Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya iyo dowladda Denmark ayaa maanta heshiis cusub ku saxiixay magaalada Muqdisho, kaasi oo Soomaaliya looga cafinayo deyn.

Wasiirka maaliyadda Soomaaliya Biixi Imaan Cige iyo safiirka dowladda Denmark u jooga Soomaaliya Mr. Steen Sonne Andersen ayaa si wadajir ah u saxiixay heshiiskan oo dowaldda Soomaaliya looga cafinayo lacagihii deynta ahaa ee dowaldda Denmark ay ku laheyd Soomaaliya.

Heshiiskaan ayaa daba socda wada-xaajoodyo gaar gaar ah oo wasiirka maaliyadda Soomaaliya uu la lahaa dhammaan xubnaha dalalka Paris Club oo horay u go’aamiyay Bishii Maarso 2024, in ay cafiyeen daymihii Soomaaliya ay ku lahaayeen.

Go’aankaas ayaa sidoo kale wuxuu waajibinayaa in dowladda Soomaaliya ay si gaar ah ula macaamisho dalalka deymaha kulahaa.

Wasiirka maaliyadda Soomaaliya Biixi Imaan Cige ayaa dowladda Denmark uga mahad-celiyay tallaabadan, isaggoo ku sifseryay saaxiib qiimo leh oo qeyb ka ah horumarka maaliyadeed ee dalka

“Waxaa dhaboobay miraha ka dhashay barnaamijka dib-u-habeynta Maaliyadda iyo guulihii laga gaaray hannaankii deyn cafinta, waxa aan u mahadcelineynaa Dowladda Denmark oo ah saaxiib qiimo leh oo qeyb ka ah horumarka maaliyadeed ee Soomaaliya,” ayuu wasiir Biixi ku yiri qoraal kooban oo uu soo saaray heshiiska kadib.

Waxaa xusid mudan in safiirka uu maanta wasiirka maaliyadda la saxiixday deyn cafinta ay dhawaan ku eedeysay Soomaaliya inuu jeediyey hadallo xad-gud ku ah wadajirka iyo qaranimada Soomaaliya.

Inkasta oo dowladda Denmark ay raali-gelin deg deg ah ka bixisay hadalkii ay ka carootay dowladda federaalka Soomaaliya ee safiirkeeda uu ka sheegay magaalada Hargeysa, ayey weli dowladda federaalka ka laaban yeeristii safiirka ee Arbacada, si su’aalo looga weydiiyo hadalkii kuu ka sheegay Hargeysa.

Muqdisho (Caasimada Online) — Taliyaha cusub ee ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed Sarreeye Gaas Odowaa Yuusuf Raage ayaa maanta si rasmi ah ula wareegay xillka.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xamza Cabdi Barre ayaa xilka u kala wareejiyey Taliyaha cusub iyo Taliyihii hore ee ciidanka xoogga dalka Sarreeye Gaas Ibraahim Sheekh Muxiyadiin.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa sheegay in labadii sano ee lasoo dhaafay ciidanku xorreeyay deegaanno badan oo ay khawaarijtu haysteen, islamarkaana ay xukuumaddu gaarsiisay adeegyadii aas-aasiga ahaa ee bulshadu u baahnayd.

Taliyaha cusub ayuu ra’iisul wasaaraha sheegay in laga doonayo dardar-gelinta dagaalka dalka lagaga xorreynayo kooxaha argigixisada, oo ay ugu horeyso Al-Shabaab.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay inay muhiim tahay xoojinta iyo tayeynta dhismaha qeybaha kala duwan ee ciidamada qalabka sida, la wareegidda amniga dalka iyo in ciidanka laga wacyigaliyo waxyaabaha maanka dooriya.

