Beledxaawo (Caasimada Online) – Taliyaha Nabad-Sugidda ee Gobolka Gedo, Cabdirashiid Janan, ayaa qabtay shir jaraa’id oo uu si weyn ugu eedeeyey Axmed Madoobe, isagoo soo bandhigay waxa ay isku hayaan ninkaasi, xilli uu la hadlayey saraakiil ka soo goosatay Axmed Madoobe oo ku biirtay ciidanka dowladda.

Sarkaal lagu magacaabo Korneyl Maxamed Canjeex ayaa hoggaaminaya ciidanka ka soo goostay Jubbaland ee maanta lagu soo bandhigay xerada UK ee Beledxaawo, kuwaas oo ku biiray garabka dowladda ee uu hoggaamiyo Cabdirashiid Janan.

Cabdirashiid Janan ayaa sheegay in shacabka gobolka Gedo ay fahmeen waxa uu ugu yeeray “magriga Axmed Madoobe uu ku hayo reer Jubbaland,” isagoo ciidanka uga mahadceliyey sida ay u diideen inay u dagaallamaan Axmed Madoobe, iyagoo ku duulaya qaranimada Soomaaliya.

“Raggaan galabta i hor fadhiya, Axmed Madoobe wuxuu u soo diray inay beddelaan saraakiishii uu dagaalka geliyey ee geeriyooday. Maanta ayay nagu soo biireen. Hore ayaan u sheegay in wiilasheennu aysan u dagaallami doonin Axmed Madoobe, waa taas maanta hadalkaygii rumoobay,” ayuu yiri Cabdirashiid Janan.

Sidoo kale, wuxuu sheegay in Axmed Madoobe uu madax-furasho u haysto dadka ku nool gobolka Jubbada Hoose ee Soomaaliya, isagoo diiday in la xoreeyo caasimadda Jubbaland ee Bu’aale, sida uu hadalkiisa u dhigay.

“Jufadiisa dhulkii ay deganaayeen ayaa la haystaa, dadkiisana wuxuu qaar ka haystaa, qaarna cadowga ayuu ku daawanayaa. Wuxuu leeyahay ‘reer hebel ayaa xukunka iga wareegaya.’ Walaalow, cid xukun kaa rabta ma jirto ee Jubbaland adiga ayaa qaribay oo dhibaato ku haya dadkaaga,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Janan.

Wuxuu sheegay in dowlad kasta oo Soomaaliyeed uu Axmed Madoobe go’aansaday inuu la dagaallamo isagoo adeegsanaya wiilasha Soomaaliyeed ee la jooga, kuwaas oo Janan uu sheegay inay haystaan duruufo dhaqaale oo aad u daran.

“Jeneraal ayaan kaa dhigay, waxaa tahay gaashaanle laba-xiddigle ah, ayuu leeyahay wiilasha. Meel ay ka shaqayso ma jirto darajada uu ku sasabayo wiilasha. Axmed hadduu idin soo diro, waad noo imaanaysaan, waana nagu soo biireysaan — waan hubaa. Laakiin Axmed waan aqaan, doqon maaha, wuu og yahay taas, mana idin soo dirayo,” ayuu yiri Janan oo qoslaya, iyadoo farriintiisu ay ku socotay wiilasha ka tirsan ciidanka Axmed Madoobe.

Wuxuu sheegay in Axmed Madoobe uu haysto ciidan uu u maleeyo inaysan waxba kala ogeyn, balse wuxuu u qiray ciidamada Jubbaland inay yihiin rag fursad waayey, kuwaas oo sida uu rajeeyey maalin un heli doona fursad ay uga soo baxaan safka Axmed Madoobe.

Hoos ka daawo:

Kismaayo (Caasimada Online) – Jubbaland ayaa war yaab leh kasoo saartay iska hor-imaadkii maanta ka dhacay xaafadda Tarabuunka ee degmada Hodan, iyagoo eedeyn culus dusha ka saaray Madaxweyne Xasan Sheekh, oo Axmed Madoobe ay isku hayaan arrimo siyaasadeed.

Jubbaland waxay Madaxweynaha JFS ku tilmaameen eedeysane, waxayna ku eedeeyeen inuu boobayo dhulkii danta guud ee magaalada Muqdisho muddo saddex sano ah, sida ay hadalkooda ku sheegeen.

Sidoo kale, Jubbaland waxay sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh ay si toos ah ugu dhacdo lacagta ka soo xarooneysa xaraashka dhulka danta guud, isla markaana uu u adeegsanayo burburinta nidaamka federaalka ah, iyagoo shacabka Soomaaliyeed qeybihiisa kala duwan ugu baaqay inay “Xasan iska qabtaan.”

Dagaal toos ah ayaa ka dhexeeya dowladda federaalka iyo maamulka uu Axmed Madoobe hoggaamiyo ee Jubbaland, waxayna qoraalkan ku xuseen in dhaqaalaha ka soo xarooday dhulka danta guud uu Xasan ku maalgelinayo dagaalka ka socda Beledxaawo, kaas oo ciidamada Jubbaland looga awood badiyey loogana saaray deegaanka.

Hoos ka akhriso war-saxaafadeedka ay soo saartay Jubbaland:

Dowladda Jubbaland waxay tacsi u diraysaa qoysaska, ehellada iyo qaraabada dhibbanayaasha weerarka maanta lagu qaaday xaafadda Tarabuunka ee magaalada Muqdisho, oo ah deegaan ay ku nool yihiin kumannaan muwaadiniin ah oo iyadoo aan loo helin dib-u-dejin rasmi ah, taliska eedeysane Xasan Sheekh Maxamuud uu doonayo inuu si qasab ah ku xaraasho deegaanka ay ku nool yihiin.

Saddexdii sano ee la soo dhaafay waxaa ku baahay guud ahaan magaalada Muqdisho boobka dhulka danta guud, iyadoo si qasab ah dadka looga saarayo guryahooda, isla markaana lacagaha ka soo xarooda xaraashka dhulka ay si toos ah ugu dhacaan jeebka eedeysane Xasan Sheekh Maxamuud, taas oo ah mid ka baxsan hanaanka maaraynta dhulka danta guud iyo baahida dadka hadda dhulkaas ku nool ay u qabaan.

Dhammaan dhulka danta guud ee taliska eedeysane Xasan Sheekh Maxamuud uu xaraashay, lacagtii ka soo xarootay waxaa uu u adeegsaday burburinta hanaanka federaalka, sida weerarkii Raaskambooni iyo dagaallada uu hadda ka wado degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo.

Sidoo kale, eedeysanuhu wuxuu lacagtan u adeegsanayaa doorasho boob ah oo aan la isku raacsanayn iyo dano shaqsiyeed.

