27.9 C
Mogadishu
Saturday, May 9, 2026

Deni’s defiance: Hijack gambit must not go unpunished

Muqdisho (Caasimada Online) – In a brazen act of defiance that has plunged Somalia into its most severe constitutional crisis in years, Puntland President Said Abdullahi Deni has orchestrated the seizure of a vessel carrying critical military equipment for the national army.

The move is being widely condemned as a reckless and calculated power play, escalating a political dispute into a direct challenge to the Somali state and threatening to unravel years of fragile progress toward stability.

The interception of the M/V SEA WORLD on July 18 is far more than a simple maritime incident; it is a physical manifestation of President Deni’s long-standing opposition to the federal government — a dangerous gambit that advances his regional ambitions at the expense of national security and constitutional order.

A flagrant constitutional breach

The Federal Government of Somalia (FGS) has unequivocally denounced the seizure as an illegal “hijacking” and an act of “piracy”. The government’s position is anchored in the supreme law of the land. Article 54 of Somalia’s 2012 Provisional Constitution explicitly states that the allocation of powers for “Foreign Affairs” and “National Defense” rests exclusively with the federal government. The shipment aboard the SEA WORLD, part of a bilateral defense agreement with Türkiye, falls squarely under this mandate.  

By ordering his forces to seize a vessel carrying a legitimate, internationally-backed military shipment for the Somali National Army, President Deni has flagrantly violated the nation’s constitution and usurped powers that are not his to claim. This is not a matter of legal ambiguity — it is a direct and deliberate assault on the foundational principles of the Somali federal system.  

This provocative act is the culmination of a consistent pattern of defiance from Deni’s administration. The crisis was set in motion in March 2024, when President Deni, having boycotted national constitutional talks, led Puntland to withdraw its recognition of all federal institutions.

The withdrawal was a reaction to constitutional amendments passed by the federal parliament, which Puntland claimed were illegitimate. In its declaration, Puntland announced it would “exercise the powers of an independent State” — a threat it has now made good on with military force.

Critics point to Deni’s history of political maneuvering as evidence of a broader authoritarian streak. In 2023, his attempts to unilaterally change Puntland’s own electoral system were widely perceived as a “power grab” designed to extend his rule, sparking deadly clashes in the state capital, Garowe.

His administration has also engaged in its own foreign policy, holding meetings with Ethiopian officials without the federal government’s knowledge or consent — further cementing the impression of a leader determined to operate outside the national framework.  

Sabotaging the nation

While Deni’s administration attempts to justify the seizure under the guise of regional security, his actions have directly sabotaged the national fight against the al-Shabaab insurgency. The intercepted cargo was destined for the Turkish-run TÜRKSOM base in Mogadishu, a cornerstone of the international effort to build a professional Somali National Army.

Camp TÜRKSOM is Türkiye’s largest overseas military facility and is responsible for training the elite, Turkish-trained “Gorgor” (Eagle) commando battalions — among the most effective units fighting al-Shabaab. By halting this critical shipment of armored personnel carriers and anti-aircraft guns, Deni is actively impeding the strengthening of the very forces on the front lines of the war against terrorism.  

The chaotic nature of the seizure has further undermined security. In the immediate aftermath of the interception, reports confirmed that local civilians had looted some of the light weapons from the vessel, spreading illicit arms into a volatile region. This dangerous outcome directly contradicts Puntland’s stated goal of enhancing security and highlights the reckless consequences of Deni’s actions.

Even more alarmingly, Puntland’s presidential spokesperson has claimed that some of the weapons on board belonged not to the government, but to private arms dealers in Mogadishu who had contacted them to request the vessel’s release. This assertion — if true — suggests a murky affair that goes beyond a simple state-to-state transfer, and raises serious questions about arms proliferation that Deni’s administration has now inserted itself into.

A dangerous precedent

President Deni’s decision to hijack a national security asset for political leverage represents a grave miscalculation with potentially catastrophic consequences. It is an attack on the constitutional order, a betrayal of the national effort against terrorism, and a destabilizing action that threatens to plunge Somalia back into the widespread conflict it has fought so hard to escape.

The incident sets a hazardous precedent for other federal member states. If Puntland’s challenge succeeds without significant consequence, it could embolden other regional leaders — such as those in Jubaland, who have also had tense standoffs with Mogadishu — to follow suit.

This could lead to the progressive fragmentation of the Somali state, with each coastal region asserting its own authority and potentially creating a patchwork of competing fiefdoms.

As the M/V SEA WORLD sits under guard in Bosaso, it stands as a stark symbol of how the political ambitions of a single regional leader can jeopardize an entire nation’s security and unity.

The international community and the Somali people are now watching to see if this act of constitutional defiance will be allowed to stand — or if the rule of law will prevail over the politics of fragmentation.

Daawo: Puntland oo faah-faahin yaab leh ka soo saartay baaritaanka markabka hubka

Garoowe (Caasimada Online) – Madaxtooyada Puntland ayaa si rasmi ah uga jawaabtay hadalkii kasoo baxay dowladda federaalka Soomaaliya oo ku eedeysay in Puntland burcad-badeednimo kula kacday markabka MV Sea World, iyadoo sheegtay in eedeyntaasi tahay mid “degdeg ah oo aan sal lahayn” maadaama baaritaanku weli socdo.

Agaasimaha Warfaafinta Madaxtooyada Puntland, Jaamac Dabaraani, ayaa akhriyey war-saxaafadeedka oo lagu caddeeyey in Puntland ay la xiriirtay Dowladda Turkiga si markabkan loo marsiiyo hannaan sharci ah kadib marka baaritaanka la dhammeeyo.

“Puntland waxay si rasmi ah ula xiriirtay Dowladda Turkiga, waxayna ku dadaaleysa in markabkan la mariyo waddo sharci ah marka baaritaanku soo gabagaboobo,” ayuu yiri Dabaraani.

Markabkan oo ay ciidamada Puntland qabteen 18-kii Luulyo 2025, ayaa la sheegay inuu siday hub ciidan oo aanay la socon wax badeeco ganacsi ah — taasoo Puntland ku tilmaantay mid ka duwan war-saxaafadeedkii Dowladda Federaalka ee sheegay in shixnada ay ganacsi iyo hub isugu jireen.

“Waxaan caddeyneynaa in dhammaan shixnadda saaran markabka MV Sea World ay tahay agab ciidan (Military equipment), mana jirto wax ganacsi ah oo saaran,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka.

Puntland sidoo kale waxay meesha ka saartay wararka sheegaya in hubka markabka ay bililiqeysteen dad rayid ah oo deggan xeebta Bareeda, waxayna sheegtay:

“Markabka waxaa markii hore arkay kalluumeysato dhallinyaro ah, balse ciidamada Dowladda ayaa ku guuleystay inay gacanta ku dhigaan, ayna sugaan amniga iyo hantidii saarnayd.”

Madaxtooyada Puntland waxay si adag u cambaareysay war-saxaafadeedkii kasoo baxay Dowladda Federaalka 23-kii Luulyo, iyadoo tiri:

“Ilaa hadda Dowladda Federaalka ma aysan caddeynin cidda iska leh markabka, halkii laga rabay in baaritaanka la sugo ayey si degdeg ah u soo saartay warar aan sal lahayn.”

War-saxaafadeedka Puntland ayaa sidoo kale sheegay in dowladda federaalka ay la xiriirtay ganacsato reer Muqdisho ah oo sheegtay inay leeyihiin hubka, taasoo Puntland ku tilmaantay mid dhalin karta shaki weyn iyo khatar amni.

“Ilaa laga helo caddayn buuxda oo ku saabsan milkiyadda shixnadda, lama fasixi karo, waana inaan ka hortagnaa in hubku sii huriyo khilaafaadka dalka ka jira,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Puntland waxay hoosta ka xarriiqday inay tahay maamul ka tirsan dowladda federaalka oo waajibaadkiisa u gudanaya si waafaqsan dastuurka.

“Puntland waa maamul-goboleed dastuuri ah, mana jebinayso sharciga. Ficilkeenna wuxuu ku saleysan yahay masuuliyad qaran, ee ma ahan mucaaradnimo siyaasadeed.”

Ugu dambeyntii, Puntland waxay soo dhoweysay in Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Dowladda Turkiga ay ka qeyb qaataan baaritaanka markabka:

“Puntland waxay soo dhoweyneysaa in Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Dowladda Turkiga ay si wadajir ah uga qeyb qaataan dhammeystirka baaritaanka.”

Hoos ka daawo

Macawiisleyda Xawaadle oo fashilisay qorshe halis ah iyo Shabaab lagu laayey…

0

Maxaas (Caasimada Online) – Ciidamada Macawiisleyda beesha Xawaadle ee gobolka Hiiraan ayaa galabta weerar culus ku qaaday koox Al-Shabaab ah oo loo diyaariyey inay Maxaas weeraraan.

Wuxuu ahaa weerar ka hor tag ah, waxaana lagu fashiliyey duulaan ay kooxda Al-Shabaab ay qorsheysay inay ku qabsato degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan, waxaana la sheegay in ciidanka deegaanka ay gaareen guul weyn.

Inta u dhaxeysa Maxaas iyo Wabxo, gaar ahaan goob lagu magacaabo Birtamudan ayaa lagu weeraray kooxda.

Khasaare lixaad leh ayaa kooxda loogu geystay goobtii lagu weeraray, sida ay Caasimada Online u sheegeen saraakiil ka tirsan Macawiisleyda weerarka qaaday.

“Guul weyn ayaan ka gaarnay dagaalkii galabta ka dhacay meel u dhexeyso deegaanka Wabxo iyo Maxaas, waxana gebi ahaan macwiisleydu cagta mariyeen fariisimihii aan ku weerarnay UGUS, firxadka khawaarijta ayaana caawa u raacdeysanay dhanka Wabxo,” ayuu yiri sarkaal ka tirsan macawiisleyda oo noo waramay.

Kooxda Al-Shabaab ayaa u jabtay dhanka Wabxo, ciidamada deegaanka oo sii raacdeysanaya ayuu gabalku dhacay, sida ay noo sheegeen saraakiisha macawiisleyda.

Dhinaca kale, Howlgal lagu laayay horjogayaal iyo maleeshiyaad ka tirsan Khawaarijta, iskana kaa shadeen Ciidamada Deegaanka magaalooyinka Baxdo iyo Wisil ayaa si gaar ah uga dhacay galabtay saldhig ay Khawaarijta ku laheed deegaanka Cadaleey ee duleedka magaalada Caad ee Koonfurta Gobolka Mudug.

Howlgalkaan ayaa lagu dilay ku dhawaad, 10 xubnood oo horjoogayaal iyo maleeshiyaad isugu jira, waxaana howlgalku u dhacay sidii loo qorsheeyey, sida ay noo sheegeen saraakiisha ciidamadii fuliyey howlgalka.

Fahad oo weerar ku qaaday Deni iyo mucaaradka Xasan kadib markabkii la qabsaday

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Agaasimihii hore ee NISA, Fahad Yaasiin Xaaji Daahir ayaa ka hadlay arrinta markabka hubka ee dabka kusii shiday xiisadda Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya, isagoo sheegay in laga gardaran yahay dowladda dhexe.

Fahad ayaa nasiib darro ku tilmaamay in Madaxweynaha Puntland, Saciid Deni aysan u kala saarnayn khilaafka siyaasadeed ee kala dhaxeeya Madaxweyne Xasan Sheekh iyo awoodda sharci ee dowladda dhexe.

“Madaxweynaha Puntland Saciid Deni wuxuu musharax u yahay xilka madaxtinimada heer federaal, haddana wax qadarin uma hayo Dowladda Federaalka, isagoo Puntland kaliya xukuma haddii uu sidaas sharciga ugu tumanaayo maxaa laga filan karaa mustaqbalka?,” ayuu Fahad ku yiri qoraal cusub uu maanta soo saaray.

Dhinaca kale, Agaasimihii hore ee NISA waxa uu siyaasiyiinta mucaaradka ku dhaliilay sida ay uga aamuseen arrintaan xasaasiga ah. “Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed, si sahal ah waraaqo wey u soo saari karaan marka ay kasbanayaan dareenka Axmed Madoobe iyo Saciid Deni, laakiin wey ka aamusayaan marka Dowladda Federaalka laga gardaran yahay,” ayuu yiri.

