warned Jubaland forces against allowing themselves to be “misused” for political ends.

A persistent flashpoint

Beled Hawo lies within Jubaland’s constitutionally defined territory, but the Gedo region has long been a contested zone. Under former President Mohamed Abdullahi “Farmajo”, the federal government established a parallel administration in Gedo, thereby bypassing Jubaland’s authority and creating competing local structures. That move sparked repeated armed confrontations and entrenched political mistrust.

Janan’s re-emergence, now under the current administration, has deepened concerns that the federal government is doubling down on its bid to reassert control over Gedo. Reports suggest that additional federal forces have been mobilized to other key towns in the region, including Doolow, further escalating the risk of widespread conflict.

The struggle for Gedo frequently intensifies around national elections. Control of the region directly affects who selects its representatives in the federal parliament, making it a strategic prize in Somalia’s intricate power-sharing system. With 2026 national elections on the horizon, both federal and Jubaland leaders appear to be positioning themselves to secure influence over the process.

Observers say the return of Janan to a prominent role in Gedo is emblematic of broader political calculations by Villa Somalia, which has been reshuffling regional security leadership to consolidate control ahead of the vote.

The latest clashes also highlight the historically tense relationship between President Hassan Sheikh Mohamud and Jubaland President Ahmed Madobe. While the two leaders have at times engaged in cooperation, their rivalry remains a defining feature of the Somali political landscape—fueled by disputes over constitutional authority, control of territory, and resource allocation.

Despite periodic attempts at reconciliation, the events in Beled Hawo suggest that the fundamental disagreements over the governance of Gedo remain unresolved—and continue to pose a serious threat to Somalia’s stability.

Madaxweyne Xasan Sheekh iyo qaar mucaaradka ka mid ah ‘oo isfahmay’ + Video

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud oo indhowaanahan wada-hadallo kula jiray xubnaha mucaaradka ee kasoo horjeedo ayaa waxaa haatan lasoo warinayaa in qaar kamid ah ragga ay is hayaan ay is-fahmeen.

Jaylaani Abshir oo si dhow ula socda dhaq-dhaqaaqa siyaasadeed ee gudaha dalka ayaa wareysi uu siiyay Somali Cable Tv wuxuu uga hadlay halka ay kala marayaan labada dhinac, maadaama kulamo is daba joog ah ay ka dhaceen Villa Somalia, kuwa kalena loo ballansan yahay, isaga oo sheegay in qaar kamid ah mucaaradka ay is fahmeen Xasan.

Jaylaani ma shaacin magacyada xubnaha mucaaradka ee la jaan-qaaday Madaxweynaha, waxaase uu tilmaamay inay jiraan rag hoggaamiyo ururro waawayn oo haddane ay is-fahmeen Madaxweyne Xasan Sheekh, isla-markaana ay toos ula safteen Villa Somalia.

“Mucaaradka meesha tegay qayb kamid ah ayaa waxa ay is fahmeen Madaxweynaha oo waxaad arkeysaa rag hoggaaminayo ururro oo u jadboonayo Madaxweynaha” ayuu yiri.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Maalin dhoweyd waxaa la’ii sheegayaa guddiyadaan la dhahaayay ha is-diiwaangalshaano ayaa waxaa maalin dhacday in Madaxweynaha meel tago kadib nin odaya oo xisbi dhan hoggaaminayo ayaa wuxuu yiri Madaxweyne inaan kula kulmaa rabay, farxad ayay ii tahay inaan ku arko, waan la yaabay, siduu ugu jadboobaday”

Ninkan dhalinyarada ah ayaa dhinaca kale ka digay in xaaladda ay gaarto gacan ka hadal, wuxuuna ugu baaqay Madaxweynaha inuu ka shaqeeyo in doorashada ay ku dhacdo waqtigeeda oo ah marka la gaarao 15-ka bishan May ee sanadka soo socda ee 2026-ka.

Waxaa kale oo uu farriin u diray mucaaradka fadhiya Hoteel Jasiira oo uu ugu baaqay inay iyaguna ka shaqeeyaan danta shacabka, ayna door wanaagsan ka qaataan dowlad dhiska.

“Farriinta aan diraayo waxaa waayey horta mucaaradka inay ka tarjumaan danta shacabka, waa inaad ka shaqeysaan shacabka waxa ay daneynaayaan iyo dhibaatada haysa inay ka saartaan” ayuu mar kale yiri Jaylaani Abshir.

Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxaad siyaasadeed oo xasaasi ah, waxaana is haya mucaaradka iyo Villa Somalia, iyada oo dooda ay ka dhalatay hannaanka loo wajahayo doorashooyinka iyadoo Madaxweynuhu rabo inuu qabto doorasho toos ah oo qof iyo cod ah.

Dowladda oo digniin culus u dirtay ciidamada Jubaland kadib dagaalkii maanta

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa si kulul uga hadashay dagaalkii maanta ka dhacay degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo, kaas oo u dhexeeyay ciidamada Xoogga dalka iyo Daraawiishta Jubaland, iyadoo digniin u dirtay ciidanka ka amar qaata Axmed Madoobe ee qaybta ka ah dagaalka.

Wasaaradda amniga gudaha oo qoraalkan soo saartay ayaa shaaca ka qaaday in marka hore ay cambaareyneyso fal-dambiyeed ay sheegtay in maanta Axmed Madoobe uu ka gaystay degmada Beledxaawo, iyada oo dhabarka u saartay mas’uuliyadda dagaalka.

Qoraalka ayaa lagu sheegay in ciidamo maleeshiyaad ah oo ka amar qaata Axmed Madoobe ay weerareen xarumaha loogu adeego dadweynaha iyo xeryaha ciidamada ee degmadaas, uuna jiro khasaare leh dhimasho iyo dhaawac intaba.

“Wasaaradda Amniga Gudaha ee Dowladda Federaalka Soomaaliya, waxay ka xuntahay, si adagna u cambaaraynaysaa fal dambiyeedka uu eedaysane Axmed Maxamed Islaam ka gaystay magaalada Beledxaawo ee gobolka Gedo duhurnimadii maanta, halkaas oo maleeshiyaad isaga ka amar qaata ay weerar bareer ah ku qaadeen xarumaha loogu adeego dadweynaha iyo xeryaha ciidamada qaranka” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Sidoo kae waxaa lasii raaciyay “Falkaan oo qayb ka ah dambiyada joogta ah ee uu ku kacayo Axmed Madoobe ayuu si ku talo gal ah ugu weeraray xarumo ay ka mid yihiin xafiiska Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadaha iyo xeryo ay dagan yihiin ciidamada amniga”.

Dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale tacsi u dirtay ehellada dadkii dhintay dagaalkii maanta oo isugu jiro askar iyo shacab, iyada oo ballan qaaday in lala xisaabtami doonto ciddii ka dambeysay falkaasi, isla markaana si deg-deg ah loo horgeyn doono cadaaladda.

Ugu dambeyn dowladda Soomaaliya ayaa digniin u dirtay ciidamada Jubaland ee ka amar qaata Madaxweyne Axmed Madoobe, waxayna sheegtay in loo isticmaalayo si khadlan, ayna uga digeyso inay sii dagaalamaan, maadaama uu ka dhalanayo dambi aad u culus.

“Waxay dowladdu digniin adag u diraysaa maleeshiyaadka uu sida qaldan u isticmaalo eedaysane Axmed Madoobe, waxaana la xusuusinayaa inay ogaadaan in qof kasta oo qayb ka noqda dambiyadaas abaabulan sharciga la marsiin doono” ayaa lagu yiri qoraalka.

Dhinkeeda Jubaland oo goor sii horreysay ka hadashay dagaalka ayaa iana ku eedeysay Madaxweyne Xasan Sheekh, waxayna sidoo kale guul ka sheegatay dagaalkii maanta.

