26.1 C
Mogadishu
Sunday, June 14, 2026

Somalia PM visits Las Anod in historic move for unity

LAS ANOD, Somalia – Somalia’s Prime Minister Hamza Abdi Barre made a historic visit to Las Anod on Saturday—the first by a sitting federal premier to the city in decades—prompting celebrations among locals and sharp condemnation from Somaliland, which claims sovereignty over the area.

Thousands of residents lined the streets waving Somali flags to welcome Barre, who was accompanied by senior federal officials and greeted by leaders of the self-declared SSC-Khatumo administration.

In his address to the crowd, Barre described the trip as a mission of “unity, peace, and Somali brotherhood.”

“This visit represents national solidarity and the promise of lasting peace, he said. “Khatumo belongs to its people—and we will stand with them.”

Las Anod, the capital of the Sool region, has been at the center of a long-running territorial dispute between Somalia’s federal government and Somaliland, a self-declared republic that broke away from Somalia in 1991 but lacks international recognition.

The city has been under SSC-Khatumo control since local militias, supported by residents, expelled Somaliland forces following violent clashes in early 2023.

During the visit, Barre’s government announced a slate of federal development initiatives to strengthen administrative services and rebuild public infrastructure.

Federal Interior Minister Ali Yusuf Ali (Xoosh), who accompanied the Prime Minister, said Somalia’s National Electoral Commission, National ID Authority (NIRA), and Disaster Management Agency (SoDMA) would soon open offices in Las Anod.

“We’re bringing governance closer to the people, Xoosh told state media. “This is just the beginning—we have more programs on the way.”

During his stay, the SSC-Khatumo administration also confirmed that Barre would oversee the launch of key infrastructure projects and hold meetings with local leaders and civil society groups.

Somaliland condemns visit as breach of sovereignty

The trip has sparked a sharp rebuke from Somaliland’s leadership, which views Las Anod as part of its sovereign territory. In a statement issued Saturday, Somaliland’s House of Representatives condemned Barre’s visit as a “blatant interference in its internal affairs.

“The Prime Minister’s presence in Las Anod constitutes a serious violation of Somaliland’s territorial integrity and national sovereignty, said House Speaker Yasin Haji Mohamoud Hiir (Faratoon), who signed the resolution.

The statement called on Somaliland’s government to cut off all dialogue with Somalia and demanded that the international community hold Mogadishu accountable for any instability resulting from the visit.

“This act undermines peace in the region, and any fallout will be the responsibility of the Somali government, the resolution said.

Political observers say Barre’s visit could have wide-reaching implications for Somalia’s fragile federal structure and its relations with Somaliland and Puntland.

Dr. Abdirashid Ismail, deputy director of the Heritage Institute for Policy Studies, said the trip can be interpreted as part of Barre’s constitutional mandate—but warned that timing and perception matter.

“If the visit is part of efforts to unify federal member states and respond to community needs, it could be a positive step, said Ismail. “But if it becomes entangled in political posturing, especially amid federal-state tensions, it risks deepening divisions.”

Some analysts argue the visit may also aim to consolidate support among the Darod clan base, to which Barre belongs, as political alliances across Somalia shift ahead of future elections.

Guuleed Ahmed Dafac, a Somaliland affairs analyst, said the visit puts additional political pressure on Somaliland.

“This is the first time since Somaliland declared independence in 1991 that a Somali prime minister has entered territory it claims, Dafac noted. “It’s a symbolic and strategic move that challenges Somaliland’s narrative on the ground.”

SSC-Khatumo seeks federal recognition

For residents of Las Anod and the SSC-Khatumo leadership, the Prime Minister’s presence is seen as a step toward long-sought federal recognition.

“People here have suffered from conflict and neglect, said one local leader. “Our priority now is to fully integrate into the federal system and receive the rights and services other regions enjoy.”

SSC-Khatumo, which emerged from the ashes of last year’s fighting, functions as a de facto administration but lacks formal recognition as a federal member state. Some are interpreting Barre’s visit as a signal that Mogadishu may be open to granting such recognition in the future.

The visit comes at a time of heightened sensitivity across Somalia’s political landscape. Puntland, another federal member state with historical claims to the Sool region, recently suspended relations with the federal government over constitutional disputes. Observers warn that any federal endorsement of SSC-Khatumo could strain relations further.

While Barre’s government insists the trip was motivated by national unity and service delivery, the broader consequences—both domestic and regional—are likely to unfold in the weeks ahead.

Sawirro: Xamza oo caawa kulan xasaasi ah la yeeshay Isimada SSC-Khaatumo

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre ayaa caawa magaalada Laascaanood kulan muhiim ah kula yeeshay Isimada deegaannada SSC-Khaatumo.

Kulanka ayaa diirrada lagu saaray sidii loo xoojin lahaa midnimada iyo geeddi-socodka nabadda, dib-u-heshiisiinta iyo xasilloonida dalka.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa Isimada ka dhagaystay tallooyin dhaxal-gal ah oo ku aaddan dib-u dhiska dalka, iyo sidii deegaannada SSC-Khaatumo looga hirgalin lahaa hey’addaha dowladda oo bulshada soo gaarsiiya adeegyada muhiimka ah ee ay u baahan yihiin.

Mudane Xamza ayaa uga mahadceliyey Isimada doorkooda muhiimka ah ee ku aaddan nabadaynta iyo midnimada, waxaa uuna adkeeyey sida ay Xukuumaddiisu mudnaan gaar ah u siineyso xoojinta hey’adaha dowladda iyo ilaalinta midnimada ummadda Soomaaliyeed.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa saaka gaaray magaalada Laascaanood ee xarunta maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo, halkaasi oo si weyn ugu soo dhaweeyay hoggaamiye Cabdulqaadir Firdhiye, xubno sar sare oo kamid ah maamulkiisa iyo qaybaha kala duwan ee bulshada.

Sida qorshuhu yahay ra’iisul wasaaraha ayaa inta uu joogo Laascaanood, wuxuu sidoo kale la kulmi doonaa hoggaanka SSC-Khaatumo iyo qaybaha kala duwan ee bulshada, isaga oo ka xog wareysan doono xaaladaha ka jira deegaannada maamulkaas.

Waxaa kale oo la filayaa in Xamza Cabdi Barre uu xarigga ka jaro mashariic laga hirgeliyay halkaasi, kuwa kale oo cusubna uu u dhagax dhigo reer Laascaanood.

Sidoo kale inta lagu guda jiro safarka, waxaa la filayaa in lagu dhawaaqo qorshe is-dhaafsi maxaabiis ah oo u dhexeeya labada dhinac ee SSC-Khaatumo iyo Somaliland. Inkasta oo aan si rasmi ah loo ogeyn dhaqan-galka qorshahan, maadaama ay Somaliland si adag uga hortimid safarka Xamza.

Si kastaba, Booqashada Ra’iisul Wasaaraha ayaa ku soo aadeysa xilli xasaasi ah oo ay soo baxayaan warar sheegaya in Somaliland ay aqoonsi ka heli karto dawlado waawayn oo uu ugu horreeyo Mareykanka, taas oo ay si weyn u diidan tahay dowladda federaalka.
















Xasan Sheekh oo shaaciyey qorshe uu Xamza Cabdi Barre ka fulinayo Laascaanood

Antalya (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegay in Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre uu dadaal ugu jiro sidii xal loogu heli lahaa xiisadda u dhaxeysa Somaliland iyo SSC-Khaatumo.

Madaxweynaha oo wareysi siiyay warbaahinta Turkiga, ayaa ka hadlay safarka Ra’iisul Wasaaraha ee Laascaanood, isagoo sheegay in Xamse uu halkaas u tagay si uu u abuuro jawi wadahadal oo ay ku kulmi karaan labada dhinac.

“Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu halkaas u joogaa inuu xal raadiyo. Khilaafka weli lama xallin, wuu huursan yahay, labada dhinacna maxaabiis ayay kala haystaan. Sidaas darteed, ujeedadiisu waa in la abuuro jawi wadahadal dhab ah, maadaama ay jiraan caqabado hor taagan in si toos ah la isula fariisto,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa safarka Ra’iisul Wasaaraha ku sheegtay mid lagu xoojinayo midnimada dalka, taasoo si weyn uga cadhaysiisay Somaliland oo weli u aragta gobolka Sool inuu ka mid yahay dhulkeeda. Xukuumadda iyo goleyaasha Somaliland ayaa si adag u cambaareeyay booqashada Ra’iisul Wasaaraha.

Dhanka kale, maamulka SSC-Khaatumo oo ay aasaaseen dadka deegaanka kaddib markii Somaliland laga saaray magaalada Laascaanood horraantii 2023, islamarkaana taageersan dowladda Federaalka, ayaa si diirran u soo dhaweeyay socdaalka Ra’iisul Wasaaraha. Waxay arkaan safarkaasi inuu yahay tallaabo muhiim ah oo u horseedi karta aqoonsi rasmi ah oo ay ka helaan dowladda dhexe.

Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre oo shacabka magaalada si weyn u soo dhaweeyeen ayaa la hadlay dadweynaha, isagoo sheegay in safarkiisu xambaarsan yahay fariin midnimo iyo nabad.

