Kismaayo (Caasimada Online) – Shirka Golaha Wadatashiga Qaran oo dhowr jeer dib u dhacay labadii billood ee la soo dhaafay ayaa la fillayaa in horaanta bisha October uu ka dhaco magaalada Muqdisho.

Madaxda shirkaas ka meer meereysay inay ka soo qeyb galaan waxaa kamid ah Madaxweynaha Jubbaland, balse hadda waxaa la sheegay inuu qorsheystay inuu ka soo qeyb galo.

Madaxweyne Axmed Madoobe ayaa maanta dib ugu soo laabtay magaalada Kismaayo, kadib howlo u gaar ah oo dalka dibaddiisa uga maqnaa maalmihii lasoo dhaafay.

Axmed Madoobe ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Kismaayo maanta ku soo dhaweeyay masuuliyiin ka tirsan golayaasha dowladda iyo dadweyne kala duwan.

Maalmaha soo socda waxaa lagu wadaa in Axmed Madoobe uu yimaado Muqdisho, si shirka golaha wadatashiga qaranka uu uga qeyb galo.

Madaxda dowladda federaalka ayaa juhdi badan gelisay, welina aan ka daalin, sidii shirka la isugu keeni lahaa madaxda dowlad goboleedyada dalka.

Cabdicasiis Laftagareen ayaa kamid ah madaxda diidan inay Muqdisho yimaadaan, balse dowladda federaalka ayaa weli ku dadaaleysa xalka iyo in shirkaasi dhaco, si talo mideysan looga yeesho arrimaha masiiriga ah ee dalka.

Ajendaha ugu weyn ee shirka lagu wado in madaxda dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada ay Muqdisho ku yeeshaan ayaa ah doorashooyinka iyo qaabka loo qabanayo, waxaana xusid mudan in dhamaan hoggaamiyaasha dowlad goboleedyada uu muddo xileedkii ka dhamaaday.

Muqdisho (Caasimada Online) – Miski Xasan Dhicisow oo aheyd gabadha Taliyaha qeybta guud ee Booliska HirShabeelle iyo saaxiibteed Foos ayaa maanta kamid noqday dadkii ku geeriyooday qaraxii ay Shabaab ka geysteen Muqdisho, gaar ahaan dhabarka dambe ee guriga Hooyooyinka ee degmada Xamarweyne.

Miski iyo Foos waxaa halkaas ku celisay qadarta Alle, waxaana sidii ay u geeriyoodeen ka warbixiyey wiilal ay qaraabo ahaayeen oo la socday gabdhahaas.

Waxay ahaayeen koox dhalinyaro ah oo wadatay hal gaari, waxay istaageen banaanka maqaayadda Geeldoox oo ku taalla dhabarka dambe ee Guriga weyn ee Hooyooyinka, waxaana gaariga ka degay wiilashii oo maqaayadda qado u doontay.

Wiilashii oo hadda nool, kana badbaaday qaraxaas ayaa ka sheekeeyey qisadaan xanuunka badan, waxayna sheegeen in labada gabdhood ay diideen inay maqaayadda u raacaan oo lasoo qadeeyaan, waxayna ku hareen gaariga oo taagnaa banaanka maqaayadda, wadada dhinaceeda.

Mid kamid ah wiilasha ayaa u soo laabtay gabdhaha, isagoo u keenay cabitaan, balse waa ka diideen oo ma cabin, wiilkii ayaa ku laabtay maqaayadda si uu u soo qadeeyo, intaas kadib waxaa dhacay qaraxa oo ahaa mid gaari lagu soo raray.

Inkastoo nooca gaariga qarxay, in dhagarqabihii keenay uu saarnaa iyo inuu ka degay inta meesha dhigay aan weli si rasmi loo xaqiijin, hadana waxaa hubaal ah in qaraxa lagu soo raray gaari soo istaagay goobta, kaasi oo galaaftay noloshii Miski Dhicisow iyo saaxiibteed Foos, dhalinyaro ay ku jiraan.

Gabdhahaan ayaa gaariga laga soo dhex bixiyey iyagoo gubanaya, waxayna ku geeriyooday isla goobta, galabta ayaa meydkooda lagu soo aasay qabuuraha Muqdisho.