Mudan Xamza ayaa xusay in dalka la gaarsiiyay horumar dhinacyo badan leh oo dowlada Soomaaliyeed ku tallaabsatay intii xukuumaddan ay jirtay oo ay markhaati ka yihiin shacabka Soomaaliyeed, kuwaas oo kamid yihiin;

1. Qaadista cunaqabatayntii hubka, taas oo ku timid dedaal badan oo dowladu bixisay.
2. Ku biirista bulshada bariga Afrika.
3. Xubinnimada golaha ammaanka Qaramada Midoobay.

Muqdisho (Caasimada Online) — Hoggaanka maamulka Jubbaland ayaa haatan ka shaqeynaya isku-day lagu rido xukuumadda uu hoggaamiyo ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre, sida uu sheegay ra’iisul wasaaraha laftigiisa.

Ra’iisul Wasaare Xamza oo maanta khudbad ka jeediyay munaasabad uu xilka kula wareegayay taliyaha cusub ee ciidanka xoogga ayaa arrintaan ka sheegay, xilli ay meeshii ugu xumeyd gaartay xiisadda maamulka Jubbaland iyo dowladda dhexe.

Ra’iisul wasaaraha oo deegaan ahaan kasoo jeedo Jubbaland ayaa wuxuu si weyn u duray Axmed Madoobe oo uu ku eedeeyay inuu doonayo inuu isku caano shubo markale.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in hoggaamiyaha maamul goboleedka Jubbaland uu ka shaqeynayo qorshe lagu ridayo xukuumadda Dan-qaran, sida uu hadalka u dhigay Xamza.

“Hoggaanka Jubbaland wuxuu rabaa inuu isku caano shubo iyo in la isku dayo in la rido Xukuumadda Dan-Qaran” ayuu yiri ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Madaxweyne Axmed Madoobe ma uu haysto sharciyad uu ku maamulo Jubbaland waxaana uga digayaa inuu adeegsado awood Ciidan”.

Ugu dambeyn ra’iisul wasaaraha ayaa farriin u diray shacabka Jubbaland, oo oo ugu baaqay inay ka tashadaan aayahooda, sidoo kale wuxuu faray ciidamada in aysan ku milmin siyaasadda, ee ay diiradda saaraan howlgallada iyo xoreynta deegaannada Jubbaland.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, xilli haatan Jubbaland ay ka socdaan abaabulkii ugu dambeeyay ee doorashada maamulkaasi, taas oo ay si weyn uga biyo diidan tahay dowladda federaalka, maadaama Axmed Madoobe uu doonayo inuu qabsado doorasho gaar ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adda Nabad-sugidda iyo sirdoonka qaranka ayaa shaaca ka qaaday in howlgal ay sameeyeen ciidamada NISA lagu soo xiray Cabdinaasir Maxamed Xasan (Xaaji) oo ka tirsan maleeshiyaadka kooxda Al-Shabaab.

NISA ayaa sheegtay in ninkan uu halis ahaa, isla-markaana uu kooxda u qaabilsanaa hubinta iyo sameynta gaadiidka ay u adeegsadaan qaraxyada.

Hay’adda ayaa sidoo kale tilmaamtay in Cabdinaasir uu  cillad-bixiyay illaa 9 gaari oo qaraxyo loo adeegsaday, kuwaas oo sababay dhimasho iyo dhaawacyo badan.

Si gaar ah ninkan ayaa waxaa loogu eedeeyay inuu ku lug lahaa weerarkii hotel SYL oo loo adeegsaday gaari noociisu yahay Harrier oo laga soo buuxiyay walxaha qarxa, wuxuuna deegaanka Ceelasha Biyaha uga soo dhiibay Cabdinaasir Daahir Nuur Jimcaale (Guri ma leedahay) oo hadda xukunsane ah, sida ay shaacisay hay’adda Nabad-sugidda Qaranka.

“Haya’adda NISA waxa ka go’an ciribtirka cadowga khawaarijta ah ee beegsanaya dadka Shacabka soomaaliyeed iyo cid walba oo kaalin ku leh la shaqayntooda” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay NISA

Soo qabashadan ninkan waxaa ka horreeyay laba xubnood oo kale oo maalin ka hor lagu qabtay magaalada Muqdisho, kuwaas oo Khawaarijta u qaabilsanaa isbitaallada, waxaana magacyadooda lagu kala sheegay Kooshin Maxamuud Axmed iyo Keyse Faarax Xasan (Axmed yare).