Hoos ka aqriso qoraalka Fahad oo dhameystiran:

LABO FARRIIMOOD OO LA XIRIIRA MARKABKA HUBKA

Fariinta Koowaad: Madaxweynaha Puntland Saciid Deni wuxuu musharax u yahay xilka madaxtinimada heer federaal, haddana wax qadarin uma hayo Dowladda Federaalka, isagoo Puntland kaliya xukuma haddii uu sidaas sharciga ugu tumanaayo maxaa laga filan karaa mustaqbalka?.

Waa nasiib darro inaysan u kala saarnayn khilaafka siyaasadeed ee kala dhaxeeya Madaxweyne Xasan iyo awoodda sharci ee dowladda dhexe.

Fariinta Labaad: Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed, si sahal ah waraaqo wey u soo saari karaan marka ay kasbanayaan dareenka Axmed Madoobe iyo Saciid Deni, laakiin, wey ka aamusayaan marka Dowladda Federaalka laga gardaran yahay.

Waa muhiim inay muujiyaan dareen qarannimo, ayna Dowladda Federaalka garab istaagaan marka la afduubanayo hanti ay Dowladda Federaalka si sharci ah ku fasaxday.

Soomaaliya oo halis ugu jirta in mar kale lagu soo rogo cuna-qabateynta hubka

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Daba-yaqaadii 2023, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay wuxuu si rasmi ah u qaaday cuna-qabateentii hubka ee saarneyd Soomaaliya tan iyo 1992-kii, taas oo dowladda federaalka u suurta-gelisay inay si toos ah u soo dhoofsan karto hub iyo qalab milatari, si ay ugu adeegato dagaalka ka dhanka ah kooxaha argagixisada.

Hase yeeshee, tan iyo markii cuna-qabataynta la qaaday, waxaa soo kordhay walaac xooggan oo la xiriira sida hubkaas ku soo galaya dalka uu mararka qaar ugu gacan galo dad aan matalin dowladda, taasoo khatar ku ah ammaanka gudaha.

Tusaale ahaan, toddobaadkii hore ciidamada badda ee Puntland ayaa gacanta ku dhigay markab lagu magacaabo SEA WORLD oo kusoo xirtay xeebta Bareeda ee gobolka Bari.

Markabkan oo ka yimid dalka Turkiga ayaa siday gaadiid dagaal, hub culus iyo agab milatari. Sida la sheegay, hubkaasi wuxuu ku socday magaalada Muqdisho, gaar ahaan xerada TÜRKSOM oo ay maamusho dowladda Turkiga.

Maamulka Puntland wuxuu sheegay inuu baarayo hubka saaran markabka, halka dowladda Federaalka Soomaaliya ay si cad uga hadashay arrintaas, waxayna markabka ku tilmaantay “mid la afduubay”, iyada oo ku baaqday in si deg-deg ah loo fasaxo.

Falanqeeyayaal badan waxay dhacdadan u arkaan tusaale kale oo muujinaya kala-jajabka ka jira xiriirka dowladda dhexe iyo maamul-goboleedyada marka ay timaado la wareegidda iyo xakameynta amniga qaranka.

Sidoo kale waxaa xusid mudan iyadna, dhacdo kale oo walaac dhalisay oo bartamihii sanadkii hore ka dhacday magaalada Caabudwaaq ee bartamaha Soomaaliya, halkaas oo dadka deegaanka ay qabteen laba gaari oo siday hub culus. Lama caddeyn markaas cidda iska leh hubkaasi, mana cadda halka loo waday.

Muuqaallo markaas lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujiyay hubkii oo gacanta u galay dad rayid ah, taas oo sii kordhisay walaaca laga qabo hub aan la xakameyn oo gudaha dalka ku faafaya.

Maxaa ka dhalan kara dhacdooyinka is-biirsaday ee halista ku ah ammaanka hubka?

Inkastoo nidaamka caalamiga ah ee xakameynta hubka uu aqoonsan yahay dowladda federaalka, haddana maamul-goboleedyada iyo maleeshiyaad deegaanka ah ayaa weli haysta awood ay ku hor istaagi karaan hirgelinta siyaasadda amni ee dowladda dhexe.

Meelaha lagu qabtay hubkaasi intooda badan ma jiraan ciidamo dowladda dhexe ka tirsan oo ka taliya, taasoo sii adkeyneysa isku dubbaridka dowladda iyo maamul-goboleedyada.

Sida ay tilmaamayaan falanqeeyayaasha, nidaamka federaalka ee Soomaaliya wuxuu xaddiday awoodda dowladda dhexe, taasoo ka hortageysa in tallaabooyin amni oo qaran ah la qaado.

Hubka si aan sharci ahayn ku soo gala dalka, kuna dhaca gacanta dad aan dawli ahayn, wuxuu noqon karaa sabab dib u fura wada-hadalada ku saabsan in mar kale la saaro cuna-qabatayn hubka ah oo Soomaaliya lagu soo rogo.

SACIID DENI iyo CIRRO oo bilaabay qorshaha Ceerigaabo – Maxaa dhacay maanta?

Garoowe (Caasimada Online) – Maamulka Puntland ayaa ku dhawaaqay in uu diyaar u yahay in magaalada Ceerigaabo lagu wada noolaado si nabad ah, taasoo qayb ka ah dadaallada lagu xasilinayo gobolka Sanaag.

Puntland waxay si toos ah u taageertay gogol nabadeed uu dhawaan fidiyay madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro, iyadoo maanta oday dhaqameed u dirtay gogoshaasi.

Go’aankan ayaa muujinaya isbeddel ku yimid mowqifka Puntland, iyadoo horey khilaaf uga jiray lahaanshaha magaalada Ceerigaabo oo ay labaduba sheeganayaan.

Guddoomiyaha gobolka Sanaag ee Puntland, Saciid Axmed Jaamac Badmaax ayaa si cad u sheegay in ay doonayaan Ceerigaabo ay wada leeyihiin dadka deegaanka, isla markaana qof walba xor u yahay fikirkiisa iyo deganaanshihiisa. Wuxuu sheegay in haddii nabad lagu heli karo taas, ay diyaar u yihiin.

“Waxaan rabnaa Ceerigaabo lawada leeyahay oo cid walba xor u tahay deegaankeeda iyo aragtideeda,” ayuu yiri guddoomiye Badmaax. “Haddii taas aan nabad ku helno, waan ku gaaraynaa, haddii kalena Alle ayaa iskeen baday,” ayuu sii raaciyay.

Si ay uga qeyb qaataan gogosha nabadda, Puntland waxay u dirtay waxgarad reer Puntland ah magaalada Ceerigaabo. Badmaax wuxuu sheegay in xubnahaas ay matalayaan rabitaanka maamulka iyo shacabka gobolka.

Ugu dambeyntii, Guddoomiye Badmaax ayaa rajo wanaagsan ka muujiyay wadahadallada socda, isagoo yiri: “Waxaan u maleynayaa wixii ay noo soo qaadaan in aysan noqonayn wax aan ku dulmanahay.” Hadalkan ayaa muujinaya in Puntland ay diyaar u tahay wada-hadal dhab ah oo ku saleysan is-qaddarin iyo nabad.

Tallaabadan ayaa imaneysa xilli uu dhawaan magaalada Hargeysa tegay la-taliye sare oo u dhow Madaxweynaha Puntland, Saciid Cabdullaahi Deni. Ujeedka safarkaas oo ahaa mid diblomaasiyadeed ayaa qaatay maalmo, iyadoo La-taliyaha Deni iyo Cabdiraxmaan Cirro wada-hadallo qarsoodi ah ku yeesheen Madaxtooyadda Somaliland.

Sida ay hore u baahisay Caasimada Online, wada-hadallada ayaa diiradda lagu saaray horumarinta heshiis nabadeed oo ku saabsan magaalada muranka badan ee Ceerigaabo iyo xoojinta iskaashiga ay wadaagaan oo ka dhan ah maamulka SSC-Khatumo.

Socdaalkaas ayaa yimid kadib markii Somaliland shaacisay inay diyaar u tahay martigelinta wada-hadallo nabadeed oo looga golleeyahay xallinta khilaafka muddada dheer soo jiitamayay. Qayb muhiim ah oo ka mid ah wada-hadallada ayaa ah mowqifka ay Puntland iyo Somaliland labaduba ka qabaan dadaalka SSC-Khatumo ee ku aaddan aqoonsiga dowlad goboleed federaal ah.

Puntland ahaan, beesha Dhulbahante ee hoggaamineysa SSC ayaa loo arkayay inay qayb ka ahayd qaab dhismeedka maamulkeeda tan iyo markii la aas-aasay 1998-kii.

Somaliland, dhanka kale, waxay sheegataa gobollada Sool, Sanaag iyo Cayn iyadoo ku salaynaysa xuduudihii gumeysiga, ka hor madax-bannaanida Soomaaliya ee 1960-kii.

Sirtii uu kashifay Afwerki oo muujineysa halista Itoobiya iyo Imaaraadka ee Soomaaliya

Asmara (Caasimada Online) – Tallaabo dhif iyo naadir ah oo daah-furnaan leh, ayuu Madaxweynaha Eritrea Isaias Afwerki wuxuu daaha kaga rogay waxa laga yaabo inay tahay dhaqdhaqaaqii juqraafi-siyaasadeed ee ugu xasilooni-darrada badnaa ee Geeska Afrika uu arko muddo tobanaan sano ah: qorshe la sheegay in Itoobiya—oo taageero ka helayso Imaaraadka Carabta—ay ku doonayso inay ganacsigeeda usoo weeciso Eritrea iyo Somaliland, iyadoo meesha ka saaraysa Jabuuti, isla markaana caqabad ku ah madax-bannaanida Soomaaliya.

Waraysi layaab leh oo uu bixiyey, ayuu Afwerki ku eedeeyay Imaaraadka Carabta inay horseed ka yihiin dedaallada ay Itoobiya ku doonayso inay kaga baaqsato Jabuuti, kuna maamusho marinka ganacsiga ee Badda Cas, iyagoo ka faa’iidaysanaya aqoonsi la’aanta caalamiga ah ee Somaliland oo ay u arkaan fursad istiraatiiji ah.

Wuxuu kashifay inuu diiday hindise ay Itoobiya usoo bandhigtay oo ahaa in dhammaan ganacsigeeda baddu usoo maro dekedda Casab ee Eritrea—tallaabadaas oo uu sheegay inay dharbaaxo weyn ku noqon lahayd dhaqaalaha Jabuuti, oo si weyn ugu tiirsan xamuulka Itoobiya.

Qorshahan, sida uu sheegay Afwerki, ma ahayn oo kaliya mid halis ah, balse waxaa hagayey wax uu ugu yeeray “khiyaali” uu ka shaqeeyey Madaxweynaha Imaaraadka, Maxamed Bin Zayed, kaasoo uu ku andacooday inuu hiigsanayo inuu samaysto “silsilad dekado ah” oo ku baahsan gobolka.

Hadalladiisu waxay bixinayaan aragti muhiim ah oo ku saabsan istiraatiijiyadda halista badan ee Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed—mid gobolka ku ridday mid ka mid ah dhibaatooyinkii ugu cuslaa ee soo mara sannadihii u dambeeyey. Heshiis sir ah oo bad lagu helayo oo loogu talagalay in lagu fududeeyo dhibaatooyinka dhaqaale ee Itoobiya ayaa taa beddelkeeda huriyey dareenka waddaniyadeed oo ka kacay Soomaaliya, isu keenay isbahaysi awoodo gobol ah oo ka horjeeda Addis Ababa, wuxuuna Geeska Afrika oo markii horeba jilicsanaa ku sii riixay iska-hor-imaad.

Heshiis qarsoodi ah iyo dab shiday

Xiisaddu waxay qaraxday 1-dii Jannaayo, 2024, markii ay Itoobiya la saxiixatay Heshiis Isfaham (MoU) Somaliland, oo ah gobolka iskiis madax-bannaanida ugu dhawaaqay ee waqooyiga Soomaaliya. Heshiisku wuxuu ahaa mid qarax weyn dhaliyey: Itoobiya waxay kiraysanaysaa 20 kiiloomitir oo xeebta Badda Cas ah si ay uga dhisto saldhig ciidan badeed iyo deked ganacsi. Beddelkeeda, Addis Ababa waxay Somaliland u ballanqaadday saami ay ku yeelato shirkadda diyaaradaha ee Ethiopian Airlines—waxaana kasii muran badnaa, inay si dadban u sheegtay inay noqon karto dalkii ugu horreeyey ee si rasmi ah u aqoonsada madax-bannaanida Somaliland.