Miski Xasan Dhicisow, gabadha Taliyaha Booliska Soomaaliya ee deegaanada HirShabeelle waxaa naloo xaqiijiyey in berri ay u socotay dalka Turkiga, halkaas oo Jaamacad ay ka dhiganeysay.

Markii ay geeriyoodeen Miski iyo saaxiibteed, inta aysan musiibadu ku dhicin waxay soo salaameen Ayeeyadeed, Hooyada dhashay Taliye Xasan Dhicisow, waana soo macasalaameysay, maadaama berri ay Turkiga u socotay, balse waa Shahiiday waxaana dishay gacan ka xaq daran.

Dhacdooyinka noocaan ah iyo kuwo kasii xanuun badan ayaa ka dhaca magaalada Muqdisho, inkastoo hadda la xakameeyey inta badan weerarradii Al-Shabaab, hadana khatar badan ayaa ka jirta caasimadda.

Muqdisho (Caasimada Online) – Maxkamadda sare ee ciidamada qalabka sida ayaa waxaa maanta la horgeeyay Sufyaan Sheekh Axmed (Taakeeye) oo horay looga soo qabtay magaalada Nairobi ee caasimada dalka Kenya, isaga oo usoo gacan galay hay’adda NISA.

Ninkan oo muddo u xirnaa Hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka ee NISA ayaa maxkamadeyntiisu waxa ay soo martay heerar kala duwan, waxaana ugu dambeyn maanta uu kasoo muuqday maxkamadda sare ee ciidamada oo iyada leh go’aanka u dambeeyay.

Xeer-ilaalinta ayaa maxkamadda usoo bandhigtay eedaha loo haysto ninkan, waxaana kamid ah inuu si toos ah u taageeray kooxda Al-Shabaab, kadib wareysiyo iyo muuqaallo kala duwan oo uu ku baahiyay baraha bulshada ee Internet-ka.

Sidoo kale waxaa lagu soo eedeeyay kiis kale oo ah inuu ku xadgudbay calanka, astaanta qaranka, iyo inuu gaallo ku tilmaamay dowladda iyo ummadda Soomaaliyeed.

Intaas kadib waxaa isaga oo ilmeynayo hadalka qaatay Sufyaan Taakeeye oo ku dooday in aanu weligiisa taageerin Al-Shabaab, sidoo kale aanu ahayn nin dadka gaaleysiiya.

“Aniga Sufyaan Sheekh haddii aan ahay Shabaab ma taageersani, waligeyna xiriir lama yeelan, sidoo kale ma ihi nin takfiiri ah, mana ahi nin raba inuu waddankiisa burburiyo” ayuu yiri Sufyaan Taakeeye.

Ugu dambeyn maxkamadda sare ee ciidamada ayaa ku dhowaaqday in Sufyaan Taakeeye lagu xukumay 5 sano oo xabsi ciidan ah, sida uu sheegay guddoomiye Liibaan Cali Yarow.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdullaahi Faarax Mire oo ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya ayaa ka hadlay aragtidiisa ku aadan mooshinka maanta laga gudbiyay wasiirka arrimaha dibadda xukuumadda Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi.

Illaa 90 xildhibaan ayaa saxiixay mooshinkan oo loo gudbiyay guddoonka sare, waxaana ujeedkiisa uu yahay in dib u eegis lagu sameeyo xilka wasiirka arrimaha dibadda oo ay xildhibaannadu ku eedeeyeen inuu cuuryaamiyay shaqadii wasaaradda.

“Fiqi wuxuu curyaamiyay shaqaddii wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya, isagoo ku amray ku xigeenadiisa iyo Agaasimaha inaysan saxiixin wax warqad ah mudada uu safaradda dibadda ku maqan yahay,” ayaa lagu yiri qoraalka ay soo saareen xubnahan.

Xildhibaan Cabdullaahi Faarax oo isna qoraal soo saaray ayaa kula taliyay Xildhibaannada mooshinka keenay inay xeeriyaan waayaha iyo duruufaha diblomaasiyadda ee dalka, lana tixgeliyo dagaalka diblomaasiyadda ee uu hormuudka u yahay wasiir Axmed Macallin Fiqi.