NISA ayaa sidoo kale todobaadkii hore gacanta kusoo dhigtay Cali Hilowle Ibraahim iyo Axmed Samatar Cali oo loo haysto inay saddex nin oo ganacsato ahaa dhowaan ay ku dileen degmada Daarusalaam ee gobolka Banaadir.

Horay ayaa sidaan oo kale ayaa gacanta loogu soo dhigay eedeysanayaal loo haysto inay dileen ganacsato xirtay Kaamirooyinka CCTV oo ay ku amartay dowladda Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maamul gobolka Soomaaliyeed ee Puntland ayaa qaylo dhaan ka muujiyay qulqulka qaxootiga Itoobiyaanka ee soo galaya gudaha Soomaaliya.

Wasiirka arrimaha gudaha Puntand Cabdi Saciid Faarax (Juxa) oo khudbad ka jeediyay baarlamaanka maamulkaas ayaa sheegay in ku dhawaad illaa 30,000 oo qaxooti Itoobiyaan ay 10-kii bilood ee ugu dambeysay ay soo galeen deegaannada maamulka Puntland.

Juxa ayaa walaac xooggan ka muujiyay culeys ay ku hayso arrintaasi, wuxuuna tilmaamay in qulqulka qaxootiga uu noqday mid xirgaha goostay.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in Puntland aysan u awood u heynin xakameynta dadka Itoobiyaanka ee kasoo tallaabaya xadka, ayna sii kordhayaan tiro ahaan.

“Waxaa horey Puntland ugu sugnaa 15,000 oo qaxooti ah iyo 450,000 oo barakacayaal ah. Waxaana xaaladda hadda jirta ka dhigtay mid kasii daran qulqulka muhaajiriinta Ethiopian-ka ah ee maalmihii ugu dambeeyay kordhay,” ayuu yiri Wasiir Cabdi Saciid Faarax (Juxa).

Wasiirka arrimaha gudaha Puntland oo sii hadlayay ayaa intaasi kusii daray in wada-hadallo ay la yeesheen dowladda Itoobiya, isla markaana diiradda lagu saaray xakameynta qaxootiga iyo dib u celinta kuwa hadda ku sugan deegaannada maamulka Puntland.

Waxaa kale oo uu ku booriyay dowladaha iyo hay’adaha caalamiga in ay taageero degdeg ah u fidiyaan Puntland, si wax looga qabto dhibaatooyinka bini’aadanimo ee ka dhashay tirada sii kordhaysa ee qaxootiga iyo barakacayaasha ku sugan deegaannada Puntland.

Qaxootiga ka imaanaya Itoobiya kuma eka Puntland oo kaliya, waxay gaareen gobollo kale, sida Galmudug oo maalmihii ugu dambeeyay ay ka socdeen howlgallo ka dhan ah Oromada ku sugan deegaanadaas oo lagu eedeeyay inu biro aruurin ka sameeyeen gobollada dhexe.

Afgooye (Caasimada Online) – Macluulmaad dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa dagaal dhex maray maleeshiyaad ka wada tirsan kooxda Al-Shabaab oo shalay iyo maanta siyaabo kala duwan uga dhacay duleedka magaalada Muqdisho, kaas oo dhaliyay khasaare soo gaaray kooxda dhexdeeda.

Dagaalka ayaa si gaar ah uga dhacay deegaanka Jambaluul oo qiyaastii illaa 35 km u jira magaalada caasimada ah ee Muqdisho, waxaana ka dhacay dagaal toos ah oo dhex-maray maleeshiyaad ay kala wateen laba sarkaal oo ka wada tirsan kooxdaAl-Shabaab.