Heshiiskan Isfahamku wuxuu ahaa wax ka badan dokumenti sharci ah—wuxuu gobolka oo dhan ka abuuray gilgilasho juqraafi-siyaasadeed.

Wuxuu astaan u noqday wax ay indha-indheeyayaashu ugu magac dareen “Caqiidada Abiy”: hab siyaasad dibadeed oo ku suntan qarsoodi, shakhsiyeyn, iyo dhaqdhaqaaqyo halis sare leh. Isagoo wajahaya kacdoonno gudaha ah, dhaqaale sii liicaya, iyo go’doon diblomaasiyadeed oo sii kordhaya, ayuu Abiy helitaanka baddu u sifeeyey “arrin jiritaan” u ah 120-ka milyan ee qof ee Itoobiya.

Wuxuu cuskaday sheegashooyin taariikhi ah oo ku saabsan dekedo qadiimi ah oo Itoobiya lahayd si uu marmarsiiyo uga dhigto—laakiin deriskiisa, hadalladani waxay u ekaayeen kuwo soo min-guuriyey xeeladihii xilligii gumaysiga ee ballaarsiga.

Soomaaliya waxay uga jawaabtay si degdeg ah oo aan leexleexad lahayn. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu ku cambaareeyey Heshiiska Isfahamka inuu yahay ku xadgudub toos ah oo lagu sameeyey madax-bannaanida Soomaaliya, isagoo ku dhawaaqay inuu yahay “waxba kama jiraan,” wuxuuna si degdeg ah u meelmariyey sharci degdeg ah oo dembi ka dhigaya heshiiskaas.

Muqdisho waxay eryiday safiirkii Itoobiya, midkeediina way u yeeratay, waxayna bilowday olole diblomaasiyadeed oo xooggan oo ay taageero uga heshay Midowga Afrika, Jaamacadda Carabta, Midowga Yurub, Maraykanka, iyo Shiinaha. Itoobiya waxay isku aragtay iyadoo si aan caadi ahayn ugu go’doonsan masraxa caalamka.

Isbahaysi cusub oo samaysmay

Saamaynta arrintani intaas kuma ekaan. Heshiiska Isfahamku wuxuu kiciyey dareen waddaniyadeed oo Soomaaliyeed, kaasoo uu Madaxweyne Maxamuud uga faa’iidaystay inuu ku mideeyo qaran kala qaybsanaa oo hal qaddiyadood isugu yimid. Isbeddel juqraafi-siyaasadeed oo weyn, ayay Soomaaliya isbahaysi la samaysatay laba ka mid ah dalalkii taariikh ahaan ay Itoobiya is-hayeen: Masar, oo muddo dheer khilaaf kala dhexeeyey Addis Ababa oo ku saabsan Biyo-xireenka Weyn ee Horumarka Itoobiya (GERD), iyo Eritrea, oo ahayd xulafadii hore ee Abiy ee hadda u noqotay xifaaltan.

Maanta, Soomaaliya waxay kaalmo milatari ka heshaa Qaahira iyo taageero diblomaasiyadeed oo ay ka hesho Asmara—iyagoo samaynaya wax ay falanqeeyayaasha gobolku ugu yeerayaan “isbahaysi xakamayn ah” oo si toos ah uga gol leh in lagu cabburiyo damaca Itoobiya.

Jabuuti sidoo kale waxay isku aragtay inay dhexda uga jirto xiisadda. Dalkan yar wuxuu maamulaa in ka badan 95% badeecadaha Itoobiya kasoo dega, wuxuuna ka helaa qiyaastii $2 bilyan oo dollar sannadkii adeegyada dekeddiisa. Haddii Itoobiya ay fulin lahayd qorshihii ahaa inay ka guurto Jabuuti oo ay doorbido Dekedda Casab ee Eritrea—sida uu kashifay Afwerki— waxay taasi burburin lahayd dhaqaalaha Jabuuti. Diidmada Eritrea ee hindisahaas, markaa, ma ahayn oo kaliya dharbaaxo diblomaasiyadeed; waxay ahayd faragelin muhiim ahayd oo laga yaabo inay ka hortagtay qalalaase dhaqaale oo gobolka ka dhaca.

Dhanka kale, doorka Imaaraadka Carabta ayaa arrinta ku kordhinaya lakab kale oo isku-cakirnaan ah. Shirkaddeeda weyn ee saadka ee DP World ayaa horey u maamulaysay Dekedda Berbera ee Somaliland, wuxuuna ballaarinayaa saamayntiisa milatari iyo tan ganacsi ee agagaarka Badda Cas. Digniinta Afwerki—ee ah in Imaaraadku uu doonayo inuu maamulo silsilad dekado ah oo ka bilaabma Berbera ilaa Casab iyo koonfurta Yemen—waxay muujinaysaa dib-u-habayn awoodeed oo baaxad weyn oo gobolka ka socota, taasoo noqon karta mid si weyn u horseedda xasilooni-darro.

Waxaana dhexda kaga jira jawigan isbeddelaya Abiy Axmed oo quus taagan oo go’doonsan, oo noqday saaxiib u heellan fulinta qorshahaas.

Xabbad-joojin jilicsan, balse aan xal ahayn

Cawaaqibka ugu walaaca badan ee ka dhashay tallaabadii halista ahayd ee Itoobiya ee dekadda ayaa ah soo rogaal-celinta Al-Shabaab. Kooxda xagjirka ah ayaa ka faa’iidaysatay kacdoonka waddaniyadeed ee Soomaaliya, iyagoo isaga dhigaya difaacayaal dhulka Soomaaliyeed. Xiisaddani waxay ka caawisay kooxda inay soo jiitaan xubno cusub, helaan ilo dhaqaale oo cusub, ayna dib ula wareegaan dhul ay horay uga baxeen hawlgalladii la-dagaallanka argagixisada ee Soomaaliya iyo kuwa caalamiga ah.

Waxay sidoo kale halis gelisay inay wiiqdo dedaallada amniga gobolka. Markii ay xiisaddu meesha ugu sarraysay maraysay, waxay Soomaaliya ka fikirtay inay dalkeeda ka saarto kumanaan askari oo Itoobiyaan ah oo qayb ka ah hawlgalka Midowga Afrika.

Bilooyin xiisaddu ay sii kordhaysay ka dib, waxaa aakhirkii soo baxday fursad diblomaasiyadeed. Bishii Diseembar 2024, Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan wuxuu dhex-dhexaadiyey Baaqa Ankara, oo ahaa heshiis xiisad-dajin ah oo dhex maray Itoobiya iyo Soomaaliya. Maaddaama uu yahay saaxiib muhiim ah oo Soomaaliya la leh, isla markaana uu yahay tartan sii kordhaya oo Imaaraadka la geliya, Turkigu wuxuu ku jiray meel u gaar ah oo uu ku dhexdhexaadin karo khilaafka.

Laakiin inkastoo heshiiska lagu ammaanay inuu yahay horumar weyn, wuxuu ka tagay su’aalo badan oo aan laga jawaabin. Wuxuu dib u adkeeyey midnimada dhuleed ee Soomaaliya—laakiin ma uusan xusin Heshiiskii Isfahamka ee Itoobiya iyo Somaliland. Madmadowgaas wuxuu u oggolaaday dhammaan dhinacyada inay guul sheegtaan: Muqdisho waxay ku adkaysanaysaa in heshiisku dhintay, Somaliland waxay sheegaysaa inuu weli shaqeynayo, Itoobiyana way ka aamustay—iyadoo waqti ku iibsanaysa.

Xaqiiqadu waxay tahay in Heshiiska Isfahamka aan la burin. Weli wuxuu ku jiraa xaalad aan la hubin—waana bam juqraafi-siyaasadeed oo hurda.

In kasta oo Baaqa Ankara uu ka hortagay iska-hor-imaad degdeg ah, haddana ma uusan xallin midna kamid ah xiisadihii salka ku hayey. Raadinta dekedda ee Itoobiya way sii socotaa. Difaaca Soomaaliya ee xuduudaheedu wuxuu weli yahay mid adag. Jabuuti weli way nugushahay. Damaca Imaaraadka ee gobolkuna weli waa mid aan la xakamayn.

Geeska Afrika, hadda, wuu deggan yahay—laakiin wuxuu saaran yahay xaalad khatar ah oo heegan sare ah.Haddii wada-hadalladu istaagaan ama cadaadiska guduhu uu sii kordho, Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed waxaa laga yaabaa inuu mar kale adeegsado qalabka ugu halista badan ee uu haysto: heshiis deked oo lagu muransan yahay, ballanqaad geesinimo leh, iyo tallaabo dib u hurin karta xiisadda weyn ee xigta ee gobolka.

Puntland oo xalaaleysatay markabka hubka kadib hadalki kasoo baxay DF Soomaaliya

0

Garoowe (Caasimada Online) – Maamul-goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland oo si deg-deg ah uga fal-celiyay bayaanka kasoo baxay Dowladda Soomaaliya ee looga hadlay arrinta markabka hubka “ayaa xalaaleystay hubka u gacan galay” Jimcihii lasoo dhaafay.

Wasiiru dowlaha Madaxtooyada Puntland, Cabdifitaax Cabdinuur oo erayo kooban uga fal-celiyay tallaabada dowladda ayaa tilmaamay in haatan uu xalaal u noqday hubka ay hayaan ee uu xambaarsan yahay markabka Sea World oo hadda ku sugan dekedda Boosaaso.

“Hadduu Xalaal Noqoday!!!” ayuu yiri wasiiru dowlaha Madaxtooyada Puntland oo ka falceliyay go’aanka maanta kasoo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya oo saaka warsaaxafadeed cusub kasoo saartay markabka hubka ee u gacan galay Dowlad-goboleedka Puntland ayaa iyaduna sheegtay in hubkaas loo waday xerada tababarka TurkSom, uuna kusoo socday dekadda wayn ee magaalada Muqdisho.

Sidoo kale dowladda ayaa sheegtay in markabka uu siday shixnad ganacsi oo ay leeyihiin ganacsato Soomaaliyeed, isla markaana uu ku socday nidaam sharci ah oo waafaqsan xeerarka caalamiga ah.

Waxaa kale oo qoraalka looga dalbaday Puntland inay si deg-deg ah usii dayso markabka iyo qalabka uu sido, iyada oo sidoo kale looga digay dhaq-dhaqaaqa ciidan ee ay haatan ka waddo xeebaha bari ee Puntland.

“DFS Waxay dalbaneysaa in si deg-deg ah oo shuruud la’aan ah loo sii daayo markabka, maadaama uu sido shixnad sharci ah oo loogu talagalay ujeeddooyin difaac, oo lagama maarmaan u ah sugidda amniga iyo xasilloonida dalka, oo ay ku jirto Puntland” ayaa lagu yiri bayaan goor sii horreysay oo maanta ah kasoo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Arrintan ayaa sii hurineyso xiisadda dhex-taalla Muqdisho iyo Garoowe oo horay ugu kala tegay arrimaha siyaasadda, kadib markii ay isku fahmi waayeen hannaanka loo wajahayo doorashooyinka soo socda dalka iyo wax ka beddel lagu sameeyay dastuurka KMG ah.

Somalia demands Puntland release seized arms ship

Mogadishu, Somalia – Somalia’s federal government on Wednesday sharply condemned the seizure of a Comoros-flagged vessel by security forces from the semi-autonomous Puntland state, calling for the ship and its military cargo—destined for a Turkish-run training base in Mogadishu—to be released without delay.

Describing the interception as “piracy” and a blatant violation of national sovereignty, Mogadishu’s response has intensified an already tense standoff, exposing the country’s deep internal rifts and the influence of competing foreign interests.

The vessel, the MV Sea World, was reportedly en route to the Somali capital carrying military equipment for the TÜRKSOM military training center when it was intercepted last Friday by the Puntland Maritime Police Force (PMPF) and redirected to the port city of Bosaso.

In a strongly worded statement, the Federal Government of Somalia (FGS) insisted the shipment was entirely legal and part of a broader defense agreement with Turkey.

“The Federal Republic of Somalia condemns the kidnapping and violation of the SEA WORLD vessel,” the government said. “The shipment was proceeding legally and in full compliance with national and international laws.”

The government further accused Puntland of undermining national security and overstepping its constitutional limits. According to the FGS, federal law grants the central government exclusive authority over defense and maritime matters.

“The seizure of this vessel by groups belonging to the Puntland State is a direct violation of the Provisional Constitution and harms the sovereignty, unity, and independence of the nation,” the statement added, warning that Somalia would take “legal and security measures” to safeguard its waters.