“Xasan Sheekh Maxamuud iyo Kooxdiisa ayaa Maanta dagaal Xaq-daro ah kusoo qaday Shacabka nabada jecel ee Degmada Baladxaawo ee Gobolka Gedo. Ciidamada Dowladda Jubbaland ee ku sugan Degmada Baladxaawo ayaa iska difaacay Maleyshiyaadka ka Amar qaadanayay Xasan Sheekh Maxamuud iyo Kooxdiisa” ayaa lagu yiri qoraalka Jubaland.

Waxaa kale oo ay Jubalanad sii raacisay “”Guud ahaan Magaalada Baladxaawo ayaa Waxaa haatan gacanta ku haya Ciidamada Jubbaland halka gacanta lagu dhigay qaar kamid ah Maleyshiyaadkii khal-khalka galiyay Amaanka Magaalada iyadoo Ciidamada Jubbaland ay ku daba jiraan firxadka inta kale ee baxsatay oo uu qeyb ka yahay Cabdirashiid Janan Oo saaka diyaarad Ciidan ku yimid Dagmada”.

Jubaland oo guul wayn ka sheegatay dagaalkii maanta ee Beledxaawo + Sawirro

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Maamul-goboleedka Soomaaliyeed ee Jubaland oo war-saxaafadeed soo saaray ayaa ka hadlay dagaalka maanta ka qarxay gudaha degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo, kaas oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo daraawiishta aamulkaasi.

Jubaland ayaa dagaalkan toos ugu eedeysay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, iyada oo tilmaamtay in duulaan cad lagu soo qaaday shacabka degmada Beledxaawo.

Sidoo kale Jubaland ayaa shaaca ka qaaday in ciidamadeeda ay iska difaaceen weerarka uyimid dhanka ciidamada dowladda, haatana xaaladda ay dagan tahay.

“Xasan Sheekh Maxamuud iyo Kooxdiisa ayaa Maanta dagaal Xaq-daro ah kusoo qaday Shacabka nabada jecel ee Degmada Baladxaawo ee Gobolka Gedo. Ciidamada Dowladda Jubbaland ee ku sugan Degmada Baladxaawo ayaa iska difaacay Maleyshiyaadka ka Amar qaadanayay Xasan Sheekh Maxamuud iyo Kooxdiisa” ayaa lagu yiri qoraalka Jubaland.

Warsaxaafadeedka ayaa sidoo kale lagu sheegay in ciidamada Jubaland ay guul wayn ka gaareen dagaalkii maanta, isla markaana ay haatan gacanta ku hayaan guud ahaan magaalada, sidoo kalena ay gacanta ku dhigeen qaar kamid ah ciidankii weerarka qaaday.

“Guud ahaan Magaalada Baladxaawo ayaa Waxaa haatan gacanta ku haya Ciidamada Jubbaland halka gacanta lagu dhigay qaar kamid ah Maleyshiyaadkii khal-khalka galiyay Amaanka Magaalada iyadoo Ciidamada Jubbaland ay ku daba jiraan firxadka inta kale ee baxsatay oo uu qeyb ka yahay Cabdirashiid Janan Oo saaka diyaarad Ciidan ku yimid Dagmada” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka kasoo baxay Dowlad-goboleedka Jubaland.

Dagalka ayaa yimid kaddib markii saaka labo diyaarad oo Helicopter ay ka dageen xerada ciidamada UK, waxaana halkaasi ay geeyeen Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) oo dhowaan uun loo magacaabay taliyaha NISA ee Jubaland, kaas oo ka howlgali doono Gedo.

Dowladda dhexe iyo Jubaland ayaa mar kale ku hardamaya gobolka Gedo, maadaama ay soo dhowaatay doorashadii, waxaana qorshaha Villa Soomaaliya ee gobolkan horkacayo Cabdirashiid Janan oo maalin kahor loo magacaaba taliyaha NISA ee maamulka Jubaland.

Si kastaba, Xiisadda gobolka Gedo ayaa marar badan soo noq-noqotay, waxaana si aad ah xiisadda loo dareemaa marka la gaaro xilliyada doorashooyinka oo dhinacyadu ay si gaar ah ugu hardamaan kuraasta taalla gobolkaasi, si ay u helaan codka xildhibaannada Gedo.

Ra’iisul Wasaare Xamza: Puntland ha soo wada baxdo

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya oo xalay ka qeyb-galay munaasabad ku aaddan doorka Qurbajoogta Soomaaliyeed ee garab istaagga dowladda iyo taakuleynta ciidanka qalabka sida ayaa weerar duur xul ah ku qaaday maamulka Puntland.

Xiriirka Dowladda Federaalka iyo Maamulka Puntland oo muddooyinkii dambe go’naa, ayuu Ra’iisul Wasaare Xamza si maldahan ugu baaqay in Puntland ay soo wada baxdo, taas oo la micno ah in ay sida maamul-goboleedyada kale u dhaqanto ama caddeyso mowqifkeeda, sida Somaliland.

“Goonni u goosad marka la soo hadal qaado Somaliland baa la fiirinaya, balse Somaliland warkeedu waa cad yahay waa Libaax ciyaay, waxase jira Libaaxyo aamusan,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza oo u duur xulay Puntland.

Maamulka Puntland ayaa kal hore sheegay in ay u dhaqmeyso sidii “dowlad madax-banaan” kadib markii ay xiriirka u jartay Dowladda Federaalka. Inkastoo ay taageersan tahay nidaamka federaalka, haddana xiriirka Xamar ayey meesha ka saartay, iyadoo madaxda dowladda dhexe ku eedeysay arrimo horseedi kara qalalaase gudaha ah.

Dhinaca kale, Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa xalay xoojiyay doorka Qurbajoogta Soomaaliyeed, oo uu sheegaay inay udub dhexaad u yihiin horumarka dalka, isla markaana looga fadhiyo in ay sii xoojiyaan doorka kaga aaddan garab istaagga ciidanka qalabka-sida iyo hirgelinta doorashooyinka awoodda loogu celinayo bulshada.

“Qurbajoogta Soomaaliyeed waxa ay laf-dhabar u yihiin Hiigsiga 2060 ee Soomaaliya, oo ah qorshe diirradda saaraya horumarinta dhaqaalaha, amniga iyo casriyeynta hey’adaha dowladda,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamza.

Waxa uu intaas kusii daray “Waxaa la idinka rabaa in aad xoogga saartaan midnimada dalkeenna oo marar badan halis gashay. Waxaa la idinka doonayaa in aad isku xirnaataan, oo aad qeyb ka noqotaan dhismaha dowladnimada, doorashada iyo difaaca.”

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in xukuumadda Dan-Qaran ay door wayn ku leeyihiin qurbajoogto, taas oo muujinaysa kaalintooda lagama maarmaanka ah ee ay ku leeyihiin dalka.

Xog: Musharaxa Villa Somalia ay la rabto madaxweynaha cusub ee SSC-Khaatumo

Laascaanood (Caasimada Online) — Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa la sheegay inay taageerayso in Cabdulqaadir Axmed Cali (Firdhiye) inuu hoggaamiyo maamul goboleedka cusub ee SSC-Khaatumo, sida ay sheegayaan xogo aan ka heleyno shirka ka socda magaalada Laascaanood.

Shirkan ayaa ujeeddadiisu tahay in lagu dhameystiro maamul goboleed matala gobollada Sool, Sanaag, iyo Cayn (SSC) — deegaanno ay ku loollamaan Dowladda Federaalka, Puntland, iyo Jamhuuriyadda iskeed madax-bannaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland. Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil, oo ka soo jeeda gobolka Sanaag, ayaa la sheegay inuu yahay musharaxa ay dowladda federaalku u xulatay jagada madaxweyne ku -xigeenka maamulka Firdhiye.

Ilo wareedyo ku dhow shirka ayaa shaaca ka qaaday in Jibriil uu Laascaanood ku yimid isagoo hoggaaminaya wafdi matalaya Sanaag iyo Haylaan.