Hoos ka akhriso qoraalka oo dhameystiran:-

Aragtiday ku aadan motion ka Wasiirka Arimaha Debedda Mudane Ahmed Moalim Fiqi

Waxaan aaminsanahay in ay shaqo weyn inoo hayaan saraakiisha addeega dibedda uu hormuud u yahay Wasiirka Arimaha Dibedda.

Waxaan qabaa iyada oo la xeerinaayo waayaha iyo duruufaha ku xeeran dalkeenna, lana tix galinaayo dadaalka diplomacy ee dalka lagu difaacayo oo maanta maraya isgoys adag, in ay culays weyn nagu tahay, in khakhal la galiyo hogaanka diplomacy yadda dalka, iyada oo aan ogsoonahay sida qalloocan oo cadawgu u adeegsan karo, iyo dacaayadaha qaawan ee hadeerba ay wadaan.

Waxaan aaminsanahay in gacmo geel-jire, hoos loo dhaqi karo, lagana maarmo motion aan xeerineyn duruufaha iyo waayaha uu dalku ku jiro.

Waxaan qabaa in Wasiiro badan oo ay tahay in xilka laga xayuubiyaa ay jiraan. Wasiiro galay heshiisyo aan la garanayn waxa ku qoran, diidanna in baarlamaanka ay keenaan. Waxaa jiro heshiisyo dheef wadaag oo IMF iyo cid walba shardi ka dhigtay in la baahiyo oo la aaminsanyahay dalka in aan wax dan ah ugu jirin wasiiro galay oo u baahan isla xisaabtan.

Waxaa jira wasiiro dibindaabyeeya mashaariicda loogu dhiibay shacabkooda, qaybo ka mid ahna cunna qabateeya. Intaas iyo ka badan oo jira oo mudnaan isla xisaabtan leh, waxaan qabaa, in arimaha Wasiirka Arimaha dibedda in heer Guddiga Arimaha Dibedda iyo Guddiga joogtada lagu xallin karo, wixii xal iyo wadahadal u baahan talo ka sokeysa motion lagu dhammayn karo.

Waxaan aaminsanahay in Wasiir Axmed Fiqi uu yahay nin boos adag kaga jira dadaalada ilaalinta midnimada dalka iyo difaaca gobonimadeena cadawgu weerarka ku tahay.

وبالله التوفيق

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa maanta qaaday howlgal culus oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab, waxayna beegsadeen xarumo cusub oo ay kooxda ka sameysatay deegaano u dhow magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Ciidamadan oo ka koobnaa Haramcad, Boolis Milataaro iyo ciidanka NISA ayaa waxa ay gaareen Beerta Cali Mahdi, Sabyo iyo deegaanno kale oo isku xira gobollada Banaadir, Shabeelaha Hoose iyo Shabeelaha Dhexe.

Howlgalkan waxaa horkacayay taliyaha NISA ee gobolka Banaadir, Cabdifitaax Ibraahim Shaaweey iyo mas’uuliyiin kale oo ka tirsan maamulka gobolka Banaadir.

Guddoomiyaha degmada Dayniile Cumar Maxamuud Mahad Alle oo la hadlay warbaahinta ayaa ka warbixiyay howlgalka, wuxuuna sheegay inay ku burburiyeen xarumo maxkamadeed iyo saldhigyo ay Al-Shabaab ku lahaayeen halkaasi.

“Halkan waxaan ku joognaa ciidamada qaybihiisa kala duwan oo muddo 24 saac ka badan howlgal ka waday halkan, meesha aan hadda joogno waa maxkamad beenaadkii ee nimanka sharwadayaasha ah dadka ku dhibi jireen” ayuu yiri Cumar Mahad Alle.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in Al-Shabaabkii dhuumaaleysiga ku joogay halkaasi lasoo afjaray, isla markaana hadda kadib aan la ogolaan doonin inay shacabka u cadaalad doontaan halkaasi.

Howlgalkan wuxuu yimid kadib markii ay dowladdu ka war heshay dhaq-dhaqaaqa Al-Shabaab oo usoo aag bedashay deegaanada ay maanta gaareen ciidanka ammaanka.

Al-Shabaab waxay sidoo kale Khamiistii shalay aagga Beerta Cali Mahdi ku xayireen ku dhowaad 40 gaadiidka dadweynaha ah, iyagoo ku xujeeyey inay dalbadaan damiin gudaha Al-Shabaab la yaqaano.