Citing international law, particularly the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), the government described the seizure as a criminal act.

“Any act of abducting a commercial vessel or one lawfully authorized by a state falls under the definition of piracy,” it said. “This is a criminal offense punishable under Somali and international law.”

“As the custodian of the Constitution of the Federal Republic of Somalia, the federal government will never accept any action that threatens national sovereignty or maritime security.”

Competing claims

Puntland authorities, however, have pushed back with a markedly different narrative. They say the MV Sea World entered their territorial waters unlawfully and dropped anchor near the coastal town of Bareeda, an area long associated with ISIS-linked militant activity.

“This ship lacked any legal permission for its presence in Puntland waters, which contravenes international agreements on protecting maritime sovereignty,” Puntland’s Ministry of Information previously stated.

Officials described the vessel’s presence as a “significant security threat” and said a full investigation was underway to determine the ship’s ownership, purpose, and cargo.

“Puntland will hold accountable anyone involved in the violation of maritime law and the security risk posed by this ship,” the ministry warned.

The incident reflects longstanding tensions between Somalia’s central government and its federal member states. Puntland, located in the northeast, operates with considerable autonomy and has frequently clashed with Mogadishu over control of resources and security policy.

According to local sources, some light weapons—such as rifles and pistols—were reportedly looted by armed civilians in the Caluula district, where the ship initially came ashore before being towed to Bosaso. Sources told Caasimada Online the vessel may have experienced mechanical failure and drifted toward Puntland’s coast.

Turkey vs. UAE

This maritime dispute is further complicated by broader geopolitical rivalries—particularly between Turkey and the United Arab Emirates (UAE), both of whom have forged powerful but competing alliances within Somalia.

Turkey is a key strategic ally of the federal government and runs Camp TÜRKSOM, a major military base and academy that trains Somali National Army forces. In February 2024, Somalia and Turkey signed a comprehensive defense and economic cooperation agreement, granting Ankara a leading role in safeguarding Somalia’s coastline.

The UAE, on the other hand, has been a long-time supporter of Puntland. It has provided significant funding and training for the PMPF, the same force that detained the MV Sea World. Although originally formed to combat piracy, the PMPF has evolved into a de facto regional military arm of the Puntland administration.

Both sides have invoked international maritime law to justify their actions. Mogadishu cited the UN Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), arguing that forcibly seizing a vessel authorized by a sovereign state qualifies as piracy.

Puntland countered that it acted within its rights to protect its coastal waters, particularly against unauthorized foreign vessels carrying arms. Local reports support the claim that the ship suffered technical issues and may have unintentionally drifted into Puntland’s territory.

The federal government has rejected this explanation outright, reiterating its demand for the “immediate and unconditional release of the ship” and calling on Puntland to halt all “illegal operations” off its shores.

As the MV Sea World remains docked under Puntland’s control and an official investigation into its contents continues, the standoff threatens to destabilize Somalia’s already fragile political landscape further—and could drag its international allies deeper into a widening domestic power struggle.

DF oo shaacisay cidda leh hubka markabka, digniin culusna u dirtay Puntland

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya oo mar kale warsaaxafadeed kasoo saartay markabka hubka siday ee Sea World oo Jimcihii u gacan galay Puntland ayaa faah-faahin ka bixisay markabka iyo shixnadda uu siday oo u badneyd hub iyo qalab ciidan.

Warsaxaafadeedka kasoo baxay dowladda ayaa lagu sheegay in hubka uu siday markabka loo waday xerada tababarka TurkSom, uuna kusoo socday dekadda wayn ee Muqdisho.

Sidoo kale dowladda ayaa sheegtay in markabka uu siday shixnad ganacsi oo ay leeyihiin ganacsato Soomaaliyeed, isla markaana uu ku socday nidaam sharci ah oo waafaqsan xeerarka caalamiga ah.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay cambaareyneysaa afduubka iyo xad gudubka lagu sameeyey markabka SEA WORLD. Markabku wuxuu ku sii jeeday Dekedda Muqdisho, isaga oo siday qalab ciidan, loona waday Xarunta Tababarka Ciidamada ee TÜRKSOM” ayaa lagu yiri bayaanka.

Waxaa kale oo qoraalkan looga dalbaday Puntland inay si deg-deg ah usii dayso markabka iyo qalabka uu sido, iyada oo sidoo kale looga digay dhaq-dhaqaaqa ciidan ee ay haatan ka waddo xeebaha bari ee Puntland.

Hoos ka akhriso war-saxaafadeedka dowladda:

Dowladda Federaalka Soomaaliya waxa ay cambaareyneysaa afduubka iyo xad gudubka lagula kacay markabka lagu magacaabo SEA WORLD ee wata calanka Jasiiradda Comoros

Muqdisho, 23 July 2025: Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay cambaareyneysaa afduubka iyo xad gudubka lagu sameeyey markabka SEA WORLD. Markabku wuxuu ku sii jeeday Dekedda Muqdisho, isaga oo siday qalab ciidan, loona waday Xarunta Tababarka Ciidamada ee TÜRKSOM.

Si waafaqsan heshiisyada iskaashiga difaac ee u dhexeeya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda Turkiga, Shixnaddu waxay ku socotay sifo sharci ah oo si buuxda u waafaqsan shuruucda Dalka iyo kuwa caalamiga ah.

Marka laga soo tago qalabka ciidan, markabku waxuu sidoo kale siday badeecooyin ganacsi oo ay leeyihiin ganacsatada Soomaaliyeed.

Qodobka 54aad ee Dastuurka Kumeel gaarka ah, wuxuu Dowladda Federaalka Soomaaliya si gaar ah ugu xilsaarayaa difaaca amniga qaranka bad iyo barriba. Afduubka markabkan oo ay fuliyeen kooxo ka tirsan Dowlad-Goboleedka Puntland, wuxuu si toos ah ugu xad-gudbayaa Dastuurka KMG ah, wuxuuna dhaawacayaa gobonnimada, midnimada iyo madax-bannaanida qaranka.

Sida ku cad Xeerarka Caalamiga ah, gaar ahaan Heshiiska Qaramada Midoobay ee Sharciga Badaha (UNCLOS) ee 1982, Falkasta oo lagu afduubto markab ganacsi ama mid si sharci ah oggolaansho uga haysta Dowlad, waxay hoos imaanayaan qeexitaanka burcad-badeednimo, waana dembi ciqaabeed, si waafaqsan Xeerka Ciqaabta Soomaaliyeed.
Dowladda Federaalka Soomaaliya:

1. Waxay dalbaneysaa in si deg-deg ah oo shuruud la’aan ah loo sii daayo markabka, maadaama uu sido shixnad sharci ah oo loogu talagalay ujeeddooyin difaac, oo lagama maarmaan u ah sugidda amniga iyo xasilloonida dalka, oo ay ku jirto Puntland.
2. Waxay uga digeysaa Puntland sii socoshada dhammaan hawlgallada sharci-darrada ah ee ka socda xeebaha ku aaddan maamulkeeda, isla markaana ugu baaqaysaa in ay kala shaqeeyso Dowladda Federaalka, xaqiijinta marin ammaan ah oo fududeeya Isku socodka maraakiibta ku shaqeysa oggolaanshaha dowladda Soomaaliya.
3. Waxay caddeyneysaa in ay ka go’antahay ka hortaga falalka burcad badeednimo iyo maxkamadaynta shaqsiyaadka iyo kooxaha ku lugta leh burcad-badeednimada, iyadoo la raacayo xeerarka ciqaabta qaranka iyo kuwa caalamiga ah.

Dowladda Federaalka, oo ah ilaaliyaha Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, marnaba ma aqbali doonto tallaabo kasta oo halis gelinaysa madax-bannaanida qaranka iyo amniga badda.

Sii heysashada sharci darrada ah ee markabka SEA WORLD, waxay horseedeysaa in Dowladda Federaalka ah ay tallaabo amni oo sharciga waafaqsan ka qaado goobaha iyo furdooyinka xuddunta u noqda falal burcad-badeednimo oo liddi ku ah xeerarka qaranka iyo kuwa caalamiga ah. Tilaabooyinkaas oo ay ku hubinayso amniga maraakiibta sida sharciga ah ku maraya badda Soomaaliya.

Ugu dambeyn, Dowladda Federaalka Soomaaliya, waxay ugu baaqeysaa dhammaan dowlad-goboleedyada xubnaha ka ah federaalka, oo ay ku jirto Puntland, in ay ixtiraamaan waajibaadka dastuuriga ah ee Dowladda Federaalka ee ku saabsan arrimaha difaaca iyo maareynta bad-maaxidda, faragelin kasta oo aan sharci ahayn waxay halis gelinaysaa amniga qaranka iyo midka gobolka.

-DHAMMAAD-

Axmed Madoobe oo qaaday tallaabo uga sii dareysa dagaalka Beledxaawo

0

Beledxaawo (Caasimada Online) – Madaxweynaha maamul-goboleedka Jubaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa maanta qaaday tallaabo uga sii dareysa xiisadda dagaal ee ka taagan gobolka Gedo, wuxuuna ciidamo dheeraad ah geeyay degmada Beledxaawo.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in saaka in ciidamo gurmad ah oo ka yimid deegaannada kale ee Jubaland ay gudaha u galeen magaalada, isla markaana ay ku biireen ciidamadii horay u joogay halkaas ee shalay dagaalka la galay kuwa dowladda Soomaaliya.

Xaaladda ayaa haatan ah mid deggan, waxaana lasoo warinayaa in ciidamada Jubaland ay joogaan gudaha Beledxaawo, halka kuwa dowladda ay ku sugan yihiin xerada ciidamada UK ee oo ku taalla bannaanka magaalada, halkaas oo ay iyaguna ka wadaan abaabul culus.

Dhinaca kale dadka deegaanka ayaa walaac ka muujinayo xiisadda ka taagan halkaasi, waxaana qaarkood ay bilaabeen inay isaga barakacaan guryahooda, si ay uga fogaadaan waxyeelo kasoo gaartay dagaalka u dhexeeya dowladda Soomaaliya iyo Jubaland.

Dagalka ayaa yimid kaddib markii shalay labo diyaarad oo Helicopter ay ka dageen xerada ciidamada UK, waxaana halkaasi ay geeyeen Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) oo dhowaan uun loo magacaabay taliyaha NISA ee Jubaland, kaas oo ka howlgali doono Gedo.

Inta la xaqiijiyay waxaa dagaalkii shalay ku dhintay ugu yaraan illaa 10 qof, waxaana ku dhaawacay tiro intaas ka badana, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo xalkas ah.

Dadka dhintay ayaa u badan ciidamada dhinacyadii dagaalamay, sidoo kale waxaa jira dad shacab ah oo wax yeelo ay ka soo gaartay dagaalka, iyadoo ciidamada taabacsan Jubbaland ay ku guuleysteen inay la wareegaan magaalada.

Dowladda dhexe iyo Jubaland ayaa mar kale ku hardamaya gobolka Gedo, maadaama ay soo dhowaatay doorashadii, waxaana qorshaha Villa Soomaaliya ee gobolkan horkacayo Cabdirashiid Janan oo maalin kahor loo magacaaba taliyaha NISA ee maamulka Jubaland.

Si kastaba, Xiisadda gobolka Gedo ayaa marar badan soo noq-noqotay, waxaana si aad ah xiisadda loo dareemaa marka la gaaro xilliyada doorashooyinka oo dhinacyadu ay si gaar ah ugu hardamaan kuraasta taalla gobolkaasi, si ay u helaan codka xildhibaannada Gedo.

Booliska oo qaaday tallaabo si weyn loo bogaadiyay kadib markii uu soo qabtay ninkii…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed oo tallaabo aad loo bogaadiyay qaaday ayaa xalay soo xiray nin ku eedeysan inuu si xun u jirdilay xaaskiisa oo dhowaan uun qurbaha uga timid, wuxuuna kula kacay tacaddi si weyn looga dhiidhiyay.

Taliska Booliska Gobolka Banaadir oo baahiyay sawirka eedeysanaha oo lagu magacaabo Maxamed Cabdullahi Cali ayaa sheegay in lasoo xiray, isla markaana la horgeyn doono cadaalada.

Booliska ayaa ninkan ku eedeeyay inuu gaystay fal xadgudub ah oo uu kula kacay xaaskiisa, kadib markii uu garaacay si xun, waxaana soo gaaray dhaawac aad u daran

“Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed gaar ahaan, Saldhigga Boliiska Dagmada Deyniile ayaa soo xiray eedeysane Maxamed Cabdullahi Cali oo si xun ujirdilay xaaskiisa, Khadro Cabdullahi Maxamud. Waxaa la horgeydoonaa Maxkammada awooda u leh” ayaa lagu yiri qoraal kooban oo kasoo baxay Booliska.