Guddoomiyaha maamulka gobolka Shabeelaha Hoose, Maxamed Ibraahim Barre oo wareysi gaar ah siiyay VOA ayaa xaqiijiyay jirtaanka dagaalka dhex-maray maleeshiyaadka Al-Shabaab, wuxuuna sheegay inay iska laayeen xubno badan inta uu socday dagaalkooda.

“Deegaanka Jambaluul ee u dhow degmada Afgooye waxaa kamid ah dhacdooyinka ka dhacay in iyaga ay isku laayeen deegaankaasi, shalay galabtii iyo maanta waxaa ka dhacay dagaal dhexdooda ah” ayuu wareysiga ku yiri guddoomiye Maxamed Ibraahim Barre.

Guddoomiyaha ayaa sidoo kale tilmaamay in xubnaha dagaalamay ay isku qabteen arrimo la xiriira maamulka deegaanka, kadib markii xilkii laga qaaday mas’uuliyiinkii horay u joogay, mid kale oo lasoo magacaabayna ay isku dhaceen, sidaasna uu ku qarxay dagaalka.

“Waxay isku qabteen in mid kamid ah oo meesha mas’uul ka ahaa laga qaaday jagadii kadibna mid kale oo lasoo magacaaay uu meesha yimid uu diiday inuu xilka ku wareejiyo” ayuu sii raaciyay.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray “Arrintan waxay caddeyneysaa inay yihiin dad sii dabar go’aya diinta iyo waxyaabaha ay dadka qaldaayeenna ay sii dhamaatay”.

Dhinaca kale ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay kooxda oo ku aadan dagaalka ka dhacay Jambaluul ee u dhexeeyay maleeshiyaadkooda, welina xaaladda ayaa kacsan.

Marar badan ayaa Shabaab dhexdooda sidaan oo kale ay ugu dagaalameen deegaannada ay ka arrimyaan koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya, waxaana ka dhasha khasaare ay dhexdooda isu gaystaan maleeshiyaadka Khawaarijta oo sidoo kale halis ku haya shacabka.

Afgooye (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax miino oo gelinkii dambe ee Axaddii shalay ka dhacay inta u dhexeysa degmooyinka Wanlaweyn iyo Afgooye ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Qaraxa oo ahaa mid xoogan ayaa qabsaday gaari ay la socdeen dad shacab ah oo marayay deegaanka Doonka oo illaa 7 KM u jira magaalada Afgooye.

Ugu yaraan illaa saddex qof oo shacab ahaa ayaa ku dhintay qaraxan, halka uu ku dhaawacmay qof kale oo kamid ahaa rakaabkii la socday baabuurka, sida uu xaqiijiyay guddoomiyaha maamulka gobolka Shabeelaha Hoose, Maxamed Ibraahim Barre.

Dadka dhintay ayaa kala ahaa gabar dhaqtarad ah iyo gabar yar oo ay dhashay iyo darawalkii gaariga, halka qofka dhaawacmay uu yahay wiil dhalinyaro ah oo la geeyay degmada Afgooye.

“Nabad-diidka ayaa qarxiyay gaari ay la socdeen dad shacab ah waxaa ku dhintay gabar dhaqtara ah iyo gabar yar oo ay dhashay iyo darawalkii gaariga ayaa ku geeriyooday” ayuu yiri guddoomiyaha maamulka gobolka Shabeelaha Hoose.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Gaariga waxa uu kasoo baxay degmada Wanlaweyne, waxayna kusoo socdeen degmada Afgooye ee gobolka Shabeelaha Hoose”.

Xaaladda ayaa maanta deggan, inkastoo geerida ka dhalatay qaraxan ay saameysay ehellada dadka shacabka ah ee lagu beegsaday weerarkaasi miino.

Inta badan qaraxyada noocaan oo kale ah ayaa waxaa waddooyinka galiya maleeshiyaadka Al-Shabaab oo beegsaday ciidamada, balse waxaa khasaare uu kasoo gaaraa rayidka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga ee Soomaaliya Danjire Axmed Macallin Fiqi ayaa maanta si rasmi ah uga guddoomay warqadaha aqoonsiga madaxa cusub ee hay’adda caalamiga ah ee socdaalka (IOM) ee Soomaaliya, Manuel Marques Pereira.