“Kulankeennu ama booqashadeennu waxay xambaarsan tahay midnimo, nabad iyo walaaltinimo Soomaaliyeed. Waxaan leennahay: Khaatumo ha noolaato, dadkeeduna ha noolaadaan. Inaan maanta idinla joogno, waana idinla joogi doonnaa,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamse.

Wuxuu intaa ku daray inuu aad ugu faraxsan yahay sida diirran ee shacabka Laascaanood u soo dhaweeyeen, isagoo raalli-gelin u diray dadkii muddo dheer cadceedda kula sugayay.

“Waxaan mudanayaal iyo marwooyin aan ka cudurdaaranaynaa oo aan idinka raalli gelinaynaa qorraxda kulul iyo waqtiga dheer ee aad na sugeysay. Aad ayaan ugu faraxsanahay inaan maanta idinla joogno,” ayuu hadalkiisa raaciyay.

Booqashadan ayaa xusid mudan inay tahay tii ugu horreysay ee Ra’iisul Wasaare ka tirsan dowladda federaalka uu ku tago magaalada Laascaanood.

Somaliland oo soo saartay go’aan 4 qodob ah kadib tegistii Xamza ee Laascaanood

Hargeysa (Caasimada Online) – Golaha Wakiilada Somaliland oo maanta kulan aan caadi ahayn ku yeesheen Hargeysa ayaa qaaday tallaabo culus oo ka dhan safarka Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya uu ku gaaray magaalada Laascaanood ee xarunta maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo, iyaga oo soo jeediyay in la joojiyo wada-hadalladii ay kula jireen xukuumadda Muqdisho.

Ugu horreyn golaha ayaa si weyn u cambaareeyay safarka Xamza Cabdi Barre, waxayna kasoo saareen shan qodob oo xasaasi ah, sida lagu caddeeyay go’aanka soo baxay.

Baarlamaanka ayaa kula taliyay xukuumadda inay laasho wada-hadalladii u socday Hrageysa iyo Muqdisho, sababo la xiriira safarka Xamza ee Laascaanood.

“Golaha wakiilada wuxuu xukuumadda usoo jeedinayaa inay gebi ahaanba laasho, isla markaana aanay qayb ka noqon wadahadal dambe oo ay xukuumaddu la yeelato maamulka Somaliland” ayaa lagu yiri qodob kamid a go’aanka Golaha Wakiilada Somaliland.

Golaha ayaa sidoo kale xukuumadda ugu baaqay in ay si deg deg ah ugu diyaargarawdo sugidda iyo ilaalinta xuduudaha qaranka ee ay u xil-saran tahay.

Waxaa kale oo go’aanka lagu sheegay in baarlamaanka uu taageerayo mowqifka ay horay xukuumadda Somaliland ka qaaday safarka ra’iisul wasaare Xamza oo ay sheegtay inuu farogelin ku haya arrimaha gudaha Somaliland iyo madax bannaanideeda.

Sidoo kale golaha ayaa ku baaqay in la qabto shirweyne deg-dega ah oo loo dhan yahay, kaas oo looga hadlayo xaaladda kasoo korortay magaalada Laascaanood.

Somaliland ayaa sidoo kale, shaaca ka qaaday in wixii mas’uuliyad ah ee ka dhasha safarka Xamza ay qaadi doonto dowladda federaalka ee fadhigeedu yahay Muqdisho.

Go’aankan waxaa ka horreeyay isku day kale oo ay sameysay Somaliland, si ay u baajiso safarka Xamza, iyada oo la xiriirtay illaa dowladda Mareykanka, balse waxba kama soo bixin, sida u goor sii horeysay qiray wasiirka arrimaha dibadda Somaliland.

Wasiir Cabdiraxmaan Daahir Aadan oo maanta la hadlay warbaahinta ayaa xusay in Mareykanka oo ay horay ula wadaadeen safarka ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barrre uu qiyaamay, isla markaana uu uga baxay qorshihii ay isla meel dhigeen.

“Dowladda Maraykanka waa na qiyaantay; safarka Ra’iisul Wasaare Xamza ee Laascaanood waxba iskama beddelin, waxay noo balan-qaaday inay ka joojinayso.” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda Somaliland.

Si kastaba, Somaliland ayaa horay u sheegtay in Xamza Cabdi Barre uu ka qoomameyn doono haddii uu cagta saaro Laascaanood,balse ma dhicin waxaana maanta si weyn loogu soo dhaweeyay magaaladaasi oo xarun u ah maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo.

Madaxweyne Xasan oo lasoo gaarsiiyay farriin uga timid…

0

Antalya (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta lasoo gaarsiiyay farriin culus oo uga timid dhiggiisa dalka Masar, Mudane Cabdulfitaax Al-sisi oo si weyn ugu boggaadiyay xiriirka labada dal.

Farriintan ayaa waxaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud soo gaarsiiyay wasiirka arrimaha dibadda Masar Dr. Badr Abdel Aty, xilli ay labada mas’uul ka wada qeyb galayaan Madasha Diblomaasiyadeed ee Antalya.

Wasiirka arrimaha dibadda Masar oo Madaxweynaha Soomaaliya la yeeshay kulan doceed ayaa marka hore u gudbiyay salaan uu uga siday Madaxweynihiisa, isagoo sidoo kale u rajeeyay in la sii wado wada-shaqeynta labada dal oo haatan sii xoogeysaneyso.

Dr. Badr Abdel Aty ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in xukuumadda Qaahira ay sii wadi doonto taageerada ay siiso Soomaaliya ee dhinacyada amniga, xasilloonida, iyo nabad kuso dabaalida Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu ballan qaaday in dowlad ahaan ay Soomaaliya ka taageerayaan ka hortagga argagixisada, ayna ku garab istaagaan dagaallada xoreynta ee haatan socda.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray inay ka go’an tahay taageeridda midnimada iyo wadajirka dhulka Soomaaliyeed, isaga oo sheegay in ay tahay arrin lama taabtaan ah.

Dhankiisa, Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa oo guddoomay farriinta uga timid dhiggiisa Masar ayaa uga mahadceliyay doorka taageerada ee Masar ay ku leedahay Soomaaliya heerarkeeda kala duwan.

Kulankan ayaa kusoo aaday, xilli uu haatan sii xoogeysanayo xiriirka Muqdisho iyo Qaahir oo dhowaan kala saxiixday heshiis difaac oo dhex-maray labada dowladood.

Waxaa sidoo kale, heshiiskaas qayb ka ahaa ciidamo ay Masar usoo direyso gudaha Soomaaliya, kuwaas oo ku biiraya howlgalka cusub ee AUSSOM ee Soomaaliya.

Si kastaba, kor u qaadida iskaashiga labada dal ayaa ku yimid, wada-hadallo toos ah oo ay yeeshen Madaxweynayaasha Soomaaliya iyo Masar,, kuwaas oo xiriirkooda sii xoojiyay intii ay taagnayd xiisaddii u dhexeysay Soomaaliya iyo Itoobiya, inkastoo haatan xal rasmi ah laga gaaray.

Wada-hadallada Mareykanka iyo IRAN oo billowday – Yaa dhex-dhexaadinaya?

Muscat (Caasimada Online) – Mareykanka iyo Iiraan ayaa Sabtida maanta ah bilaabay wada-hadallo muhiim ah oo ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Tehran, iyadoo Madaxweyne Donald Trump uu si cad u sheegay in haddii aan heshiis laga gaarin arrintan, laga yaabo in la qaado tallaabo militari.

Wada-hadalladan ayaa ka dhacay magaalada Muscat ee dalka Cumaan, iyagoo dhexmaraya dhex-dhexaadiye, sida ay xaqiijisay wasaaradda arrimaha dibadda ee Iiraan. Mareykanka ayaa doonayay in kulanka uu noqdo mid fool ka fool ah, balse Iiraan ayaa dooratay in la adeegsado dhex-dhexaadin.

Khilaafka ku saabsan habka wada-hadallada ayaa muujinaya sida ay culays u saaran tahay labada dhinac oo muddo dheer colaad siyaasadeed u dhexysay, kuwaas oo hadda isku dayaya in ay gaaraan heshiis cusub oo nukliyeer ah, kadib markii Trump uu 2018 ka baxay heshiiskii hore ee la gaaray sanadkii 2015.

Wasiir ku-xigeenka arrimaha dibadda ee Iiraan, Abbas Araghchi, ayaa hoggaaminaya wafdiga Tehran, halka wakiilka gaarka ah ee Trump, Steve Witkoff, uu madax u yahay kooxda Mareykanka.

“Ujeedkeennu waa inaan gaarno heshiis sharaf leh oo caddaalad ku dhisan, annagoo ku wada hadleyna meel siman,” ayuu yiri Araghchi, isagoo hadalkiisa lagu baahiyay telefishinka dowladda Iiraan.

Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Iiraan, Esmaeil Baqaei, ayaa sheegay in wada-hadalladani ay yihiin “bilow kaliya”, islamarkaana aan la filaynin in wareegan uu socdo muddo dheer.