Si kastaba, dowladda federaalka ah Soomaaliya waxaa la gudboon in kooxdaan aysan ka harin oo looga dabatago dhulka howdka ah ee u dhow degmada Afgooye, si khatartooda looga badbaadiyo shacabka Muqdisho iyo degmooyinka ku dhow, sida Afgooye.

Muqdisho (Caasimada Online) – Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax xoogan oo goordhow ka dhacay magaalada Muqdisho, gaar ahaan degmada Xamarweyne ee gobolka Banaadir.

Qaraxa oo loo adeegsaday gaari ayaa ka dhacay afaafka hore ee maqaayadda lagu magacaabo Geel-doox oo ku taalla dhabar dambe ee guriga hooyooyinka.

Goobjoogayaal ayaa Caasimada Online u sheegay in baabuurka qarxay la dhigay maqaayadda, kadibna looga tegay.

Xilliga uu qaraxa dhacayay ayaa waxaa maqaayadda ku sugnaa dad badan oo shacab ah, maadaama la joogay waqtigii qadada, sida ay innoo sheegeen dadka aan la hadalnay.

In ka badan 5 qof ayaa ku dhintay qaraxay, halka ay u dhaawacmeen tiro ntaasi ka badan, sida aanu kasoo xiganay dad goobjoogayaal

Waxaa sidoo kale goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka Soomaaliya oo gebi ahaan xiray dhaq-dhaqaaqa meesha ay wax ka dhaceen.

Sawirro laga soo qaaday goobta uu qaraxa ka dhacay waxaa sidoo kale ka dhex muuqday mootooyinka nooca loo yaqaan Bajaajta oo gubtay iyo burbur kale oo gaaray goobo ganacsi oo ku yaalla agagaarka goobtaas qaraxa uu ka dhacay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa maanta qaaday tallaabo culus oo ka dhan ah wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, oo ay u jeediyeen eedeymo culus oo ku aadan shaqad wasaaradda.

Illaa 90 oo saxiixay mooshinkan ayaa toos ugu gudbiyay guddoonka sare ee baarlamaanka waxayna soo bandhigeen eedeymo dhowr ah.

Mooshinka ayaa ujeedkiisa waxa uu yahay in dib u eegis lagu sameeyo xilka wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya, Mudane Axmed Macalli Fiqi, sida ku cad nuqulka mooshinka ay gudbiyeen xildhibaannadu.

Si gaar ah waxaa wasiirka loogu eedeeyay inuu cuuryaamiyay shaqadii wasaaradda, isla markaana uu awood tiray wasiiru dowlaha iyo wasiir ku xigeenka, isla markaana uu awoodda isku soo koobay isaga oo kaliya.

“Fiqi wuxuu curyaamiyay shaqaddii wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya, isagoo ku amray ku xigeenadiisa iyo Agaasimaha inaysan saxiixin wax warqad ah mudada uu safaradda dibadda ku maqan yahay,” ayaa lagu yiri qoraalka ay soo saareen xubnahan.

Waxaa kale oo ay tilmaameen shaqooyinkii laga rabay wasaaradda arrimaha dibadda qayb kamid ah lagu wareejiyay shirkad ah oo ay xildhibaanada gudbiyay mooshinka ay sheegeen inay isticmaasho shabadda wasaaradda, taas oo lacag dheeri ah soo rogtay.

Ugu dmabeyn xildhibaannada saxiixay mooshinka ayaa guddoonka ka dalbaday in si deg deg ah dib loogu eego shaqada wasiirka, si loogula xisaabtamo shaqadiisa.

Muqdisho (Caasimada Online) – Kooxda Al-Shabaab ayaa ka aag bedelatay saldhigyadii ay ku lahaayeen daafaha magaalada Muqdisho, kadib markii ciidamada suga amniga caasimada ay dhankooda u ruuqaansadeen.

Al-Shabaab ayaa dareemay culeys uga yimid ciidamada amniga ee dowladda Soomaaliya, waxayna sameysteen saldhigyo cusub oo Muqdisho aan ka fogeyn.

