Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirkii hore ee wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya, Mudane Axmed Ciise Cawad oo ka hadlay arrinta dhismaha SSC-Khaatumo ayaa eedeyn culus u jeediyay dowladda dhexe, wuxuuna sheegay in madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu garab siin waayay dadka deggan gobollada Sool, Sanaag iyo Cayn.

Cawad ayaa shaaca ka qaaday in dowladda federaalka ay ka libin dhacday hoggaanka iyo shacabka deegaamada SSC-Khaatumo, isaga oo uu tilmaamay in loo tixgelin waayey jacaylkii ay u qabeen dalkooda, ayna u goyn weysay ka qaybgalka shirarka Muqdisho.

“Madaxda SSC oo lahaa Xasanow waanu ku jecelnahay xitaa waa la tixgalin waayay jacaylkoodii oo ku hungoobeen Xamar” ayuu yiri Danjire Axmed Ciise Cawad.

Horay SSC oo war-saxaafadeed usoo saartay ayaa garnaqsatay, waxayan farriin u dirtay golaha wadatashiga qaranka oo Muqdisho ku shiraya, waxaana si guud looga codsaday in SSC ay metelaad ku yeelato shirkaas oo madaxda lagu casuumayo ay kamid noqdaan.

“Maamulka SSC-Khaatumo waxa uu si rasmi ah ugu gudbiyay Madaxda Dowladda Federaalka Soomaaliya oo uu ugu horreeyo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Dr. Xasan Shiikh Maxamuud iyo dhammaan Xubnaha Golaha Wadatashiga Qaran codsiga Maamulka SSC-Khaatumo ee ka qaybgalka Shirarka Golaha Wadatashiga Qaran” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Qoraalka Khaatumo waxaa sidoo kale lagu sheegay golahaan uu go’aan ka gaaro masiirka umadda Soomaaliyeed, ayaguna ay yihiin maamul la aqoonsaday oo dowladda federaalka hoos taga, sidaas darteedna ay doonayaan metelaad iyo inay go’aanka lagu gaarayo miiskaan wax ku yeeshaan.

“Maamulka SSC Khaatumo isaga oo tixraacaya go’aankii 6-da February 2023 ee ay dadka SSC- Khaatumo ku gaadheen dhismaha Maamulka SSC-Khaatumo oo ah maamul goboleed ka tirsan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Maamulka SSC Khaatumo isaga oo tixraacaya go’aankii Dowladda Federaalka Soomaaliya ee soo baxay 19 Oktoober 2023, ee ayiddida go’aanka bulshada SSC-Khaatumo ee dhismaha Maamulka, iyo Aqoonsiga Maamul KMG ah ee SSC Khaatumo” ayaa mar kale lagu yiri qoraalka SSC-Khaatumo.

Garoowe (Caasimada Online) – Puntland ayaa si weyn usoo dhaweysay in madaxweynaha maamulka Jubbaland Axmed Madoobe uu isaga baxo shirka golaha wadatashiga qaran ee maalmahan ka socday magaalada Muqdisho.

Wasiirka Warfaafinta Puntland Maxamuud Caydiid Dirir ayaa ku amaanay Axmed Madoobe inuu diiday ka qeyb noqoshada wax ugu yeeray “tallo xumada hoggaanka dowladda federaalka.”

“Axmed Madoobe markuu labo maalmood soo horfariistay, waxaa lagu yiri annagaa muddo kordhin ku siinayna ee dastuurka Jubbaland iska tuur,” ayuu yiri wasiirka warfaafinta Puntland.

Wasiirka ayaa sidoo kale wuxuu sheegay in qorshaha ay wado dowladda federaalka aan dalka lagu gaarsiin karin doorasho qof iyo cod ah, xilli madaxweyne Xasan Sheekh uu diidan yahay in loo laabto doorasho dadban.

“Xasan Sheikh wuxuu ku yiri dowlad goboleedyad anaa muddo kordhin idin siinaya. Xasan wuxuu tuuray dastuurkii isku hayay dalka, haddana wuxuu rabaa inuu tuuro dastuurkii ay lahaayeen dowlad goboleedyada,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay wasiirka.

Madaxweynaha Jubbaland oo ka biyo diiday sida ay wax u wado Villa Somalia ayaa shalay dib ugu laabtay magaalada Kismaayo, waxaana durba tallaabadan ku amaantay Puntland oo ayadu kal hore kala furteen dowladda dhexe.

