Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa caawa shaacisay inay Khawaarijta Al-Shabaab kala wareegtay lacag ku jirtay mid kamid ah Akoonada ay isticmaalaan, sidoo kale waxaa la burburiyey shabakad dhanka maaliyadda u qaabilsaneed kooxda.

“Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka oo gudanaya waajibaadkiisa shaqo ayaa ku guuleystay in uu burburiyo shabakado maaliyadeed oo ay kooxaha argagixisadu ku dhici jireen hantida shacab weynaha Soomaaliyeed,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Lacagta ay dowladdu la wareegtay waa hal Milyan oo doollar oo laga helay akoonada Al-Shabaab, xafiiska xeer ilaaliyaha guud ayaa shaaciyey in lacagtaas lagu shubay qasnadda dowladda.

“Xafiisku waxa uu xaqiijiyay in ka badan hal milyan oo doollar oo laga helay koontooyin maaliyadeed oo ay adeegsan jireen argagixisadu in si sharci ah loogu wareejiyay Dowladda Soomaaliyeed, kadib markii Maxkamaddu soo saartay xukun kama dambeys ah,” ayaa lagu yiri warka dowladda.

Sidoo kale waxaa la xayiray akoono kale oo Shabaab looga shakiyey, kuwaas oo malaayiin doollar ay ku jirto, waxaana ku socda baaritaan.

“Xafiiska Xeer ilaaliyaha guud ayaa xayiray, baaritaana ku wada koontooyin kale oo lacag malaayiin doollar ah ku kaydsan tahay, kuwaas oo looga shakisan yahay in argagixisadu u adeegsan jireen uruurinta dhaqaalaha ay shacabka ku waxyeeleeyaan,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Xeer ilaaliyaha guud ee qaranka ayaa sheegay in Koontooyinkan marka baaristoodu soo dhammaato, natiijada loo gudbinayo Maxkamadda.

“Xafliska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka waxa uu bogaadinayaa shacabka Soomaaliyeed doorka naf-hurnimada leh ee ay ka qaadanayaan dagaalka lagula jiro kooxaha argagixisada ah,” ayaa lagu yiri qaraalka.

Ugu dambayntii warkaan ka soo baxay xafiiska xeer ilaaliyaha qaranka ayaa lagu yiri, “Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranku waxa uu farayaa ganacsatada Soomaaliyeed iyo hay’adaha maaliyadeed ee ka howlgala dalka in ay si buuxda ugu hoggaansamaan shuruucda ka hortagga lacag-dhaqista iyo maalgelinta argagixisada iyo dhammaan xeerarka kale ee dalka.”

Ankara (Caasimada Online) – Soomaaliya iyo Turkiga ayaa maanta kala saxiixday heshiiska wareejinta maxaabiista xukuman iyo heshiiska kaalmada sharciga ee Isku kaashiga dacwadaha dembiyada

Wasiirka cadaaladda iyo arrimaha dastuurka XFS, Xasan Macallin iyo wasiirka cadaaladda Turkiga, Yılmaz TUNÇ ayaa magaalada Ankara ee dalkaTurkiga ku kala saxiixday heshiiskan.

Heshiiskan wareejinta maxaabiista xukuman iyo heshiiska kaalmada aharciga ee isku kaashiga dacwadaha dembiyada ayaa muhiim u ah xoojinta wada shaqaynta dhinaca sharciga.

Heshiiska wareejinta maxaabiista xukuman ayaa suurta-gelinaya in maxaabiista ku xukuman Soomaaliya ama Turkiga loo wareejiyo waddankooda hooyo si ay ugu dhamaystaan xabsigooda, unala sii joogaan qoysaskooda iyo deegaanka ay yaqaaniin.

Heshiiska kaalmada sharciga ee isku kaashiga dacwadaha dembiyada wuxuu dejinayaa nidaam iskaashi oo u dhexeeya labada dal si loogu wada shaqeeyo dacwadaha dembiyada, oo ay ku jiraan isweydaarsiga caddeymaha, fulinta codsiyada maxkamadeed iyo la-dagaallanka dembiyada caalamiga ah.

Heshiisyadani waxey ka tarjumayaan saaxiibtinimada waarta ee u dhaxaysa Soomaaliya iyo Turkiga iyo dadaalkooda wadajirka ah ee lagu horumarinayo nabadda, cadaaladda, iyo fahamka wadajirka ah ee heer caalami.

Soomaaliya iyo Turkiga ayaa leh xiriir saaxiibtinimo qoto dheer, wuxuuna heshiiskan qeyb ka noqonaya heshiisyada muhiimka ah ee gaareen labada dhinac.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa haatan guul wayn ka sheegatay wada-hadalladii ka dhacay magaalada Ankara ee waddanka Turkiga ee heshiiska looga gaaray xiisaddii u dhexeysay dalalka Soomaaliya iyo Itoobiya.