Dowladda Jubbaland waxay ugu baaqeysaa qeybaha kala duwan ee bulshada iyo waxgaradka Soomaaliyeed inay iska diidaan boobka dhulka danta guud iyo barakicinta dadka shacabka ah, iyadoo dadka aan deegaan ay ku noolaadaan laga barakicinayo guryahooda, isla markaana lacagaha dhulkaas lagu xaraashayo lagaga shaqaynayo burburinta dalka iyo dadka.

Jubbaland ayaa war yaab leh kasoo saartay iska hor-imaadkii huneysnaa ee maanta ka dhacay xaafadda Tarabuunka ee degmada Hodan, iyagoo eedeyn culus dusha ka saaray Madaxweyne Xasan Sheekh, oo Axmed Madoobe ay isku hayaan siyaasadda.

Jubbaland, waxay Madaxweynaha JFS ku tilmaameen eedeysane, waxayna ku eedeeyeen inuu boobayo dhulkii danta guud ee magaalada Muqdisho, muddo seddax sano ah, sida ay hadalkooda u dhigeen.

Sidoo kale, Jubbaland waxay sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh ay toos ugu dhaceyso lacagta ka soo xarooneysa xaraashka dhulka danta guud, isla markaana uu u adeegsanayo burburinta nidaamka federaalka ah, iyagoo shacabka Soomaaliyeed qeybihiisa kala duwan ugu baaqay inay ‘Xasan iska qabtaan.’

Dagaal toos ah ayaa ka dhaxeeya dowladda federaalka iyo maamulka uu Axmed Madoobe hoggaamiyo ee Jubbaland, waxayna qoraalkaan ku xuseen in dhaqaalaha ka soo xarooday dhulka danta guud uu Xasan ku maalgelinayo dagaalka ka socda Beledxaawo, kaas oo ciidamada Jubbaland looga awood badiyey, loogana saaray deegaanka.

Hoos ka akhriso war-saxaafadeedka ay soo saartay Jubaland:

Dowladda Jubaland waxay tacsi u diraysaa qoysaska, ehelka iyo qaraabada dhibbanayaasha weerarka maanta lagu qaaday Xaafadda Tarabuunka ee magaalada Muqdisho, oo ah deegaan ay ku nool yihiin kumannaan muwaadiniin ah oo iyadoo aan loo helin dib-u-dejin rasmi ah, Taliska eedeysane Xasan Sheekh Maxamuud uu doonayo inuu si qasab ah ku xaraasho deegaanka ay ku nool yihiin.

Saddexdii sano ee la soo dhaafay, waxaa ku baahay guud ahaan magaalada Muqdisho boobka dhulka danta guud, iyadoo si qasab ah dadka looga saarayo guryahooda, isla markaana lacagaha kasoo xarooda xaraashka dhulka ay si toos ah ugu dhacaan jeebka eedeysane Xasan Sheekh Maxamuud, taas oo ah mid ka baxsan hanaanka maaraynta dhulka danta guud iyo baahida dadka hadda dhulkaas ku nool ay u qabaan.

Dhammaan dhulka danta guud ee Taliska eedeysane Xasan Sheekh Maxamuud uu xaraashay, lacagtii kasoo xarootay, waxaa uu u adeegsaday burburinta hanaanka Federaalka, sida weerarkii Raaskambooni iyo dagaallada uu hadda ka wado degmada Beledxaawo ee gobolka Gedo.

Sidoo kale, eedeysanuhu wuxuu lacagtan u adeegsanayaa doorasho boob ah oo aan la isku raacsanayn iyo dano shaqsiyeed.

Dowladda Jubaland waxay ugu baaqeysaa qeybaha kala duwan ee bulshada iyo waxgaradka Soomaaliyeed in ay iska diidaan boobka dhulka danta guud iyo barakicinta dadka shacabka ah, iyagoo oo aan deegaan ay ku noolaadaan haysan laga barakicinayo guryahooda, isla markaana lacagaha dhulkaas lagu xaraashayo lagaga shaqaynayo burburinta dalka iyo dadka.

Muqdisho (Caasimada Online) – War-murtiyeedka ay galabta soo saareen Madasha Samata-bixinta ayaa u muuqday mid is-barbar-dhac kusoo dhamaaday, iyadoo la ogaa in labadii maalmood ee la soo dhaafay ay madashu ku kala aragti duwanaayeen wadahadalladii ay la yeesheen Madaxweyne Xasan Sheekh.

Qaar ka mid ah xubnaha madasha ayaa rabay in wadahadalladu sii socdaan, halka qaar kalena ay ku adkeysanayeen in wadaxaajoodyadii ay Madaxweynaha la lahaayeen uu dhammaaday, intaas kaddibna uusan sii socon karin.

War-murtiyeedka ayaa u muuqda mid siinaya labada dhinacba guul 50–50 ah, maadaama ay caddeeyeen in guddiga wadaxaajoodka uu sii wado hawshiisa wadahadalka, isla markaana ay ku adkeysanayaan in gebi ahaanba dib loogu laabto Dastuurkii KMG ahaa ee 2012.

Mowqifkan mideysan wuxuu u muuqdaa mid cadaadis saaraya Madaxweyne Xasan Sheekh, waxaana ay kubadda kusoo celiyeen dhinaca Villa Somalia, iyadoo hadda la sugayo sida Madaxweynuhu u aqbali doono shuruudahan ama uu wajihi doono eedda ah inuu hor istaagayo in xal siyaasadeed la gaaro, xilli uu jiro khilaaf siyaasadeed oo ay ku kala tageen labada dowlad-goboleed ee Puntland iyo Jubbaland.

Mucaaradka ayaa ku sigtay inay burburaan oo aysan ka soo saari karin mowqif mideysan wadahadalladii sii socon waayey ee Madaxweyne Xasan Sheekh ay kula jireen dhowrkii bilood ee lasoo dhaafay, kadib markii ay kala shakiyeen.

Xubno ka mid ah xisbiga hoggaamiyaha mucaaradka Sheekh Shariif ayaa sheegay inay ku dhex jiraan siyaasiyiin loo ballan qaaday in lasiinayo kursiga Ra’iisul Wasaaraha, lacag, safiirnimo, iyo madaxweyne dowlad-goboleed. Eedeyntaas ka dhex yeertay mucaaradka ayaa xaqiijisay kala shakigooda.

Ku dhowaad 24 saac ayey ku qaadatay inay war-saxaafadeed kasoo saaraan mowqifkooda wadahadalladii ay kula jireen Madaxweyne Xasan Sheekh, intaasna waxa ay ka doodayeen — sida ay ku sheegeen bayaankooda — maadaama xubno ka mid ah ay doonayeen in wax la xeeriyo.