Si kastaba, shirka golaha wadatashiga qaran oo wajahaya fashil culus ayaa haatan waxaa socdo qorshe la doonayo in go’aanno looga soo saaro, iyada oo uu ka maqan yahay Axmed Madoobe, uuna horey uga maqnaa Saciid Deni.

Afgooye (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha a dhashay qarax maanta lagu weeraray ciidamo ka tirsan kuwa dowladda oo ku sugnaa deegaanka Shalanbood ee gobolka Shabeelaha Hoose, kaas oo dhaliyay khasaare kala duwan.

Qaraxa oo ahaa mid xoogan ayaa waxaa lagu weeraray goob ay ku sugnaayeen ciidamada, waxaana soo gaaray dhimasho iyo dhaawac.

Saraakiisha milatariga ayaa xaqiijiyay in askar ka tirsanaa ciidankooda ay waxyeelo soo gaartay, balse ay fashiliyeen weerarka uga yimid kooxda Al-Shabaab.

Dhinaca kale, Al-Shabaab ayaa sheegatay mas’uuliyadda qaraxan, waxayna shaacisay inay ku dishay ugu yaraan hal askari, ayna ku dhaawaceen saddex kale.

Xaaladda ayaa hadda deggan, waxaana ciidamada dowladda lasoo wariyay inay howlgallo kooban ka sameeyeen aagga deegaanka Shalanbood ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Maalmihii u dambeeyay waxaa Shabeelaha Hoose ka socday howlgallo culus oo ka dhan ah maleeshiyaadka Al-Shabaab, waxaana laga xoreeyay deegaano ka tirsan gobolkaasi.

Inta badan Al-Shabaab ayaa weeraro ku dhufo oo ka dhaqaaq ah ku qaada xarumaha ciidamada dowladda iyo kuwa ATMIS ee ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Ceeldheer (Caasimada Online) – Faah-faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya howl-gallo qorsheysan oo ciidanka kumandooska Danab ay saqdii dhexe xalay ka fuliyeen gobolka Galgaduud.

Howl-galkan oo si gaar ah ay ciidanka Danab uga fuliyeen deegaanka Gariile oo ka mid ah deegaanada hoostaga degmada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud, ayaa waxay ku khaarajiyeen illaa 27 xubnood oo isugu jira horjoogayaal iyo dagaal-yahaano ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

“Howl-galka ayay ciidanka ku dileen 27 Khawaarijta ka tirsan kuwaasi oo isugu jiro horjoogayaal iyo maleeshiyaad sida ay warbaahinta ciidamadda qalabka sida u sheegeen saraakiisha ciidanka xoogga dalka,” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay dowladda.

Howl-galkan ayaa imanay maalin un kadib markii ciidanka dowladda Soomaaliya oo kaashanaya kuw deegaanka iyo saaxiibada caalamka ay howlgal cir iyo dhul ahaa ka fuliyeen deegaano hoostaga degmada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud.

Howl-galkaas ayey dowladda sheegtay in lagu dilay 50 xubnood oo ka tirsan kooxda Al-Shabaab, halka sidoo kale cagta la mariyay xarumihii ay isku aruursanayeen maleeshiyaadka la laayay.

Sidoo kale waxaa howl-galkaas lagu burburiyay gaari ay qaraxyo ku diyaariyeen Al-Shabaab, kaasi oo ahaa nooca Soomaalidu u taqaan Layla Calaawi.

Si kastaba, dowladda Soomaaliya oo kaashanaysa shacabka iyo saaxiibada caalamka ayaa toddobaadyadii u dambeeyay laba jibaartay howl-gallada ka dhanka ah Al-Shabaab, xilli bilihii lasoo dhaafay uu ku yimid hoos u dhac.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Galmudug Axmed Qoor Qoor oo maanta Muqdisho uga qeyb galay munaasabad lagu saxiixay heshiiska dhismaha Dekadda Hobyo ayaa ka hadlay khilaafka Soomaaliya iyo Itoobiya, isagoo sheegay in dekedda Hobyo ay fursad weyn u tahay shacabka deked la’aanta ah ee Itoobiya.

Waxay aheyd munaasabad si weyn loo soo agaasimay oo ay ka soo qeyb galeen Xildhibaano, Wasiirro, Ganacsato iyo masuuliyiin kale oo heer federaal iyo heer dowlad goboleed ah oo lagu qabtay Hotelka Jazeera ee magaalada Muqdisho, isla markaana lagu saxiixay heshiiska dhismaha Dekadda Hobyo, kaas oo bilaaban doona 45 cisho kadib.