Wasiir ku-xigeenka wasaaradda warfaafinta Soomaaliya, Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaalla oo ka hadlay heshiiska la gaaray ayaa shaaca ka qaaday in dowladda Soomaaliya ku guuleysatay soo afjaridda isku day halis ku ahaa qaranka, kadib damacii badda ee Itoobiya.

Al-Cadaala ayaa sidoo kale tilmaamay in dowladda federaalka ay qabatay hal sano oo shaqo adag ah, isla markaana ay arrintu ku soo dhammaaday guul xil-gusho ah.

“Hal sano oo shaqo adag ah ka dib, waxaan iska xirnay isku day halis ku ahaa qaranka. Waxay ahayd xil-gudasho adag oo miro-dhal noqotay. ayuu yiri Cabdiraxmaan Al-Cadaala.

Wasiirku ku xigeenka wasaaradda warfaafinta xukuumadda Soomaaliya ayaa sidoo kale u mahad-celiyay Alle SWT, madaxda qaraknka iyo guud ahaan shacabka Soomaaliyeed oo uu tilmaamay inay si wadajir ah ugu istaageen difaaca qarannimada Soomaaliya.

“Waxaa mudan mahad oo dhan Alle weyn, ka dib madaxda qaranka iyo muwaadiniinta Soomaaliyeed ee midnimada iyo mowqifka adag ku difaacay dalkooda. Insha’Allah, qarankeennu wuu guuleysanayaa wuuna ka gudbi doonaa caqabadaha,” ayuu sii raaciyay.

Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa xalay rasmi ah ku gaaray magaalada Ankara, kadib markii ay ku kulmeen madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo ra’iisul wasaare Abiya Axmed, waxaana heshiiskan taariikhiga ah fududeeyay madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan.

Labada dhinac waxay isla qireen faa’iidooyinka ballaaran ee ka dhalan kara in Itoobiya ay hesho marin rasmi ah oo ammaan ah oo badda ah, iyada oo la ixtiraamayo madax-bannaanida dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. 

Waxaa kale oo ay ku heshiiyeen in ay billaabaan wada-xaajoodyo farsamo oo daacad ah oo ku saleysan arrimahan, oo la billaabayo wax aan ka dambeyn bisha Febraayo 2025, iyadoo ay fududeynayso Turkiga, lana dhammeystiro heshiiska muddo afar bilood gudahood ah.

Badhaadhe (Caasimada Online) – Kadib dagaalkii xooganaa ee shalay ka dhacay magaalada Raaskambooni ee gobolka Jubbada Hoose ayaa waxaa ka dhashay hadal-heyn xooggan iyo cambaareyn, maadaama ay wada dagaalameen ciidamo Soomaaliyeed.

Dagaalka ayaa dhaliyay khasaare xooggan iyo in ciidamadii dowladda ay ka cararaan Raaskambooni, ayna isku dhiibaan ciidamada Kenya, iyaga oo ka tallaabaday xadka.

Barta Twitter-ka ee Hey’adda ka hortagga Dambiyada Argagixiso ee dowladda Kenya ayaa lagu baahiyey sawirrada askar ka tirsan ciidamada dowladda Soomaaliya oo isku dhiibay ciidamada Kenya, kadib markii ay ka gudbeen xuduudda.

Sawirrada ayaa muujinaya ciidamada oo hubkooda dhigaya iyo kuwa Kenya oo soo dhaweynaya, xaaladda Raaskambooni in xog rasmi ah laga helo ayaa aad u adag, maadaama aysan jirin wax isgaarsiin ah.

Haddaba yaa qaaayo mas’uuliyadda wixii ka dhacay Raaskambooni?

Guddoomiyihii hore ee maamulka gobolka Banaadir, ahaana duqii Muqdisho, Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) oo qoraal dheer soo saaray ayaa ka hadlay dagaalka dhex-maray ciidamada dowladda iyo kuwa Jubbaland, isaga oo ku tilaamay musiibo laga xumaado.

Muungaab ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in mas’uuliyadda wixii dhacay uu qaadi doono madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh, isaga oo kaliyana lagula xisaabtami doono.