Munaasabad kooban oo ka dhacday xarunta wasaaradda Manuel lagaga guddoomay warqadaha aqoonsiga, ayadoo kadib ay labada masuul yeesheen kulankan gaar ah.

Kulanka wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya iyo madaxa cusub ee IOM ayaa waxaa diirada lagu saaray xoojinta iskaashiga ku aaddan horumarinta Soomaaliya.

Wasaaradda arrimaha dibadda waxay hormuud u tahay dadaallada lagu aasaasayo Xarunta Qurbajoogta si ay uga faa’iidaysato in ka badan 4 milyan oo Soomaali ah oo ku nool qurbaha.

Xaruntan ayaa waxay si gaar ah muhiim ugu tahay kobcinta doorka qurbajoogta ee horumarka dalka.

Wasiirka ayaa sidoo kale soo dhaweeyay mashaariicda xasilinta ee IOM, kuwaas oo si dhow ula jaanqaadaya qorshaha xukuumadda ee dib-u-soo celinta adeegyada dowladda ee deegaanada laga xoreeyay Al-Shabaab.

Wasaaradda ayaa ugu dambeyntiina xaqiijisay inay sii wadayso iskaashiga dhow ee hay’adda caalamiga ah ee socdaalka (IOM), si loo xaqiijiyo yoolalka wadajirka ah.

Hargeysa (Caasimada Online) – Xukuumadda Somaliland ayaa si adag u jawaabtay hadallo kasoo yeeray dowladda federaalka Soomaaliya.

Hadalladan oo uu jeediyay wasiir Fiqi, kaasi oo uu ku sheegay in dowladdiisu ay danjirayaasha caalamiga ah kula xisaabtami doonto hadalkii ay ka jeediyeen Hargeysa, oo uu sheegay inay ku xad-gudbeen madax-banaanida iyo midnimada dalka.

Wasiirka warfaafinta Somaliland Cali Mareexaan oo ka jawaabay hadalkaasi ayaa sheegay in dowlada Soomaaliya ay ka xuntahay horumarka dimuqraadiyadeed ee Somaliland sanadaha badan ka hanaqaaday, taasi oo ay ugu dambeysay doorashadii 13-ka bishaan.

Wasiirka ayaa ku tilmaamay hadallada kasoo yeeraya dowladda federaalka ay yihiin kuwa muujinaya sida ay uga xumaatay horumarka Somaliland oo ay xaasidayso, sida uu hadalka u dhigay.

“Dowladahan uu maagaya waa kuwa iyaga oo aan meelna xukumin ku sheegay dowlad ee aqoonsaday in ay Somaliland yimaadan oo ay qiraan dimuquraadiyada iyo wanaaga ka socdana wax ay isaga uga soo fasax qaadanayaan maaha,” ayuu yiri wasiir Cali Mareexaan.

Sidoo kale wuxuu si gaar ah ugu mahad-celiyay wakiilada caalamka ee bogaadiyay doorashadii ka dhacday Somaliland, isagoo ku bogaadiyay shacabka sida qaangaadhnimada leh ee u dhacday doorashada.

Hadalkan ayaa imanaya xilli ay wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya warqad u dirtay safiirka Denmark u fadhiya dalka Steen Sonne Andersen, ayna ugu yeertay inuu yimaado xafiiska, kadib markii ay ku eedeysay inuu ku xad-gudbay midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Soomaaliya.

Wasiir Axmed Fiqi oo arrintan si adag uga hadlay ayaa xaqiijiyay in wasaaradda ay u yeertay safiirka Denmark, wuxuuna sheegay in hadallo ka dhan ah madax-banaanida dalka uu ku dhawaaqay inta uu joogay magaalada Hargeysa.