Labada dhinac ayaa ku kala sugan hoolal kala duwan, iyagoo aragtidooda ku kala gudbinaya wasiirka arrimaha dibadda ee Cumaan, ayuu ku sheegay qoraal uu soo dhigay baraha bulshada.

Iiraan, oo cadaadis dhaqaale kaga yimid cunaqabateynta adag iyo dagaallada Israel kula jirto xulafadeeda Xisbullah ee Lubnaan iyo Xamaas ee Gaza, ayaa dooneysa in laga yareeyo cunaqabateynta saameysay dhaqaalahooda.

Inkasta oo Tehran ay si weyn uga carootay ololaha Trump ee “cadaadiska ugu badan”, oo lagu kordhiyay cunaqabateynta laguna hanjabay weerarro ciidan, haddana waxay ogolaatay inay fursad siiso wadahadalkan cusub.

Dhanka kale, Mareykanka oo si dhow ula shaqeeya Israel – cadowga ugu weyn ee Iiraan – ayaa doonaya inuu hor istaago in Tehran ay gaarto awood ay ku horumarin karto hub nukliyeer ah.

Witkoff: “Tanaasul waa suuragal”

Hotel raaxo leh oo ku yaalla Muscat oo lagu tuhunsanaa in uu yahay goobta wadahadalladu ka socdaan ayaan wax calaamado ah oo muujinaya kulanka lagu arkin – ma jirin calamo, ilaalin dheeraad ah, ama taraafiko caadi ka baxsan.

Witkoff ayaa hore ugu sheegay The Wall Street Journal in “mowqifka Mareykanka” uu yahay in Iiraan gebi ahaanba joojiso barnaamijkeeda nukliyeer – arrin ay rumeysan yihiin xagjiriinta ku hareeraysan Trump, balse aan laga filaynin in Tehran aqbasho.

“Hasa yeeshee, taasi micnaheedu maaha inaanan raadin karin meel dhexe oo aan tanaasul ku gaari karno,” ayuu yiri Witkoff.

“Xadka aan ka tallaabi doonin waa in aanay Iiraan hub ka dhigin awooddeeda nukliyeer,” ayuu intaas ku daray.

Kulanka ayaa si lama filaan ah loogu dhawaaqay Isniintii, markaas oo Trump uu Aqalka Cad kula shiray Ra’iisul Wasaaraha Israel, Benjamin Netanyahu.

Saacado ka hor intaan wada-hadalladu bilaaban, Trump ayaa saxaafadda u sheegay isagoo saaran diyaaradda Air Force One: “Waxaan doonayaa in Iiraan noqoto dal wanaagsan, horumarsan, oo farxad leh — balse ma lahaan karaan hub nukliyeer ah.”

La-taliyaha hoggaamiyaha sare ee Iiraan, Ali Khamenei, oo ah Ali Shamkhani, ayaa dhankiisa sheegay in Tehran ay “raadinayso heshiis dhab ah oo caddaalad ku dhisan.”

Kulanka Sabtida maanta ah dhexmaray labada dhinac, kuwaas oo aan xiriir diblomaasiyadeed yeelan muddo tobanaan sano ah, ayaa yimid kadib hanjabaado ciidan oo ay jeediyeen Mareykanka iyo Israel.

“Haddii ay khasab noqoto in la adeegsado awood milatari, waan adeegsanaynaa,” ayuu Trump yiri Arbacadii, mar uu su’aalo uga jawaabayay suxufiyiinta.

Heshiiskii 2015 iyo dadaallada cusub

Heshiiskii nukliyeerka ee 2015 ayaa loogu talagalay in uu Iran ka hor istaago in ay samaysato bam nukliyeer, iyadoo loo ogolaanayo barnaamij nukliyeer oo ujeeddo shacab ah leh. Balse kadib markii Trump uu heshiiskaas ka baxay, Iiraan ayaa sare u qaaday heerka nadiifinta uranium-ka.

Warbixintii ugu dambeysay ee Hay’adda Caalamiga ah ee Tamarta Atomiga (IAEA) ayaa si “walaac leh” u sheegtay in Iiraan ay leedahay 274.8 kiilo oo uranium ah oo nadiifin gaaray 60% – heer aad ugu dhow kan hubka nukliyeerka (90%).

Karim Bitar, oo ah bare ka dhiga cilmiga Bariga Dhexe ee jaamacadda Sciences Po ee Paris, ayaa sheegay in heshiis la gaaro uu noqon karo mid la xiriira badbaadinta nidaamka xukunka Iiraan.

“Waxa keliya ee ay mudnaanta siinayaan waa badbaadinta nidaamkooda. Waxay rabaan in ay helaan neef ay ka helaan in la yareeyo cunaqabateynta si dhaqaalahooda uu dib u kaco, maadaama nidaamka si weyn loo diidan yahay gudaha dalka,” ayuu yiri.

Mohamed al-Araimi, oo hore u ahaa agaasimihii Wakaaladda Wararka Rasmiga ah ee Cumaan, ayaa isaguna sheegay in kulanka Muscat uu muujinayo “rabitaan dhab ah oo lagu xallinayo khilaafka”.

Si kastaba, wuxuu ku daray: “Anigu shakhsiyan ma aaminsani in kulammada maanta ay xallin doonaan dhammaan arrimahan murugsan. Waxay u baahan yihiin kooxo farsamo oo qoto dheer u galo.”

Fal-celin xoogan o ka dhalatay tallaabo uu qaaday Xasan

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Fal-celin xooggan ayaa dhalatay tallaabo culus oo uu shalay qaaday Madaxweynaha dowladda federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, kadib markii uu muddeeyay gogoshii uu horay u dhigay.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, oo ka duulaya baaqii Midnimada iyo Wadatashiga Qaran ee 31-dii Maarso 2025, ayaa jimcihii shalay casuumaad u diray madaxda dowlad-goboleedyada, si ay uga soo qaybgalaan Golaha Wadatashiga Qaranka.

Qoraal ka soo baxay Villa Somalia ayaa lagu yiri: “Madashan uu Madaxweynuhu ku baaqay oo ku muddeysan 1-da ilaa 2-da bisha Maajo (May), ayaa muhiim u ah xaqiijinta midnimada qaranka iyo sidii wadajir loogu dhammeystiri lahaa howlgalka xoreynta dalka iyo dardar-gelinta dagaalka ka dhanka ah argagixisada.”

Sidoo kale Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sidoo kale wadatashiyo la yeelan doona waxgaradka iyo qeybaha kale ee bulshada Soomaaliyeed, sida lagu xusay qoraalka.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya waxa ay adkaynaysaa sida ay uga go’an tahay in wada-tashi, wada-shaqeyn iyo iskaashi lagu xaqiijiyo danaha Soomaaliyeed, oo ay ugu horrayso xoreynta deegaannada ay weli haystaan argagixisadu, dhammaystirka dowlad-dhiska iyo horumarinta dalka.”

Xog aan helnay ayaa sheegeysa in casuumaadda loo diray dhammaan madaxda dowlad-goboleedyada, marka laga reebo madaxweynaha Jubaland, Axmed Madoobe. Tani waxay waafaqsan tahay xogtii ay Caasimada Online baahisay xalay, taasoo sheegaysay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu diiday in uu casuumo Axmed Madoobe.

Sida aan xogta ku helnay, Villa Somalia ayaa ku adkeysatay in la casuumayo oo kaliya madaxda sare ee Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada leh sharciyad dastuuri ah iyo awood go’aan-qaadasho. Waxay u aragtaa in Axmed Madoobe uusan haysan sharciyad.

Haddaba sidee looga fal-celiyay tallaabada uu qaaday Madaxweyne Xasan Sheekh?

Cali Faa’id: “Baaqu wuxuu iila muuqdaa mid aan hirgal ahayn ilaa casuumaad toos ah loo kala dirayo madaxda Dawlad Gobaleedyada oo uu kujiro Madaxwaynaha Jubbaland”.

Cabdirashiid Muxumed Cali: “Kuwiii badnaa ee dhahay Xasanoow waa ogolnahay inaa na wacday ee mucaaradka ahaa jab baa ku dhacay”.

Cabdicasiis Barqash: “Deni iyo Axmed Madoobe sidaas kuma imanayaane odayga xal kale hala yimaado”.

Cali Huurshe: “Shaqo wacan Mudane Madaxweyne dalka Doorasho Qof iyo Cod ah gali waliba degmooyinka ay suurtagalka ka tahay”.

Cabdifitaax Jubba: “Wax walba oo la’isku hayo waxaa ka daran khawaariijta. Madaxwayne waad ku mahadsantahay in aad garatay in loo midoobo si wadajir ah na loola dagaalamo”.

Somaliland oo arrin yaab leh ka sheegtay safarka Xamza uu ku tegay Laascaanood

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Somaliland ayaa mar kale ka hadashay safarka uu Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre maanta ku tegay magaalada Laascaanood ee xarunta maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo, iyada oo shaacisay arrin yaableh.