Sawiradda gabadha oo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinayo in si xun uu ugu tacadiyay eedeysanaha, wuxuuna waxyeelo ka gaarsiiyay wejiga iyo qaybaha kale ee jirka.

Falcelin xooggan ayaa sidoo kale ka dhalatay falkan iyo talaabada deg-degga ah ee ay qaadeen ciidamada Booliska Soomaaliyeed, maadaama ay soo xireen eedeysanaha.

Dad badan oo ka hadlay arrintan ayaa soo dhoweeyay tallaabada Booliska, waxayna ugu baaqeen in ninkan la horgeeyay Maxkamad, si looga qaado tallaabo sharciga waafaqsan.

Bashiir Cabdi Cumar: “Ninkan sharciga waxa uu ka helo hala marsiiyo Booliska gobolka Banaadir waa ku mahadsanyihin soO qabashada eedeysanaha”.

Shariifo Deggan: “Shaqo wacan walasheen cadaalad ha hesho kan waa dad cun wayn”

Xasan Cili: “Jirdil maahan ee waa jarjarid googooyn daldaloolin dumin qof nool oo la qalqashay”.

Maxamed Saciid Ibraahim: “Dumarka ma mudna in lagu xadgudbo waxay mudanyihin in la dhowro”.

Xasan Ismaaciin Haadi: “Shaqo wacan Booliiska Soomaaliyee , cidna yaanan looga tagin tacaddi uu dumar, carruur, waayeel iyo dadka baahiyaha gaarka ah qaba u geystay”.

 

MASAR iyo SOOMAALIDA – Socdaalka silaca iyo bahdilka

Soomaali badan ayaa sannad kasta u safra dalka Masar iyagoo rajo ka qaba inay helaan adeeg caafimaad, waxbarasho ama fursado ganacsi. Qayb ka mid ah Soomaalida ayaa sidoo kale u taga dalkaas majabaxsi ama dalxiis. Hase yeeshee, safarradan, halkii ay noqon lahaayeen kuwo sahlan oo qofku xor u yahay socdaalkiisa, waxay isu beddelaan waayo-aragnimo niyad-jab leh, oo ay la socdaan caqabado sharci, hab-maamuus iyo daryeel la’aan bini’aadamnimo.

Warbixintan waxa ay u dul istaagaysaa tallaabo-tallaabo caqabadaha horyaalla muwaadiniinta Soomaaliyeed ee Masar u socdaala, iyadoo si gaar ah diiradda u saaraysa duruufaha ay maraan laga bilaabo codsiga fiisaha ilaa imaatinka garoonka Qaahira.

Caqabada koowaad: Fiisaha

Helitaanka fiisaha dalka Masar waxa uu noqday mid si gaar ah ugu adag dadka wata baasaboorka Soomaaliyeed. Ka dib marka aad buuxisid shuruudaha dal-ku-galka Masar, qofka waxaa lagu khasbaa inuu tigidh diyaaradeed goosto – iyadoo aanay jirin dammaanad ah in qofka fiisaha la siinayo. Shardigan wuxuu qofka gelinayaa halis dhaqaale, maadaama tigidhkaasi aan dib loo dhigi karin haddii fiisaha u daaho ama loo diido.

Dhibaatada dal-ku-galka waxaa qayb ka ah waqtiga uu qaato oo mararka qaar gaara bil dhan, taasoo muwaadinka Soomaaliyeed ka daahisa qorshayaal muhiim ah. Si kastaba ha ahaatee, waxaa ka sii daran in muwaadiniinta Soomaaliyeed ee wata baasaboorka dalka Soomaaliya ay maraan baaritaan amni oo ay sameeyaan hay’adaha ammaanka ee Masar.

Caqabadda labaad: Hal bil isku dabar

Inkasta oo fiisaha laga sugo muddo dhan bil, haddana marka ugu dambaysa ee aad hesho waxaa lagu siinayaa hal bil keliya inaad joogto gudaha dalka Masar. Qofka safarka u galaya caafimaad ama waxbarasho ma awoodo inuu howl muhiim ah ku qabsado muddo 30 maalmood ah. Dadka u baahan waqti dheeraad ah oo ay danahooda dalkaas kaga soo qabsadaan waxay ku khasban yihiin inay mar kale maraan caqabado hor leh si ay fiisaha ugu darsadaan.

Garoonka Qaahira: Xabsiga Soomaalida

Haddii aadan weliga xabsi gelin balse aad safar ku tahay Masar, Soomaalina aad tahay, waxaad diiwaankaaga ku darsanaysaa in lagugu la dhaqmay sida maxbuus. Tani waa xaqiiqada dhabta ah ee sugaysa muwaadinka Soomaaliyeed ee booqda garoonka Qaahira.

Dad badan oo Soomaaliyeed ayaa la kulma xaalado adag marka ay ka soo dagaan garoonka diyaaradaha ee Qaahira. Waxaa dhacda in la xannibo saacado badan, laga bilaabo habeenkii ilaa waaberiga. Tusaale ahaan, waxaa dhacda in muwaadiniinta Soomaaliyeed lagu hayo garoonka laga bilaabo 1:00 habeenimo ilaa 7:00 subaxnimo, iyadoo aan la siinin cunto, biyo ama adeeg caafimaad — maadaama diyaaradaha Masar iyo Soomaaliya intooda badani ay habeennimo safraan.

Waxaa ugu daran inaad arki karto waayeel xanuunsan, haween iyo carruur u socdaalayey si ay daawayn u helaan, balse waqti dheer ku sugan gudaha garoonka. Arrintan waxay si toos ah u dhaawacaysaa karaamada muwaadiniinta Soomaaliyeed, kuna tusaysaa hab-dhaqan ka fog maamuuska caalamiga ah ee loo hayo dadka safarka ah.

Itoobiya vs. Soomaaliya: Kala sarayn xanuun badan

Muwaadinka Itoobiyaanka ee Qaahira ka dega, waxaa markiiba loo fidiyaa adeeg toos ah, waxaana loo fududeeyaa safarkiisa, iyadoo hay’adaha socdaalka ee dalkaasi siiyaan muddada uu codsado inuu dalka joogo. Taas beddelkeeda, qofka Soomaaliga ah wuxuu dhibbane u yahay haybtiisa Soomaalinimo. Soomaaliga sita baasaboorka Itoobiya ayaana ka xuquuq badan kan wata baasaboorka Soomaaliyeed. Tani waa kala sarayn xanuun badan oo ay tahay in madaxda Soomaaliyeed wax ka qabtaan.

Xiriirka Soomaaliya iyo Masar: Iskaashi warqad ku eg

In kasta oo la sheegayo in xiriirka labada dal uu kobcayo, arrimaha ay la kulmaan muwaadiniinta Soomaaliyeed ee Masar u socdaala ma muujinayaan wax horumar ah oo la taaban karo. Ma jirto saameyn togan oo xiriirkaasi ku yeeshay fududeynta socdaalka, kor u qaadista karaamada dadka, ama xitaa helidda taageero diblomaasiyadeed oo degdeg ah.

Waxaa muuqata in isdhexgalka labada dal uu ku egyahay ka hadalka xaaladda gobolka iyo danaha Masar ka leedahay dalka iyo dadka Soomaaliyeed. Mas’uuliyiinta Soomaaliyeed ee ku safra baasaboorka xasaanadda leh ee gaduudka ah waxay moogan yihiin dhibta Soomaalida ku haysta garoonka Qaahira — oo ay mararka qaar si fudud uga gudbaan goobaha sugitaanka.

Dowladda Soomaaliya waxaa waajib ku ah inay si dhab ah u difaacdo muwaadiniinteeda meel kasta oo ay joogaan, halka dowladda Masarna laga doonayo inay ula macaamisho dadka Soomaaliyeed si la mid ah sida ay ula dhaqanto muwaadiniinta dalalka kale ee dariska ah.

Waxaa la joogaa waqtigii laga tallaabsan lahaa siyaasadda kala sooca ee u dhexeysa dublumaasiyiinta iyo danyarta, loona gudbi lahaa iskaashi dhab ah oo diiradda saara dadka Soomaaliyeed iyo karaamadooda.

DF Soomaaliya oo ka qayb-gashay shir looga hadlayay go’doominta Marinka Gaza

0

Qaahira (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya ayaa magaalada Qaahira ee dalka Masar uga qayb-gashay shir deg-deg ah oo looga hadlaayay go’doonka Gaza, kaas oo uga sii daray xaaladda bini’aadanimo ay wajahayaan shacabka reer Falastiin.

Shirkan ayaa waxaa Soomaaliya ku mtelay Danjiraha Soomaaliya ee dalka Masar, ahna wakiilka joogtada ah ee Soomaaliya u fadhiya Jaamacadda Carabta, Mudane Cali Cabdi Awaare, waxaana shira guddoomisay dowladda Urdun.

Inta badan waxaa shirkan muhiimka ah oo lagu qabtay xarunta dhexe ee Jaamacadda Carabta ee magaalada Qaahira diiradda saaray arrimaha bini’aadanimo ee aadka u daran ee ka taagan marinka Gaza, gaar ahaan go’doonka iyo gaajada ka jirta halkaasi.

Sidoo kale waxaa kulanka lagu soo qaaday ka hortegga weerarrada joogtada ah ee ay weli Israel ku hayso shacabka Falastiin, kuwaa soo lagu beegsanayo goobaha cunto qaybinta iyo dadka masaakiinta ah ee u baahan gargaarka deg-degga ah.

Waxaa kale oo kulanka deg-degga ah ee Ururka Jaamacadda Carabta ee heerka wakiillada joogtada ah lagu falanqeeyay qorshaha Israel ee ku aadan dhismaha waxa ay ugu yeereen ‘magaallo bini’aadanimo’ oo laga hirgelinayo dhinaca koonfurta Gaza, taas oo ay dalalka xubnaha ka ah golaha ku sifeeyeen inay tahay xabsi weyn oo cunsuriyad ku dhisan.

Dhanka kale, Soomaaliya ayaa madashan ku xaqiijisay mowqifkeeda ku aaddan garab istaagga shacabka reer Falastiin iyo taageerada buuxda ee xuquuqdooda sharciyaysan, sida uu kulanka ka dhex sheegay Danjire Cali Cabdi Awaare,

Danjiraha ayaa sidoo kale si weyn u cambaareeyay falalka gar-darrada ah ee ka dhanka ah bani’aadannimada ee ay weli Israel ku hayso shacabka reer Falastiin.

Xaaladda bini’aadanimo ee magaaada Gaza ayaa gaartay meeshii ugu xumeyd, waxaana xaaladda uga sii daray weeraradii ugu dambeeyay oo lagu beegsaday goobaha cunto qaybinta & meelaha ay ku badan yihiin dadka rayidka ee u baahan gargaarka degdegga ah.

Trump oo ‘khiyaano qaran’ ku eedeeyey Obama, sheegay in uu tallaabo ka qaadayo

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Maraykanka, Donald Trump, ayaa Talaadadii ku eedeeyay Madaxweynihii hore ee Barack Obama “khiyaano qaran”, isagoo aan wax caddayn ah soo bandhigin, kuna tilmaamay inuu hoggaaminayay dadaal si been abuur ah isaga loogu xiriiriyey Ruushka si loo wiiqo ololihiisii madaxtinimo ee 2016-kii.

Afhayeen u hadlay Obama ayaa eedeymaha Trump ku tilmaamay kuwo aan sal iyo raad lahayn, isagoo yiri “eedeymahan la-yaabka leh waa kuwo nacasnimo ah, waana isku day liita oo lagu doonayo in dareenka lagu jeediyo.”

In kasta oo Trump uu marar badan magaca Obama si toos ah u weeraray, haddana madaxweynaha Jamhuuriga ah, tan iyo markii uu xafiiska ku soo noqday bishii Janaayo, waligiis sidan oo kale uguma fogaan inuu si toos ah farta ugu fiiqo madaxweynihii ka horreeyay ee Dimoqraadiga ahaa, isagoo u jeedinaya eedeymo dambiyeed.

Isagoo ka hadlayay Xafiiska Oval-ka, Trump wuxuu ka faa’iideystay hadal ay sheegtay madaxa sirdoonkiisa, Tulsi Gabbard, Jimcihii, kaasoo ay ugu hanjabtay inay saraakiishii maamulkii Obama u gudbin doonto Wasaaradda Caddaaladda si loogu maxkamadeeyo qiimeyn sirdoon oo ku saabsanayd faragelinta Ruushka ee doorashadii 2016-kii.