Su’aalo ka taagan habka loo xulay ergooyinka

Xogta aan helnay ayaa sheegaysa in Dowladda Federaalka ay saamayn ku yeelatay xulista ergooyinka si ay u garab siiso Firdhiye iyo Jibriil, iyadoo meesha ka saartay musharrixiintii kale, isla markaana xaddiday loollan siyaasadeed oo dhab ah.

Sida ay ilo wareedyo u sheegeen Caasimada Online, Danjire Jamaal Xasan — oo ka soo jeeda Haylaan isla markaana damac ka qabay xilka madaxweynaha maamulka Khaatumo — ayaa la filayaa inuu isaga baxo tartanka ka dib markii laga reebay xulista ergooyinka. Wararku waxay intaa ku darayaan in Jamaal uu matalayo aragti siyaasadeed oo ka duwan tan musharrixiinta ay dowladda federaalku wadato, uuna haysan taageerada aqlabiyadda bulshada Sool, Sanaag iyo Cayn.

Dhaqdhaqaaqa Maamulka Khaatumo ayaa ka dhashay murannada dhuleed ee soo jireenka ah ee u dhexeeya Puntland iyo Somaliland ee ku aaddan deegaannada SSC. Puntland, oo ka talisa waqooyi-bari Soomaaliya, ayaa sheegata qaybo ka mid ah Sool iyo Sanaag iyadoo ku salaynaysa xiriirka beelaha, halka Somaliland ay ku andacoonayso lahaanshaha deegaannadaas iyadoo cuskanaysa xuduudihii xilligii gumeysiga ee maxmiyaddii Ingiriiska.

Laascaanood, oo ah xarunta gobolka Sool, ayaa muddo dheer xudun u ahayd isku dhacyo u dhexeeya ciidamada Somaliland iyo beelaha deegaanka. Sannadkii 2023, ciidamada Somaliland ayaa ka baxay magaalada ka dib iska hor-imaadyo rabshado watay oo dhexmaray iyaga iyo maleeshiyooyin deegaanka ah, taasoo abuurtay maamulka Khaatumo.

Horumarradan ayaa kiciyay falcelinno adag oo ka yimid guud ahaan gobolka.

Dowladda Puntland, oo taariikh ahaan maamuli jirtay gobolka Sool, ayaa si adag u cambaaraysay geeddi-socodka ka socda Laascaanood, iyadoo ku eedaysay Dowladda Federaalka “faragelin aan dastuurka waafaqsanayn” iyo inay ku xadgudubtay dastuurka kumeelgaarka ah ee Soomaaliya iyadoo fara-gelinaysa Puntland.

Dhanka kale, Somaliland — oo sheegata dhammaan dhulka SSC — ayaa gebi ahaanba iska diidday shirka Laascaanood iyo maamul kasta oo xiriir la leh Muqdisho. Waxay u aragtaa shirka tallaabo sharci-darro ah oo lagu wiiqayo midnimada dhulkeeda, iyadoo ku tilmaantay qorshe gooni-goosad ah oo ay soo abaabuleen mas’uuliyiinta federaalka.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa la sheegay inuu u arko dhismaha maamulka Khaatumo iyo magacaabista hoggaamiyeyaashiisa tallaabooyin istiraatiiji ah oo lagu xoojinayo saamaynta dowladda dhexe ka hor geeddi-socodka doorashooyinka Soomaaliya ee muranka badan dhaliyay.

Weeraradii ay qaaday Israa’iil oo guul aysan ugu talo-gelin u horseeday Axmed al-Sharca

Dimishiq (Caasimada Online) – Iska-hor-imaadyadii u dambeeyay ee ka dhacay Suweyda iyo faragelinta militari ee ay ku xigsatay ee Israa’iil, ayaa mar kale dalka Suuriya kusoo celiyay masraxa siyaasadda gobolka.

Tan iyo ridistii nidaamkii madaxweynihii hore Bashaar Al-Asad ee bishii Diseembar ee la soo dhaafay, mid ka mid ah su’aalaha ugu waaweyn ee taagnaa waxay ahayd in maamulka cusub ee Suuriya uu awood u yeelan doono inuu isku-duubo taageerayaashiisa, iyada oo ay jirto kala qaybsanaan qoto dheer oo xagga fikirka iyo siyaasadda ah oo dalka ka jirta.

Si loo fahmo marxaladda kala-guurka siyaasadeed ee hadda ka jirta Suuriya, waxaa muhiim ah in la darso sida colaadda xudunteedu tahay Suweyda iyo faragelinta Israa’iil ay u saameyn doonto isku-xirnaanta taageerayaasha maamulka cusub.

Xiisadda ka soo cusboonaatay koonfurta Suuriya waxay ku bilaabatay iska-hor-imaad dhex maray maleeshiyooyinka Duruuska iyo kuwa Badawiyiinta, taas oo keentay in ciidanka Suuriya ay soo farageliyaan. Kaddib Israa’iil waxay duqeymo cirka ah ka fulisay Dimishiq, iyada oo beegsatay xarumo militari oo muhiim ah, oo ay ku jirto xarunta-dhexe ee ciidanka, waxaana sidoo kale la soo sheegay in duqeymo ay ka dhaceen meel u dhow aqalka madaxtooyada.

Kaddib ka bixitaankii ciidamada Suuriya ee Suweyda, waxaa sii socday iska-hor-imaadyadii u dhexeeyay kooxaha Duruuska iyo reer baadiyaha, taas oo sii kordhisay kala-qaybsanaanta, isla markaana dhalisay walaac xooggan oo ku saabsan badqabka shacabka ee gobolka.

Ciidanka cusub ee Suuriya iyo xulafadiisa ugu muhiimsan ee Turkiga, ayaa khibrad dagaal oo ballaaran ka helay sanado badan oo colaad ah. Waxay si wadajir ah door muhiim ah uga ciyaareen ridistii nidaamkii Asad iyo yareynta saameynta ay Iiraan iyo Ruushku ku lahaayeen gobolka.

Israa’iil, oo muddo laba sano ku dhow ku haysay xasuuq wadareed magaalada Gaza, ayaa si dhow ula socota horumarradan, waxayna u muuqataa inay doonayso inay u adeegsato hoggaamiyeyaasha Duruuska si ay usii waddo xasilooni darrida Suuriya. Hadafkeeda ugu weyn waa in ay ka hortagto isku-duubnida maamulka cusub ee Suuriya, oo ay u aragto mid halis ku ah, gaar ahaan marka la eego iskaashiga dhow ee uu nidaamku la leeyahay Turkiga.

Beddelidda xeeladaha

Iyaga oo ka jawaabaya duqeymaha Israa’iil ee Dimishiq, isla markaana muujinaya daacadnimadooda dawladda, kooxaha qabaa’ilka ayaa si dhab ah ugu noqday jiid cusub oo dagaal maamulka madaxweynaha ku-meel-gaarka ah, Axmed al-Sharca. Qabaa’ilku waxay adeegsadeen istaraatiijiyado cusub, sida inay gabbaad ka dhigtaan magaalooyinka iyo inay gubaan taayarro si ay u carqaladeeyaan kormeerka cirka, taas oo u sahashay inay u gudbaan bartamaha magaalada Suweyda maalintii Jimcaha.

Ilaa hadda Israa’iil awood uma yeelan inay fuliso faragelin wax-ku-ool ah, maadaama duqeymaha cirka aysan ahayn hab ficil ahaan suurtagal u ah in lagu beegsado kooxaha qabaa’ilka ee ku sugan dhul buuraley ah.

Maamulka cusub ee Suuriya waxaa hareeyay su’aalo la xiriira sida lagu gaari karo isku-duubni siyaasadeed iyada oo la isku xirayo kala duwanaanshaha gudaha ee taageerayaashiisa.

Caqabaddani waxay ka ballaaran tahay hawsha is-dhexgalka kooxaha sida Kurdida – Xisbiga Midowga Dimoqraadiga (PYD) iyo Ciidamada Dimoqraadiga Suuriya (SDF) – iyo Duruuska. Maamulka cusub ee Suuriya waxaa ku jira aragtiyo kala duwan oo feker iyo siyaasadeed oo ay qasab tahay in si wax-ku-ool ah loola macaamilo, xag militari iyo xag siyaasadeedba.