Wasiirka arrimaha dibadda Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Daahir Aadan oo maanta la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in Mareykanka oo ay horay ula wadaadeen safarka Xamza uu qiyaamay, isla markaana uu uga baxay qorshihii ay isla meel dhigeen.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in aano waxba iska beddalin safarka Ra’iisul wasaaraha oo uu tilmaamay inay Mareykanka kala hadleen baajintiisa, kahor inta aanu teegin Sool.

“Dowladda Maraykanka waa na qiyaantay; safarka Ra’iisul Wasaare Xamza ee Laascaanood waxba iskama beddelin, waxay noo balan-qaaday inay ka joojinayso.” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda Somaliland.

Somaliland ayaa horay u sheegtay in Xamza Cabdi Barre uu ka qoomameyn doono haddii uu cagta saaro Laascaanood,balse ma dhicin waxaana maanta si weyn loogu soo dhaweeyay magaaladaasi oo xarun u ah maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo.

“Ra’iisul wasaare Xamza wuxuu rabaa inuu Laascaanood yimaado, isaga oo sida mashruuc ah in dagaalo laga bilaabo Sanaag iyo Sool. Waxaan uga digayaa ninka Raiisul wasaaraha Soomaaliya ku magacaaban inuu ka qoomamayn doono hagardaamada iyo mashruuca dagaal ee uu mar labaad u soo wado shacabka gobolada Sool iyo Sanaag” ayuu horay u yiri Axmed Faarax oo ah guddoomiyaha maamulka Sool ee Somaliland.

Ra’iisul wasaare Xamza ayaa maanta markii uu tegay Laascaanood waxaa halkaasi si weyn ugu soo dhaweeyay madaxweyne Cabdulqaadir Firdhiye, xubno sar sare oo kamid ah maamulkiisa iyo qaybaha kala duwan ee bulshada oo u soo banaan baxay soo dhaweynta ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

Socdaalkan waxaa ra’iisul wasaaraha ku wehlinayo qaar kamid ah golihiisa waisirada, xildhibaanno iyo mas’uuliyiin oo ka tirsan hay’adaha dowladda federaalka Soomaaliya.

Sidoo kale booqashadan ayaa noqon doonto mid kooban oo laba maalmood ah, balse muhiimad weyn xambaarsan, isla markaana jawi cusub u abuureyso labada dhinac.

Sida qorshuhu yahay ra’iisul wasaaraha ayaa inta uu joogo Laascaanood, wuxuu la kulmi doonaa hoggaanka SSC-Khaatumo, odayaasha dhaqanka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada, isaga oo ka xog wareysan doono xaaladaha ka jira deegaannada maamulkaas.

Waxaa kale oo la filayaa in Xamza Cabdi Barre uu xarigga ka jaro mashariic laga hirgeliyay halkaasi, kuwa kale oo cusubna uu u dhagax dhigo reer Laascaanood.

Si kastaba, Socdaalka Ra’iisul Wasaaraha ayaa ku soo beegmaya xilli uu gobolka weli wajahayo xaalado amni iyo siyaasadeed oo adag, balse safarkan ayaa loo arkaa mid iftiin u yeeli kara dadaallada lagu doonayo xasilinta iyo horumarinta deegaanka.

Sawirro: Xamza oo ka dagay magaalada Laascaanood

0

Laascaanood (Caasimada Online) –  Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa goordhow gaaray magaalada Laascaanood ee xarunta maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo.

Xamza ayaa waxaa halkaasi si weyn ugu soo dhaweeyay madaxweyne Cabdulqaadir Firdhiye, xubno sar sare oo kamid ah maamulkiisa iyo qaybaha kala duwan ee bulshada oo u soo banaan baxay soo dhaweynta ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

Socdaalkan waxaa ra’iisul wasaaraha ku wehlinayo qaar kamid ah golihiisa waisirada, xildhibaanno iyo mas’uuliyiin oo ka tirsan hay’adaha dowladda federaalka Soomaaliya.

Sidoo kale booqashadan ayaa noqon doonto mid kooban oo laba maalmood ah, balse muhiimad weyn xambaarsan, isla markaana jawi cusub u abuureyso labada dhinac.

Sida qorshuhu yahay ra’iisul wasaaraha ayaa inta uu joogo Laascaanood, wuxuu la kulmi doonaa hoggaanka SSC-Khaatumo, odayaasha dhaqanka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada, isaga oo ka xog wareysan doono xaaladaha ka jira deegaannada maamulkaas.

Waxaa kale oo la filayaa in Xamza Cabdi Barre uu xarigga ka jaro mashariic laga hirgeliyay halkaasi, kuwa kale oo cusubna uu u dhagax dhigo reer Laascaanood.

Sidoo kale inta lagu guda jiro safarka, waxaa la filayaa in lagu dhawaaqo qorshe is-dhaafsi maxaabiis ah oo u dhexeeya labada dhinac ee SSC-Khaatumo iyo Somaliland. Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in Laascaanood ay ku xiran yihiin 283 maxbuus oo kasoo jeeda Somaliland, halka magaalada Hargeysa-na ay hayso 67 maxbuus oo kasoo jeeda dhinaca SSC.

Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu sidoo kale ku dhiirrigelin doonaa maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo inay dardar geliyaan habraaca dhismaha maamul goboleed rasmi ah oo si buuxda uga tirsan dowladda Federaalka. Arrintani waxay ka dhigan tahay tallaabo siyaasadeed oo muhiim u ah gobolka.

Socdaalka Ra’iisul Wasaaraha ayaa ku soo beegmaya xilli uu gobolka weli wajahayo xaalado amni iyo siyaasadeed oo adag, balse safarkan ayaa loo arkaa mid iftiin u yeeli kara dadaallada lagu doonayo xasilinta iyo horumarinta deegaanka.

Dhanka kale, Somaliland ayaa ka carootay safarkan, waxayna horay uga soo saartay digniino adag oo uu dhagaha ka fureystay Xamza oo maanta tegay Laascaanood.

Si kastaba, Booqashadan ayaa waxa ay sidoo kale ku soo aadeysaa xilli xasaasi ah oo ay soo  baxayaan warar sheegaya in Somaliland ay aqoonsi ka heli karto dawlado waawayn oo uu ugu horreeyo Maraykanka, taas oo ay si weyn u diidan dowladda federaalka.

default

Sawirro: Maxaa looga hadlay kulankii uu maanta gudoomiyey agaasime Mustafa Dhuxulow?

Muqdisho (Caasimada Online) – Wararka ka imaanaya Xafiiska Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, Mudane Mustafa Sheikh Cali Duhulow, ayaa sheegaya in maanta uu shir-guddoomiyay kulanka toddobaadlaha ah ee ka dhacay xarunta dhexe ee hay’adda.

Kulankan ayaa diiradda lagu saaray dardargelinta howlaha muhiimka ah ee hay’addu u qabato bulshada. Waxaa kulanka lagu dhageystay warbixino ay soo jeediyeen waaxyaha, xafiisyada iyo laamaha kala duwan ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, kuwaas oo la xiriiray caqabadaha jira iyo howlaha mudnaanta u leh hay’adda.

Agaasimaha Guud ayaa uga mahadceliyay madaxda iyo shaqaalaha dadaalka ay muujiyeen, isagoo xusay muhiimadda ay leedahay in si wadajir ah loo xoojiyo adeegyada hay’addu u fidiso muwaadiniinta. Wuxuu si gaar ah amarrada ugu adkeeyay in la dardargeliyo ka hortagga socdaalka sharci darrada ah, ilaalinta xuduudaha, fududeynta adeegyada muwaadiniinta iyo kor u qaadidda hufnaanta ay hay’addu ku shaqeyso.

Tan iyo markii uu xilka la wareegay, Agaasime Mustafa Sheikh Cali Duhulow wuxuu si joogto ah shaqaalaha ula yeeshay kulamo toddobaadle ah, kuwaas oo lagu qiimeeyo waxqabadka hay’adda maalmihii la soo dhaafay. Tallaabadani waxay muujinaysaa hoggaan firfircoon iyo howlkarnimo uu la yimid Agaasimaha cusub.

Cabdixakiin Cilmi Xasan
Nairobi, Kenya
+254-711830393

Jaamac oo weerar culus ku qaaday FAHAD – ‘Amiirka qurba-joogta khawaarijta’

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya, Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac), ayaa weerar adag ku qaaday agaasimihii hore ee hay’adda NISA, Fahad Yaasiin, kaddib qoraal uu Fahad dhowaan baahiyay oo u muuqday mid si toos ah u weeraraya wasiirkii hore ee gaashaandhigga.

Fahad ayaa qoraalkiisa ku eedeeyay “in Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed saddexdii sano ee u dambeysay ay u gacan galeen shirqool uu soo maleegay dal carbeed, iyadoo la sheegay in qorshahaas ay fuliyeen laba qof oo xilal sare kasoo qabtay hay’ado awood u leh hirgelinta dano shisheeye, isla markaana adeegsaday habab arxan darro ah.”