Sidoo kale wasiirka ayaa ku eedeeyay qaar kamid ah safiiradii tegay Somaliland in ay qariyeen halka ay safiirka ka yihiin, taasina ay u arkaan arrin khalad ah, isagoona caddeeyay in safiiradu aanay ka aqbali doonin “in sida dal oo kale ama dowlad gaar ah ay ula macaamilaan maamulka Somaliland.”

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xamza Cabdi Barre ayaa maanta magacaabay Ku-xigeenka Xisaabiyaha Guud ee Qaranka.

Xilkan ayaa waxa uu ra’iisul wasaare Xamza u magacaabay Axmed Maxamuud Muxumed, sida lagu shaaciyay wareegto kasoo baxday xafiiska ra’iisul wasaaraha.

Ninkan oo ku-xigeen u noqonaya Xisaabiyaha Guud ee Dowladda ayaa waxay xafiiskan shaqadiisu tahay dardar-gelinta iyo nidaaminta dhaqaalaha waddanka.

Magacaabistan ayaa imanaysa xilli uu dhawaan ra’iisul wasaaraha magacaabay xilal cusub, halka kuwa horena uu buuxiyay kadib markii ay iska casileen masuuliyiintii hayay.

Arbacadii ayey aheyd markii uu ra’iisul wasaare Xamza uu Agaasimaha Guud ee Xafiiska Amniga Qaranka u magacaabay Cabdimaalik Cabdullaahi Cabdi.

Waxaa kasii horeeyay Axmednur Sheekh Maxamed Loxos iyo Cabdirashiid Maxamed Ducaale oo Xamza u magacaabay Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Qorsheynta iyo Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Waxbarashada, Soomaaliya.

Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa muddooyinkii dambe wajahayay culeys siyaasadeed, kaas oo sii xoogeystay kadib markii ay isa seegeen dowladda federaalka iyo maamulka Jubbaland oo kasoo jeedo.

Dhuusamareeb (Caasimada Online) –  Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay dagaal culus oo maanta ka dhacay deegaan hoostaga magaalada Dhuusamareeb ee caasimada Galmudug, kaas oo gaystay khasaare aad u xooggan.

Dagaal oo u dhexeeyay laba maleeshiyo beeleed ayaa si gaar ah uga qarxay deegaanka Labi-caano oo bari uga beegan magaalada Dhuusamareeb ee caasimada Galmudug.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in dagaalka uu qaatay saacado badan, isla markaana maleeshiyaadka ay isku adeegsadeen hubka noocyadiisa kala duwan.

Inta la xaqiijiyay waxaa dagaalka ku dhintay ug yaraan 11 qof, halka ay ku dhaawacmeen tiro kale oo intaasi ka badan oo isugu jiro dhinacyadii dagaalamay iyo dad rayid ah.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in maleeshiyaadka dagaalamay ay isku heystaan daaq iyo waraab, waxayna kasoo kala jeedaan magaalooyinka Ceelgaras iyo Dhuusamareeb.

Xaaladda ayaa haatan ah mid kacsan, waxaana dhinacyada dagaalamaya ay helayaan gurmadyo, taas oo uga sii dareysa xiisadda ka taagan halkaasi.

Ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay Galmudug, balse waxaa lagu soo warramayaa in ciidamo ka tirsan maamulka ay ku baxeen dagaalkaasi, si loo qaboojiyo dagaalka.

Gobollada dhexe ayaa waxaa marar badan kusoo laa laabtay colaad beeleedyo saameyn ku yeeshay dadka shacabka ah ee ku dhaqan deegaannada hoostaga gobolladaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyihii hore ee maamulka gobolka Banaadir, ahna duqii magaalada Muqdisho Taabit Cabdi Maxamed oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa noqday mas’uulkii ugu horreeyay ee soo dhaweeyay jadwalka doorashada Jubbaland.

Taabit ayaa shaaca ka qaaday inuu boggaadiyay tallaabada uu qaaday guddiga doorashada Jubbaland, isaga oo u rajeeyay guul ku aadan doorashada ay u dhaqaaqeen.