Beegsiga Israa’iil ee Dimishiq wuxuu walaac ku abuuray dhammaan taageerayaasha maamulka cusub ee Suuriya, iyada oo isla markaas fududaysay iskaashi ballaaran oo heer deegaan ah, sida ay muujiyeen hawlgalladii u dambeeyay ee qabaa’ilka. Dhaqdhaqaaqan wuxuu gacan ka geysanayaa fududeynta is-dhexgalka gudaha ee taageerayaasha nidaamka.

Kooxaha Duruusku waxay sidoo kale dhexdhexaadin ka raadsadeen Dimishiq, iyadoo qaar ka mid ah hoggaamiyeyaashoodu ay ku baaqayaan hub ka dhigis iyo in lagu biiro maamulka cusub ee Suuriya. Marka la eego dhacdooyinkii u dambeeyay, hoggaamiyeyaashan waxay u muuqdaan inay saameyn ku yeelanayaan shakhsiyaadka la safan Israa’iil sida Xikmat al-Xajri. Haddii ay Duruusku ku guuleystaan inay is-dhexgalaan Suuriya inteeda kale, tani waxay saameyn weyn ku yeelan doontaa hab-raaca hub ka dhigista ciidamada Kurdida.

Sidaas darteed, beegsiga Israa’iil ee Dimishiq wuxuu keenay in taageerayaal badan oo maamulka cusub ee Suuriya ay mudnaanta siiyaan ka jawaabista khataraha dibadda. Is-dhexgalka kooxaha Duruuska iyo maamulka dhexe ee Dimishiq waxay gacan ka geysan doontaa midnimada qaranka ee dalka, iyadoo isla markaas dib u qaabeynaysa loollanka awoodda ee guud ahaan Suuriya.

Isaias’ revelations show UAE-Ethiopia plot against Somalia

Asmara (Caasimada Online) – In a rare and candid moment, Eritrean President Isaias Afwerki has pulled back the curtain on what may be the most destabilizing geopolitical maneuver the Horn of Africa has seen in decades: an alleged plan by Ethiopia—reportedly backed by the United Arab Emirates—to reroute its trade through Eritrea and Somaliland, sidelining Djibouti and challenging Somalia’s sovereignty.

In a striking interview, Afwerki accused the UAE of driving Ethiopia’s efforts to bypass Djibouti and dominate the Red Sea trade corridor, exploiting Somaliland’s lack of international recognition as a strategic loophole.

He revealed that he turned down an Ethiopian proposal to channel all of its maritime trade through Eritrea’s Port of Assab—a move he said would have dealt a crushing blow to Djibouti’s economy, which relies heavily on Ethiopian cargo.

The plan, according to Afwerki, was not only reckless but driven by what he called a “fantasy” promoted by UAE President Mohammed bin Zayed, who he claimed aims to establish a “constellation of ports” across the region.

His remarks offer crucial insight into the high-stakes strategy of Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed—one that has plunged the region into one of its most serious crises in recent years. A secret maritime access deal intended to ease Ethiopia’s economic woes has instead inflamed nationalist sentiment in Somalia, rallied a coalition of regional powers to counter Addis Ababa, and pushed the fragile Horn closer to confrontation.

A secret deal and a firestorm

The storm broke on January 1, 2024, when Ethiopia signed a Memorandum of Understanding (MoU) with Somaliland, the self-declared independent region in northern Somalia. The agreement was explosive: Ethiopia would lease 20 kilometers of Red Sea coastline for a naval base and commercial port. In exchange, Addis Ababa offered Somaliland a stake in Ethiopian Airlines—and more controversially, hinted that it could be the first country to recognize Somaliland’s independence officially.

This MoU was more than just a legal document—it sent geopolitical shockwaves across the region.

It symbolized what observers have dubbed the “Abiy Doctrine”: a foreign policy approach marked by secrecy, personalization, and high-risk maneuvers. Facing internal insurgencies, a faltering economy, and growing diplomatic isolation, Abiy cast access to the sea as an “existential issue” for Ethiopia’s 120 million people. He invoked historical claims to ancient Ethiopian ports as justification—but to his neighbors, the rhetoric echoed the colonial era’s playbook of expansion.

Somalia responded swiftly and unequivocally. President Hassan Sheikh Mohamud condemned the MoU as a direct violation of Somalia’s sovereignty, declaring it “null and void,” and rushed through emergency legislation that criminalizes the deal. Mogadishu expelled the Ethiopian ambassador, recalled its own, and launched an aggressive diplomatic campaign that drew support from the African Union, Arab League, European Union, United States, and China. Ethiopia found itself unusually isolated on the international stage.

A new coalition takes shape

The fallout didn’t end there. The MoU ignited a surge of Somali nationalism, which President Mohamud harnessed to unite a divided nation behind a shared cause. In a dramatic geopolitical shift, Somalia has aligned itself with two of Ethiopia’s historical adversaries: Egypt, which has long sparred with Addis Ababa over the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD), and Eritrea, Abiy’s former ally that has become a rival.

Today, Somalia receives military assistance from Cairo and diplomatic support from Asmara—forming what regional analysts are calling a “containment coalition” aimed squarely at curbing Ethiopia’s ambitions.

Djibouti also finds itself at the center of the crisis. The tiny nation handles more than 95% of Ethiopia’s imports and earns around $2 billion annually from its port services. Had Ethiopia followed through with plans to abandon Djibouti in favor of Eritrea’s Port of Assab—as Afwerki revealed—it could have devastated Djibouti’s economy. Eritrea’s rejection of the proposal, then, wasn’t just a diplomatic slap; it was a crucial intervention that may have prevented economic upheaval across the region.

Meanwhile, the UAE’s role adds yet another layer of complexity. Through its logistics giant DP World, the Emirates already manages Berbera Port in Somaliland and is expanding its military and commercial footprint around the Red Sea. Afwerki’s warning—that the UAE is seeking to dominate a chain of ports from Berbera to Assab and into southern Yemen—suggests a broader realignment of power in the region, one that could prove deeply destabilizing.

And in this shifting landscape, a desperate and isolated Abiy Ahmed has become a willing partner.

A fragile pause, not a resolution

The most alarming consequence of Ethiopia’s port gambit has been the resurgence of Al-Shabaab. The extremist group has seized on the nationalist backlash in Somalia, recasting itself as a defender of Somali territory. The crisis has helped the group attract recruits, tap fresh sources of funding, and regain ground lost to Somali and international counterterrorism operations.

It has also threatened to unravel regional security efforts. At the height of the crisis, Somalia considered expelling thousands of Ethiopian troops deployed as part of the African Union mission.

After months of rising tension, a diplomatic opening finally emerged. In December 2024, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan brokered the Ankara Declaration, a de-escalation agreement between Ethiopia and Somalia. As a key partner to Somalia and a growing competitor to the UAE, Turkey was uniquely positioned to mediate the conflict.

But while the agreement was hailed as a breakthrough, it left many questions unanswered. It reaffirmed Somalia’s territorial integrity—but made no mention of the Ethiopia-Somaliland MoU. That ambiguity has allowed all sides to claim victory: Mogadishu insists the deal is dead, Somaliland maintains it is still valid, and Ethiopia has remained silent—buying time.

In truth, the MoU has not been revoked. It remains in limbo—a dormant geopolitical time bomb.

While the Ankara Declaration helped avert immediate conflict, it did not resolve any of the deeper tensions. Ethiopia’s quest for a port continues. Somalia’s defense of its borders remains firm. Djibouti is still vulnerable. And the UAE’s ambitions in the region remain unchecked.

The Horn of Africa, for now, is quiet—but dangerously on edge.