Qoraalka Fahad wuxuu intaas ku daray: “Midkood, shisheeyuhu waxay ku guuleysteen in xilka Wasaaradda Gaashaandhigga loo dhiibo xilligii madaxweynihii hore, hase yeeshee wuxuu ku fashilmay fulinta shirqoolkaas, waxaana ka hor tegay Taliskii CXD ee waqtigaas. Nasiibdarro, isla Wasaaradda ayaa mar kale lagu soo celiyey si uu mar kale u furo waddadii qorshuhu maray. Midka kalena, wuxuu qabtay xilka ugu sarreeya ee Xoogga Dalka, iyadoo Madaxweynaha hadda jira uu u dhiibay.”

In kasta oo Wasiir Jaamac uusan ugu magacaabin Fahad Yaasiin si cad qoraalkiisa, haddana xubno ku dhow ayaa xaqiijiyey in fariintiisu si toos ah ugu socotay Fahad. Sidoo kalena, qoraalka ayaa si muuqata u muujinaya arrintaas.

Qoraalka Wasiir Jaamac:

“Wuxuu ahaa mid ka mid ah arxan laawayaasha daaha gadaashiisa ka koriya Khawaarijta hadba intii itaalkiisa ah, sabab la xiriirta in lagu soo anqariyay fikir-diimeed gurracan iyo caqiido gaaleysiin ku saleysan.

Markii uu mikrafoonka sida khaldan u qaatayna isaga oo aan meelna ku baran cilmiga saxaafaddana wuxuu ahaa buunbuuniyaha ugu wayn argagixisada, markii danbana waxeey ku guulaysteen in ay dawladnimada ku soo darsadaan si uu ugu adeego.

Inti uu dibindaabyada qaranka ku howlanaa ee uu dowladnimada ku dhex jiray wuxuu joojiyey dagaalkii tooska ahaa ee ku socday khawaarijta, wuxuuna qorigi dowladda u soo leexiyay gudaheeda.

Wuxuu khawaarijta u furay albaabo ay dhaqaalo ku sameeyaan wuxuuna u balaqay dhammaan albaabada dhaqaalaha sida suuqyada, bankiyada, xawaaladaha, dekadaha, airprt-yada ilaa uu u dhisay nidaam maaliyadeed ka dakhli badan kan dawladda.

Wuxuu kala shaqeeyay Khawaarijta in ay si ballaaran ugu milmaan hay’adaha dowladda si ay xogta gacanta ugu dhigaan.

Ugu dambaynna wuxuu kala shaqaynayay Khawaarijta in ay dalka la wareegaan ilaa isaga laga dhex bixiyay dowladnimada.

Alle mahadiis sadex sano ka dib dhamaan xargihi uu xirxiray waa la furfuray waana la fashiliyay damacaas.

Hadii aad is waydiineysaan qofkuu yahay, waa qofka kaliya ee dalkaan xil ka soo qabtay oo dakanada iyo dambiyada uu galay darteed baxsadka ka ah kana cararay.

Rajada kaliya ee u hartay waa in ay Khawaarijtu xoogaysato si isaga oo iyaga matalaayo uu siyaasadda ugu soo laabto, waana mid aan loo fadhin.

Marki afaraad ayuu qarankeygu igu maamuusay xil wasiirnimo oo uusan waligii hawaysan, waxa uu daacanayana waa cuqdad shaqsi ah iyo takfiirnimadi siyaasadeed ee diinta u aheyd.”

DF Soomaaliya oo war cusub ka soo saartay xiriirka Itoobiya kadib arrintii carada dhalisay

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in xiriirka kala dhaxeeya Itoobiya uu mar kale deggan yahay, bilooyin kaddib markii heshiis badeed oo dhex maray Addis Ababa iyo Somaliland uu sababay mid ka mid ah khilaafaadka diblomaasiyadeed ee ugu xumaa sanado badan ee ka dhex dhaca labada daris ee Geeska Afrika.

Wasiiru-Dowlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Maxamed Cumar (Cali Balcad), ayaa hadalkan ka sheegay Jimcihii madasha Antalya Diplomacy Forum ee ka dhacday dalka Turkiga.

Wuxuu xusay in labada dowladood ay hadda ka shaqeynayaan soo celinta wada-shaqeyntii hore. “Waxaan la leenahay Itoobiya xiriir adag,” ayuu yiri Balcad. “Soomaaliya oo xasilloon waxay faa’iido u tahay Itoobiya, Itoobiya xasilloonna waxay faa’iido u tahay Soomaaliya.”

Hadalka Balcad ayaa yimid in ka badan sanad kaddib markii Itoobiya ay 1-dii Janaayo 2024 saxiixday is-afgarad muran dhaliyay oo ay la gashay Somaliland, kaasoo u oggolaanaya inay muddo 50 sano ah ka faa’iideysato marin badeed 19-kiloo mitir ah oo ku yaalla agagaarka Berbera.

Heshiiskaas ayaa sidoo kale watay qodob muujinaya suurta-galnimada in Itoobiya ay aqoonsato Somaliland oo ah gobol iskii ugu dhawaaqay madax-bannaani, inkasta oo aysan jirin dal ka tirsan Qaramada Midoobay oo ilaa hadda si rasmi ah u aqoonsaday.

Iyadoo cadaadis uga imanayay beesha caalamka, gaar ahaan dalalka Turkiga iyo Maraykanka, waxaa la bilaabay wadahadallo u dhexeeyay Muqdisho iyo Addis Ababa, kuwaas oo lagu soo afjaray heshiiskii Ankara ee la gaaray 12-kii Diseembar 2024.

Heshiiskaasi wuxuu caddaynayay in labada dhinac ay ixtiraamayaan madax-bannaanida midba midka kale, isla markaana uu dhigayay saldhig rasmi ah oo loogu gogol xaarayo wada-hadallo mustaqbalka ah oo ku saabsan rabitaanka Itoobiya ee marin badeed sharci ah oo ay Soomaaliya qeyb ka tahay.

Hadallada Balcad ayaa u muuqda kuwo dib u furaaya dariiqii diblomaasiyadda kadib markii Soomaaliya si kulul ugu eedeysay Itoobiya in ay ku xadgudubtay madax-bannaanideeda. Bishii Janaayo, Itoobiya ayaa la saxiixatay Somaliland is-afgarad u oggolaanaya inay isticmaasho marin badeedka Badda Cas, taasoo beddelkeeda suuragal ka dhigi karta aqoonsi ay siiso Somaliland.

Tallaabadaas ayaa si weyn waxaa u cambaareeyay dowladda federaalka Soomaaliya, waxayna sababtay in si ku-meel-gaar ah loo hakiyo wada-shaqeyntii labada dhinac, oo ay ku jireen iskaashigii milatari iyo xiriirkii diblomaasiyadeed.

Khilaafkaasi wuxuu walaac weyn ku abuuray xulafada reer Galbeedka, oo ay ku jiraan Mareykanka, kuwaas oo ka digay in xasillooni darrada labada dal ay wiiqi karto howlgalka ka dhanka ah argagixisada ee ka socda gobolka, isla markaana ay dhiirrigelin karto kooxo xagjir ah sida Al-Shabaab.

Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa taariikh ahaan iska kaashan jiray la dagaallanka argagixisada, gaar ahaan koonfurta Soomaaliya, halkaas oo ay ciidamada Itoobiya door muuqda ku leeyihiin.

Si kastaba, calaamado muujinaya is-faham dib u soo laabanaya, Soomaaliya ayaa oggolaatay in Itoobiya ay qeyb ka noqoto ciidanka cusub ee nabad-ilaalinta Midowga Afrika ee AUSSOM, kaasoo beddelaya howlgalka ATMIS ee lagu wado in uu dhammaado. Dowladda Soomaaliya ayaa Itoobiya u oggolaatay inay soo dirto 2,500 askari oo ka mid noqonaya ciidamada AUSSOM.

Itoobiya oo askar looga dilay dagaal ka dhacay Soomaaliya

0

Waajid (Caasimada Online) – Faah-faahinno kala duwan ayaa kasoo baxaya dagaal u dhexeeyay ciidamada Itoobiya iyo Al-Shabaab oo maanta ka dhacay degmada Waajid ee gobolka Bakool ee Soomaaliya, kaas oo dhaliyay khasaare leh dhimasho iyo dhaawac.

Dagaalka oo ahaa mid culus ayaa yimid, kadib markii xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab ay weerar ku qaadeen kolonyo ka tirsan ciidamada Itoobiya oo ku socdaalayay qaybo kamid ah degmadaasi, waxaana kadib xigay dagaal foolka fool ah oo u dhexeeyay xoogagii weerarka qaaday iyo ciidamada Itoobiya.

Ciidamada la weeraray ayaa kasoo baxay garoonka degmada Waajid, waxayna kusii jeedeen saldhig ay ku leeyiin duleedka degmada, iyaga oo markaas weerar dhabagal ah kala kulmay maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Ilo wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa innoo sheegay in dagaalka uu qaatay saacado badan, isla markaana la’isku adeegsaday hub culus, kaas oo dhaliyay khasaare xoogan.

Inta la xaqiijiyey waxaa weerarkan ku dhintay ugu yaraan 4 askari oo ka tirsanaa ciidamada Itoobiya, halka lagu dhaawacay tiro kale oo intaasi ka badan.