“Dagaalka maanta ka dhacay deegaanka Raaskambooni waa musiibo aad looga xumaaado, in Ciidankii Qaranka ee loo tababaray difaaca Dalka  iyo  Dowladnimada ay  dhexdooda is laayaan. Madaxweyne Xasan Sheekh oo kaliya  ayaa dusha u ridanaya masuuliyadda wixii maanta halkaas ka dhacay oo dhan, waayo isaga ayaa colaad ka huriyay degaan nabad ah, ciidankii Qarankana u adeegsaday dano siyaasadeed oo gurracan” ayuu yiri Muungaab.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Xasanow tan cibro qaadasho hakuu noqoto, kusoo laabo miiska wadahadalka, ka joog duullaanka aad ku qaadeyso maamul Goboleedyada iyo burburinta ciidanka Qaranka, taasoo sii kala geyneyso bulshada Soomaaliyeed”.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo shalay ciidamada dowladda looga adkaaday dagaalkii ay la galeen daraawiishta Jubbaland, laakiin waxay dowladdu sheegtay inay ciidamadu haysan amar ay ku dagaalamaan, ayna dib uga gurteen aagga Raaskambooni.

Muqdisho (Caasimada Onine) – Xildhibaan Mustafe Sheekh Cali Dhuxulow oo ka tirsan Golaha Shacabka Soomaaliya ayaa maanta loo magacaabay inuu noqdo agaasimaha guud ee hey’adda socdaalka iyo jinsiyadaha, kadib soo jeedin ka timid wasaaradda amniga gudaha.

Magacaabista Dhuxulow ayaa waxaa isla maanta go’aan ka gaaray golaha wasiirada Soomaaliya oo ansixiyay, kadib kulan ay maanta ku yeesheen magaalada Muqdisho.

“Golaha Wasiirrada xukuumadda jamhuuriyadda federaalka soomaaliya ayaa ansixiyey soo jeedinta wasaaradda amniga gudaha ee magacaabista Agaasimaha Guud ee hey’adda socdaalka iyo jinsiyadaha, in uu noqdo Mustafe Sheekh Cali Dhuxulow” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay xafiiska ra’iisul wasaaraha oo lagu shaaciyay magacaabistan.

Mustafe Dhuxulow oo ah siyaasi rug-cadaa ah aya beddalaya Axmed Siciid Maxamed oo horay xilkan u hayay, isla markaana la magacaabay markii uu dalka ka cararay agaasimihii hore ee hay’adda Cabdul oo mar lagu eedeeyay musuq-maasuq, balse lagu waayay.

Magacaabista Dhuxolow ayaa la hadal-hayay maalmahan, waxaana ugu dmabeyn maanta shaaciyay xubnaha golaha wasiirada oo ku magacaabay shirkooda todobaadlaha ah.

Dowladda Federaalka ayaa haatan wadda tallaabooyin isbeddal ah, waxaana ay ahayd maalin kahor markii xilka laga qaaday guddoomiyaha gobolka Banaadir, ahna duqa Muqdisho Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) oo lagu beddalay Maxamed Axmed Amiir.

Waxaa sidoo kale la filayaa inay dhacaan isbeddallo kale oo saameynayaa shaqsiyaad iyo hay’ado waa wayn oo ka tirsan dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirada Soomaaliya oo maanta shirkoodii todobaadlaha ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho ayaa ka hadlay dagaalkii shalay ka dhacay Raaskambooni ee lagu jabiyay ciidamada ay dowladda gaysay halkaasi.

Ugu horreyn golaha ayaa cambaareeyay weerarka ay qaadeen ciidamada Jubbaland ee ugu dambeyn la wareegay magaalada oo dhan.

Golaha Wasiirada ayaa sidoo kale ku dhowaaqay go’aan culus oo ka dhan ah Axmed Madoobe, waxayna ku eedeeyeen inuu xiriir kala dhexeeyo kooxda Al-Shabaab.

Sidoo kale golaha ayaa magacaabay guddi ka shaqeeya baaris ay sheegeen in lagu sameeya nooca xariir ee ka dhexeeya Axmed Madoobe iyo Khawaarijta.

“Golaha Wasiirrada Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya oo maanta yeeshay kulankoodii caadiga ahaa, ayaa guddi u saaray inuu baaris ku sameeyo nooca xiriir ee ka dhexeeya eedaysane Axmed Madoobe iyo kooxaha Khawaarijta ah, falkii uu ku weeraray deegaanka Raaskambooni oo ay ka dhalan doonto isla-xisaabtan iyo ciqaab” ayaa lagu yiri go’aanka golaha wasiirada.

Sidoo kale waxaa warbaahinta la hadlay wasiir ku xigeenka wasaaradda warfaafinta Cabdiraxmaan Al-Cadaala oo faah-faahiyay kulankooda iyo go’aanka kasoo baxay, wuxuuna sheegay in ciidamada weeraray Raaskambooni ay soo dhex-mareen kooxda Al-Shabaab.