Sida ay noo xaqiijiyeen ilo wareedyo ka ag dhow mucaaradka, weli wuu jiraa, waana sii xoogeysanayaa kala shakigu, iyadoo siyaasiyiinta madasha qaarkood lagu eedeynayo inay heshiis hoose la galeen Xasan Sheekh si xil ay uga helaan, suurtagalna ay tahay inuu siiyo.

Qaar ka mid ah mucaaradka ayaa dhinac ka ah khilaafka iyo diidmada siyaasadeed ee qorshaha Xasan Sheekh, waxayna mar kasta doorbidayaan in loo tanaasulo ama ay kor u sheegaan in heshiis siyaasadeed ay la geli waayeen Madaxweynaha, taas oo Xasan Sheekh culeys ku ah.

Bayaanka Madasha oo dhameystiran

Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed oo ka duulaysa:

1. Adkaynta midnimada iyo wadajirka dalka, iyo sidii xal loogu heli lahaa khilaafka siyaasadeed ee ka dhashay beddelkii dastuurka.
2. In meel looga soo wada jeesto dagaalka kooxaha argagixisada ah ee Al-Shabaab iyo Daacish, si loo badbaadiyo jiritaanka qarannimada iyo dowladnimada dalkeenna.
3. In dowlad-goboleedyada maqan ee Puntland iyo Jubbaland lagu qanciyo inay qayb ka noqdaan wada hadalka qaran.
4. In heshiis buuxa laga gaaro doorasho toos ah oo daahfuran, lagu heshiiyo, looguna gogol-xaaraayo qof iyo cod, kuna salaysan dastuurkii dadka Soomaaliyeed ku heshiiyeen 2012.

Madashu oo ka bariganataalay qodobada kor ku xusan ayaa wadahadal la furtay Madaxweyne Xasan Sheekh. Shan kulan wadaxaajood oo socday muddo bil iyo bar ah oo labada dhinac dhexmaray, ayuu madashu dalbatay in Madaxweynaha uu ka laabto cutubka afaraad ee dastuurka iyo shuruucdii doorasho ee ka ratibmay, kaas oo dhaxal-wareegay heshiiskii siyaasadeed ee saldhigga u ahaa Jamhuuriyadda Saddexaad ee dalka, sida:

• Nidaamka Baarlamaani-ga ah
• Hannaanka xukun ee Federaalka
• Awood qaybsiga siyaasadeed
• Doorashada afar sanadlaha ah
• Talada geedi-socodka dowlad-dhiska dalka oo wadar-oggol lagu gooyo

Madashu waxay u dhabar adaygtay in wadahallada laga miro dhaliyo, si dalka looga samatabixiyo khilaaf iyo kala qaybsanaan dhaawac ku ah wadajirka iyo midnimada, niyad-jabna ku riday shacabka iyo beesha caalamka, taas oo u adeegaysa cadowga Soomaaliyeed, argagixisaduna ugu horreysay.

Nasiib-darro, lama gaarin heshiiskii ay shacabka Soomaaliyeed rajada gelin lahaa, looga badbaadin lahaa khilaafka, loogana mashquulin lahaa dadaalka looga soo horjeedo argagixisada.

Madashu waxay u aragtaa in uu dalku marayo kala-bayr halis ku ah jiritaanka dowladnimada iyo midnimada dalka.

Haddaba, Madashu waxay ku baaqaysaa:

1. In dib loogu laabto dastuurkii 2012 ee ay bulshada Soomaaliyeed heshiiska ku ahayd, ee ku salaysnaa nidaamka Baarlamaanka ah, kuna dhisnaa heshiiskii Carta.
2. In sagaalka bil ee ka harsan muddo-xileedka Madaxweynaha xal laga gaaro doorasho toos ah oo loo dhan yahay, lagu heshiiyo, dalka u hoggaamisa qof iyo cod.
3. In degdeg loo joojiyo colaadda ay dowladda ka hurinayso dalka, gaar ahaan Gobolka Gedo.
4. In uu Madaxweynaha hakiyo arrimaha dhulka danta guud ee dhalisay xasillooni darrida.

Ugu dambayn: Madashu waxay caddaynaysaa inay diyaar u tahay wadaxaajood lagu samatabixinayo dalka, iyadoo mudnaanta la siinayo danta guud, midnimada dalka iyo wadajirka ummadda. Si taas looga miro-dhaliyo, Madashu waxay go’aamisay in guddigii wadaxaajoodka uu sii wado hawshiisa.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynayaashii hore ee dalka iyo Ra’iisul Wasaareyaashii hore ayaa si adag uga hadlay dagaalkii maanta ka dhacay xaafadda Tarabuunka, kaasi oo u dhexeeyay ciidamada amniga iyo shacab hubeysan oo ka gadooday dhulka sida qasabka ah ay dowladda ku baneynayso.

Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, Shariif Sheekh Axmed, Xasan Cali Kheyre iyo Maxamed Xuseen Rooble ayaa si gooni-gooni ah uga hor yimid in dowladdu awood ciidan u adeegsato shacabka, taas oo ay ku tilmaameen “mid murugo leh oo dhaawacaysa kalsoonida shacabka ee dowladda.”

“Bulshada birmo-gaydada ah ee maanta ay ciidamada dowladdu ku weerareen degmada Hodan, dadka lagu dhex dilay hoygooda, dhallinyarada, haweenka iyo ilmaha hubka culus loo adeegsaday waa arrin murugo badan oo dhaawacaysa kalsoonida shacabka ee dowladda,” ayuu yiri Madaxweyne Farmaajo.

Waxa uu intaas ku daray: “Ciidanka Soomaaliyeed waxaa waajib ku ah ilaalinta nafta iyo hantida muwaadiniinta, sidaas awgeed waxaan ka digayaa in ay cabashada dadweynaha uga jawaabaan xabbad iyo dhiig daadin.”

Farmaajo ayaa ka tacsiyeeyay dadkii ku geeriyooday dagaalkaasi, halka dhaawacyada uu u rajeeyay soo kabasho degdeg ah. “Alle waxaan naxariistiisa Janno u weydiinayaa dhammaan dadka birmo-gaydada ah ee maanta ku naafowga dagaalka ka dhacay degmada Hodan, waxaanna caafimaad degdeg ah u rajaynayaa dadka ay soo gaareen dhaawacyadu.”

Sidoo kale, Shariif Sheekh Axmed ayaa isna si adag u cambaareeyay duullaanka loo adeegsaday Ciidanka Qaranka ee lagu qaaday xaafadda Horseed ee degmada Hodan, halkaas oo ay ku geeriyoodeen dad shacab ah islamarkaana lagu burburiyay xaafado ay ku nool yihiin dad danyar ah.