Sidoo kale waxaa lasoo wariyay in gaadiid laga gubay kolonyada ciidamada Itoobiya, waxaana haatan socda howlgallo lagu baadi goobayo Shabaabkii weerarka qaaday.

Dhinaca kale saraakiil u hadashay ciidamada Itoobiya ayaa sheegay inay iska difaaceen weerarka uga yimid Al-Shabaab, welina ay wadaan howlgallo ay ku baadi goobayaan firxad xubnaha soo weeraray

Xaaladda ayaa haatan ah mid aad u kacsan, waxaana goobaha lagu dagaalamay ku sugan ciidamada Itoobiya iyo kuwa Xoogga dalka oo haatan dhaq-dhaqaaqyo ka wada halkaasi.

Bakool ayaa waxaa culeys xooggan ku hayo kooxda Al-Shabaab, waxayna badanaa go’doomisay degmooyinka gobolkaas oo hoostaga Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Waajid ayaa waxaa muddooyinkii u dambeeyay weeraro ku hayay Shabaab oo todobaadyadii lasoo dhaafay beegsatay saldhigyo ay degmadaas ku leeyihiin ciidanka Itoobiya ee qayta ka ah ATMIS iyo kuwa dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh oo shir caalami ah kala qayb-galay Erdoğan + Sawirro

0

Antalya (Caasimada Online) –  Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo haatan ku sugan Turkiga ayaa kala qeyb galay Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan iyo madaxda caalamka furitaanka Madasha Diblomaasiyadda Antalya ee dalkaasi.

Wafdiga Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee uu hoggaaminayo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa mudnaan siinaya madashan oo ka mid ah fagaarayaasha caalamiga ah, loogana hadlayo xaaladaha guud iyo xoojinta xiriirada caalamagi ah.

Sidoo kale waxa ay muhiimaddu tahay isdhaafsiga khibradaha maamul iyo sidii Soomaaliya ay doorkeeda uga qaadan lahayd arrimaha caalamiga ah, iyadoo la xaqiijinayo midnimada iyo danaha dalkeenna.

Xasan Sheekh oo madasha ka hadlay ayaa uga mahadceliyey dowladda iyo shacabka Turkiga martiqaadka iyo soo dhoweynta diirran ee ay ku qaabileen isaga iyo wafdigiisa.

Dhanka kale, kulan doceedyo la qaadan doonaa madaxda iyo hoggaamiyeyaasha ka qeyb galaya madashan, si uu ugala hadlo arrimaha gaarka ah ee Soomaaliya.

“Madaxwaynaha Jamhuuriyadda ayaa inta uu shirku socdo waxa uu sidoo kale kulamo-doceeedyo la yeelan doonaa qaar ka mid ah madaxda caalamka ee madasha martida ku ah, isaga oo kala hadli doona arrimo ahmiyad u leh xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed iyo dhaqaale ee Soomaaliya kala dhexeeya dalalka ay matalayaan” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay Villa Soomaaliya

Turkigan oo shirkan soo qaban-qaabiyay ayaa ah saaxibka koowaad ee Soomaaliya, waxaana madasha khudbad dheer ka jeediyay Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan oo daah-furay, iyada oo ay sii socon doonaan khudbadaha mas’uuliyiinta goobjoogga ah.

Soomaaliya ayay sidoo kale fursad muhiim u tahay ka qayb-galka Madasha Caalamiga ah ee Diblomaasiyadda Antalya, iyada oo Madaxweynuhu la filayo inuu taageero waydiisto dowladaha waa wayn ee kasoo qayb-galay shirkaas, maadaama uu ku jiro dagaal adag.

Dardargelinta dagaalka Al-Shabaab ayaa hadda maraya meel wanaagsan, waxaana Soomaaliya ay taageero wayn ka heleysaa Turkiga oo diyaarado ugu deeqay.

 

ABIY AHMED oo qaaday tallaabo cabsi badan abuurtay

Addis Ababa (Caasimada Online) – Dowladda Itoobiya ayaa Jimcihii wasiir u magacowday Getachew Reda, hoggaamiye hore oo fallaago ahaa kana tirsanaa maamulka ku-meel-gaarka ah ee Tigray, kaasoo dhowaan xilka laga qaaday. Tallaabadan ayaa dhalisay cabsi laga qabo in ay sii huriso kala-qaybsanaanta sii kordheysa ee ka jirta gobolka woqooyi ee dalka.

Gobolka Tigray weli wuxuu la daalaa-dhacayaa dhibaatooyinka ka dhashay dagaalkii laba sano socday, kaasoo lagu soo afjaray heshiis nabadeed oo lagu gaaray 2022, isla markaana horseeday dhismaha maamul ku-meel-gaar ah.

Dagaalkaasi wuxuu noqday mid ka mid ah kuwa ugu dhimashada badan qarnigan, iyadoo qiyaas ahaan ay ku dhinteen illaa 600,000 oo qof. Dagaalka wuxuu dhaxmaray jabhadda Tigray iyo ciidanka federaalka Itoobiya oo ay garab siinayeen maleeshiyaad maxalli ah iyo ciidanka Eritrea.

Getachew Reda ayaa xilka laga qaaday horaantii bishan, waxaana lagu beddelay hoggaamiyaha Xisbiga Tigray People’s Liberation Front (TPLF), Debretsion Gebremichael, kadib khilaaf siyaasadeed oo xooggan oo ka dhex qarxay hogaanka TPLF.

Hase yeeshee, Jimcihii shalay, Addis Ababa ayaa Getachew u magacowday “La-taliye sare oo u qaabilsan Ra’iisul Wasaaraha arrimaha Geeska Afrika, iyadoo la siiyay darajada wasiirnimo”, sida lagu sheegay qoraal lagu daabacay barta X (horey Twitter).

Getachew oo 50 jir ah, ayaa horey u soo qabtay xilka Wasiirka Warfaafinta illaa inta aanu xilka la wareegin Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed sanadkii 2018.

Mehdi Labzae, oo ah khabiir Itoobiya u jooga Xarunta Qaranka ee Cilmi-baarista Sayniska ee Faransiiska, ayaa sheegay in magacaabista Getachew ay tahay “khiyaano dhab ah oo khatar u ah sii kordhinta kala-qaybsanaanta gobolka, ha ahaato heer siyaasadeed ama heer bulsho.”

“Getachew Reda wuxuu wali leeyahay taageero ballaaran, saamayn buuxdana waa uu ku leeyahay gobolka. Waa la arki doonaa waxa xiga,” ayuu yiri Labzae oo la hadlay AFP.

Kjetil Tronvoll, oo ah khabiir ku takhasusay arrimaha Geeska Afrika, ayaa isna qiray in magacaabistan ay sii kala fogeyn karto dhinacyada siyaasadda gobolka. “Magacaabista Getachew waxay sii xoojineysaa kala-qaybsanaanta, xilli gobolka uu wali ka soo kabanayo colaaddii dhiigga badnayd,” ayuu u sheegay AFP.

“Waxaa lagu eedeyn doonaa inuu dhabarka u jeediyay Tigray, isagoo haatan la safanaya cadowgii hore,” ayuu intaas ku daray.

Inkasta oo xaaladda guud ee gobolka ay u muuqato mid degan, haddana hirgelinta heshiiskii nabadeed ee Pretoria 2022 ayaa wali ah mid aan si buuxda loo fulin, taasoo dhashay khilaafyo ka dhex jira hoggaanka siyaasadeed ee Tigray.

Khubarada ayaa ka digaya in khilaafaadkaas ka dhex taagan TPLF ay kicin karaan xiisado cusub, iyadoo wararku sheegayaan in bishii hore ciidamo daacad u ah Debretsion ay la wareegeen magaalooyin dhowr ah ayna xilalka ka qaadeen duqyaal uu magacaabay maamulka ku-meel-gaarka ahaa.

Dhinaca kale, xiriirka Itoobiya iyo Eritrea ayaa mar kale u muuqda mid qallafsan, iyadoo Asmara lagu eedeeyay in ay taageerayso garabka Debretsion ee ka dhex jira TPLF.

Daawo: Taliye Odowaa oo farriin culus kasoo diray furinta

0

Aadan Yabaal (Caasimada Online) – Taliyaha ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed, Sarreeye Gaas Odowaa Yuusuf Raage oo weli ku sugan furimaha hore ee dagaalka ayaa farriin culus kasoo diray, taas oo ku aadan maalinta aas aas-ka ciidanka Xoogga dalka ee 12-ka April.

Taliye Odowaa ayaa hambalyo iyo bogaadin u diray dhammaan saraakiisha, saraakiil xigeennada, alifleyda, dableyda Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo qoysaskooda, taas oo ku aadan xuska 65 sano guuradii ka soo wareegtay aas-aaska ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo maanta ku beegan.