Waxay sirta ka qaadday dokumiintiyo waxayna sheegtay in macluumaadka ay soo bandhigtay ay muujinayaan “shirqool khiyaano qaran ah” oo ay 2016-kii maleegeen saraakiil sare oo ka tirsan maamulkii Obama si loo wiiqo Trump, eedeymahaas oo Dimoqraadiyiintu ku tilmaameen kuwo been abuur ah oo dano siyaasadeed laga leeyahay.

“Waa iska caddahay, isagaa dambiile ah. Tani waxay ahayd khiyaano qaran,” ayuu yiri Trump Talaadadii, in kasta oo uusan wax caddayn ah u soo bandhigin eedeymihiisa. “Waxay isku dayeen inay xadaan doorashada, waxay isku dayeen inay mugdi geliyaan doorashada. Waxay sameeyeen waxyaabo aan cidina waligeed malayn, xitaa waddamada kale.”

Qiimeyn ay sameeyeen hay’adaha sirdoonka Maraykanka oo la daabacay Janaayo 2017 ayaa lagu soo gaba-gabeeyay in Ruushku, isagoo adeegsanaya warar been abuur ah oo baraha bulshada ah, jabsasho, iyo akoonno been abuur ah oo otomaatik u shaqeeya (bot farms), uu doonayay inuu waxyeelleeyo ololaha musharaxii Dimoqraadiga ee Hillary Clinton uuna xoojiyo kan Trump. Qiimeynta ayaa lagu ogaaday in saameynta dhabta ah ay u badneyd mid xaddidan mana aysan muujin wax caddayn ah oo sheegaya in dadaallada Moscow ay dhab ahaan beddeleen natiijada cod-bixinta.

Warbixin ay sanadkii 2020-kii si wadajir ah u soo saareen guddiga sirdoonka Senate-ka oo ay labada xisbi isku raaceen ayaa lagu ogaaday in Ruushku uu adeegsaday hawlwadeenkii siyaasadeed ee Jamhuuriga, Paul Manafort, website-ka WikiLeaks iyo kuwo kale si uu isugu dayo inuu saameyn ku yeesho doorashadii 2016 si uu u caawiyo ololaha Trump.

“Wax ka mid ah dokumiintigii toddobaadkii hore (ay soo saartay Gabbard) ma wiiqayo gabagabadii la wada aqbalay ee ahayd in Ruushku uu ka shaqeeyay inuu saameyn ku yeesho doorashadii madaxtinimo ee 2016 laakiin uusan si guul leh wax uga beddelin natiijadii codbixinta,” ayuu yiri afhayeenka Obama, Patrick Rodenbush, oo qoraal soo saaray.

Trump oo cadaadis la kulmaya

Trump, oo taariikh u leh faafinta aragtiyaha shirqoolka ee beenta ah, ayaa marar badan qiimeynta sirdoonka ku tilmaamay “buunbuunin been ah.” Maalmihii la soo dhaafay, Trump wuxuu bartiisa Truth Social ku baahiyay muuqaal been abuur ah oo muujinaya Obama oo katiinadaysan oo lagu xirayo Xafiiska Oval-ka.

Trump wuxuu doonayay inuu dareenka u weeciyo arrimo kale ka dib markii uu cadaadis kala kulmay taageerayaashiisa muxaafidka ah si uu u soo saaro macluumaad dheeri ah oo ku saabsan Jeffrey Epstein, kaasoo is-dilay 2019-kii isagoo sugayay maxkamadeyn ku saabsan eedeymo ka ganacsiga dadka ee dhanka galmada ah.

Dadka taageera aragtiyaha shirqoolka ee ku saabsan Epstein ayaa ku boorriyay Trump, oo xiriir la lahaa maalqabeenkaas fadeexadoobay intii u dhaxeysay 1990-meeyadii iyo horraantii 2000-meeyadii, inuu soo saaro faylasha baaritaanka ee la xiriira kiiskaas.

Trump, oo isagoo ku sugan Xafiiska Oval-ka wax laga weydiiyay Epstein, ayaa si degdeg ah weerarka ugu weeciyay Obama iyo Clinton. “Ugaarsiga inaad ka hadashaan waa inay si toos ah u qabteen Madaxweyne Obama,” ayuu yiri Trump.

Trump wuxuu soo jeediyay in tallaabo laga qaadi doono Obama iyo saraakiishiisii hore, isagoo baaritaankii Ruushka ku tilmaamay fal khiyaano qaran ah, madaxweynihii horena ku eedeeyay inuu “isku dayayay inuu hoggaamiyo afgambi.”

“Waa waqtigii la bilaabi lahaa, wixii ay igu sameeyeen ka dib, haddii ay sax tahay iyo haddii ay khalad tahayba, waa waqtigii dadka la dabo-geli lahaa. Obama si toos ah ayaa loo qabtay,” ayuu yiri.

Xildhibaanka Dimoqraadiga Jim Himes ayaa bartiisa X (Twitter) kaga jawaabay: “Tani waa been. Haddii uu wareersan yahayna, Madaxweynuhu waa inuu weydiiyaa Rubio, oo ka caawiyay hoggaaminta baaritaankii labada xisbi ee Senate-ka kaasoo si aqlabiyad ah loogu soo gabagabeeyay inaysan jirin wax caddayn ah oo muujinaya siyaasadeyn lagu sameeyay hab-dhaqanka hay’adaha sirdoonka ee ku saabsanaa doorashadii 2016.”

Weerarrada madaxweynayaashii ka horreeyay

Obama wuxuu muddo dheer bartilmaameed u ah Trump. Sanadkii 2011 wuxuu ku eedeeyay Madaxweyne Obama oo xilligaas xilka hayay inuusan ku dhalan dalka Maraykanka, taasoo keentay in Obama uu soo saaro nuqul ka mid ah shahaadadiisa dhalashada.

Bilihii la soo dhaafay, Trump marar dhif ah ayuu iska celiyay weerarrada afka ah ee uu ku qaaday labadii madaxweyne ee Dimoqraadiga ahaa ee ka horreeyay, taasoo ah qaab aan hore loo arag waayadan casriga ah.

Wuxuu bilaabay baaritaan ka dib markii uu Madaxweynihii hore Joe Biden iyo shaqaalihiisa, isagoon wax caddayn ah hayn, ku eedeeyay “shirqool” ay ku doonayeen inay adeegsadaan aaladda autopen, oo ah qalab si otomaatik ah u sawira saxiixa qofka, si ay ugu saxiixaan dokumiintiyo xasaasi ah iyagoo ku matalaya madaxweynaha. Biden wuu diiday sheegashadaas isagoo ku tilmaamay mid been ah oo “wax lagu qoslo ah.”

Eedeynta Gabbard ee ah in Obama uu maleegay shirqool lagu wiiqayo doorashadii Trump ee 2016-kii isagoo abuuraya sirdoon ku saabsan faragelinta Ruushka, waxaa ka hor imanaya dib-u-eegis ay CIA-du samaysay oo uu amray agaasime John Ratcliffe oo la daabacay Luulyo 2, warbixin ay labada xisbi soo saareen sanadkii 2018, iyo dokumiintiyo sirta laga qaaday oo ay Gabbard qudheedu soo saartay toddobaadkii hore.

Dokumiintiyadu waxay muujinayaan in Gabbard ay isku khadday laba natiijo oo sirdoon oo kala duwan markii ay ku andacoonaysay in Obama iyo la-taliyeyaashiisa amniga qaranku ay beddeleen qiimeyn ahayd in Ruushku uusan malaha isku dayeyn inuu saameyn ku yeesho doorashada isagoo adeegsanaya hababka internetka.

Mid ka mid ah natiijooyinka waxay ahayd in Ruushku uusan isku dayin inuu jabsado kaabayaasha doorashada Maraykanka si uu u beddelo tirinta codadka, tan labaadna waxay ahayd in Moscow ay u badneyd inay adeegsanaysay hababka internetka si ay saameyn ugu yeelato jawiga siyaasadeed ee Maraykanka iyadoo adeegsanaysa hawlgallo macluumaad iyo borobogaando ah, oo ay ku jirto xatooyo iyo faafin xog laga helay server-rada Xisbiga Dimoqraadiga.

Qiimeyntii sirdoonka Maraykanka ee Janaayo 2017 ee uu amray Obama waxay ku dhisneyd natiijadaas labaad: in Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin uu oggolaaday hawlgallo saameyn ku yeelasho ah si loogu leexiyo codadkii doorashadii 2016 dhanka Trump.

Dib-u-eegista uu amray Ratcliffe waxay heshay cillado ku jiray soo saarista qiimeyntaas. Laakiin kama aysan hor iman gabagabadeedii, waxayna taageertay “tayada iyo kalsoonida” warbixin sirteedu aad u sarreyso oo ay soo saartay CIA-du oo ay ku tiirsanaayeen qorayaasha qiimeyntu.

Xamza oo Soomaalida ugu baaqay in laga hortago qorshe ay wadaan xildhibaano UK ah

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u cambaaraysay xubno ka tirsan Baarlamaanka Britain oo taageeray dalabka madax-bannaanida Somaliland, iyadoo uga digtay in faragelinta shisheeye ee arrimaha gudaha dalka ay halis gelinayso madax-bannaanida qaranka ayna carqaladayn karto dadaallada dowlad-dhisidda ee socda.

War-saxaafadeed uu soo saaray Talaadadii, ayuu Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre ku tilmaamay taageerada xildhibaannada UK ee gobolka gooni-isu-taagga ah mid “aad looga walaaco,” wuxuuna ku boorriyay Soomaalida gudaha iyo dibadda inay diidaan dadaal kasta oo lagu kala qaybinayo dalka. Wuxuu hadalkiisa u dhigay qayb ka mid ah baaq ballaaran oo midnimo loogu yeerayo, xilli ay jiraan caqabado caalami ah iyo kuwo gudaha ah.

“Waa wax lala yaabo oo aan la aqbali karin in bulshada Soomaaliyeed aysan si xoog leh u diidin dadaalladan,” ayuu yiri Barre. “Waa inaan u midownaa—gudaha iyo dibadda Soomaaliyaba—difaaca midnimada dhulkeenna.”

Xamza wuxuu si toos ah ula hadlay aamusnaanta qurba-joogta Soomaaliyeed ee arrintan ku saabsan, isagoo weydiiyay, “Xageed jirtaan marka xildhibaannadu maalin walba istaagaan si ay u sheegaan in Soomaaliya la kala qaybiyo? Maxaad ka qabanaysaan?”

Hadalka ra’iisul wasaaraha ayaa daba socda warar sheegaya in dhowr xildhibaan oo ka tirsan baarlamaanka UK ay si fagaare ah u muujiyeen taageerada ay u hayaan ololaha Somaliland ee aqoonsi caalami ah. Wuxuu sidoo kale ka tarjumayaa walaaca sii kordhaya ee Muqdisho ka qabto doorka ay jilayaasha shisheeye ku leeyihiin dhiirigelinta ajandayaasha gooni-goosadka ah.

“Waxaa jira dhinacyo daaha gadaashiisa ka shaqeynaya si ay dadkeenna u kala qaybiyaan,” ayuu yiri Xamza. “Waa inaan diidnaa fikirrada halista ku ah midnimadeenna iyo jiritaanka dowladnimadeenna.”

Wuxuu ku dhiirigeliyay qurba-joogta inay adeegsadaan codkooda siyaasadeed iyo awooddooda doorasho si ay ula xisaabtamaan xildhibaannada British-ka ah ee taageersan madax-bannaanida Somaliland. “Waxaad ku nooshihiin bulshooyin sharci iyo dimoqraadiyad ka jirto, oo codkiinna iyo gacantiinnuba ay muhiim yihiin,” ayuu yiri. “Waxaan rabnaa inaad awooddaas u isticmaashaan difaaca dalkiinna hooyo iyo midnimadiisa.”

Xamza wuxuu intaa ku daray in mucaaradnimadiisa ku aaddan gooni-isu-taagga Somaliland ay salka ku hayso walaaltinimo, ee aysan ahayn colaad. “Waan jecelnahay walaalaheenna reer Somaliland. Jaceylkaas dartiis ayaan uga soo horjeednaa kala tagga,” ayuu yiri. “Kama xishooneyno mana ka gambanno inaan sheegno in kuwa ku baaqaya kala qaybsanaantu ay khaldan yihiin.”