If negotiations stall or internal pressures escalate, Prime Minister Abiy Ahmed may once again reach for the most volatile tools in his arsenal: a disputed port deal, a bold promise, and a move that could reignite the region’s next great crisis.

Afwerki oo kashifay shirqool halis ah oo Imaraaadka iyo Itoobiya u maleegeen Jabuuti

Asmara (Caasimada Online) – Madaxweynaha Eritrea, Isaias Afwerki, ayaa ku eedeeyay Imaaraatka Carabta inuu ka dambeeyo loolanka “gacan-ka-hadalka ah” ee Itoobiya ugu jirto helitaanka bad, isagoo kashifay inuu shakhsiyan u diiday dalab uga yimid Itoobiya oo uu sheegay inuu burburin lahaa dhaqaalaha dalka ay deriska yihiin ee Jabuuti.

Isagoo ka hadlayay waraysi uu siiyay warbaahinta dawladda, ayuu Isaias soo bandhigay aragti cusub oo ballaaran oo ku saabsan xiisadda gobolka ee sii kordheysa — isagoo tallaabooyinka Itoobiya ku sifeeyay inaysan ahayn go’aanno siyaasad gudaha ah, balse ay yihiin qayb ka mid ah “riyo-maalmeed” juquraafi-siyaasadeed oo ballaaran oo uu hoggaaminayo madaxweynaha Imaaraatka.

Sida uu sheegay Isaias, Itoobiya ayaa mar soo jeedisay hindise ah in gebi ahaanba laga guuro Dekedda Jabuuti — oo ay u marto in ka badan 95% ganacsigeeda — iyo in dhammaan badeecadaha la soo dejiyo loo weeciyo Dekedda Casab ee Eritrea.

Wuxuu sheegay in qorshahaas, haddii uu hirgeli lahaa, uu baabi’in lahaa dhaqaalaha Jabuuti, kaasoo uu ku qiyaasay inuu sanadkii ka helo $4 bilyan oo dollar oo ka yimaada xamuulka Itoobiya.

“Waxaan u sheegnay inaanan marnaba ka fiirsan doonin qorshe noocan oo kale ah oo lagu waxyeeleynayo dal deris ah,” ayuu yiri Isaias, isagoo Eritrea ka dhigaya quwad ka shaqeysa xasilloonida gobol ay xiisado is-biirsanaya ka jiraan.

Mororsiga dekadaha ee Imaaraatka  

Isaias wuxuu intaas ku daray, isagoo ku eedeeyay Imaaraatka Carabta inuu yahay dhiirrigeliyaha dhabta ah ee ka dambeeya himilooyinka dekedaha ee Itoobiya, oo ay ku jirto heshiiskii muranka dhaliyay ee lala galay Somaliland.

 “Xaqiiqda, ajandayaashani ma aha kuwa Xisbiga Barwaaqo,” ayuu yiri, isagoo tixraacaya xisbiga talada haya ee Itoobiya, “balse waa riyo-maalmeedka Madaxweynaha Imaaraatka oo doonaya inuu gobolka oo dhan ka abuuro xidigis dekedo ah oo isaga hoos yimaada.”

Imaaraatka Carabta wuxuu si weyn u ballaariyay saamayntiisa dhaqaale iyo midda militari ee Geeska Afrika. Shirkaddiisa caalamiga ah ee saadka, DP World, ayaa maamusha kuna wadda ballaarin Dekedda Berbera ee Somaliland — dekeddaas oo ah xudunta heshiiskii dhowaan ay gashay Itoobiya.

Bishii Jannaayo 2024, Itoobiya waxay heshiis is-afgarad (Memorandum of Understanding) la saxiixatay jamhuuriyadda iskeed madax-bannaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland si ay uga kireysato 20 kiilomitir (12 mayl) oo xeeb ah oo ay u isticmaasho saldhig ciidan badeed iyo adeeg ganacsi. Heshiiska, oo sidoo kale muujinayay suurta-galnimada in la aqoonsado Somaliland, ayaa cambaareyn degdeg ah kala kulmay Soomaaliya, oo ku tilmaantay weerar ka dhan ah madax-bannaanideeda.

Isaias, oo Eritrea gacan bir ah ku xukumayay tan iyo markii uu dalku madax-bannaanida ka qaatay Itoobiya sanadkii 1993, ayaa cadaadiska hadda jira la xiriiriyay halgankii Eritrea ee xilligii gumeysiga.

Wuxuu ku dooday in fikirka ah in Itoobiya la siiyo “helitaan bad oo madax-bannaan” ay la mid tahay sababtii loo adeegsaday Dagaalkii Labaad ee Adduunka kaddib si Eritrea loogu diido madax-bannaanideeda. Taas beddelkeeda, Qaramada Midoobay waxay dhulkaas ku dartay nidaam federaal ah oo ay la gashay Itoobiya sanadkii 1952-kii — tallaabadaas oo ugu dambayn horseeday dagaallo socday tobanaan sano.

“Waa inaan xasuusannaa in xuquuqdeennii gobonimo-doonka naloo diiday 1940-meeyadii, iyadoo la adeegsanayo marmarsiiyo tan la mid ah,” ayuu yiri.

Isagoo si fagaare ah u diidaya qorshaha lagu eedeeyay Itoobiya ee ku wajahan Jabuuti, isla markaana kashifaya waxa uu ku tilmaamay faragelin shisheeye, wuxuu Isaias isku dayayaa inuu dib u qaabeeyo doorka Eritrea ee gobolka.

Wuxuu dalkiisa u muujinayaa inuu yahay dhinac mabda’ leh oo ka soo horjeeda shirqoollada xasilooni-darrada ah — taasoo aad uga duwan sumcaddiisa dibadda ee ah hoggaamiye qarsoodi badan oo keli-taliye ah.

Hadalladiisa, oo la baahiyay xilli ay xiisaddu sii kordheyso ee kala dhaxaysa Addis Ababa, waxay muujinayaan in iskahorimaadka soo koraya uu aad uga weyn yahay helitaanka badda. Waa loolan awoodeed oo ku saabsan saamaynta, isbahaysiga, iyo qaabka mustaqbalka ee Geeska Afrika. 

Dhulka la siinayo safaaradda Soomaaliya oo dood culus ka dhaliyey gudaha Tukriga

Ankara (Caasimada Online) – Dood kulul oo ka dhex qaraxday Baarlamaanka Turkiga oo ku saabsan heshiis dhul is-weydaarsi ah oo lala galay Soomaaliya, ayaa si weyn u ifisay kharashaadka iyo hadafyada istiraatiijiyadeed ee ku lammaanan siyaasadda arrimaha dibedda ee ballaaran ee Ankara ee ku aaddan dalka Geeska Afrika ku yaal.

Udub-dhexaadka doodda fadhigga baarlamaanka ee bisha Luulyo 2025 waxaa ah heshiis lagu dhisayo safaarad cusub oo Soomaaliya ku yeelanayso magaalada Ankara—tallaabadan oo astaan u ah xiriirka sii kordhaya ee Turkiga, balse kicisay su’aalo adag oo uga yimid xildhibaannada, kuwaas oo ku saabsan daah-furnaanta, kharashka, iyo faa’iidada ugu dambaysa ee ay u leedahay shacabka Turkiga.

Heshiiska, oo cinwaankiisu rasmi ahaan yahay “Hab-raaca Isku-qoondeynta Dhulalka ee Ergooyinka Diblomaasiyadeed,” ayaa markii hore la saxiixay sanadkii 2019, balse hadda uun ayaa la hor keenay Guddiga Arrimaha Dibedda si loo ansixiyo.

Sida ku cad qodobada heshiiska, Turkigu wuxuu ballan-qaaday inuusan bixinayn oo keliya dhul baaxaddiisu tahay 4,918 mitir oo isku wareeg ah oo ku yaal aagga diblomaasiyadeed ee magac-weyn ee Incek ee Ankara, balse sidoo kale inuu maalgelinayo oo kormeerayo dhismaha xarunta cusub ee safaaradda.