Kooxdii laga saaray daafaha ayaa saldhigyo ka sameysatay deegaano dhaca inta u dhaxeysa Muqdisho iyo Afgooye oo lagu magacaabo Beerta Cali Mahdi, Ceelshaanle, Dareerta, Faadadiir iyo deegaano kale.

Al-Shabaab waxay Khamiistii shalay aagga Beerta Cali Mahdi ku xayireen ku dhowaad 40 gaadiidka dadweynaha ah, iyagoo ku xujeeyey inay dalbadaan damiin gudaha Al-Shabaab la yaqaano.

Dadka ku nool deegaanadaas ayaa noo sheegay inay arkeen dagaalamayaal badal oo ka tirsan Al-Shabaab deegaanadaas soo dhoobtay oo dadka weydiinaya halka ay u socdaan iyo cida damiinka ka ah, sidoo kale waxay gaadiidka u baaraan si adag.

Kooxahaan ayaa sameystay aag aysan u ogoleyn shacabka, ganacsatada Muqdisho iyo dadka u dacwooda ayey ku balamiyaan aagga beerta Cali Mahdi iyo dhul beeraley ah oo u dhow degmada Afgooye.

Kooxdaan ayaa halis weyn ku ah amniga caasimadda, inkastoo ciidamada ammaanka ay baxeen oo deegaansadeen daafaha Muqdisho, hadana Al-Shabaab ayaa ka aag bedeshay fariisimahoodii hore.

Dowladda Soomaaliya waxaa la gudboon in kooxdaan aysan ka harin oo looga dabatago dhulka howdka ah ee u dhow degmada Afgooye, si khatartooda looga badbaadiyo shacabka Muqdisho iyo degmooyinka ku dhow, sida Afgooye.

New York (Caasimada Online) – Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre oo khudbad xasaasi ah ka jeediyay shirka loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xiisadda Soomaaliya iyo Itooboya.

Xamza ayaa shirka ka dhex sheegay in Itoobiya ay si bareer ah ugu soo xad-gdubtay madax banaanida Soomaaliya, isla markaana ay qatar ka abuurtay gobolka.

“Soomaaliya ayaa hadda wajaheyso qatar xoogan oo kagag imaaneyso falalkii ugu dambeeyay ee Itoobiya, kuwaas oo si bareer ah ugu xadgudbaya sharafta dhulkeenna” ayuu yiri ra’iisul wasaare Xamza.

Sidoo kale wuxuu Itoobiya ku eedeeyay inay sameysay isku day aan laga fiirsan oo ay ku dooneyso in qayb kamid ah Soomaaliya ay ku darsato dhuleeda, sida uu hadalka u dhigay.

“Isku deyga Itoobiya ku dooneyso inay ku darsato qayb kamid ah Soomaaliya iyada oo loogu gambanayo sugidda helitaan ee marin biyood waa arrin sharci darro ah oo aan loo baahneyn” ayuu mar kale yiri ra’iisul wasaaruhu.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in heshiiska uu Abiy Axmed la galay Somaliland uu halis ku yahay jiritaanka qaranimada Soomaaliya, taasina ay diiday dowladda federaalka.

Ugu dambeyn ra’iisul wasaaraha ayaa khudbaddiisa ku sheegay in markii hore dekedaha Soomaaliya ay u furnaayeen Itoobiya, ayada oo loo marayo iskaashiga dhanka ganacsiga, balse hadda arrintaas ay meesha ka baxday Itoobiyana ay ku kacday xadgudub wayn.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo weli halkeedii ay tahay xiisadda u dhexeyso Soomaaliya Itoobiya, waxaana fashul kusoo dhammaaday wadahadallo ay horay ugu yeesheen magaalada Ankara ee caasimada dalka Turkiga.

Jowhar (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax maanta ka dhacay gudaha magaalada Jowhar ee caasimada HirShabelle, kaas oo dhaliyay khasaare kala duwan.

Qaraxa oo jugtiisa si xoogan looga maqlay xaafadaha Jowhar ayaa lasoo wariyay inuu ka dhacay suuqa lagu iibiyo xoolaha ee magaaladaasi, wuxuuna ahaa miino lagu sii diyaariyay suuqa.