Ra’iisul wasaaraha ayaa carrabka ku adkeeyay in xitaa hal bayaan oo midaysan oo ka soo baxa jaaliyadaha qurba-joogta—kaasoo si fagaare ah u diidaya baaqa lagu kala qaybinayo Soomaaliya—uu xildhibaannada ka hor istaagi karo inay sii wadaan arrintan. “Haddii aad hal mar soo baxdaan oo aad tiraahdaan ‘ma aqbalayno tan,’ xildhibaankaas mar kale ma soo hadal qaadi doono,” ayuu yiri.

Somaliland, oo ah jamhuuriyad iskeed ugu dhawaaqday madax-bannaani kuna taalla gobolka waqooyi-galbeed ee Soomaaliya, ayaa madax-bannaani sheegatay sannadkii 1991-kii kaddib burburkii dowladdii dhexe, balse ma aysan helin aqoonsi uga yimid hal dal oo xubin ka ah Qaramada Midoobay. Dowladda federaalka Soomaaliya waxay weli u aragtaa gobolkaas inuu yahay qayb ka mid ah dhulkeeda.

Dhowr xildhibaan oo UK u dhashay ayaa Baarlamaanka ka gudbiyay mooshinno lagu taageerayo aqoonsiga Somaliland. Gavin Williamson, wasiirkii hore ee gaashaandhigga UK, ayaa hormuud ka ahaa dadaallo doodaha arrintan loogu soo bandhigayo Aqalka Hoose (House of Commons). Fadhiyada baarlamaanka, Williamson wuxuu ku sababeeyay aqoonsiga rasmiga ah xasiloonida la taaban karo ee Somaliland, maamulkeeda dimoqraadiga ah, iyo horumarka dhanka amniga.

Aqalka Sare (House of Lords), Stuart Polak oo ah xubin ka tirsan xisbiga Conservative-ka ayaa isna doodaha siyaasadda arrimaha dibadda kusoo qaaday qaddiyadda Somaliland. “Adduunku wuu isbeddelay,” ayuu yiri Polak. “Tan iyo markii aan taageernay Soomaaliya midaysan 1961-kii, duruufuhu way is beddeleen. Waa xilligii aan dib u eegi lahayn mowqifkeenna.”

Cambaaraynta Xamza ee taageerada shisheeye ee gooni-goosadka waxaa barbar socday baaq ballaaran oo uu u diray qurba-joogta Soomaaliyeed, kaasoo ahaa inay door firfircoon ka qaataan ilaalinta midnimada Soomaaliya iyo geeddi-socodka dimuqraadiyadda.

“Qurba-joogteenna ma ahan daawadayaal oo keliya, waa daniilayaal mustaqbalka Soomaaliya,” ayuu yiri. “Waxaan ku boorrinaynaa inay si adag u garab istaagaan ciidammadeenna qalabka sida ee difaacaya dadkeenna, ayna ka qayb qaataan hirgelinta guulaysata ee doorashooyin ka tarjumaya rabitaanka shacabka Soomaaliyeed.”

Xamza wuxuu hoosta ka xarriiqay in awoodda dhaqaale, khibradda farsamo, iyo saamaynta caalamiga ah ee qurba-joogta ay lagama maarmaan u yihiin difaaca madax-bannaanida Soomaaliya iyo horumarinta himilooyinkeeda dimuqraadiyadeed. Soomaalida qurbaha ku nool ayaa lagu qiyaasaa inay dalka usoo diraan $1.3 bilyan oo doollar sannadkii, taasoo lagu masruufo malaayiin qoys ayna taageerto dhaqaalaha maxalliga ah.

“Waxaan uga baahannahay qurba-joogta ma aha oo kaliya inay maalgashadaan kaabayaasha, laakiin inay si firfircoon uga qayb qaataan wacyigelinta madaniga ah, kormeerka doorashooyinka, iyo dadaallada nabadeynta,” ayuu yiri Xamza.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya wuxuu ku boorriyay Soomaalida dhammaan qeybaha siyaasadda inay wax walba ka horumariyaan midnimada qaranka.

“Awoodda qaranimadeennu waxay ku jirtaa midnimadeenna,” ayuu yiri. “Tani waa mas’uuliyad qaran oo ka sarreysa siyaasadda, qabiilka, iyo juqraafiga.”

Xog: Ahlu-Sunna oo Axmed Madoobe gacan ka siiyey dagaalkii shalay ee Beledxaawo

Beledxaawo (Caasimada Online) – Xoogagga Ahlu Sunna ee Gobollada Koonfureed (Gobolka Gedo) ayaa gacan ka siiyay Ciidamada Jubbaland sidii ay shalay ula wareegi lahaayeen gacan ku haynta degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo kadib dagaalkii cuslaa ee halkaas ka dhacay.

Ciidamadan ayaa Ciidamada Dowladda Federaalka kala wareegay xarunta socdaalka (Immigration-ka), dhismaha xarunta maamulka degmada Beledxaawo iyo baro ciidan oo kale oo ay ciidamadaasi horey ugu sugnaayeen gudaha degmada. Dagaalka waxaa ku dhintay ugu yaraan 10 qof.

Xoogaggan ayaa ka amar qaata Maxamed Xuseen Isaaq (Al-Qaadi), oo Madaxweyne Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) uu 17-kii bishii December u magacaabay Guddoomiyaha Gobolka Gedo.

Al-Qaadi waxa uu hore uga tirsanaa saraakiishii Ahlu Sunna Waljamaaca ee hoggaamin jiray dagaalyahanadii Ahlu Sunna ee maleeshiyada Al-Shabaab kula dagaalami jiray qaybo ka mid ah gobolkaas. Magacaabistiisa waxay timid kadib markii Dowladda Federaalka si adag uga hortimid doorashadii 25-kii November ee magaalada Kismaayo, taasoo markii saddexaad xilka madaxtinimada Jubbaland loogu doortay Axmed Madoobe.

Axmed Madoobe waxa uu cashar ka bartay dhacdadii 2020, markaasoo maamulka Jubbaland laga saaray gobolka Gedo, kadib markii dowladda Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ay sharci-darro ku tilmaantay doorashadii August 2019 ee Axmed Madoobe dib loogu doortay. Tani waxay dhalisay in Dowladda Federaalka ciidamo u dirto gobolkaasi, isla markaana la burburiyo maamulka degmooyinka Gedo ee taageersanaa Jubbaland, iyadoo gobolkaas si toos ah hoos loogu keenay Villa Somalia.

Dowladda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa bishii July ee 2023 maamulka gobolka Gedo dib ugu celisay gacanta Jubbaland. Haddaba Villa Somalia ayaa hadda u muuqata mid markale isku dayaysa inay gobolkaasi hoos keento dowladda dhexe, iyadoo sheegaysa in doorashadii Kismaayo ee Axmed Madoobe lagu doortay aysan sharciyad haysan.

Axmed Madoobe ayaa u arkay in Al-Qaadi ku wanaagsan yahay abaabulka, isla markaana dib u soo noolayn karo xertii Ahlu Sunna ee sanado kahor la kala diray, isagoo rumeysan in ay gacan weyn ka gaysan karaan sidii aan Jubbaland looga fara maroojin maamulka gobolka Gedo.

Xogta aan helnay ayaa sheegeysa in Madaxtooyada Jubbaland ee Kismaayo ay bilihii u dambeeyay hubeysay qaar ka mid ah xerta Ahlu Sunna Waljamaaca ee ku sugan degmooyinka Doolow, Luuq, Beledxaawo iyo Ceelwaaq, waxaana la siiyay dareyska Ciidanka Daraawiishta Jubbaland.

Xoogaggan oo hadda u muuqda kuwo si beeleed loo abaabulay waxaa sidoo kale dib u soo celintooda gacan ka gaystay Madaxweyne ku-xigeenka koowaad ee Jubbaland, Maxamuud Sayid Aadan, oo ka mid ah siyaasiyiinta kasoo jeeda Gedo. Madaxweyne ku-xigeenku waxa uu horey u ogaa in ay dagaalka ku wanaagsan yihiin.

Xoogaggan ayaa la xusuustaa in sanadkii 2011 ay gacan weyn ka gaysteen howlgaladii Ciidamada Dowladda ku xoreeyeen degmooyinka Luuq, Beledxaawo iyo Garbahaarey, oo ah xarunta gobolka Gedo. Waxa kale oo ay ka qayb qaateen howlgal lagu furayay waddooyinka isku xira degmooyinka gobolka.

Saameynta Ahlu Sunna ee gobolka Gedo ayaa hoos u dhacday kadib markii la dhisay maamulka Jubbaland sanadkii 2013. Kaalintoodii gobolka ayaa gebi ahaanba meesha ka baxday kadib geeridii hoggaamiyihii Ahlu Sunna ee Gobollada Koonfureed, Sheekh Maxamed Maxamuud Yuusuf (Aw Libaax), oo bishii June 2017 ku geeriyooday dhaawac ka soo gaaray qarax ka dhacay saldhigga degmada Waaberi ee gobolka Banaadir.

Markii ugu dambeysay ee la arkay hawlgal ay ka qayb qaadanayaan xoogagga Ahlu Sunna ee gobolka Gedo wuxuu ahaa kii bishii July 2015, markaasoo Ciidamada Xoogga Dalka iyo AMISOM ay maleeshiyada Al-Shabaab ka saareen degmada Baardheere. Tan iyo xilligaas, xoogaggani laguma arkin jiidaha hore ee gobolka, sababo la xiriira Jubbaland oo ka shaqeysay in la kala diro, inkastoo kuwo yar lagu daray ciidamada rasmiga ah.

Saraakiisha Ciidanka Xoogga Dalka ee gobolka Gedo ayaa horey u sheegay in Jubbaland ay u muuqato mid ka faa’iideysaneysa arrin aan Dowladda Federaalka si buuxda u ogayn — taasoo ah dib-u-soo-celinta awooddii xerta Ahlu Sunna.

Guddoomiye Al-Qaadi oo la hadlay warbaahinta, kadib markii ay ciidamada ay qayb ka yihiin xertu qabsadeen degmada Beledxaawo, ayaa sheegay in ay dagaalka kusoo qabteen askar la khalday, balse ay si wanaagsan ula dhaqmi doonaan.

Wasaaradda Amniga Soomaaliya ayaa war ay soo saartay ku sheegtay in Dowladda Federaalka ay ka xun tahay, isla markaana si adag u cambaareyneyso “fal-dambiyeed” ay sheegtay in Axmed Madoobe ka gaystay Beledxaawo, isagoo adeegsanaya maleeshiyaad la khalday.

Wasaaraddu waxay digniin u dirtay maleeshiyaadkaasi, iyadoo sheegtay in qof kasta oo qayb ka ah dambiyada abaabulan lala tiigsan doono sharciga:

“Waxay dowladdu digniin adag u diraysaa maleeshiyaadka uu si khaldan u adeegsaday eedeysane Axmed Madoobe, waxaana la xusuusinayaa inay ogaadaan in qof kasta oo qayb ka noqda dambiyadaas abaabulan sharciga la marsiin doono,” ayaa lagu yiri warka Wasaaradda Amniga.

Wasaaraddu faahfaahin kama bixin cidda ay yihiin maleeshiyaadkaasi, balse waxa muuqata in ay ula jeeddo xerta hubeysan ee markan kasoo horjeeda Dowladda Federaalka.

Xertan oo kutub-raac ah ayaa markii ugu horreysay hubka qaaday sanadkii 2008, markaasoo Al-Shabaab ay bilowday burburinta xarumihii waxbarashada iyo siyaarada dariiqada Suufiyada ee Ahlu Sunna Waljamaaca ee gobollada dhexe. Xilligaas ayay Al-Shabaab ku jebiyeen dagaallo ka dhacay magaalooyin ay ka mid yihiin Guriceel iyo Dhuusamareeb.

Xoogaggani oo sidoo kale kasoo farcamay gobollada Hiiraan, Banaadir iyo Gedo ayaa door weyn ka qaatay howlgaladii Al-Shabaab looga saaray Beledweyne, Muqdisho iyo degmooyin kale oo gobolka Gedo ka tirsan sanadkii 2011.

 

Somalia’s Gedo crisis: Power, clan grievances, and war

Beled Hawo (Caasimada Online) – A deadly clash on Tuesday, July 22, between federal forces and Jubaland state troops in the contested border town of Balad Hawo has reignited one of Somalia’s most dangerous political rivalries. The fighting is the latest flare-up in a long-running standoff between Somalia’s central government in Mogadishu and the semi-autonomous Jubaland state.