“Waa ayaan darro ah oo aan sinaba loo aqbali karin in Madaxweyne Xasan Sheekh, oo dalka u dhaartay oo la rabay inuu ilaaliyo nafta iyo maalka muwaadinka, uu iyagii ku soo hoos noqdo isagoo adeegsanaya ciidankii xoogga dalka,” ayuu yiri Shariif.

Ciidamada Soomaaliyeed ayuu tilmaamay in loo dhisay inay la dagaallamaan cadawga ummadda, isla markaana aan loo dhisin in loo adeegsado dhul-boob, cabburin bulsho iyo dano siyaasadeed oo gaar ah.

“Waa in Madaxweynuhu si degdeg ah u joojiyo dagaalkaas xaq-darrada ah ee aysan ku jirin wax dalka iyo dadka toonna maslaxad u ah. Waxaan sidoo kale uga digayaa saraakiisha ciidamada noocyadooda kala duwan inay aqbalaan amarro khaldan oo baal marsan shuruucda ciidanka, ayna ku koobnaadaan waajibkii ay u dhaarteen.”

Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalka, Xasan Cali Kheyre, ayaa dhankiisa ayaan-darro ku tilmaamay in ciidanka qaranka ee loo carbiyay ilaalinta nabadgelyada shacabka uu maanta Madaxweyne Xasan Sheekh u isticmaalayo laynta shacabka iyo barakicinta danyarta.

“Waxaan mar kale ugu baaqayaa Madaxweyne Xasan Sheekh inuu degdeg u joojiyo boobka dhulka danta guud, gumaadka shacabka, iyo barakicinta dadweynaha danyarta ah,” ayuu yiri.

Ugu dambeyntiina, Maxamed Xuseen Rooble ayaa “musiibo qaran” ku tilmaamay wixii maanta ka dhacay Tarabuunka, isla markaana aan marnaba la aqbali karin.

“Ma aha wax laga aamuso in shacabka iyo maatada hub culus lagu beegsado, taas oo ka hor imanaysa bani’aadantinimada, sharciga iyo qiyamka ummadda Soomaaliyeed. Waxaan si adag u cambaareynayaa falalkan gurracan ee dhiigga shacabka lagu daadinayo. Waa waajib degdeg ah in shacabka ku nool Tarabuunka laga kor qaado ciidanka wareerka ku ah.”

Sidoo kale wuxuu ku baaqay in kuwa geystay falkaas foosha xun la hor keeno sharciga, si caddaalad loo helo, isla markaana laga hortago in mar kale ay dhacaan.

Muqdisho (Caasimada Online) – Laamaha Amniga Dowladda Soomaaliya ayaa bayaan ka soo saaray dagaal culus oo saaka aroortii ciidamada amniga iyo shacab hubeysan ku dhexmaray xaafadda Tarabuunka ee degmada Hodan.

Dagaalkan ayuu taliska booliska sheegay inuu sababay waxyeelo isugu jirta dhimasho iyo dhaawac oo soo gaartay dad shacab ah oo ku sugnaa meel u dhow goobta, xubno ka tirsan ciidamada amniga iyo qaar ka mid ah maleeshiyaadkii hubaysnaa.

“Ciidamada Amniga ee magaalada Muqdisho ayaa saaka aroortii hore howlgal isugu jira xaqiijinta amniga iyo la-dagaallanka hubka sharci-darrada ah ka fulinayay xaafadda Tarabuunka ee degmada Hodan. Intii uu howlgalka socday, waxaa iska hor imaad hubaysan kala horyimid koox maleeshiyaad ah,” ayaa lagu yiri bayaankan oo kasoo baxay laamaha amniga Muqdisho.

Falkan oo taliska booliska ku sheegay inuu ahaa mid khilaafsan nidaamka iyo xeerarka amniga ee caasimadda ayaa wuxuu digniin adag u diray cid kasta oo ku hawlan ama taageerta falalka amniga lidka ku ah, in ay si degdeg ah uga waantoowdo.

“Ciidamada amniga waxay tacsi u dirayaan qoysaska ay waxyeelladu ka soo gaartay dhacdadan, halka ay caafimaad degdeg ah u rajeynayaan dadka ku dhaawacmay,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Dagaalka kadib waxaa goobta xasiliyay ciidamada amniga, sida uu sheegay taliska booliska, iyadoo ka saartay maleeshiyaadkii hubaysnaa. “Ciidamada amnigu waxay qaadeen tallaabooyin lagu xaqiijinayo amniga iyo xasilloonida deegaanka.

“Ciidamada Amnigu waxay aad uga xun yihiin falalka noocan oo kale ah ee khalkhalka ku haya amniga bulshada,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Dagaalka saaka ayaaa si gaar ah uga dhacay xerada Kooxdii Horseed ee Ciidanka Xoogga dalka oo ku taalla halkii ahayd Salaan-saarka ee xaafadda Tarabuunka, halkaas oo shacabka muddo dheer deganaa ay ka biyo diideen inay isaga baxaan dhulkaasi, taas oo keentay isku dhaca.

Dadka ku dhaawacmay dagaalkan ayaa waxaa kamid ah taliyaha ururka 2-aad ee guutada 22-aad ee Boolis Milataaro Mire Sahal, sida ay xaqiijiyeen saraakiil ka tirsan laamaha amniga Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maamulka gobolka Banaadir ayaa maanta shaaciyay natiijada imtixaanka shahaadiga ah ee Fasalka 8-aad, oo ay sanadkan u fadhiisteen arday gaareysa 41,076 oo wax ka barta Dugsiyadda Dhexe ee gobolka Banaadir.

Natiijada la shaaciyay ayaa muujinaysa in 2,813 ardey ay dhaceen sanadkaan, halka ay gudbeen 38,263 arday. Tan ayaa muujineysa natiijada heerka hoos u dhac ee ardeyda ku harta imtixaanka shahaadiga oo sanadihii hore aad u badnaa.

Guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho, Dr. Xasan Muungaab oo ka qeyb-galay munaasabadda shaacinta natiijada imtixaanka ayaa u hambalyeeyay dhammaan ardaydii ka gudubtay imtixaanka, gaar ahaan gabdhaha ku guuleystay kaalimaha ugu horreeya ee najiitada imtixaanka oo kala ah;

Kaalinta 1-aad: Sakiyo Cabdullaahi Cali Iimaan oo wax ka barata Dugsiga Amiir Nuur ee Degmada Warta Nabadda.

Kaalinta 2-aad: Sahro Axmed Cali Maxamed oo wax ka barata Dugsiga Giirre ee Degmada Dharkenley.

Kaalinta 3-aad: Maymuun Ramadaan Cali Cumar oo wax ka barata Dugsiga Imamu Zaylici ee Degmada Yaaqshiid.