Tallaabadan ayaa lagu tilmaamay mid ka jawaab celinaysa dhul ka badan 61,000 oo mitir oo isku wareeg ah oo ay Soomaaliya hore ugu deeqday Turkiga magaalada Muqdisho, halkaas oo hadda ay ku taallo xarunta safaaradda ugu weyn ee Turkiga adduunka ku leeyahay—tasoo ay mas’uuliyiintu ku tilmaameen “xarunta diblomaasiyadeed iyo hawlfulineed ee gobolka” ee Ankara.

Intii uu socday kulanka guddiga, xildhibaannada mucaaradka ayaa heshiiska galiyay dabagal adag, gaar ahaan marka la eego baaqyadii dowladda ee ahaa in la sameeyo kharash yareyn qaran. “Kaliya ma bixinayno dhulka, balse sidoo kale waxaan dhisaynaa dhismaha,” ayuu ku dooday xubin guddiga ka tirsan oo lagu magacaabo Utku Çakırözer. “Ma naqaanno kharashka, mana naqaanno cida dhisi doonta. Miyaanay ahayn in arrintan la marsiiyo dabagal adag?”

Walaacyadu waxay sidoo kale gaareen dammaanad-qaadyada sharciyeed. Xildhibaan kale oo lagu magacaabo Yunus Emre ayaa su’aal ka keenay tallaabada uu Turkigu qaadi lahaa haddii ay Soomaaliya ka baxdo heshiiska. Iyagoo ka jawaabaya, mas’uuliyiin ka socday wasaaradda arrimaha dibedda ayaa guddiga u xaqiijiyay in wixii khilaaf ah lagu xallin doono “si is-afgarad ah,” taasoo ah qodob caadi ka ah heshiisyada noocan oo kale ah ee laba geesoodka ah.

Refik Ali Onaner, oo ah agaasimaha guud ee wasaaradda arrimaha dibedda u qaabilsan Waqooyiga iyo Bariga Afrika, ayaa sii caddeeyay in Turkigu uu si sharci ah u maamulayo wixii iibin ama wareejin mustaqbalka ah ee hantidaas, isagoo si cad u xaddiday in loo isticmaalo oo keliya hawlo diblomaasiyadeed.

Maal-gashiga isbaheysi istiraatiiji ah

Saraakiisha dowladda oo difaacayay hindisahan, waxay ku tilmaameen inuusan ahayn kharash iska caadi ah, balse uu yahay maalgashi muhiim ah oo lagu samaynayo isbahaysi istiraatiiji ah oo muddada-dheer ah.

Wasiir ku xigeenka arrimaha dibedda, Nuh Yılmaz, ayaa adkeeyay “nooca gaarka ah” ee xiriirka, isagoo ku nuuxnuuxsaday in heshiiskani uu muhiim u yahay adkaynta doorka Turkiga ee ah awood xasillooni ka abuurta Geeska Afrika oo leh muhiimad istiraatiiji-juquraafiyeed oo weyn, isla markaana ilaaliya marinka Baab al-Mandab iyo marinnada maraakiibta ee Badda Cas.

Ballan-qaadkan ayaa udub-dhexaad u ah aragtida ballaaran ee Turkiga ee Afrika, taasoo isku darsanaysa awoodda jilicsan, maalgashiga dhaqaale, iyo iskaashiga amniga si loo dhiso saameyn loogana hortago waddamada kula tartama gobolka, sida Imaaraadka Carabta iyo Sacuudi Carabiya. Yılmaz wuxuu si toos ah isbarbar dhig ugu sameeyay istiraatiijiyadda muddada-dheer ee Turkiga ee Suuriya, isagoo xusay in marka nabadgelyada la sugo, “garoonku wuxuu si dabiici ah ugu furmayaa ganacsatada Turkiga.”

Habkan amniga la siiyo mudnaanta koowaad ayaa durba si wanaagsan u hirgalay. Turkigu wuxuu Muqdisho ku leeyahay saldhiggiisa milatari ee ugu weyn ee dibedda, Saldhigga Anatolia, kaasoo tababaray in ka badan 15,000 oo askari oo Soomaali ah si ay ula dagaallamaan ururka Al-Shabaab ee xiriirka la leh Al-Qaacida. Iskaashigan ayaa si weyn loo ballaariyay bishii Febraayo 2024 markii la saxiixay Heshiiska Iskaashiga Difaaca iyo Dhaqaalaha oo 10 sano ah.

Heshiiskan taariikhiga ah wuxuu ciidamada badda ee Turkiga siinayaa awood ay kaga qayb qaataan sugidda amniga xeebta ballaaran ee Soomaaliya oo dhererkeedu yahay 3,333 kiiloomitir, taasoo awoodda badeed ee Turkiga gaarsiinaysa Badweynta Hindiya, isla markaana Ankara siinaysa saldhig istiraatiiji ah oo muhiim ah.

Dhinacyada dhaqaalaha iyo bini’aadannimada ayaa iyaguna la mid ah oo aad u ballaaran. Wadarta guud ee gargaarka iyo kaalmada uu Turkigu siiyay Soomaaliya tan iyo 2011 waxay kor u dhaaftay $1 bilyan oo doollar, oo ay ku jirto $3.5 milyan oo doollar oo lagu bixiyay deyntii Soomaaliya lagu lahaa ee hay’adda IMF.

Shirkadaha Turkiga, sida Albayrak Group iyo Favori LLC, ayaa maamula dekedda istiraatiijiga ah ee Muqdisho iyo garoonka diyaaradaha caalamiga ah. Inkastoo ganacsiga labada dal uu hoos uga dhacay $426 milyan sanadkii 2023 ilaa $384 milyan sanadkii 2024, haddana dadka taageersan waxay ku doodayaan in qiimaha istiraatiijiyadeed ee muddada-dheer uu ka miisaan culus yahay isbedbeddelka dhaqaale ee muddada-gaaban.

Dadka taageersan arrintan, xiriirku wuxuu ka sarreeyaa siyaasadda juquraafiga oo kaliya. “Sababta ay Soomaaliya ugu kalsoon tahay Turkiga marka loo eego waddamada kale way caddahay,” ayay tiri Derya Bakbak oo ah xildhibaanad ka tirsan xisbiga talada haya. “Turkigu wuxuu leeyahay taariikh nadiif ah, oo ka maran ceebtii iyo wasakhdii gumaysiga. Meel kasta oo uu Turkigu tago, wuxuu geeyaa caddaalad, horumar, iyo daacadnimo.”

Dagaal culus oo maanta ka dhex-qarxay ciidanka DF iyo Jubaland kadib markii Janan…

Belexaawo (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Gedo ayaa sheegaya in barqanimadii maanta uu dagaal culus ka dhex-qarxay ciidamada dowladda Soomaaliya iyo Jubaland ee ku sugan aagga degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in dagaalka uu ka dhacay qaybo kamid ah magaalada oo maalmihii lasoo dhaafay ay isku horfadhiyeen labada ciidan, waxaana jiro khasaara kala duwan oo isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

Dagalka ayaa yimid kaddib markii saaka labo diyaarad oo Helicopter ay ka dageen xerada ciidamada UK, waxaana halkaasi ay geeyeen Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) oo dhowaan uun loo magacaabay taliyaha NISA ee Jubaland, kaas oo ka howlgali doono Gedo.

Ugu yaraan illaa 6 askari ayaa la xaqiijiyay inay ku dhinteen dagaalkam kuwaas oo labada dhinac ah waxaana sidoo kale dhaawacmay ku dhowaad 8 kale iyo dad shacab ah.

Xaaladda ayaa haatan mid aad u kacsan, waxaana weli rasaas xooggan laga maqayaa gudaha magaalada, sida ay Caasimada Online u sheegeen dad goojoogayaal ah oo ku sugan Beledxaawo.

Sidoo kale, labada dhinac ayaa helayo gurmadyo ciidan, waxayna uga sii dareysaa xiisadda dagaal ee haatan ka taagan halkaasi, taas oo horay looga digay.