Munaasabadda waxaa goobjoog ahaa Ra’iisul Wasaarihii hore Rooble, Mahad Salaad iyo Liibaan Axmed oo ayaguna ah musharaxiin u taagan xilka madaxweynaha Galmudug, heshiiskaan wuxuu ahaa mid si weyn loo daneynayo.

Madaxweynaha ayaa madasha ka sheegay in dhismaha Dekadda Hobyo uu yahay riyo muddo dheer ay ku taamayeen reer Galmudug, isagoo hoosta ka xariiqay in dowladiisa ay ka go’an tahay dhismaha kaabayaasha dhaqaalaha.

Qoor Qoor ayaa ku faanay in hormar badan uu gaarsiiyey Galmudug, sidoo kale wuxuu sheegay in reer Galmudug ay fursad u abuuri karaan wadamada deriska ah oo Itoobiya ay ugu horeyso, isagoo soo hadal qaaday khilaafka Soomaaliya iyo Itoobiya.

“Dekadda Hobyo kaliya faa’iido uma leh dadka reer Galmudug ee bulshooyin kale ayaa ku tiirsanaan doona, waa meesha ugu haboon gobolka oo dhan, waxay ka mid noqon doonta dekedaha ay ka faa’iideystaan shacabka Itoobiya, markii la xaliyo khilaafka hadda jira,” ayuu yiri Madaxweyne Qoor Qoor.

Wuxuu sheegay in khilaafkaan uu iska dhamaa doono, isla markaana Itoobiya ay ku qasbanaa doonto inay soo marto dariiqa saxda ah, markii ay taasi dhacdana wuxuu Qoor Qoor tilmaamay in Hobyo tahay deked istiraatiiji ah oo il dhaqaale u noqon doonta Soomaaliya, Itoobiya iyo guud ahaan Geeska Afrika.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo caawa yeeshay kulan deg-deg ah oo uu guddoominayey Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre.

Shirkaan ayaa caawa cod loogu qaaday ku tala galka miisaaniyadda dawladda ee sanadka 2025, taas oo dhan $1,342,476,311, waxaana lagu ansixiyey cod aqlabiyad leh.

Wasaaradda Maaliyadda Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo golaha horkeentay Miisaaniyadda, ayaa soo bandhigtay kororka jira iyo ilaha kala duwan ee dakhliyadu ka soo xaroonayaan.

Kororka miisaaniyadda marka loo barbar dhigo tan sanadka 2024 oo ahayd $1,079,315,783, ayaa waxaa siyaaday $263,160,528, oo u dhiganta koror dhan 24.4%.

Kordhinta dakhliga gudaha ee dowladda waxay saldhig u tahay qorshaha lagu xoojinayo amniga, adeegyada bulshada iyo horumarinta kaabayaasha dhaqaalaha.

Sidoo kale, kulanka Golaha Wasiirrada, ayaa lagu ansixiyey Hindise Sharciyeedka Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, kaas oo ay golaha u soo gudbisay Wasaaradda Amniga Gudaha.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalka Maxamed Xuseen Rooble oo ka mid ahaa masuuliyiintii ka qeyb gashay heshiiskii maanta lagu saxiixay dhismaha dekedda Hobyo ayaa farriin u diray madaxda Soomaaliya, isagoo aan kala reebin dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada.

Rooble ayaa madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada ugu baaqay inay ka shaqeeyaan midnimada dalkaan, una istaagaan hormarintiisa.

“Waxaa idin sugaya shacab Soomaaliyeed oo u diyaarsan inay mustqabalkooda dhistaan, danta guud mar kasta ka hormariya dantiina gaarka ah,” ayuu yiri Rooble.

Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalka ayaa ka digay in dib loogu noqdo wadadii Soomaali ku kala tagtay ee horay loo soo arkay, isagoo tilmaamay dhibaatada ku dhici karta qofkii dib u dhac ka shaqeeya.

“Wadadii shalay isha lagu soo belay yaan dib loogu noqon, waxaad ogaataan qofkii wadadaas ku noqda labada indhood ayuu beelayaa,” ayuu maanta yiri Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalka Maxamed Xuseen Rooble.