Duqa Muqdisho ayaa abaal marin dahab ah guddoonsiiyay saddexda gabdhood ee kaalmaha hore galay, isagoo tillaabadaasi ku tilmaamay dhiiri-galin. Sidoo kale Guddoomiye Muungaab ayaa hambalyo u diray waalidiinta, macalimiinta iyo agaasinka waxbarashada.

Waxa uu si gaar ugu mahad-celiyay hay’addaha amniga iyo cid weliba oo ka qeyb qaadatay in imtixaanka shahaadiga Fasalka 8-aad ee sanad Dugsiyeedka 2024/2025 si guul ah uu kusoo dhammaado.

“Waxaa naga go’an tayeynta waxbarashada, horumarinta iyo kordhinta xarumaha waxbarashada, si ubadka ku nool gobolka Banaadir ay u helaan waxbarasho tayo leh oo lacag la’aan ah,” ayuu yiri guddoomiye Madaale.

Laascaanood (Caasimada Online) – Xiisad xooggan ayaa ka dhalatay xulista Xildhibaanada Baarlamaanka maamulka Waqooyi Bari, kadib markii cabasho xooggan ay muujiyeen qaar kamid ah qabaa’ilka.

Murankan ayaa salka ku haya in Hoggaamiye Firdhiye iyo xubno ku dhow loo xiray kuraasta ay beeluhu xaqa u leeyihiin. Madaxweyne Firdhiye, oo ka mid ah musharaxiinta xilka madaxtinimada maamulka, ayaa lagu tuhunsan yahay inuu Baarlamaanka ku biirinayo shakhsiyaad si gaar ah ugu ololeynaya inuu codka helo.

Arrintan ayaa horseeday in guddiga hubinta iyo ansixinta xildhibaanada hoos u dhigo codsiyada musharaxiinta ay beeluhu kalsoonida ku qabaan.

Dhaliilo toos ah ayaa dhawaan loo jeediyay guddiga hubinta, iyadoo musharaxiinta madaxtinimada maamulka ay ku tilmaameen guddi si cad ugu janjeera musharax gaar ah.

Sidoo kale, baraha bulshada ayaa lagu arkay digniino ka imanaya beelo kala duwan, kuwaas oo ku hanjabay inay qaadi doonaan tallaabo militari haddii aan la joojin fara-gelinta lagu eedeeyay Firdhiye.

Xiisadda ayaa kasii dartay markii dabley hubeysan ay weerar ku qaadeen xarunta ololaha doorashada ee Firdhiye, kadib markii kursigii xildhibaan ee uu ku fadhiyay loo xirey Fahiimo Yuusuf Quuje oo kamid ah taageerayaashiisa. Weerarkaasi waxa uu sababay dhaawaca mid ka mid ah ilaalada Firdhiye.

Culeyska siyaasadeed ee sii kordhaya ayaa ku qasbay guddiga hubinta iyo ansixinta xildhibaanada inay hakad geliyaan shaacinta liiska xubnaha soo baxay, iyagoo cabsi ka qaba in rabshadaha socda ay dhaawacaan geeddi-socodka dhismaha maamulka cusub.

Si kastaba, hanaanka doorasho ee maamulka cusub ee Waqooyi Bari ayaa waxaa galaangal xooggan ku leh Dowladda Federaalka Soomaaliya oo door weyn ka qaadatay dhismaha maamulka, waxaana halkaasi ku sugan mas’uuliyiin sare oo ka socda dowladda, oo ugu horreeyo Wasiirka Arrimaha Gudaha Soomaaliya.

Tel Aviv (Caasimada Online) — Dowladda Israel ayaa wadahadallo kula jirta South Sudan oo ku saabsan sidii Falastiiniyiinta ka soo jeeda Marinka Gaza loogu rari lahaa dalkaas dagaalladu la degeen ee Bariga Afrika. Tallaabadan ayaa qayb ka ah dadaal ballaaran oo ay Israel ku doonayso inay ku fududeyso hijro ballaaran oo dadka Falastiiniyiinta looga saarayo dhulkooda.

Lix qof oo xog-ogaal u ah arrintan ayaa warkan u xaqiijiyay wakaaladda wararka ee The Associated Press. Ma cadda heerka ay wadahadalladu marayaan, balse haddii la meel mariyo, qorshahani wuxuu noqonayaa mid dadka looga rarayo dhul dagaallo aafeeyeen oo qarka u saaran macluul, loona qaadayo dhul kale oo isla xaaladdaas ku sugan — taasoo dhalinaysa walaac la xiriira xuquuqda aadanaha.

Ra’iisul Wasaaraha Israel, Benjamin Netanyahu, ayaa sheegay inuu doonayo inuu hirgeliyo aragtida Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ee ah in la raro qaybo badan oo ka mid ah dadweynaha Gaza, isagoo adeegsanaya waxa uu ugu yeeray “ka guurid iskaa ah.” Israel waxay hore u soo bandhigtay qorshayaal la mid ah oo dib-u-dejin ah oo ay kula gashay dalal kale oo Afrikaan ah.

“Waxaan qabaa in waxa ugu habboon, xitaa marka la eego sharciyada dagaalka sida aan aniga u aqaanno, ay tahay in dadweynaha loo oggolaado inay isaga baxaan, ka dibna aad awooddaada oo dhan isugu geyso cadowga meesha ku haray,” ayuu Netanyahu ku yiri wareysi uu Talaadadii siiyay telefishinka Israel ee i24. Ma uusan soo hadal qaadin South Sudan.

Falastiiniyiinta, kooxaha u dooda xuquuqda aadanaha, iyo qaybo badan oo ka mid ah beesha caalamka ayaa si adag uga horyimid qorshayaashan, iyagoo ku tilmaamay qorshe horseedaya barakicin qasab ah oo ka hor imanaya sharciga caalamiga ah.

Dhanka South Sudan, heshiiskan oo kale wuxuu ka caawin karaa inay xiriir dhow la yeelato Israel, oo hadda ah awoodda milatari ee Bariga Dhexe. Sidoo kale, waa waddo ay ugu dhowaan karto Trump, oo bishii Febraayo soo hadal qaaday fikradda dib-u-dejinta dadka Gaza, balse u muuqata inuu ka laabtay bilihii la soo dhaafay.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Israel way ka gaabsatay inay ka hadasho arrintan, halka wasiirka arrimaha dibadda ee South Sudan aanu ka jawaabin su’aalaha ku saabsan wadahadallada. Afhayeen u hadlay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa sheegay inaysan ka hadlin wadahadallada diblomaasiyadeed ee gaarka ah.