Beneath the surface lies a more profound crisis over power-sharing, territorial control, and the unfinished federal constitution—an unresolved conflict that threatens to shatter the country’s fragile political progress and embolden the al-Shabaab insurgency.

The immediate flashpoint was the appointment of Abdirashid Janan—a deeply divisive figure—as head of the National Intelligence and Security Agency (NISA) in the region.

Janan, a former Jubaland security minister, has been accused of serious human rights abuses by both the UN and Amnesty International. The federal government once arrested him, escaped from detention, and later led armed clashes against federal troops before his dramatic surrender in 2021.

His return to public office, now under the federal flag, was widely interpreted as a calculated move by President Hassan Sheikh Mohamud to assert direct control over the Gedo region and weaken Jubaland’s grip.

For Jubaland President Ahmed Madobe, the move was an unmistakable challenge—an attempt to undermine his authority in a region that has long been politically contentious. The town of Balad Hawo, located near the Kenyan border, has frequently served as the frontline in the broader struggle between federal ambitions and regional resistance.

Both sides issued contradictory narratives about Tuesday’s events. Jubaland officials accused the federal government of waging an “unjust war” on the town’s residents, claiming that their forces were acting in self-defense and had retaken control. Conversely, the federal Ministry of Internal Security blamed Madobe’s loyalists for a “blatant attack” on government barracks and public institutions, resulting in civilian and military casualties.

Who owns Gedo?

The battle for Balad Hawo reflects a much broader power struggle: Who truly governs Gedo?

Gedo has long been more than a geographic prize. Its location—at the tri-border intersection of Somalia, Kenya, and Ethiopia—gives it immense strategic value. But its political importance peaks during election cycles. The region holds a critical bloc of parliamentary seats, making it a decisive player in Somalia’s clan-based electoral system. Control over Gedo is not just about local dominance—it shapes who holds power in Mogadishu.

Former President Mohamed Abdullahi “Farmaajo” understood this well. His administration spent years attempting to sideline Madobe by installing loyalist officials in Gedo, which triggered a political and security standoff that nearly derailed the 2020–2021 national elections.

Now, under President Hassan Sheikh Mohamud, the federal government appears to be pursuing a similar path—using more institutional levers, but with the same end goal: to break Jubaland’s hold on the region.

However, the costs of this strategy are growing.

Clan grievances

What complicates the power struggle further is the deep resentment many Gedo clans hold toward Ahmed Madobe, despite his leadership of Jubaland.

Madobe’s base of support lies in Kismayo and the Lower Jubba region, where his allied clans dominate. In contrast, the Marehan clan, which is predominant in Gedo, has long viewed his administration with suspicion, accusing it of marginalization and neglect. Many in Gedo see Madobe as a distant ruler imposed from Kismayo—not a legitimate representative of their local interests.

This discontent intensified in 2024 when Jubaland’s parliament—widely seen as loyal to Madobe—extended his term for a third time. The move was declared illegal by the federal government and rejected by many in Gedo, where local elites saw it as another example of top-down rule.

Paradoxically, this has allowed Mogadishu’s efforts to gain some traction in Gedo, despite growing distrust of federal overreach. While Janan’s appointment sparked controversy, some residents welcomed the federal challenge to Madobe’s authority—not out of loyalty to the central government, but as a rejection of regional domination.

The divide between Gedo and Kismayo underscores a critical reality: Somalia’s federalism is fractured not only vertically—between Mogadishu and the states—but horizontally, within the member states.

A militarized constitution  

At the heart of this political turmoil is Somalia’s unfinished 2012 provisional constitution. It fails to clearly define the roles and powers of the federal government versus the Federal Member States (FMS), creating a legal vacuum that both sides exploit. With no agreed-upon framework for resolving disputes over territory or elections, Somalia’s politics increasingly default to armed confrontation.

Elite federal units such as the Gorgor and Haram’ad brigades, trained and equipped by international partners, were intended for national defense and counterterrorism. But in practice, they’ve been deployed in political hotspots like Gedo, where their actions are seen as part of Mogadishu’s campaign to control regional territory.

Jubaland has responded with its own Darawish forces, whose loyalty to Madobe runs deep—especially in Lower Jubba and Kismayo.

This parallel security buildup has created a zero-sum environment: each side’s preparations are viewed as existential threats by the other, making clashes like the one in Balad Hawo almost inevitable.

Meanwhile, al-Shabaab remains the biggest winner. The more time and energy federal and regional leaders spend fighting each other, the less capacity they have to combat the insurgency. Al-Shabaab exploits these governance vacuums, recruits from disillusioned communities, and reasserts itself in areas where state forces are absent—or preoccupied with internal rivalries.

Somalia cannot afford to keep handing the militants these opportunities.

A path forward

The Balad Hawo clash is not just another security incident—it is a warning. Without a clear constitutional settlement, genuine political dialogue, and trust-building between the center and the states, Somalia risks further deepening its fragmentation.

Finalizing the constitution must become a national priority. It should establish clear boundaries of authority, guarantee power-sharing mechanisms, and provide legal channels for dispute resolution. Somali leaders must also acknowledge and address the internal divisions within member states, like those between Gedo and Kismayo.

Military victories in towns like Balad Hawo will not determine Somalia’s future. It will be shaped by whether the country’s political class chooses to settle its disputes at the negotiating table—or continue to risk the nation’s unity on the battlefield.

Somali PM slams UK MPs backing Somaliland secession

Mogadishu, Somalia – Somalia’s federal government has issued a sharp rebuke to several British parliamentarians who have voiced support for Somaliland’s independence ambitions, warning that such “foreign interference” threatens national sovereignty and undermines the country’s efforts to build its state.

In a strongly-worded statement on Tuesday, Prime Minister Hamza Abdi Barre described the advocacy by UK lawmakers as “deeply concerning,” urging Somalis to stand united against what he described as attempts to “divide the country.” His comments come amid rising geopolitical tensions in the Horn of Africa, particularly after a controversial port deal between Somaliland and Ethiopia.

“It is astonishing and unacceptable that the Somali people are not vehemently rejecting these efforts,” said Prime Minister Barre. “We must unite—both inside and outside Somalia—to defend the unity of our territory.”

He specifically called on the Somali diaspora, especially those living in the UK, to use their political clout to push back against lawmakers supporting Somaliland’s push for secession.

“Where are you when parliamentarians stand up every day to say Somalia should be divided? What are you doing about it?” he asked. “You live in societies governed by law and democracy, where your voice and your hand are significant. We want you to use that power to defend your motherland and its unity.”

Advocacy sparks ire

The Prime Minister’s remarks follow persistent efforts by several British MPs to champion Somaliland’s quest for international recognition. Somaliland, a former British protectorate, declared independence from Somalia in 1991 after the fall of the Siad Barre regime. Although it has operated with its own government, currency, and security forces for more than 30 years, no country has formally recognized its independence.

Among the most vocal advocates in the UK Parliament is Sir Gavin Williamson, a former Defence Secretary, who has repeatedly called for recognition of Somaliland, highlighting its relative stability, democratic practices, and strategic value. In the House of Lords, Conservative peer Lord Stuart Polak has echoed that stance, saying, “The world has changed… It is time to review our position.”

Still, the UK government’s official position remains unchanged: it does not recognize Somaliland and continues to support Somalia’s territorial integrity. The UK maintains that any resolution must be negotiated between Hargeisa and Mogadishu—an approach clearly stated on the UK Parliament’s official website.

The latest diplomatic tensions are further inflamed by a controversial Memorandum of Understanding signed in January between Ethiopia and Somaliland. The agreement grants landlocked Ethiopia a 50-year lease on a 20-kilometer stretch of Somaliland’s coastline to build a naval base. In return, Ethiopia would reportedly consider recognizing Somaliland as an independent state.

The deal sent shockwaves through the region. Mogadishu labeled it an act of “aggression” and a clear violation of Somali sovereignty. The fallout has drawn in other regional actors and threatens to destabilize the already fragile Horn of Africa further. Prime Minister Barre’s government sees foreign political endorsements as only worsening the situation.

“There are forces working behind the scenes to divide our people,” Barre warned. “We must reject the dangerous ideas that threaten our unity and our existence as a state.”

An appeal to brotherhood

Yet, despite the firm tone, Prime Minister Barre presented his stance against secession as a message of solidarity.

“We love our brothers and sisters in Somaliland. It is because of that love that we oppose separation,” he said. “We are not shy or hesitant to say that those calling for division are wrong.”

He also stressed the pivotal role of Somalia’s far-reaching diaspora. Annual remittances from Somalis abroad are estimated at over $1.3 billion—more than international aid—providing a critical lifeline to the country’s economy, according to Oxfam.

The Prime Minister encouraged the diaspora to go beyond financial contributions and take an active political role in shaping the nation’s future.

“Our diaspora is not just spectators; they are stakeholders in Somalia’s future,” he said. Barre urged them to support the national armed forces and to participate in building a democratic process that reflects the will of the Somali people.

“Our national strength lies in our unity,” he concluded. “This is a national responsibility that transcends politics, clan, and geography.”

Egypt and the Somalis: A Journey of humiliation

CAIRO, Egypt – Each year, thousands of Somalis travel to Egypt in search of better healthcare, education, or business opportunities. For others, it is a destination for leisure and tourism. However, for many, these trips devolve into a demoralizing experience — one marked not by opportunity, but by legal hurdles, bureaucratic indifference, and a troubling lack of humanitarian consideration.

This report follows, step by step, the emotional and practical ordeal Somali citizens face when traveling to Egypt — from the frustrating visa process to the disheartening reception that often awaits them at Cairo International Airport.

The visa gauntlet

Obtaining an Egyptian visa has become a tough challenge for holders of a Somali passport. Applicants are required to purchase a non-refundable flight ticket before their visa is even guaranteed, placing them in immediate financial peril should the visa be delayed or denied — a gamble few can afford to lose.

The process is often fraught with delays, sometimes lasting an entire month, which can derail urgent plans for medical care or academic enrollment. On top of this, Somali applicants face additional security screenings by Egyptian authorities, casting suspicion on travelers whose only intent is healing, learning, or building a better future.

One-month countdown

After enduring long waits, those lucky enough to secure a visa are granted only a 30-day stay. For patients seeking long-term treatment or students trying to settle into new academic routines, this time limit is painfully short. Travelers in need of more time must brave another exhausting round of bureaucracy to seek an extension — with no guarantees.

Cairo airport: An unofficial detention

For many Somali travelers, the first experience in Egypt isn’t a welcoming handshake — it’s a long, silent wait in airport detention.

Upon arrival in Cairo, Somalis are frequently held for hours, often from midnight until sunrise — the time when most flights from Somalia land. Detainees include the sick and elderly, women and children — people who have traveled far in search of care or comfort. Instead, they’re held from 1:00 AM to 7:00 AM without food, water, or medical attention.

The treatment is not only inhumane, but also humiliating. It strips people of their dignity at the very first point of contact. It falls far short of international standards for the treatment of travelers.

A painful disparity: Ethiopia vs. Somalia

The contrast with travelers from neighboring Ethiopia is glaring. Ethiopian citizens arriving in Cairo are often processed quickly and granted visas that meet their specific needs. Somalis, by comparison, face delays, suspicion, and restriction — all seemingly due to their nationality.

Even more painful is the irony that a Somali citizen carrying an Ethiopian passport is treated better than one holding a Somali one. This quiet hierarchy — where identity determines dignity — is a reality Somali leaders are being called upon to address.

A relationship on paper only

Despite official statements celebrating close ties between Somalia and Egypt, the lived experience of Somali travelers tells a different story. The diplomatic bond has yet to bring about fundamental changes in how ordinary Somalis are treated — whether at the border or beyond it.

Much of the bilateral engagement appears to be focused on political strategy, while the human cost — the pain and frustration of everyday people — remains largely ignored. Somali officials, often traveling on red diplomatic passports, glide past the lines and obstacles their fellow citizens are forced to endure. Many remain unaware — or untouched — by the daily indignities Somalis face at Cairo Airport.

The case for change

The Somali government has a fundamental responsibility to protect its citizens abroad — not only in words, but through action. Egypt, too, must uphold the dignity of Somali travelers and treat them with the fairness and respect shown to citizens of other nations.

It’s time to move beyond symbolic gestures and empty promises. The distinction between diplomat and ordinary traveler must end. What’s needed now is a genuine partnership — one centered on justice, dignity, and the shared humanity of the Somali people.