“Dani waa seeto. Waxaan boggaadinayaa jadwalka doorashada ee #Jubbaland, waxaana u rajeynayaa nabad iyo guul” ayaa ku yiri qoraalka uu soo saaray guddoomiye hore Taabit.

Sidoo kale wuxuu farriin u diray maamullada kale ee oo ugu baaqay inay aadaan doorashooyin, maadaama uu ka dhammaaday muddo xileedka.

“Koonfur Galbeed, GalMudug iyo HirShabeelle waxaa u furan oo kaliya inay sharciga u soo laabtaan inta aan berri iyagoo uur-ku-jirayaal ah loo shirin ama laga shirin” ayuu ku daray.

Wxaa kale oo uu baaq u diray madaxda dowladda dhexe oo uu ka dalbaday inay kusoo laataan xeyndaabka sharciga, si looga fogaado qalalaase siyaasadeed oo horleh.

“Madaxda DFS waxaan ugu baaqayaa inay xayndaabka sharciga ku soo noqdaan iyo ku dhaqanka dastuurka JFS” ayuu mar kale yiri Taabit Cabdi Maxamed.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo doorashada madaxweynaha Jubbaland loo asteeyay 25-ka bishaan November, sida ku cad jadwalka xalay soo baxay.

18 ilaa 19 isla bishaan ayaa sidoo kale lasoo saarayaa liiska xildhibaanada la doortay ee baarlamaanka Jubbaland, sida uu shaaciyey guddiga doorashada Jubbaland

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa soo banddhigtay kiis xasaasi ah oo loo haysto safiirka dowladda Danmark u fadhiya Soomaaliya Steen Sonne Andersen, kaas oo kamid ahaa wafuuda caalamiga ah ee qaybta ka ahaa kormeerka doorashadii madaxweynaha ee dhowaan ka dhacday deegaannada maamulka Somaliand.

Wasaaradda arrimaha dibadda oo warqad u dirtay Danjiraha ayaa ugu yeertay inuu yimaado xafiiska, waxayna ku eedeysay inuu ku xadgudbay midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Soomaaliya.

Wasiir Axmed Macallin Fiqi oo arrintan si adag uga hadlay ayaa xaqiijiyay in wasaaradda ay u yeertay safiirka dowladda Danmark ee Soomaaliya, wuxuuna sheegay in hadallo ka dhan ah madax banaanida dalka uu ku dhowaaqay inta uu joogay magaalada Hargeysa,

“Runtii waxaa ayaan daro ah in safiirro halkaas hadallo ka jeediyeen oo qarinayo dalka uu safiirka ka yahay uuna leeyahay Ambassador hebel ayaan ahay, qaarkoodna ayba ku tilmaameen dal, waxana u yeernay safiirka Danish-ka markuu arintaasi ku dhawaaqay, wuuna noo balansanyahay” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda xukuumadda Soomaaliya.

Sidoo kale wasiirka ayaa ku eedeeyay qaar kamid ah safiiradii tegay Somaliland in ay qariyeen halka ay safiirka ka yihiin, isla markaana taasi ay u arkaan arrin khalad ah.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray in safiiradu aanay ka aqbali doonin in sida dal oo kale ama dowlad gaar ah ay ula macaamilaan maamulka Somaliland.

“Safiirrada ajanabiga ah ee dalkan ku sugan qaarkood waxay tageen Hargeysa oo doorasho ka socotay, dowladda Soomaaliya mowqifkeeda way cadeysay oo ku saabsan doorashada, Soomaaliya waa hal dal, waxii dhaxdeenna aan isku haysaneyno aan isku heysano, laakiin nin safiir ah oo dowlad u soo xilsaaratay inuu safiir ka noqdo halkan, kama yeeleyno inuu dal ku tilmaamo, kama yeeleyno inuu qariyo dalka Safiirka uu ka yahay” ayuu sii raaciyay.