Joe Szlavik, oo ah aasaasaha shirkad Mareykan ah oo u ololeysa South Sudan, ayaa sheegay in saraakiil ka tirsan dowladda South Sudan ay xog ka siiyeen wadahadallada. Wuxuu sheegay in wafdi reer Israel ah ay qorsheynayaan inay booqdaan dalkaas si ay u qiimeeyaan suurtagalnimada in halkaas laga dhiso xeryo loogu talagalay Falastiiniyiinta. Ma jirto taariikh la cayimay oo booqashadaas loo qabtay, mana aysan Israel ka jawaabin codsi loo diray oo ku saabsanaa xaqiijinta booqashada.

Szlavik wuxuu sheegay in Israel ay u badan tahay inay bixin doonto kharashka xeryaha ku-meel-gaarka ah.

Edmund Yakani, oo madax ka ah urur bulshada rayidka ah oo ka tirsan South Sudan, ayaa sheegay in isaga laftiisa ay saraakiil reer South Sudan kala hadleen wadahadalladan. Afar sarkaal oo kale oo xog-ogaal u ah arrintan ayaa xaqiijiyay inay socdaan wadahadalladu, iyagoo codsaday inaan magacyadooda la shaacin maadaama aan loo oggolayn inay si fagaare ah uga hadlaan.

Laba ka mid ah saraakiishan, oo labaduba ka soo jeeda Masar, ayaa u sheegay AP inay muddo bilooyin ah ka warqabeen dadaallada Israel ee lagu doonayo in dal loo helo qaabilaadda Falastiiniyiinta, oo ay ku jirto xiriirka ay la samaysay South Sudan. Waxay sheegeen inay ku qanciyeen South Sudan inay diiddo qaabilaadda Falastiiniyiinta.

Masar ayaa si weyn uga soo horjeedda qorshe kasta oo Falastiiniyiinta looga rarayo Marinka Gaza oo ay xuduud la wadaagto, iyadoo ka cabsi qabta qulqul qaxooti ah oo soo gala dhulkeeda.

Wakaaladda AP ayaa hore u warisay wadahadallo la mid ah oo Israel iyo Mareykanku la yeesheen Sudan iyo Soomaaliya — dalal iyaguna la tacaalaya dagaallo iyo gaajo — iyo gobolka gooni-u-goosadka ah ee Somaliland. Lama oga halka ay marayaan wadahadalladaasi.

Szlavik, oo South Sudan u shaqaaleysiisay inuu hagaajiyo xiriirka kala dhexeeya Mareykanka, ayaa sheegay in Mareykanku uu ka warqabo wadahadallada lala leeyahay Israel balse uusan si toos ah ugu lug lahayn.

South Sudan waxay rajaynaysaa in maamulka Trump uu ka qaado xayiraadda socdaalka ee saaran dalkeeda iyo in cunaqabataynta laga qaado qaar ka mid ah shakhsiyaadka saamaynta ku leh siyaasadda dalka, sida uu sheegay Szlavik. Waxay hore u aqbashay siddeed qof oo lagu soo qabtay tarxiillada ballaaran ee maamulka Trump, taasoo laga yaabo inay ahayd isku day ay isaga ku raalli gelinayso.

Maamulka Trump ayaa cadaadis saaray dalal dhowr ah si ay u fududeeyaan tarxiillada.

“South Sudan oo dhaqaale ahaan ciriiri ku jirta waxay u baahan tahay xulafo kasta, faa’iido dhaqaale iyo dammaanad diblomaasiyadeed oo ay heli karto,” ayuu yiri Peter Martell, oo ah saxafi iyo qoraaga buugga “First Raise a Flag” ee ka hadlaya dalkaas.

Hay’adda sirdoonka Israel ee Mossad ayaa gacan siin jirtay reer South Sudan intii uu socday dagaalkii sokeeye ee tobannaan sano qaatay ee ay kula jireen xukuumaddii Carabta u badnayd ee Khartoum, ka hor intii aysan helin xorriyadda 2011, sida lagu sheegay buuggaas.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka, oo la weydiiyay inuu jiro heshiis is-dhaafsi ah oo lala galay South Sudan, ayaa sheegtay in go’aannada bixinta fiisooyinka loo sameeyo “qaab mudnaanta siinaya ilaalinta heerarka ugu sarreeya ee amniga qaranka Mareykanka, badqabka bulshada, iyo dhaqangelinta sharciyadayada socdaalka.”

Falastiiniyiin badan ayaa laga yaabaa inay doonayaan inay ka baxaan Gaza, ugu yaraan si ku-meel-gaar ah, si ay uga baxsadaan dagaalka iyo xaaladda gaajada ee qarka u saaran macluul. Hase yeeshee, waxay si adag u diideen in si joogto ah looga raro dhulka ay u arkaan qayb muhiim ah oo ka mid ah dhulkooda hooyo.

Waxay ka cabsi qabaan in Israel aysan marnaba u oggolaan doonin inay soo laabtaan, isla markaana bixitaan ballaaran uu siin doono fursad ay kula wareegto Gaza oo dib uga dhisto deegaannada Yuhuudda, sida ay ku baaqayaan wasiirrada midigta-fog ee xukuumadda Israel.

Si kastaba ha ahaatee, xitaa Falastiiniyiinta doonaya inay baxaan uma badna inay ku wajahdaan South Sudan, oo ka mid ah dalalka ugu xasillooni darrada badan iyo colaadaha badan adduunka.

South Sudan waxay la daalaa dhacaysaa sidii ay uga soo kaban lahayd dagaal sokeeye oo qarxay xorriyaddii ka dib, kaas oo galaaftay nolosha ku dhowaad 400,000 oo qof, qaybo ka mid ah dalkana geliyay macluul.

Dalkan hodanka ku ah saliidda waxaa hareeyay musuqmaasuq, wuxuuna ku tiirsan yahay gargaar caalami ah si uu u quudiyo 11 milyan oo qof oo ku nool — caqabad sii weynaatay tan iyo markii maamulka Trump uu si weyn u dhimay kaalmada dibadda.

Heshiis nabadeed oo la gaaray toddobo sano ka hor ayaa ahaa mid jilicsan oo aan dhammaystirnayn, halista dagaalkuna waxay soo laabatay markii hoggaamiyaha ugu weyn mucaaradka xabsi guri la geliyay sanadkan.

Gaar ahaan, Falastiiniyiinta waxaa laga yaabaa inaysan halkaas soo dhaweyn ka helin. Dagaalkii dheeraa ee xorriyadda looga qaadanayay Sudan wuxuu iska horkeenay koonfurta, oo u badan Masiixiyiin iyo dad dhaqameed haysta, iyo waqooyiga, oo u badan Carab iyo Muslimiin.