Hadalka R/Wasaare hore Rooble ayaa ku soo aadaya xilli madaxda Soomaaliya uu shir xasaasi ah muddo toddobaad ku dhow uga socdo madaxtooyada qaranka, iyagoo ku heshii la’ halka loo jiheynayo masiirka dalka, gaar ahaan hanaanka ay u dhacayaan doorashooyinka dalka.

Madaxweynaha Jubbaland oo shirka isaga tagay ayaa maanta ka dhoofay Muqdisho, waxaana muuqata in siyaasadda dalka ay cakiran tahay, waxaana laga warsugayaa waxa ka soo bixi doona shirka golaha wadatashiga qaranka ee weli socda.

Rooble ayaa maanta Muqdisho uga qeyb galay munaasabad lagu saxiixay heshiiska dhismaha Dekadda Hobyo, taasi oo kulmisay Madaxweynaha Galmudug, Xildhibaano, Wasiirro, Ganacsato iyo masuuliyiin kale oo heer federaal iyo heer dowlad goboleed ah.

Muddo 45 cisho ah ayaa la go’aamiyey in lagu bilaabo dhismaha dekedda Hobyo, waxaana dhisaya oo qandaraaska qaatay labo shirkadood oo Soomaali iyo Turki ay kala leeyihiin.

Kharashka ku baxaya dhismaha dekedaas waxaa maanta laga sheegay madasha in la hayo 70% halka inta kale la rijeynayo inay soo uruurto inta uu socdo dhismaha dekedaas.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Munaasabad si weyn loo soo agaasimay oo maanta ka qabsoomtay magaalada Muqdisho ayaa lagu saxiixay heshiiska dhismaha dekadda Hobyo.

Madaxweynaha Maamulka Galmudug Axmed Cabdi Kaariye (Qoor-Qoor) ayaa goobjoog ka ahaa munaasabadda saxiixa, iyadoo goobjoog ka ahaayeen wasiirro iyo xildhibaanno ka tirsan dowladda federaalka Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa munaasabaddan oo si heer sare ah loo soo agaasimay ka qeyb-galay mudanayal ka tirsan labada gole ee Galmudug, ganacsato, siyaasiyiin iyo marti sharaf kale.

Madaxweyne Qoor-Qoor ayaa madasha ka sheegay in dhismaha dekadda Hobyo uu yahay riyo muddo dheer ay ku taamayeen reer Galmudug, ayna dowladdiisa ka go’an tahay dhismaha kaabayaasha dhaqaalaha.

Qoor-Qoor ayaa horey u asteeyay goobta laga loo asteeyay dekadda Hobyo, isagoo markaas amar ku bixiyay in dhulka ay dekeddu u baahan tahay aan la deegaameyn karin, islamarkaana aysan sharci aheyn dhulkii hore loo deegaamayay.

“Cidii ku jirta, cabir ka sameysay ama dhisme ka sameysay laga bilaabo maanta waa ka mamnuuc, waana ka baxeysa oo cid loo ogol yahay oo dekedda aheyn majirto,” ayuu yiri madaxweyne Qoor-Qoor.

Si kastaba, dhismaha dekadda Hobyo ayaa muhiimad gaar ah u leh reer Galmudug, oo ayagu muddo ku taamayey inay heleen dekad casri ah, taas oo kor u qaadeysa kobaca dhaqaale ee deegaanada maamulkaasi.

Addis Ababa (Caasimada Online) – Dhulgariir cabbirkiisu yahay 4.9 magnitude ayaa fiidnimadii xalay laga dareemay deegaanka Awash Fentale ee dalka Itoobiya.

Machadka arrimaha hawada ee Jaamacadda Addis Ababa ayaa xaqiijiyay arrintan oo warsaxaafadeed uu soo saaray u qeybiyay warbaahinta gudaha.

Barta internet-ka ee rasmiga ah ee Mareykanka ee arrimaha dhulgariirka ayaa ku dhawaaqday in dhulgariir dhexdhexaad ah uu sidoo kale ka dhacay deegaanka Methara.

Abbaaro 2:10 pm, dad badan oo deggan magaalooyinka Addis Ababa iyo Adama ayaa baraha bulshada ku wadaagayay waxa ay dareemeen marka dhulgariirku dhacay.

Sida laga soo xigtay barta internet-ka ee Mareykanka, dhulgariirka ayaa dhacay abbaaro 2pm xilliga gudaha.