Al-Cadaala ayaa shaaca ka qaaday in arrinta ay sii xoojineyso tuhun markii hore laga qabay Axmed Madoobe oo ku aadan inuu xiriir iyo wada shaqeyn la leeyahay Al-Shabaab.

“Dhul badan oo Khawaarijta ay joogto ayay soo dhex mareen ciidamadii goobtaas weeraray arrintaas oo khatarteeda leh, waxayna xoojineysaa shakiga horay looga qabay eedeysane Axmed Madoobe iyo Khawaarijta uu xiriir ka dhexeeyo” ayuu yiri wasiir Al-Cadaala.

Kismaayo (Caasimada Online) – Jubbaland ayaa shaaca ka qaaday inay gacanta kusoo dhigtay taliyihii hoggaaminayay ciidamada ay dowladda gaysay magaalada Raaskambooni ee gobolka Jubbada Hoose, iyada oo soo bandhigtay, kadibna baahisay sawirradiisa.

Qoraal kasoo baxay Jubbaland ayaa waxaa lagu sheegay in ciidamada dadaraawiishta oo howlgal sameeyay ay soo qabteen taliye Xasan Ciraaqi oo ahaa sarkaalkii ugu sarreeay ciidamaday ay dowladda ku daabushay aagga Raaskambooni ee gobolka Jubbada Hoose.

“Ciidamada amniga Jubbaland oo xaqiijinaya nabadgelyada guud ee deegaanka Raaskambooni ayaa gacanta kusoo dhigay horjooge Xasan Ciraaqi, kaasi oo subaxnimadii hore ee shalay ka baxsaday goobihii ay dagaalladu ka socdeen” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale waxaa la sii raaciyay “Xasan Ciraaqi oo ahaa hogaamiyaha ciidamadii laga keenay Xamar ayaa ciidankiisa ka cararay shalay subax abaare 11:30 barqanimo, markii uu dagaalku bilowday”

Waxaa kale oo ay Jubbaland sheegtay in dowladdu haysay hoggaan xumo, taas oo dhibaato u horseeday ciidamada laga geeyay deegaannadeeda, sida ay hadalka u dhigtay.

“Arrintan ayaa muujinaysa hogaamin xumo iyo dhibaatooyin baahsan ee haystay ciidamada lagu soo daabulay Raaskambooni” ayaa mar kale lagu yiri warsaxaafadeedka.

Ciidamada Jubbaland ayaa hadda si buuxda u maamulayo deegaanka Raaskambooni oo fadhi u ahayd ciidamada dowladda oo haatan qaarkood ay gudaha u galay dalka Kenya.

Ankara (Caasimada Online) – Fal-celin xooggan ayaa ka dhalatay heshiiska ay xalay madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ku gaareen Ankara, kaas oo uu fududeeyey madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan.

Itoobiya ayaa marka hore si rasmi ah u xaqiijisay in ay ilaalineyso oo ay ixtiraameyso qarannamada, madax-banaanida iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Soomaaliya, halka Soomaaliya ay Itoobiya u ogolaaneyso marin badeed hoos imanaya maamulkeeda, oo dib looga wada-hadli doono qaabka uu noqonayo. 

Labada dhinac waxay isla qireen faa’iidooyinka ballaaran ee ka dhalan kara in Itoobiya ay hesho marin rasmi ah oo ammaan ah oo badda ah, iyada oo la ixtiraamayo madax-bannaanida dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. 

Sidoo kale waxa ay isku raaceen in ay billaabaan wada-xaajoodyo farsamo oo daacad ah oo ku saleysan arrimahan, oo la billaabayo wax aan ka dambeyn bisha Febraayo 2025, iyadoo ay fududeynayso Turkiga, lana dhammeystiro heshiiska muddo afar bilood gudahood ah.

Haddaba sidee looga fal-celiyay heshiiska Somalia iyo Itoobiya?

Cali Yare Cali oo ah guddoomiye ku xigeenkii hore ee amniga iyo siyaasadda ee maamulka gobolka Banaadir ayaa fal-celintiisa ku yiri “Waa heshiis mirodhal ah haddiiba ay xabashidu aqbashay ilaalinta madaxbanaanida dalkeenna”.

Yuusuf A. Xasan “Ethiopia waa cadow halkaas hanooga harto qiiro jabankii hadda waa soo dhammaaday”.

Cabdiraxmaan Haariz “Wan ku faraxsanahay in aan ka guuleysanay xabashida dhul boobka waday”.

Siyaad Maxamed Dool “Lama kulmaayo oo mahor fariisanayo Abiy, illaa uu ka laabto MOU-ga sidaan miyaa ka dambeysay?, Allow Alle”.