Yakani, oo ka tirsan ururka bulshada rayidka, ayaa sheegay in dadka reer South Sudan ay u baahan yihiin inay ogaadaan cidda imaanaysa iyo inta ay qorsheynayaan inay joogaan, haddii kale ay dhalan karto colaad sababtoo ah “khilaafka taariikhiga ah ee kala dhexeeya Muslimiinta iyo Carabta.”

“South Sudan waa inaysan noqon goob qashin-qub ah oo dadka lagu soo daadiyo,” ayuu yiri. “Sidoo kale waa inaysan aqbalin in dadka laga dhigo qalab gorgortan siyaasadeed si loo hagaajiyo xiriirkeeda diblomaasiyadeed.”

Muqdisho (Caasimada Online) – Waxaa weli xaalad kacsanaan ah laga dareemayaa xaafadda Tarabuunka ee magaalada Muqdisho, halkaas oo ay saaka howlgal barakicin ah ka bilaabeen ciidamada dowladda Soomaaliya, kadibna ay isku dhaceen shacab hubeysan.

Dagaalka oo saaka xilli hore soo bilowday ayaa soo gaaray barqanimadii maanta, waxaana weli xaaladdu ay tahay mid aad u kacsan, sida ay soo sheegayaan dadka deegaanka.

Xiisadda ayaa ka dhalatay barakicin lagu sameynayo shacabka deggan xerada Kooxdii Horseed ee Ciidanka Xoogga dalka oo ku taal halkii ahayd Salaan saarka ee Tarabuunka, waxayna shacabku ka biyo diideen inay ka baxaan dhulkaasi, taas oo keentay isku dhaca.

Wararka ayaa sheegaya in haatan ay xaaladdu kasii dartay, isla markaana uu jiro khasaare leh dhimasho iyo dhaawac soo kala gaaray labada dhinac iyo dad kale oo raydi ah.

Dadka dhaawacmay waxaa kamid ah taliyaha ururka 2-aad ee guutada 22-aad ee Boolis Milataaro Mire Sahal, sida ay xaqiijiyeen saraakiil ka tirsan laamaha amniga Soomaaliya.

Waxaa kale oo jira dhalinyaro sawirradooda la baahiyay, kuwaas oo ku dhintay dagaalka, maadaama la’isku adeegsaday hubka noocyadiisa kala duwan.

Sidoo kale, waxaa haatan isgoyska Tarabuunka isugu soo baxay shacab careysan oo dibad-bax ka dhigay halkaasi, kuwaas oo taayaro ku gubayo waddada, isla markaana xirtay halkaasi.

Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinayo ciidamada oo weli sii wada howlgalka, iyaga oo isku sii fidinayo halka lagu dagaalamayo, si ay soo afjaraan dagaalka.

Ma jiro illaa iyo hadda wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha amniga oo ku aadan dagaalka iyo xiisadda weli ka taagan xaafadda Tarabuunka ee degmada Hodan.

Dagaalkan ayaa kusoo aadayo, xilli haatan Muqdisho ay ka taagan tahay xiisad culus oo ka dhalatay barakicinta dhulalka danta guud, waxaana dowladda ay illaa iyo hadda ku guuleysatay inay la wareegto dhulalkii ugu badnaa ee ku yaalla magaalada Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxii Xafiiska Qaramada Midoobay ee Taageerada Soomaaliya (UNSOS), Dr. Aisa Kirabo Kacyira, ayaa geeriyootay 12-kii Agoosto 2025 iyadoo 61 jir ah, kaddib xanuun muddo dheer soo jiitamayay.

Dr. Kacyira waxaa bishii Febraayo 2023 xilkan u magacaabay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay António Guterres, iyadoo bedeshay Lisa Filipetto oo u dhalatay Australia. Waxay la timid in ka badan soddon sano oo waayo-aragnimo ah oo ku saabsan diblomaasiyadda, hoggaanka siyaasadda, gargaarka bini’aadantinimo, iyo horumarinta heer maxalli, qaran iyo caalami.

Waxbarashadeeda jaamacadeed waxay ka koobnayd Bachelor of Veterinary Medicine oo ay ka qaadatay Jaamacadda Makerere ee Uganda iyo Master of Veterinary Science in Animal Production and Economics oo ay ka qaadatay Jaamacadda James Cook ee Australia. Sidoo kale, waxay wadatay MBA ka socday School of Finance and Banking ee Rwanda iyo Maastricht School of Management ee Netherlands.

Intii ay xilal kala duwan ka soo qabatay dowladdeeda Rwanda, waxay ahayd Duqa Magaalada Kigali intii u dhaxaysay 2006 ilaa 2011, xil ay ku kasbatay abaal-marinta UN-Habitat Scroll of Honour Award sannadkii 2008, iyo Guddoomiyaha Gobolka Bari ee Rwanda muddo kooban sannadkii 2011. Waxay sidoo kale ahayd safiirka Rwanda u fadhida Ghana, isla markaana ahayd safiir aan degganayn oo qaabilsan Benin, Togo, Sierra Leone, Côte d’Ivoire iyo Liberia.

Shaqadeeda Qaramada Midoobay waxay ka bilaabatay xilka Ku-xigeenka Agaasimaha Fulinta ee UN-Habitat oo ay haysay intii u dhaxaysay 2011 ilaa 2018, ka hor inta aysan loo magacaabin Madaxa UNSOS sannadkii 2023. Kahor shaqooyinkaas, waxay ka soo shaqeysay horumarinta beeraha iyo arrimaha bini’aadantinimada ee Wasaaradda Beeraha ee Rwanda, ururrada Oxfam iyo Care International, iyo ururro kale oo caalami ah.

Dr. Kacyira waxay ahayd hooyo iyo xaas, waxayna ka tagtay afar carruur ah. Saaxiibadeed iyo asxaabteed shaqo waxay ku tilmaameen hoggaamiye dulqaad leh, daacad ah, isla markaana ka go’an wadahadalka iyo horumarinta nabadda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa dagaal culus oo saaka aroortii hore ka qarxay xaafadda Tarabuunka ee degmada Hodan, kaas oo u dhexeeyo ciidamada ammaanka ee dowladda iyo dad shacab ah oo hubeysan.

Dagaalka ayaa si gaar ah uga socda xerada Kooxdii Horseed ee Ciidanka Xoogga dalka oo ku taalla halkii ahayd Salaan saarka ee xaafadda Tarabuunka, waxaana shacabka oo muddo dheer deganaa ay ka biyo diideen inay isaga baxaan dhulkaasi, taas oo keentay isku dhaca.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in saaka ay goobta tageen ciidamo ka tirsan kuwa dowladda oo weeraray maleeshiyaad deegaanka ah oo isku uruursanayay halkaasi, waxaana kadib sidaas ku qarxay dagaalka oo illaa iyo hadda ka socda aagga Tarabuunka.

Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinayo ciidamada oo weli sii wada howlgalka iyo difaac xooggan oo ay ku jiraan dadka deegaanka ee hubeysan.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in uu jiro khasaare dhimasho iyo dhaawacba leh oo soo kala gaaray dhinacyada dagaalamaya iyo dad kale oo rayid ah oo ka agdhowaa halkaas.

Dadka dhaawacmay waxaa kamid ah taliyaha ururka 2-aad ee guutada 22-aad ee Boolis Milataaro Mire Sahal, sida ay xaqiijiyeen saraakiil ka tirsan laamaha amniga Soomaaliya.

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana lasoo warinayaa in ciidamo dheeraad ah oo ka tirsan kuwa Booliska ay haatan gaareen aagga lagu dagaalamayo ee Tarabuunka.

Dagaalkan ayaa kusoo aadayo, xilli haatan Muqdisho ay ka taagan tahay xiisad culus oo ka dhalatay barakicinta dhulalka danta guud, waxaana dowladda ay illaa iyo hadda ku guuleysatay inay la wareegto dhulalkii ugu badnaa ee ku yaalla magaalada Muqdisho.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ayaa saaka xukun dil toogasho ah ku fulisay saddex xubnood oo ka tirsanaa maleeshiyaadka Shabaab, kuwaas oo usoo gacan galay dowladda, kadibna lagu xukumay dilka saaka lagu fuliyay.

Raggan ayaa saaka aroortii hore la geeyay tiirka toogashada ee Iskuul Buluusiya, halkaas oo ay ku toogteen ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka ee dowladda Soomaaliya.

Saddexda marxuum ayaa waxaa lagu kala magacaabi jiray Abuukar Axmed Maxamed oo magaciisa afgarashada uu ahaa (Anwar), Xamsa Jeylaani Cabdulllahi oo Al-Shabaab looga dhex yaqiinay (Abtiga) iyo Xassan Cali Xuseen oo isna loo yaqaanay (Garaad), waxaana lagu wada fuliyay dil toogasho ah oo ay horay ugu xukuntay Maxkamadda Ciidamada.

Fagaaraha lagu toogtay raggan ayaa waxaa sidoo kale goobjoog ahaa mas’uuliyiin ka tirsan Maxkamadda Ciidamada oo goobta kula hadlay warbaahinta, isla markaana ka warbixiyay toogashada saddexdaasi nin ee horay uga tirsanaa maleeshiyaadka argagixisada ah.

Dhammaan ragga la dilay ayaa si gaar ah uga tirsanaa amniyaatka kooxda Al-Shabaab, waxaana ay u qaabilsanaayeen madax jabiska iyo fulinta weerarada gaadmada ah, sida ay shaaciyeen saraakiisha goobjoogga ahaa fulinta toogashada.

Anwar, Xamsa iyo Garaad ayaa saddexduba lagu helay inay horay dilal qorsheysan iyo qarxayo uga gaysteen magaalada Muqdisho iyo sidoo kale gobolka Shabeellaha Hoose.

Todobaadkii hore ayay ahayd markii sidana oo kale loo toogtay Qudaama Xamze Yuusuf Maxamed (Yaxye), Cabdi Xassan Rooble (Afeey) iyo Ibraahim Cumar Shamcuun (Hubka), kuwaas oo iyana ka tirsanaa Al-Shabaab, laguna helay dilal iyo qaraxyo ay gaysteen.

Maxkamadda Ciidamada ayaa dhawaan shaacisay inay dib u billowday fulinta xukunnada dilalka toogashada ah ee ay horay u ridday, waxaa kamid ah shaqsiyaadka kale ee lagu fuliyay laba askari oo ka tirsanaa ciidanka Xoogga oo lagu helay la shaqeynta Al-Shabaab.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xubnaha mucaaradka ee la magaca baxay Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa haatan shir xasaasi ah wuxuu uga socdaa hoteelka Jaziira ee magaalada Muqdisho, kaas oo ay uga arrinsanayaan waxa ay kala soo kulmeen Madaxweyne Xasan Sheekh oo ay lasoo yeesheen wada-hadallo maalmo badan qaatay.

Siyaasiyiinta mucaaradka oo tan shalay Muqdisho ka waday kulamo goono gooni ah ayaa mar kale maanta isugu tegay hoteelka Jaziira, waxaana u socdo shir gaar ah oo la filayo inay kasoo saaraan go’aanno la xiriira mowqifkooda wada-hadalkii Xasan Sheekh.

Ilo wareedyo ku dhow kulanka ayaa innoo xaqiijiyay in hoggaamiyeyaasha mucaaradka oo uu horkacayo Sheekh Shariif ay qorsheynayaan inay soo saaraan go’aanno xasaasi ah, walow dhexdooda ay ka taagan tahay dood xooggan oo xalay bannaanka usoo baxday, kadib markii xubnaha dhexdooda ay isku khilaafeen qaabka loo dhigayo warsaxaafadeedka.

Sidoo kale waxaa soo baxday inay jiraan rag ka tirsan mucaaradka oo raadinaya kursiga Ra’iisul wasaaraha dalka, sida uu shaaciyay Xildhibaan Maxamed Cali Cumar (Caana-nuug) oo ka tirsan Xisbiga Himilo Qaran ee Madaxweynihii hore Sheekh Shariif Sheekh Axmed.

Xildhibaanka ayaa shaaca ka qaaday in xubnahaasi ay fashiliyeen shirkii xalay, kuwaas oo loo ballan qaaday in Ra’iisul wasaare iyo safiir la siinayo, sida uu ku sheegay qoraal uu soo saaray.

Si kastaba, Kulankii shalay ee Villa Somalia oo lagu waday inuu noqdo kii ugu dambeeyay ee lagu xallinayo khilaafka ka taagan wax ka beddelka cutubka afaraad ee Dastuurka, ayaa la mid noqday kulamadii hore, taas oo wada-hadallada ka dhigaysa kuwa burburay.

Mucaaradka ayaa ku adkeystay qodobada qaar, gaar ahaan cutubka afaraad ee Dastuurka ee wax ka beddelka lagu sameeyay, iyaga oo Madaxweynaha ka dalbaday inuu sameeyo tanaasul dhab ah oo aan leexleexad lahayn, taas oo sida muuqata aan suuragal noqon.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan iyo waxa ay lasoo shir tagi doonaan mucaaradka, waxaana kasii careysiiyay tallaabadii ugu dambeeyay ee uu Madaxweynuhu qaaday kadib markii uu maalin kahor isku diiwaangeliyay doorashooyinka qof iyo codka ah ee uu rabo inuu ka qabto dalka.