Barta ayaa sheegtay in dhulgariirka oo ka dhacay meel 30 kilo mitir u jirta magaalada Mehtahara laga dareemay meel ka fog 380 kilo mitir. Wuxuu sheegay in xawaaraha uu ahaa 0.48 seken.

Dhulgariirka ayaa gaar ahaan laga dareemay xaafado badan oo ka tirsan magaalada caasimadda ah ee Addis Ababa iyo dadka deegaanka ee Hayat, CMC, Bole Arabsa, Ka Abado iyo qeybo kale ayaa iyagana sheegay inay dareemeen dhulgariirka.

Sawirrada dhulgariirka ayaa lagu baahiyay baraha bulshada waxayna muujinayaan dad badan oo guryahooda isaga baxaya iyagoo naxsan isla markaana waddooyinka isugu yimid.

Barta Crisis24 ayaa ku warrantay in dhulgariirka laga dareemay bartamaha Itoobiya.

Baraha internet-ka ee korjoogteeya arrimaha dhulgariirka ayaa sheegay in dhulgariirka uu ka dhacay meel 23 kiilo mitir u jirta deegaanka Awash, waxayna intaa raaciyeen inuu ahaa mid dhexdhexaad ah.

Dhanka kale barta kale ee arrimaha hdulgariirka ee Jaamacadda Berkeley ee Mareykanka ayaa ku warrantay in dhulgariir 4.5 laga soo sheegay 30-kii September qeybo Yurub ka tirsan.

Dr. Elias Levi, madaxa machadka arrimaha dhulgariirka ee Jaamacadda Addis Ababa ayaa warbaahinta dowladda u sheegay in dhulgariirka uusan khatar ku ahayn dadka deegaanka.

Khabiirka ayaa intaa raaciyay in dhulgariirka ka dhacay deegaanka Awash laga dareemay qeybo ka mid ah Addis Ababa.

Wuxuu intaa raaciyay in dhowaan uu dhulgariir ka dhacay gobolka Cafar ee dalkaasi Itoobiya.

Wax khasaaro ah amaba waxyeello gaartay guryaha lama sheegin taasoo ka dhalatay dhulgariirkii xalay.

Saraakiisha Itoobiya ayaa sheegay in si ku meel gaar ah loo xiray kaabayaasha gaadiidka ee halka uu dhulgariirku ka dhacay si baaritaan loogu sameeyo.

Waxaa kale oo lagu soo warramayaa in xannibaad ku meel gaar ah lagu sameyn doono isu socodka gaadiidka, balse si degdeg ah loo fasixi doono haddii aysan jirin wax waxyeello ah.

Ma aha markii ugu horreysay ee dhowaan uu dhulgariir ka dhaco qeybo ka mid ah Itoobiya.

Bishii August ee sanadkii hore ayay ahayd markii dhulgariir cabbirkiisa lagu qiyaasay 5.6 uu xilli fiidnimo ah ku dhuftay waqooyiga Itoobiya iyo dalka ay deriska yihiin ee Eritrea.

Ma jiro wax dhimasho iyo burbur ah oo xilligaasi la soo sheegay.

Dhulgariirka ayaa ruxay dhowr magaalo oo ku yaalla waqooyiga gobolka Tigray ee Itoobiya, oo ay ku jirto caasimadda, Mekelle, sida uu ku warramay TV-ga Tigrayga.

Solomon Maesho oo ah sarkaal sare oo ka tirsan mamaulka Tigrayga ayaa sheegay in dhammaan degmooyinka ku dhow xadka Eritrea laga dareemay gariirka.

Magaalada Irafalle ee dalka Erateriya, ayuu ka soo bilowday dhulgariirkaan sida uu sheegay wasiirka warfaafinta ee Eritrea.

Isha: BBC

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya, Mudane Cali Maxamed Geeddi oo u warramay warbaahinta qaranka ayaa si weyn u taageeray qorshaha Villa Soomaaliya ee ku aadan qabashada doorasho qof iyo cod ah, taas oo dhalisay khilaaf siyaasadeed oo horleh.

Geeddi ayaa sheegay in ay muhiim tahay in dalka ay ka dhacdo doorasho qof iyo cod ah, wuxuuna aad u boggaadiyay dadaalka uu gelinayo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in dadka Soomaaliyeed ay muddo dheer sugaayeen inay codadkooda dhiintaan, si ay u doortaa hoggaankooda, taas oo ah fursad muhiim ah.