Magan Warfaa “Xasan go’aan malahan Abiy go’aankiisa wuu cad yahay inuu marin biyood helo kamana tanaazulin, laakiin madaxwaynaha go’aan malahan”.

Maxamed Shiiqow “Waa guul weyn haddiiba lagu qasbay Ethiopia inay ka laabato heshiiskii MOU, runtii waa guul usoo hoyatay Somali Maxamed”.

Mascuud Cilmi “Wixii 1000 sano ka badan Itoobiya ee xoog nooga qaadi waysay bay maanta si fudud qalin nooga qaadatay”.

Badhaadhe (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Jubbada Hoose ayaa sheegaya in saaka xaalad deganaasho ah laga dareemayo deegaanka Raaskambooni oo ay shalay ka dhaceen dagaallo qaraar oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo kuwa Jubbaland, waxaana guud ahaan deegaanka la wareegay daraawiishta Jubbaland.

Xaaladda ayaa haddaxasilloon, waxaana deegaanka iyo nawaaxigiisa ku sugan ciidamada Jubbaland oo fariisimo cusub ka sameystay halkaasi.

Jubbaland oo war qoraal ah soo saartay ayaa sheegtay in wax dhibaato ah aysan ka jirin deegaanka, isla markaana uu soo galay gacanteeda.

Sidoo kale waxa ay ku eedeysay ciidamadii dowladda federaalka ee la geeyay halkaasi in muddada ay joogeen ay dhibaatooyin kala duwan ka gaysteen aagga Raaskambooni.

“Maleyshiyaadka uu eedeysane Xasan Sheikh Maxamuud iyo Kooxdiisa diyaaradaha ku geeyeen deegaanka nabada ahaa ayaa inta ay joogeen Shacabka ugeysanayay dhac iyo boob lkn Ciidamada geesiyaasha ah ee Jubbaland ayaa arintaas ka hortagay soona afjaray Shalay galinkii dambe” ayaa lagu yiri warka qoraalka ah ee kasoo baxay Jubbaland.

Ciidamada dowladda ayaa isaga baxay deegaanka, waxayna u gudbiyeen dhinaca dalka Kenya, waxaana barta Twitter-ka ee Hey’adda ka hortagga Dambiyada Argagixiso ee dowladda Kenya lagu baahiyey sawirrada askar ka tirsan ciidamada dowladda Soomaaliya oo isku dhiibay ciidamada Kenya, kadib markii ay ka gudbeen xuduudda.

Sawirrada ayaa muujinaya ciidamada oo hubkooda dhigaya iyo kuwa Kenya oo soo dhaweynaya, xaaladda Raaskambooni in xog rasmi ah laga helo ayaa aad u adag, maadaama aysan jirin wax isgaarsiin ah.

Doha (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in dagaalkii Raaskambooni ku dhex-maray ciidamada Dowladda Federaalka iyo Jubaland uu ka dhigan yahay dhaawaca soo gaaray dowlad-dhiska Soomaaliya. 

Dagaalkaas ayaa horseeday in ciidamada dowladda ay isaga baxaan Raaskambooni, iskuna dhiibaan ciidanka Kenya ee ku sugan xuduudda.

Dowladda Federaalka ayaa cadeysay in ciidanka laga qabsaday Raaskambooni aysan amar u heysan in ay la dagaalamaan cid aan aheyn Khawaarijta Al-Shabaab.

“Ciidamada Xoogga Dalka ma qabin wax amar ah oo ay dagaal kula galaan cid aan ahayn Khawaarijta, waxaana ka go’an in ay wadiiqo kasta oo suurtagal ah ku gutaan waajibaadkooda Qaran ee ilaalinta Dalka, Dadka iyo Diinta,” ayaa lagu soo gabagabeeyey qoraalka caawa ka soo baxay dowladda.

Hoos ka aqriso qoraalka Farmaajo

Dagaalka maanta ka dhacay deegaanka Raaskambooni ee dhex maray Ciidan Soomaaliyeed oo walaalo ah, lehna hal cadow oo ah argagixisada dhibaatada ku ah dadkeenna waxa uu muujinayaa xaaladda adag ee dalku uu ku jiro iyo dhaawaca soo gaaray dowlad-dhiska Soomaaliya.

Waxaan ka murugaysannahay dhibaatada soo gaartay ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed oo sanadahan ay soo food saartay caqabado waaweyn oo wiiqay awooddooda, hoggaamin xumo iyo gelinta dagaallo aan qorsheysnayn, taas oo u muuqata burburinta awooddooda iyo dib u celinta dadaalladii muddada soo socday ee ku salaysnaa dib u dhiska iyo tayeynta ciidamada qalabka sida ee Soomaaliyeed si ay dalka uga xoreeyaan argagixisada.