“Waxaan halkan hambalyo uga dirayaa guud ahaan ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed sanad guuradii 65-aad ee kasoo wareegatay aas-aaskii ciidanka Xoogga dalka, waxaan runtii aad iyo aad ugu hambalyeynayaa, uguna boggaadinayaa ciidamada maalintooda gaarka ah, iyaga qoysaskooda, waxaan leeyahay hambalyo” ayuu yiri Taliye Odowaa.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in ciidanka Xoogga dalka ay laf-dhabar u yihiin difaaca qaranimada iyo jiritaanka ummadda Soomaaliyeed, wuxuuna ku boggaadiyay la dagaallanka kooxda Al-Shabaab, si looga saaro guud ahaan dalka.

“Runtii argagixisadu waxaa naf la-caari waxay marayaan meel gabogabo ah waxaan rabaa xubin kasta oo ka tirsan ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed dadaalkeeda iyo waqtigeeda inay laba jibaarto, sii adkeyso la dagaallanka argagixisada” ayuu raaciyay.

Waxaa kale oo uu u mahadceliyay ciidamada dib u xoraynta deegaanka oo iyagana door wayn ka geystay dagaallada adag ee lagula jiro kooxaha Khawaarijta.

”Waxa aan halkan uga mahadcelinayaa ciidamada difaaca deegaanka doorka naf-hurka ah ee u hurteen naftiina dalka iyo sharafteenna” ayuu mar kale yiri Odowaa.

Sidoo kale wuxuu farriin culus u diray dadka Soomaaliyeed, isaga oo ugu baaqay inay dagaalka ku garab istaagaan ciidamada dowladda iyo kuwa Macawiisleyda ee halganka adag ugu jiro sidii maleeshiyaadka Al-Shabaab looga saari lahaa dalka.

“Waxa aan leeyahay dadka Soomaaliyeed in ay garab istaagaan ciidankooda, waxaynu dagaal kula jiraa argagixiso caalami ah” ayuu ku daray Taliyaha ciidanka Xoogga dalka.

Dhankiisa, Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya Mudane Jibriil Cabdirashiid Xaaji ayaa diray hambalyo tan lamid ah oo ku aadan xuska 12-ka April.

“Ciidanka Xoogga Dalka waa geesiyaal naftooda u hura difaaca dalka, diinta iyo dadka Soomaaliyeed. Alle waxaan uga baryayaa inuu aqbalo shahaadadooda, kuwa dhaawacanna uu siiyo caafimaad degdeg ah” ayuu isna yiri wasiir Jibriil Cabdirashiid.

DF oo amar culus ku soo rogtay dhamaan diyaaradaha ka howlgala Soomaaliya

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Rayidka ee Soomaaliya ayaa amar ku bixisay in si degdeg ah loo sameeyo kormeerro badbaado iyo dib-u-shahaado-siinta dhammaan diyaaradaha ka howlgala gudaha dalka, kaddib shilal duulimaadyo oo isdaba joog ah iyo walaacyo sii kordhaya oo la xiriira amniga hawada dalka.

Amarkan ayaa lagu shaaciyay kulan uu Wasiirka Gaadiidka iyo Duulista, Maxamed Faarax Nuux, la yeeshay masuuliyiin ka tirsan waaxda duulista rayidka, kaas oo ka dhacay garoonka caalamiga ah ee Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho.

Qaraarku wuxuu waajibinayaa in baaritaanno badbaado lagu sameeyo dhammaan diyaaradaha ku duulaya, kasoo degaya ama ka baxaya Soomaaliya. Inkasta oo aan la cayimin waqti kama dambeys ah, masuuliyiinta ayaa sheegay in baaritaannada si degdeg ah loo bilaabi doono.

“Waa in la hubiyaa in diyaar kasta oo ka duuleysa ama kusoo degaysa Soomaaliya si buuxda loo baaray, loo diiwaangeliyay, lana hubiyay dayactirkeeda,” ayuu yiri Wasiir Nuux.

Tallaabadan ayaa timid kaddib shil halis ah oo dhacay 22-kii Maarso, markii diyaarad xamuul ah oo laga leeyahay Kenya, nooca De Havilland DHC-5D Buffalo oo ay leedahay shirkadda Trident Aviation, ay ku burburtay deegaanka Ceel Xabaaloow, oo qiyaastii 24km u jirta Muqdisho.

Dhamaan shan shaqaale oo saarnaa diyaaradda ayaa ku geeriyooday. Diyaaraddan ayaa kasoo laabatay howlgallo sahay gaarsiin ah oo ay u fulisay ciidamada Midowga Afrika ee ku sugan Dhoobley. Hay’adaha duulista Soomaaliya ayaa bilaabay baaritaan ku saabsan sababta keentay shilkaas.

Go’aanka cusub ayaa sidoo kale kusoo beegmaya kaddib weerar hoobiye ah oo lala beegsaday garoonka Aadan Cadde 6-dii Abriil, kaas oo masuuliyiinta Soomaaliya ay ku eedeeyeen kooxda Al-Shabaab.

Weerarkaas ayaa sababay in shirkadaha Turkish Airlines iyo EgyptAir ay si ku-meel-gaar ah u hakiyaan duulimaadyadoodii. Turkish Airlines ayaa dib u bilowday duulimaadkeeda 9-kii Abriil, halka EgyptAir ay weli hakisay safarradii isbuucle ahaa ee ay ku mari jirtay Djibouti.

Waaxda duulista rayidka Soomaaliya ayaa si tartiib ah u kobcaysay sanadihii u dambeeyay, iyadoo shirkado duulimaadyo caalami ah ay bilaabeen inay toos uga safraan una yimaadaan Muqdisho, taasoo ay suurtagelisay xasillooni amni oo isa soo taraysa. Si kastaba, dhacdooyin duulimaadyo oo halis ah ayaa weli soo laabtay.

Bishii Janaayo 2024, diyaarad xamuul ah oo Kenyan ah oo gargaar u siday Barnaamijka Cuntada Adduunka (WFP) ayaa burburtay xilli ay degaysay, taasoo dishay laba qof. Bishii Luulyo 2023, diyaarad ay leedahay shirkadda Halla Airlines ayaa si degdeg ah ugu degtay garoonka Muqdisho, kaddib markii ay la kulantay dabaylo xooggan iyo cilad ka timid lugaha degista. Dhamaan 34 rakaab ee saarnaa waa ay badbaadeen, inkastoo laba qof ay dhaawacmeen.

Jubbaland oo hal arrin ku adkeysaneysa xilli uu Xasan diiday martiqaadka Madoobe

0

Kismaayo (Caasimada Online) – Maamulka Jubbaland ayaa ku adkeystay in uusan ka leexan doonin mowqifkii hore ee ku saleysnaa madax-bannaanida maamulka, xilli ay soo baxayaan xogo hoose oo sheegaya in Madaxweynaha Soomaaliya uusan martiqaadin hoggaamiyaha Kismaayo.

Jubbaland ayaa muujisay shaki la xiriira kulanka uu Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ku casuumay madaxda maamul-goboleedyada, kaasi oo haatan aan lagu martiqaadin Axmed Madoobe.

Gogoshan ayaa markii hore la filayay inay qeyb ka noqoto dadaallo lagu xallinayo khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya dowladda dhexe iyo maamul-goboleedyada, iyadoo beesha caalamka ay cadaadis ku saartay Madaxweyne Xasan Sheekh inuu miiska iskugu keeno dhammaan hoggaamiyeyaasha maamullada. Balse, sida muuqata, Madaxweynaha ayaa taas ka dhagaha ka fureystay.

Maamulka ayaa caddeeyay in Jubbaland aanu ku shaqeyn doonin amarro uga yimaada Villa Somalia, sida uu sheegay Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Jubbaland, Cabdifataax Maxamed Mukhtaar.

“Jubbaland waxay go’aan mas’uuliyad ku dheehan tahay ku gaartay inay ka baxdo Madasha Wadatashiga 7-dii Oktoobar 2024,” ayuu yiri Wasiir Cabdifataax. “Madaxweyne Xasan haddii uu hilmaamay, waa in la xasuusiyo in Jubbaland aan laga maamulo Villa Somalia. Annaga ayaa masiirkeena ka talina,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Hadalka Wasiirka ayaa imaanaya xilli gogosha Villa Somalia loo arko mid aan loo dhammeyn, halkii ay noqon lahayd mid lagu mideeyo mowqifyada siyaasadeed laguna xoojiyo wada-shaqeynta dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada. Si kastaba ha ahaatee, Jubbaland ayaa u muuqata mid aan kalsooni badan ku qabin ujeeddooyinka ka dambeeya gogoshan.

Dhinaca kale, Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), ayaa horey u muujiyay inuu taageersan yahay in la isugu yimaado miis wada-hadal ah oo lagu xalliyo khilaafaadka jira. Wuxuu sheegay in loo baahan yahay wadajir siyaasadeed si looga hortago khataraha dalka horyaalla.

Axmed Madoobe ayaa dhowr jeer carabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la dhiso hannaan siyaasadeed oo hufan laguna dhiso kalsooni dhexmarta dowladda dhexe iyo maamul-goboleedyada. Wuxuu xusay in khilaafaadka siyaasadeed ay dib u dhac ku keenayaan dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.