“Waan la socdaa in dowladda ay dadaal badan ku bixineyso in dalka ay ka dhacdo doorasho qof iyo cod ah, waana waxa umadda Soomaaliyeed si wayn u sugeysay mudda kabadan 50-sano.,shacabkuna soo doortaan cidda hogaamineyso waana arin fiican in awooda shacbka loo celiyo” ayuu yiri ra’iisul wasaare hore Mudane Cali Maxamed Geedi.

Waxaa kale oo uu farriin u diray hoggaamiyeyaasha maamul goboleedyada iyo xubnaha mucaaradka, isaga oo ugu baaqay inay u turaan dadkooda, ayna raacaan rabitaankooda.

“Golaha wadtashiga iyaga ayaa kal hore ku heshiiya doorasha qof iyo cod ah hadan in siyaasiyiinta qaar ka horyimadaan waxa ay shalay ay noo sheegeen waxa laga filayay ma ahan, balsa waxaan kula talin lahaa in loo tanaasulo dalka iyo dadka”. ayuu mar kale yiri.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay tilmaamay muhiimadda ay leedahay doorashada shacabka loo celiyo too abuureyso kalsooni buuxda, isagoo shacabka Soomaaliyeed ugu baaqay dadaallada dowladda ee doorasho qof iyo cod ah garab wayn lagu siiyo.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo la’isku mari waayay arrinta doorashada, waxayna taasi keentay in shirkii golaha wadatashiga qaranka uu isaga baxao madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe oo maanta dib ugu laabtay magaalo xeebeedka Kismaayo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka Soomaaliya, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) ayaa maanta u baxay safar dibadeed, isaga oo ay wehlinayaan xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka federaalka Soomaaliya.

Sheekh Aadan Madoobe ayaa looga yeeray dalka Imaaraadka Carabta, isaga oo casuumaad ka helay dhiggiisa dalkaasi, sida lagu shegay qoraal kasoo baxay xafiiskiisa.

“Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) iyo wafdi uu hoggaminayo ayaa u ambabaxay wadanka Isutaga Imaaraadka Carabta, kadib casuumaad rasmi ah oo uu ka helay dhiggiisa dalkaasi” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Sidoo kale waxaa lasii raaciyay “Safarka Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Dalka Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) waxaa ku wehliya guddoomiyaha Guddiga Saaxiibtinimada Baarlamaannada Soomaaliya iyo Imaaraadka Carabta iyo xubnaha Baarlamaanka Soomaaliya ku matala Baarlamaanka Jaamacadda Carabta”

Aadan Madoobe ayaa sidoo kale kulamo gaar gaar ah la qaadan doono madaxda sare ee Imaaraadka, wuxuuna kala hadli doonaa xaaladda Soomaaliya iyo arrimaha soo kordhay.

Sidoo kale guddoomiyaha Golaha Shacabka ayaa inta uu joogo waddanka Isu tega Imaaraadka waxa uu madaxda dalkaasi, kala hadli doonaa xoojinta xiriirka labada dal.

Safarka Sheekh Aadan Madoobe wuxuu kusoo aadayaa, xilli ay haatan taagan tahy xiisad siyaasadeed oo xoogleh, kadib markii uu sii kordhay khilaafka ka jira gudaha dalka.

Si kastaba, Imaaraadka Carabta ayaa kamid ah dowladaha waa weyn ee saameynta ku leh arrimaha siyaasadda Soomaaliya, wuxuuna sidoo kale taageeraa dowladda federaalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee dowladdii KMG ahayd, Sheekh Shariif Sheekh Axmed, ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya iyo Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo si wadajir usoo saaray warsaxaafadeed ayaa ka hadlay arrimo ku aadan shirka golaha wadatashiga qaran, ayaga oo ka digay in lagu dhawaaqo muddo kororsi horleh oo dalka ka abuuri karo jahwareer siyaasadeeed.

Saddexdan siyaasi oo si weyn uga soo horjeedo qorshaha Villa Soomaaliya ayaa madaxweyne Xasan uga digay inuu ku dhowaaqo muddo kororsi, waxayna shaaciyeen in aanay marnaba aqbali doonin.