Sida aan marar badan ka dignay, waxaan shaki ku jirin in wax-ka-beddelka sharci darrada ah iyo laalidda Dastuurka heshiiska lagu yahay ay ka dhalanayso colaado sokeeye oo dib u celinaya dowlad-dhiska Soomaaliya, sidaas awgeed waxaan adkaynayaa baaqyada madaxda iyo hormuudka siyaasadeed ee ku aaddan in Madaxweyne Xasan Sheekh iyo nidmaakiisu ay ku soo laabtaan dhabbaha sharciga ah, kana waantoobaan go’aammada aan loo dhammayn ee masiiriga ah ee wiiqaya midnimada iyo wadajirka dadkeenna.

Ugu dambeyn, waxaan ugu baaqaynaa dhammaan qaybaha bulshada, culimaa-uddiinka, waxagaradka iyo hormuudka siyaasadda in ay u istaagan samata-bixinta Dastuurka dalka, xoojinta nabadda iyo xasilloonida, si wadajir aynu uga gudubno caqadaha haysta qarankeenna oo ay ugu horreyso wiiqidda awoodda ciidamada, laalidda dastuurka, musuq-maasuqa iyo hubanta la’aanta siyaasadeed ee ku habsatay dalka.

Raaskambooni (Caasimada Online) – Dowladda Soomaaliya ayaa soo saartay qoraal ay uga hadashay sababtii ciidanka qaranka shalay loogu jebiyey dagaalka Raaskambooni, iyadoo cadeysay in dagaalka ciidamada Jubaland aan loo bareerin.

Qoraal ka soo baxay wasaaradda Gaashaandhigga oo warbaahinta dowladda lagu baahiyey ayaa lagu cadeeyey in Axmed Madoobe soo abaabulay weerarkaas, isla markaana lagu soo duulay ciidankii qaranka ee ATMIS kala wareegay xeryaha ay baneeyeen.

“Dawladda Federaalka Soomaaliya oo gudanaysa waajibka ka saaran badbaadinta dhiigga Dadka Soomaaliyeed, gaar ahaan Ciidamada Qaranka ayaa amartay Ciidamada Qaranka oo loo geeyay Gobalka Jubada Hoose in ay kala wareegaan ATMIS in ay halkaas dib uga baxaan,” ayaa lagu yiri warka dowladda.

Dowladda ayaa Axmed Madoobe ku eedeysay in go’aan uu ku gaaray in ciidamada uu isku laayo, halka dowladdu ay dhiigga askarta labada dhinacba ku sifeysay mid qiimo badan.

“Tallaabada Dawladda ayaa timid ka gadaal markii uu go’aansaday eedaysane Axmed Madoobe in uu isku hallaago wiilal Soomaaliyeed oo dhiigoodu uu qiimo badan leeyahay,” ayaa lagu yiri qoraalkaan ka soo baxay wasaaradda Gaashaandhigga.

Dowladda Federaalka ayaa cadeysay in ciidanka laga qabsaday Raaskambooni aysan amar u heysan in ay la dagaalamaan cid aan aheyn Khawaarijta Al-Shabaab.

“Ciidamada Xoogga Dalka ma qabin wax amar ah oo ay dagaal kula galaan cid aan ahayn Khawaarijta, waxaana ka go’an in ay wadiiqo kasta oo suurtagal ah ku gutaan waajibaadkooda Qaran ee ilaalinta Dalka, Dadka iyo Diinta,” ayaa lagu soo gabagabeeyey qoraalka caawa ka soo baxay dowladda.

Caawa Raaskambooni waxaa jooga ciidamada Jubaland oo ku qabsaday dagaal qaraar oo saakay soo bilowday, kadib markii ay ciidanka qaranka ku weerareen saldhigyadooda.

Dagaalkii bilowday saakay ayaa joogsaday gabal-dhicii, waxaana ciidamada Jubaland u suurtagashay inay magaalada qabsadaan, dhanka xuduuda Kenya ayey u ruuqaansadeen ciidamadii dowladda federaalka ay diyaaradaha ku geysay Raaskambooni.

Dowladda ayaa saakay Axmed Madoobe ku eedeysay inuu xiriir la sameystay Al-Shabaab oo ciidankiisa ay soo dhexmareen Khawaarijta si ay u gaaraan Raaskambooni oo weerar ay ku ekeeyeen, halka Jubaland ay dowladda ku eedeysay in ciidankeeda loo adeegsatay duqeyn ay fuliyeen diyaaradaha dagaalka ee ciidanka xoogga dalka.