Ugu dambeyn wuxuu uga digay safiirrada jooga Soomaaliya inay soo saaraan qoraallo ka dhan ah midnimada dhuleed ee JFS marka ay soo baxdo natiijada doorashada maamulka gobollada waqooyi ee Soomaalind, isagoo tilmaamay wixii dhaxdeena ah inay Soomaali u taallo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya, Mudane Xasan Cali Khayre oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa si adag uga horyimid hannaanka uu wax ka wado madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, wuxuuna sheegay in qorshaha hadda Villa Soomaaliya ay wax ku waddo aanu ka shaqeyn doonin dalka.

Khayre ayaa si gaar ah uga hadlay arrimaha doorashooyinka iyo tallaabooyinkii ugu dambeeyay ee ay qaadeen golaha xukuumadda iyo xubnaha baarlamaanka.

Ra’iisul wasaarihii hore ee dalka oo hadda kamid ah xubnaha mucaaradka ayaa marka hore ka horyimid tallaabadii baarlamaanka ee shalay lagu ansixiyay dhismaha guddiga doorashada, wuxuuna tilmaamay in dalka ay gelin karto hubanti la’aan siyaasadeed.

Sidoo kale wuxuu ku eedeeyay madaxweynaha inuu adeegsanayo guddoonka baarlamaanka, si loogu fuliyo qorshaha xafiikiisa ee ku aadan doorashooyinka.

Xasan Cali Khayre ayaa intaasi kusii daray in aanu marnaba dalka ka shaqeyn doonin qorshaha hadda socda, illaa inta laga helayo guddi iyo shuruuc heshiis lagu wada yahay.

“Soomaaliya horay ugama shaqeyn, mana ka shaqeyn doono guddi iyo shuruuc doorasho oo aan heshiis lagu ahayn. Khibrad nagu filan ayaanna u leennahay natiijada iyo cawaaqibka khilaafka iyo damac gurracan oo ku dhisan dano gaar ah” ayuu yiri Xasan Cali Khayre.

Hoos ka akhriso qoraalka oo dhammeystiranm:-

Waxaan ummadda Soomaaliyeed iyo madaxda dalka horay uga dignay halista iyo hubanti la’aanta siyaasadeed ee ku geedaaman jidka qardajeexa ah ee uu dalka ku wado Madaxweyne Xasan Sheekh, oo laalay dastuurkii qaranka, wiiqayna midnimadii dalka iyo wadajirkii ummadda.

Waxaa ayaandarro ah in Madaxweynaha oo dalka ku sii wada dariiqii khatarta badnaa ee aan uga dignay, uu maanta si sharcidarro ah u meelmariyay Xeerka Dhisidda Guddiga Madaxabannaan ee Doorashooyinka, isagoo isticmaalaya Guddoonka Baarlamaanka. Tallaabadan waxa ay sii kala dhantaalaysaa midnimadii ummadda, waxayna dalka u horseedaysaa khilaaf hor leh iyo xasillooni la’aan siyaasadeed.

Soomaaliya horay ugama shaqeyn, mana ka shaqeyn doono guddi iyo shuruuc doorasho oo aan heshiis lagu ahayn. Khibrad nagu filan ayaanna u leennahay natiijada iyo cawaaqibka khilaafka iyo damac gurracan oo ku dhisan dano gaar ah.

Haddaba, waxaan Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Guddoonka Baarlamaanka ugu baaqayaa in aaney iska indhatirin xaqiiqada hortaalla dalka, dadka iyo dowladnimada Soomaaliyeedna aaney waqti uga lumin guddi iyo shuruuc doorasho oo aan marnaba laga aqbali doonin, degdegna loo furo madal qaran oo looga heshiiyo doorashooyinka dalka, taas oo ay qeyb ka yihiin Puntland, Jubbaland, iyo saamileyda kale ee siyaasadda, si dalka iyo dadka Soomaaliyeed looga samatabixiyo jahawareerka iyo hubanti la’aanta siyaasadeed.