Dowladda dhexe iyo Jubaland ayaa mar kale ku hardamaya gobolka Gedo, maadaama ay soo dhowaatay doorashadii, waxaana qorshaha Villa Soomaaliya ee gobolkan horkacayo Cabdirashiid Janan oo maalin kahor loo magacaaba taliyaha NISA ee maamulka Jubaland.

Qorshaha magacaabista Janan ayaa billow ah dhaq-dhaqaaqyo siyaasadeed oo ay damacsan tahay Dowladda Federaalka Soomaaliya inay ka billowdo gobolka Gedo, isaga oo durbo ka dagay magaalada Beledxaawo taas oo dhalisay dagaalka culus ee maanta qarxay.

Todobaadkii lasoo dhaafay dowladda Soomaaliya ayaa ciidamo badan u daabushay qeybo kamid ah Gedo, si ay usii xoojiyaan kuwii horay u joogay gobollaasi, loogana hortago dhaq-dhaqaaq ay dhankooda halkaas ka bilaabeen ciidamada Daraawiishta maamulka Jubaland.

Xiisadda gobolka Gedo ayaa marar badan soo noq-noqotay, waxaana si aad ah xiisadda loo dareemaa marka la gaaro xilliyada doorashooyinka oo dhinacyadu ay si gaar ah ugu hardamaan kuraasta taalla gobolkaasi, si ay u helaan codka xildhibaannada Gedo.

Maxay Puntland ku sameysay markab labaad ee ay qabsatay?

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Ciidanka Booliska Puntland ayaa xaqiijiyay in howl-gal amni kadib ay fasaxeen markabkii labaad ee laga shakisnaa, kaasi oo ku sugnaa xeebta degmada Bareeda ee gobolka Raascasyr.

War rasmi ah oo kasoo baxay taliska booliska ayaa lagu sheegay in markabka si buuxda loo baaray, waxaana la xaqiijiyey in uusan wadin wax sharci-darro ah. Sidaas darteed, markabka ayaa loo oggolaaday inuu si nabad ah uga sii shiraacdo xeebta.

Booliska ayaa sidoo kale xaqiijiyay in weli uu socdo baaritaanka markabkii hubka siday ee dhawaan lagu qabtay xeebaha isla gobolka Raascasayr. Taliska ayaa ka gaabsaday bixinta faah-faahin dheeraad ah ilaa la soo dhammeeyo baaritaankaas.

Taliyaha Booliska gobolka Raas-Caseyr, Mahad Cali Carcar ayaa shacabka uga digay inay ka feejignaadaan wararka been-abuurka ah ee lagu baahinayo baraha bulshada, kuwaas oo uu sheegay inay faafinayaan kooxo leh dano gaar ah.

“Waxaa jiraan dad rabaan inay abuuraan burcad si ay dadka badda ugu diraan, taasna waa in aan si mideysan uga hortagnaa,” ayuu yiri Taliye Mahad Carcar

Sidoo kale, Booliska Puntland ayaa sheegay inay wadaan hawl-gallo joogto ah oo lagu xaqiijinayo badqabka xeebaha Puntland, si looga hortago falalka sharci-darrada ah sida tahriibka, ganacsiga hubka iyo in kooxaha argagixisada sida Daacish ay helaan marin ay kaga faa’iideystaan xaaladaha amni-darro.

Ugu dambeyntiina, taliska booliska ayaa adkeeyay “in aysan marnaba oggolaan doonin in xeebaha Puntland loo adeegsado ujeeddooyin wax u dhimaya amniga.”

Si kastaba, Puntland ayaa ku andacoonaysa inay xaq u leedahay difaaca madax-bannaanideeda, ilaalinta biyaha xuduudaheeda iyo xaqiijinta ammaanka, iyadoo caddeysay in wixii ka dhasha baaritaanka markabka hubka siday laga qaadi doono tallaabo sharci ah oo waafaqsan xeerarka caalamiga ah.

Somaliland iyo Taiwan oo saxiixanaya heshiis badda ah

Taipei (Caasimada Online) – Somaliland iyo Taiwan ayaa dhawaan saxiixan doona heshiis iskaashi oo dhanka badda ah, iyadoo caasimadda Taiwan uu haatan gaaray wafdi culus oo ka socda xukuumadda Somaliland.

Wafdigan oo uu horkacayo Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan, ayaa waxaa ku wehliya Wasiirka Madaxtooyada, Khadar Xuseen Cabdi, Taliyaha Ilaalada Xeebaha, Axmed Hurre iyo La-taliyaha Sare ee Madaxweynaha Somaliland ee Arrimaha Dibadda, Maxamed Cumar Xaaji Maxamuud.

Wasiirka ayaa markii uu ka degay Taipei kula hadlay saxaafadda garoonka, isagoo si diirran ugu mahad-celiyay dowladda Taiwan martiqaadka ay u fidisay. Wuxuu tilmaamay in safarka uu yahay mid muhiim ah oo lagu xoojinayo xiriirka labada dhinac, isagoo Taiwan ku sifeeyay saaxiib dhow oo Somaliland kala wadaagta qiyamka dimuqraadiyadda, ilaalinta xuquuqda aadanaha, iyo dhowrista sharciga.

Inta ay joogaan Taiwan, wafdiga Somaliland ayaa kulammo la yeelan doona madaxda ugu sarreysa ee dalkaasi, oo ay ka mid yihiin Madaxweynaha Taiwan Lai Ching-te, Xoghayaha Amniga Qaranka Joseph Wu, iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Lin Chia-lung.

Waxaa sidoo kale loogu tala-galay in lagu maamuuso casho sharaf uu martigelinayo Wasiiru-dawlaha Arrimaha Dibadda, Wu Chih-chung.

Mid ka mid ah ujeeddooyinka muhiimka ah ee safarka ayaa ah in labada dhinac kala saxiixdaan heshiis iskaashi oo la xiriira ilaalinta xeebaha, sida ay xaqiijisay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Taiwan.

Wafdigu sidoo kale waxay booqan doonaan xarunta Hay’adda TaiwanICDF, si ay ugala tashadaan mashaariic horumarineed oo socda iyo kuwa mustaqbalka ee iskaashiga labada dal.

Safarkani wuxuu noqonayaa kii ugu horreeyay ee Wasiir Cabdiraxmaan uu ku tago Taiwan tan iyo markii loo magacaabay xilka Wasiirka Arrimaha Dibadda bishii December 2024, taasoo sare u qaadaysa muhiimadda booqashadan.

Somaliland iyo Taiwan ayaa tan iyo 2020-kii xiriir rasmi ah yeeshay, iyagoo iswaydaarsaday xafiisyo matalaad diblomaasiyadeed. Iskaashiga labada dhinac wuxuu ku fiday arrimo badan sida waxbarashada, caafimaadka, tiknoolajiyadda, beeraha iyo maareynta khayraadka dabiiciga ah.

Taiwan ayaa mar kale adkaysay sida ay uga go’an tahay sii wadista iyo xoojinta xiriirka kala dhaxeeya Somaliland, xilli ay wajaheyso caqabado dhanka Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ayadu saaxiib dhow la ah Shiinaha, oo isagu si adag uga soo horjeeda gooni u goosadka Taiwan.

Dowladda Soomaaliya oo weli ku howlan dhismaha maamulka SSC-Khaatumo

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wafdiga heer sare ah ee ka socda dowladda federaalka Soomaaliya ayaa wali ku sugan magaalada Laascaanood, iyaga oo ka shaqeynaya dhameystirka geeddi-socodka dhismaha maamulka SSC Khaatumo.

Wasiirka Arrimaha Gudaha, Cali Yuusuf Xoosh oo faah-faahin ka bixiyay halka ay marayaan howlaha dhismaha maamulka, ayaa sheegay in dowladda ka go’an tahay in la dhamaystiro maamulka SSC Khaatumo. Wuxuu xusay in ergada dhismaha maamulka looga baahan yahay inay dardar-geliyaan xulista xubnaha baarlamaanka.