Ankara (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Dr. Xasan Sheekh Maxamuud iyo Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan ayaa kulan muhiim ah ku yeeshay xarunta Madaxtooyada Turkiga ee magaalada Ankara.

Kulankan ayaa ah hordhac loogu sii gogol-xaarayo wada-hadallo uu madaxweynaha Turkiga garwadeen ka yahay, kaas oo u dhaxeeya Soomaaliya iyo Itoobiya.

Wafdiga uu hoggaaminayo madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo ka kooban wasiirro, taliyaha sirdoonka iyo nabad-sugidda qaranka, iyo la-taliyayaal ayaa muujinaya sida dowladda Soomaaliya uga go’an tahay ilaalinta midnimada, gobonnimada iyo madax-bannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa dhankiisa weli ku taagan go’aankii ay dawladdiisu hore u shaacisay oo madallo iyo munaasabado badanna ku soo difaacday, kaas oo ahaa in aanan Itoobiya laga qaadanayn wax ka yar in ay ka laabato heshiiskii Somaliland ee lagu sheegay isku-dayga dhul-boobka iyo ku-xad-gudubka madax-bannaanida Soomaaliya.

Wada-hadallada Soomaaliya iyo Itoobiya ee markale Ankara ka furmaya ayaa ku billaaban doona qaab u-kala-dabqaadis ah oo ay madaxda labada dal si gooni-gooni ah ula kulmayaan madaxweyne Erdogan oo isna u gogol xaari doona isku-soo-dhawaasho horseedi karta in kulan toos ah la isugu yimaado oo heshiis lagu gaaro.

Xogta aan helayno ayaa sheegaysa in Abiy Axmed uu muujinayo rabitaan ku saabsan in uu si buuxda uga tanaasulo damacisii ku riixayay heshiiskii muranka dhaliyay ee uu la galay Somaliland.

Xeel-dheerayaasha diblumaasiyadda ayaa u arka in arrimahan soo dedejiyay kulanka Ankara ay qayb ka tahay go’aanka ay dowladda Soomaaliya ku gaartay in ciidamada Itoobiya ay dalka ka baxaan wixii ka dambeeyay bixitaanka ATMIS ee dhammaadka sannadkan, iyadoo howl-galka Midowga Afrika uu magac cusub ku howl-galayo.

Kismaayo (Caasimada Online) – Wasiir ku xigeenka wasaaradda amniga Jubbaland, Aadan Axmed Xaaji oo shir jaraa’id u qabtay warbaahinta ayaa faah-faahin dheeraad ah ka bixiyay dagaalkii maanta ka qarxay aagga Raaskambooni, wuxuuna sheegay in dagaalkaasi ay ka dambeeyeen ciidanka dowladda oo uu ku eedeeyay inay soo weerareen ciidankooda.

Aadan Axmed ayaa sidoo kale dowladda federaalka ku eedeeyay in dagaalkii maanta ay u adeegsatay diyaarado Drone ah, ayna ka hor imaaneyso qaadista cunaqabateyntii hubka.

“Drone-ta maanta naloo adeegsaday dowladaha iska leh waan soo bandhigeynaa” ayuu yiri wasiir ku xigeenka wasaaradda amniga maamulka Jubbaland.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in ciidamadooda ay is difaaceen, isla markaana ay jab culus gaarsiiyeen ciidamada ay dowladdu ku daabushay gobolka Jubbada Hoose.

“Dadka Soomaaliyeed iyo caalamkaba waa inay ogaadaan dagaal xaq darro ah in nagula soo qaaday, Jubbaland-na way is difaaceysaa, waana la jabiyay” ayuu sii raaciyay.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray in isa soo dhiibeen illaa 42 askari oo ka tirsan ciidamada dowladda, ayna ula dhaqmeen si wanaagsan, sida uu hadalka u dhigay.

“Hadda waxaa isa soo dhiibay horin kamid ah ciidamadii Muqdisho laga keenay, waana lasoo dhaweeyay, si fiicana waa loola dhaqmay” ayuu mar kale yiri wasiirku.

Dowladda Soomaaliya ayaa dhankeeda guul wayn ka sheegatay dagaalka, waxayna ku eedeysay ciidamada Jubbaland inay weerareen ciidamada qalabka sida oo ay sheegtay in Raaskambooni loo geeyay inay la wareegaan xarumaha ATMIS iyo la dagaallanka Shabaab.