Balse, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa maanta casuumaad u diray madaxda dowlad-goboleedyada, iyadoo laga reebay Axmed Madoobe, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Tani waxay waafaqsan tahay xogtii ay Caasimada Online baahisay xalay, taasoo sheegaysay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu diiday inuu casuumo Axmed Madoobe.

Sida aan xogta ku helnay, Villa Somalia ayaa ku adkeysatay in la casuumayo oo kaliya madaxda sare ee Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada leh sharciyad dastuuri ah iyo awood go’aan-qaadasho. Waxay u aragtaa in Axmed Madoobe uusan haysan sharciyad.

Go’aanka lagu reebay Madoobe wuxuu ka tarjumayaa mowqifka Villa Somalia ee ah in muddo-xileedkiisu dhammaaday, taasoo sii adkeynaysa khilaafka ka taagan hab-dhismeedka federaalka ee dalka.

Inkasta oo khilaafaadka u dhexeeya dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada aysan ahayn kuwo cusub, haddana waa markii ugu horreysay ee Madaxweyne federaal ah si rasmi ah uga reebo hoggaamiye dowlad-goboleed ka qeybgalka shir qaran oo heer sare ah.

Somaliland oo halis amni ku tilmaamtay safarka Xamza, dalabna u dirtay caalamka

0

Hargeysa (Caasimada Online) – Xukuumadda Somaliland ayaa markale si adag u cambaareysay safarka Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre uu ku tegayo magaalada Laascaanood oo haatan uu ka taliyo maamulka KMG ah ee SSC-Khaatumo.

Bayaan kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Somaliland ayaa safarka Ra’iisul Wasaare Xamza lagu tilmaamay mid halis amni oo weyn ku ah nabadda iyo xasilloonida gobolka, isla markaana si toos ah u dhaawacayaa madax-bannaanida Somaliland.

“Booqashadan aan waqtigeedu habboonayn waxay wiiqeysaa dadaallada socda ee lagu horumarinayo nabadda iyo xasilloonida gobolka. Dowladda Somaliland waxay u aragtaa arrintan mid kacsan oo culus, waxayna si cad u sheegtay in Dowladda Soomaaliya ay si buuxda uga masuul noqon doonto cawaaqib kasta oo ka dhasha xiisad iyo qalalaase amni,” ayaa lagu yiri bayaanka Somaliland.

Somaliland ayaa ugu baaqday Midowga Afrika, Urur-Goboleedka IGAD, Qaramada Midoobay, Jaamacadda Carabta, iyo dhammaan saaxiibada caalamiga ah inay si cad u aqoonsadaan in ficillada mas’uuliyiinta Soomaaliya ay khatar toos ah ku yihiin nabadda iyo amniga gobolka.

Sidoo kale waxay ugu baaqday hay’adaha mas’uulka ka ah ee goboleed iyo caalami ah inay si dhaqso leh, oo wadajir ahna uga fal-celiyaan ficillada wiiqaya xasilloonida ee ka imanaya Soomaaliya, sida lagu yiri bayaanka.

Hoos ka aqriso bayaanka Somaliland

Wasaaradda Arrimaha Dibedda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Somaliland waxay si adag oo aan mugdi ku jirin u cambaareyneysaa booqashada la qorsheeyay ee Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya uu ku tagayo magaalada Laascaanood.

Falkan kacsan wuxuu si toos ah u dhaawacayaa madax-bannaanida Somaliland wuxuuna halis weyn ku yahay nabadda iyo xasilloonida gobolka.

Booqashadan aan waqtigeedu habboonayn waxay wiiqeysaa dadaallada socda ee lagu horumarinayo nabadda iyo xasilloonida gobolka. Dowladda Somaliland waxay u aragtaa arrintan mid kacsan oo culus, waxayna si cad u sheegtay in Dowladda Soomaaliya ay si buuxda uga masuul noqon doonto cawaaqib kasta oo ka dhasha xiisad iyo qalalaase amni.

Wasaaradda Arrimaha Dibedda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Somaliland waxay ugu baaqeysaa Midowga Afrika, Urur-Goboleedka IGAD, Qaramada Midoobay, Jaamacadda Carabta, iyo dhammaan saaxiibada caalamiga ah inay si cad u aqoonsadaan in ficillada mas’uuliyiinta Soomaaliya ay khatar toos ah ku yihiin nabadda iyo amniga gobolka. Muddo tobannaan sano ah, Somaliland waxay dulqaad u muujisay falalka kicinta ah, iyadoo weligeed u taagnaatay tiir xasilloonida iyo awood dhisaysa nabadda gobolka.

Dowladda Somaliland waxay ugu baaqeysaa hay’adaha mas’uulka ka ah ee goboleed iyo caalami ah inay si dhaqso leh, si wadajir ahna uga fal-celiyaan ficillada wiiqaya xasilloonida ee ka imanaya Soomaaliya.

Haddii tallaabo deg-deg ah la qaadi waayo, waxa sii xoogeysan doona xaaladaha aan dawladnimadu gacanta ku hayn ee gobolka horey u nuglaa, taas oo sababi karta dhibaatooyin hor leh sida barakac, tahriib, musiibo bini’aadannimo, iyo khataro amni oo xuduud-dhaaf ah.

Jamhuuriyadda Somaliland waxay mar kale caddaynaysaa inay ka go’an tahay nabadda, wada hadalka, iyo iskaashiga goboleed. Si kastaba ha ahaatee, waxay qaadi doontaa tallaabo kasta oo lagama maarmaan ah si ay u difaacdo madax-bannaanideeda iyo ammaankeeda haddii khatar la kulanto.

Soomaaliya oo maanta dib usoo celisay xiriirkii diblumaasiyadeed ee dalka…

0

Addis Ababa (Caasimada Online) – Wasiiru-dowlaha Arrimaha Dibadda ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Cali Maxamed Cumar, ayaa magaalada Addis Ababa kulan rasmi ah kula yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee dalka Ukraine, Danjire Andrii Sybiha.

Kulankan ayaa lagu tilmaamay mid muhiim ah oo taariikhi ah, maadaama lagu shaaciyay dib u soo celinta xiriirka diblumaasiyadeed ee labada dal.

Intii uu socday kulankaasi, labada mas’uul waxay saxiixeen heshiis rasmi ah oo ah hab-maamuus diblumaasiyadeed. Heshiiskaas ayaa u gogol xaaraya dib u bilaabashada xiriir rasmi ah oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Ukraine, kadib muddo xiriirkaasi hakad ku jiray.

Saxiixa hab-maamuuskan diblumaasiyadeed wuxuu muujinayaa rabitaanka labada dowladood ee ah in ay dib u dhisaan, isla markaana xoojiyaan xiriirka saaxiibtinimo iyo iskaashi ee dhinacyada kala duwan. Waxay sidoo kale caddeeyeen sida ay uga go’an tahay in ay wada shaqeyn dhab ah yeeshaan.

Wada-hadalka labada wasiir ayaa si qoto dheer diiradda u saaray sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga laba geesoodka ah. Waxay si gaar ah uga wada hadleen fursadaha horumarineed ee labada dal u dhaxeeya, gaar ahaan dhinacyada siyaasadda, dhaqaalaha, iyo amniga.

Wasiiru-dowlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa ku dheeraaday sida ay Dowladda Federaalka uga go’an tahay in la yeesho xiriir diblumaasiyadeed oo miro dhal ah. Wuxuu xusay in xiriirka Ukraine uu muhiim u yahay siyaasadda arrimaha dibadda ee Soomaaliya.

Isaga oo hadalkiisa sii wata, wasiirka Soomaaliya wuxuu bogaadiyay dadaalka Ukraine ay muujisay ee ku aaddan furitaanka bog cusub oo iskaashi iyo isfaham ku dhisan. Wuxuu intaas ku daray in arrintani ay tusaale u tahay sida dalalka caalamku u daneynayaan in ay la shaqeeyaan Soomaaliya.

Dhinaca kale, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Ukraine ayaa sheegay in dalkiisu diyaar u yahay in uu si buuxda ula shaqeeyo Soomaaliya. Wuxuu carabka ku adkeeyay inay ixtiraamayaan madax-bannaanida, midnimada dhuleed, iyo qarannimada Soomaaliya.

Danjire Sybiha wuxuu tilmaamay in xiriirka cusub uu horseedi karo iskaashi dhaqaale, taageero farsamo, iyo wax wada qabsi dhinacyo badan leh. Wuxuu sidoo kale sheegay inay diyaar u yihiin in ay sahamiyaan fursado cusub oo ganacsi iyo horumarin ah oo ka dhex dhalan kara labada dal.

Kulanka labada wasiir ayaa sidoo kale lagu muujiyay sida xiriirka diblumaasiyadeed uu muhiim ugu yahay amniga iyo xasilloonida gobolka. Labada dhinac waxay isku raaceen in la sii wadayo kulamada iyo wada hadallada si loo xaqiijiyo horumar joogto ah.

Ugu dambayn, heshiiskan cusub wuxuu calaamad u yahay bilow cusub oo xiriir wanaagsan oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Ukraine, taasoo ka tarjumaysa danta guud iyo rabitaanka labada dal in ay noqdaan saaxiibo dhow oo si hufan u wada shaqeeya.