Wasiirka ayaa intaa ku daray in wafdi sare oo dheeraad ah la filayo inay booqdaan Laascaanood maalmaha soo socda, si ay uga qeyb qaataan wejiyada ugu dambeeya ee dhismaha maamulka iyo caleema-saarka madaxda.

Ergada hadda ku sugan Laascaanood ayaa ka kooban wakiillo ka kala socda beelaha dega gobollada Sool, Sanaag iyo Ceyn, kuwaas oo hadda ku howlan soo xulista xubnaha baarlamaanka maamulka.

Hadalka Wasiirka Arrimaha Gudaha ayaa imaanaya iyadoo la qorsheeyay in 5-ta Agoosto la qabto doorashada Madaxweynaha iyo ku xigeenkiisa ee maamulka SSC Khaatumo.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa la sheegay inay taageerayso in Cabdulqaadir Axmed Cali (Firdhiye) inuu hoggaamiyo maamul goboleedka cusub ee SSC-Khaatumo, sida ay sheegayaan xogo aan ka heleyno shirka ka socda magaalada Laascaanood.

Sidoo kale, Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil, oo ka soo jeeda gobolka Sanaag, ayaa la sheegay inuu yahay musharaxa ay dowladda federaalku u xulatay jagada madaxweyne ku -xigeenka maamulka Firdhiye.

Turkey-Somalia embassy land swap triggers fierce debate

Ankara (Caasimada Online) – A heated debate in the Turkish Parliament over a land-swap agreement with Somalia has thrown a sharp spotlight on the costs and strategic ambitions of Ankara’s expansive foreign policy in the Horn of African country. 

At the heart of the July 2025 parliamentary session is a deal to construct a new Somali embassy in Ankara—a move emblematic of Turkey’s deepening ties but one that has triggered pointed questions from lawmakers about transparency, cost, and the ultimate benefit to the Turkish people.

The agreement, formally titled the “Protocol on the Mutual Allocation of Plots for Diplomatic Missions,” was initially signed in 2019 but has only now come before the Foreign Affairs Committee for ratification. 

Under its terms, Turkey commits not only to providing a 4,918-square-meter plot in Ankara’s prestigious Incek diplomatic enclave but also to funding and overseeing the construction of the new chancery. This gesture is framed as reciprocal to Somalia’s earlier grant of over 61,000 square meters in Mogadishu, now the site of Turkey’s largest embassy compound in the world—a facility officials describe as Ankara’s “regional diplomatic and operational hub.”

During the committee meeting, opposition lawmakers subjected the deal to intense scrutiny, particularly given the government’s recent calls for national austerity. “We are not only giving the land but also constructing the building, argued committee member Utku Çakırözer. “We don’t know the cost, nor do we know who will build it. Shouldn’t this be subject to stricter scrutiny?”

Concerns extended to legal safeguards. Fellow lawmaker Yunus Emre questioned what recourse Turkey would have if Somalia were to default on the agreement. In response, ministry officials assured the committee that any disputes would be resolved “amicably, a standard clause in such bilateral pacts. 

Refik Ali Onaner, the Foreign Ministry’s director general for North and East Africa, further clarified that Turkey retains legal control over any future sale or transfer of the property, explicitly limiting its use to diplomatic functions.

A strategic gamble  

Defending the initiative, government officials portrayed it not as a simple expenditure but as a crucial investment in a long-term strategic alliance. Deputy Foreign Minister Nuh Yılmaz emphasized the “special nature of the relationship, highlighting the deal as essential in solidifying Turkey’s role as a stabilizing power in the geostrategically critical Horn of Africa, which guards the approach to the Bab el-Mandeb Strait and the Red Sea shipping lanes.

This engagement is the centerpiece of Turkey’s broader doctrine in Africa, which combines soft power, economic investment, and security cooperation to build influence and counter regional rivals, such as the UAE and Saudi Arabia. Yılmaz drew a direct parallel to Turkey’s long-term strategy in Syria, noting that once security is established, “the field naturally opens up to Turkish businesspeople.”

This security-first model is already well-established. Turkey operates its largest overseas military facility, the Anatolia Barracks in Mogadishu, which has trained over 15,000 Somali soldiers to combat the al-Qaeda-affiliated al-Shabab insurgency. This partnership was significantly expanded in February 2024 with the signing of a landmark 10-year Defense and Economic Cooperation Framework Agreement. 

The pact grants the Turkish navy authority to help secure Somalia’s vast 3,333-kilometer coastline, projecting Turkish maritime power into the Indian Ocean and providing Ankara with a significant strategic foothold.

The economic and humanitarian dimensions are equally vast. Turkey’s total aid and assistance to Somalia since 2011 has surpassed $1 billion, including a $3.5 million payment to clear Somalia’s IMF debt.

Turkish firms, such as the Albayrak Group and Favori LLC, manage Mogadishu’s strategic port and international airport, respectively. Although bilateral trade decreased from $426 million in 2023 to $384 million in 2024, proponents argue that the long-term strategic value outweighs short-term economic fluctuations.

For supporters, the relationship transcends mere geopolitics. “The reason Somalia trusts Turkey more than other countries is clear, declared ruling party lawmaker Derya Bakbak. “Turkey has a clean record, free from the stain of colonialism. Wherever Turkey goes, it brings justice, development, and sincerity.”  

Villa Somalia backs Firdhiye for SSC-Khaatumo presidency

Las Anod (Caasimada Online) — The Federal Government of Somalia is reportedly backing Abdulqadir Ahmed Ali Firdhiye to lead the new regional administration of SSC-Khatumo, according to reports from a recent political conference in Las Anod.

This conference aims to create a regional government representing Sool, Sanaag, and Cayn (SSC) areas — a region contested by the Federal Government, Puntland, and the self-declared Republic of Somaliland. Former Puntland Parliament Speaker Abdirashid Jibril, who hails from Sanaag, is reportedly the federal government’s preferred candidate for vice president under Firdhiye’s leadership.

Sources close to the conference reveal that Jibril arrived in Las Anod with a delegation representing the Sanaag and Haylaan districts. 

Questions around delegate selection

Observers suggest that the Federal Government, operating from Mogadishu’s Villa Somalia, influenced the selection of delegates to favor Firdhiye and Jibril, sidelining other candidates and limiting genuine political competition.

According to sources speaking to Caasimada Online, Ambassador Jamaal Hassan — a Haylaan native with presidential ambitions for the Khatumo administration — is likely to withdraw after being excluded from the delegate selection. Hassan reportedly represents a political vision that differs from that of the federal-backed candidates and does not enjoy majority support in the Sool and Cayn communities.

The Khatumo State movement emerged as a response to ongoing territorial disputes between Puntland and Somaliland over the SSC regions. Puntland, which governs northeastern Somalia, claims parts of Sool and Sanaag based on clan ties, while Somaliland asserts its authority based on colonial-era borders from the former British Somaliland protectorate.

Las Anod, the capital of the Sool region, has long been a hotspot for clashes between Somaliland forces and local clans. In 2023, Somaliland troops withdrew from the city after violent confrontations with local militias, creating SSC-Khatumo administration, supported by the federal government.

These developments have sparked strong reactions across the region.

Puntland’s government, which has historically administered the Sool region has strongly condemned the ongoing process in Las Anod, accusing the Federal Government of unconstitutional interference and violating Somalia’s provisional constitution by unilaterally intervening in the creation of a Federal Member State.

Meanwhile, Somaliland — which claims the entire SSC territory — has outright rejected the Las Anod conference and any administration aligned with Mogadishu. It views the conference as an illegal move to undermine its territorial integrity, labeling it a secessionist scheme orchestrated by federal authorities.

President Hassan Sheikh Mohamud is reportedly viewing the formation of the Khatumo administration and the appointment of its leaders as strategic steps to strengthen federal influence ahead of Somalia’s contentious electoral process.