Kismaayo (Caasimada Online) – Qaar kamid ah xubnaha siyaasiyiinta mucaaradka ayaa war kasoo saaray xiisadda kasii dareysa ee dowladda federaalka iyo Jubbaland ee maanta isku rogtay dagaalka, kadib markii ay isku dhaceen ciidamada dowlada iyo kuwa Jubbaland.

Madaxweynihii hore ee dowladdii KMG ahayd Mudane Sheekh Shariif Sheekh Axmed, ra’iisul wasaarihii hore ee dalka Mudane Xasan Cali Khayre iyo Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo si wadajir ah u soo saaray qoraalka ayaa nasiib darro ku tilmaamtay dagaalka ka dhex-qarxay ciidamada dowladda iyo daraawiishta Jubbaland.

Sidoo kale saddexdan siyaasi ayaa si weyn uga horyimid khudbaddii uu Jimcihii jeediyay madaxweynaha oo ay ku eedeeyeen inuu awood iyo dagaal u adeegsanayo xalka.

“Waxaa ayaandaro ah in madaxweyne Xasan Sheekh oo khudbadiisii Masaajidka ku sheegay in isaga iyo Axmed Madoobe ay doorasho keliya isku hayaan oo khilaafka ku xaliyo xabad iyo dhiig daata” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale waxaay ku baaqeen in deg-deg loo joojiyo dagaalka ka socda Raaskambooni, isla markaana wax weliba lagu dhameeyo miiska wada-hadalka.

“Waxaan ku baaqaynaa in degdeg loo joojiyo dagaalka, khilaafkana miiska wada hadalka lagu xalliyo, lagana heshiiyo doorasho aan shaatigeeda cid gaar ah u tolnayn” ayaa lasii raaciyay.

Hadalkan ayaa kusoo qaadayo, iyada oo ay haatan xaaladda faraha ka baxday, isla markaana dagaal uu dhiig ku daatay uu ka socdo Jubbada Hoose, kaas oo ay guullo ka kala sheegteen dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamul goboleedka Jubbaland.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya, gaar ahaan wasaaradda gaashaandhigga ayaa war xasaasi ah kasoo saartay dagaalka maanta ka qarxay aagga Raaskambooni, kaas oo u dhexeeyo ciidanka dowladda iyo kuwa Jubbaland.

Qoraalka ayaa waxaa lagu sheegay in ciidamo uu soo diray madaxweyne Axmed Madoobe ay saaka weerar kusoo qaadeen fariisimaha ciidamada dowladda, kadibna uu sidaas ku qarxay dagaalka oo dhaliyay khasaarooyin isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

“Subaxnimadii hore ee saakay ayaa koox ka tirsan Ciidanka Jubaland oo uu si qaldan u isticmaalay Axmed Madoobe waxaa ay soo weerareen fariisin Ciidanka Xoogga Dalka iyo Daraawiishta Jubbaland ay ku leeyihiin Gobalka Jubada Hoose” ayaa lagu yiri qoraalka

Sidoo kale waxaa lasii raaciyay “Ciidamada uu soo weeraray Axmed Madoobe ayaa ahaa Ciidan halkaas loo geeyay in ay kala wareegaan saldhigyo ay dhawaan ka baxeen Ciidamada ATMIS, sidoo kalena isku diyaarinayay hawlgallo ka dhan ah Khawaarijta”.

Wasaaradda gaashaandhigga ayaa sidoo kale ku eedeysay Axmed Madoobe inay xiriir la sameeyay Al-Shabaab, kadibna ay sidaas kusoo dhex-mareen ciidamada weerarka qaaday.

“Dhinaca kale, Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa si gaar ah ula socota qorshe uu Axmed Madoobe xiriir kula sameeyay Khawaarijta, taas oo keentay in Khawaarijtu u ogolaato in kooxaha uu soo abaabulay ee duullaanka ku ah Ciidamada Qaranka ay soo dhexmaraan Maleeshiyaadka Khawaarijta ah” ayaa mar kale lagu yiri warsaxaafadeedka.

Waxaa kale oo warka lagu yiri in arrintan ay ka dhalan doonto ciqaab adag oo sharci ah, isla-markaana Axmed Madoobe lagula xisaabtami doono tallaabada uu qaaday.

“Ficilada Qaran-dumiska ah waxa uu ku mutaysan doonaa ciqaab sharci oo adag” ayaa lagu yiri qoraalka ay soo saartay wasaaradda gaashaandhigga Soomaaliya.

Dhankeeda Jubbaland ayaa guul ka sheegatay dagaalka, waxayna shaaciysay inay la wareegtay deegaanka Raaskambooni, sidoo kalena ay qabatay 42 askari oo ka tirsan ciidamada ay dowladda Soomaaaliya gaysay halkaasi, sida ay hadalka u dhigtay.