Sidoo kale waxa ay ku eedeeyeen madaxweynaha inuu ku marmar siyoonayo doorasho qof iyo cod ah, balse ujeedkiisa uu yahay muddo kororsi oo kaliya

“Waxaan ummadda Soomaaliyeed iyo beesha caalamka u caddaynaynaa in aanan marnaba aqbali doonin muddo-kororsi aan shalay ka diidnay Madaxweynihii hore, waddo kasta oo sharci ahna ku hor istaagi doonno damaca uu Madaxweyne Xasan Sheekh ku hoosaasinayo shacabka, isaga oo adeegsanaya kalimad xaq ah oo ah doorasho qof iyo cod ah, laakiin uu ku doonayo baadil ah muddo-kororsi, taasoo ah taatiko uu ku soo hungoobay Madaxweynihii uga horeeyay xukunka, isaguna hore noola diiddanaa” ayaa lagu yiri qoraalka.

Warsaxaafadeedka ayaa sidoo kale lasii raaciyay

“Dowladnimada waxaa aasaas u ah ku dhaqanka dastuurka iyo sharciga, xilalka siyaasadeedna waxaa sal u ah sharciyad. Waxaan si adag u diiddannahay muddokordhinta uu Madaxweynuhu ku qasbayo madaxda dowlad-goboleedyada ee muddo-xileedkoodu dhammaaday, taas oo uu kaga beddelanayo in ay muddo kordhin u sameeyaan xilliga ay xilhayntiisu dhammaato 15ka May 2026”.

Sidoo kale waxa ay Shariif Sheekh Axmed, Xassan Cali Kheyre iyo  Cabdiraxmaan Cabdishakuur boggaadiyeen talaabada uu qaadat madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe, kuna diiday qorshaha muddo kororsi.

Waxaa kale  oo ay ugu baaqeen Laftagareen, QoorQoor iyo Cali Guudlaawe in ay ka fiirsadaan tallaabada ay qaadayaan, si aysan qayb uga noqon muddo kororsiga.

Arrintan kusoo aadeyso, xilli xasaasi ah isla markaana kaga war sugayo go’aanka golaha wadatashiga qaranka oo shantii maalmood ee lasoo dhaafay shir kulahaa  magaalada Muqdisho, kaas oo uu ajendihiisa ugu wayn uu ahaa doorashooyinka dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha wasiirada xukuumadda federaalka Soomaaliya ayaa lagu wadaa in caawa ay yeeshaan kulan aan caadi ahayn, kaas oo uu shir guddoomin doono ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Shirkan oo ah mid xasaasi ah ayaa waxaa lagu wargeliyay inay si buuxa uga soo qayb-galaan dhammaan xubnaha golaha wasiirada, maadaama uu yahay shir muhiim ah.

Farriin loo diray xubnaha golaha, isla-markaana ay aragtay Caasimada Online ayaa waxaa lagu sheegay in shirka uu ka qabsoomayo xafiiska ra’iisul wasaaraha, isla-markaana uu yahay shir aan caadi ahayn, ayadoo xubnaha laga dalbay inay soo wada xaadiraan.

Wararka ayaa sheegaya in kulankan looga hadli doono qodobo dhowr ah oo ku aadan xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan arrimaha siyaasadda, amniga iyo dhaqaalaha.

Ilo wareedyo xilkas ah ayaa sidoo kale innoo sheegay in kulankan warbixino kala duwan looga dhageysan doono qaar kamid ah golaha wasiirada, sida wasiirka arrimaha dibadda oo faah-faahinayo shirarkii ugu dambeeyay uu kasoo qayb-galay iyo waxa u qabsoomay.

Sidoo kale wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac) ayaa dhankiisa warbixin xasaasi ah la wadaagi doono golaha Wasiirrada, taas oo uu uga hadli doono guulaha laga gaaray howlgalladii ugu dambeeyay ee lagu qaaday kooxda Al-Shabaab iyo sidoo kale dhaqdhaqaaqyada socda ee la xiriira mustaqbalka howlgalka ATMIS.

Golaha wasiirad ayaa sidoo kale la filayaa inay soo saaray awaamiir cusub oo la farayo inay la socdaan hay’adaha kala duwan ee dowladda federaalka Soomaaliya.

Si kastaba, shirkan loogu yeeray golaha wasiirada ayaa kusoo aadayo, ayada oo xaalad siyaasadeed ay ka taagan tahay dalka, isla markaana uu fashil ku dhowyahay shirkii golaha watashiga qaran ee ka socday Villa Soomaaliya, maadaama uu ka baxay Axmed Madoobe.