Goobjoogayaal ayaa sheegaya inuu jiro khasaare dhimasho iyo dhaawac leh, isla markaana goobta ay gaareen ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka.

Xilliga uu qaraxa dhacayay suuqa ayaa ahaa mid mashquul ah oo ganacsato iyo shacab badan ay ku sugnaayeen, maadaama ay Sabti tahay, suuqana la’isugu yimaado.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana mar qura lagu kala cararay suuqa, kadib markii uu dhacay qaraxa.

Sidoo kale waxaa haatan baaritaano dheeraad ah wada saraakiisha laamaha amniga HirShabelle oo ku aadan weerarkaasi qaraxa ah, si gacanta lagu soo dhigo kooxdii ka dambeysay .

Caasimada HirShabelle ee Jowhar ayaa waxaa mararka qaar weeraro noocaan oo kale ah ka fuliso kooxda Al-Shabaab oo qaraxyo iyo dilal ka fuliyo magaaladaasi.

Buulo-mareer (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeelaha Hoose ayaa sheegaya in maanta tallaabo deg-deg ah ay qaadeen ciidamada Xoogga dalka iyo kuwa ATMIS ee ku sugan Buulo-mareer, kadib weerar ay Al-Shabaab kusoo qaadeen magaaladaasi.

Weerarka ayaa Al-Shabaab waxaa gelinkii dambe ee shalay ku eekeeyeen saldhig ay ciidamada dowladda iyo kuwa ATMIS ku leeyihiin halkaasi, waxaana kadib xigay dagaal toos ah oo dhex-maray labada dhinac, ayada oo dib loo celiyay raggii weerarka qaaday.

Intaas kadib ciidamada huwanta ayaa howlgallo ka bilaabay Buulo-mareer, si gacanta loogu soo dhigo xubnihii Al-Shabaab ee soo maleegay weerarka ka dhacay halkaasi.

Ciidamada ayaa guri guri u baaray xaafadaha ayaa gacanta kusoo dhigay tiro dad ah oo tuhmanayaal ah, loogana shakisan yahay inay ka tirsan yihiin kooxda Al-Shabaab.

Saraakiil ka tirsan milatariga Soomaaliya waxa ay sheegeen in weerarka aanu kasoo gaarin wax khasaare ah, isla markaana ay sameeyeen iska caabin, sida ay hadalka u dhigeen.

Sidoo kale waxa ay intaasi kusii dareen in sii wadayaan dhaq-dhaqaaqyada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda aagga Buulo-mareer, si looga hortego weeraradooda.

Xaaladda ayaa haatan ah mid deggan, waxaana si caadi u socda dhaq-dhaqaaqa dadka, gaadiidka iyo ganacsiga magaalada Buulo-mareer ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Marar badan ayay kooxda soo weerartay magaaladaan, waxaana horay khasaare culus ay ugu gaarsiisay ciidamada ATMIS, gaar ahaan kuwa Uganda oo askar badan looga dilay halkaasi.

New York (Caasimada Online) – Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya Axmed Macallin Fiqi ayaa kulan wax ku ool ah la yeeshay dhigiisa Wadanka Turkiga Hakan Fidan.

Labada masuul oo ku kulmay magaalada New York ee dalka Mareykanka ayaa ka wada hadlay ka miradhalinta wadahadallada Soomaaliya iyo Itoobiya oo gogoshu ay taallo Ankara.

Sidoo kale labada Wasiir ayaa ka wadahadlay xoojinta xiriirka labada dal ee Soomaaliya iyo Turkiga oo aad saaxiib u ah.

Dadaaladda lagu doonayo in xal looga gaaro xiisadda Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa wajahaya caqabado horleh, ayada oo dhawaan uu fashilmay wejigii saddexaad ee wada-hadallada labada dhinac oo qorshuhu ahaa inuu ka dhaco dalka Turkiga.

Turkiga oo haatan ah dhex-dhexaadiyaha u weyn ee labada dhinac dadaal badan ku bixinaya sidii xal looga gaari lahaa xiisadda taagan ayaa illaa hadda wax natiijo ah ka gaarin isku soo jiidka Soomaaliya iyo Itoobiya, waxaana hadda la qorsheynayaa in la isku arko wareeg 3-aad.

Sidoo kale waxaa god kusii dhaceysa rejada wada-hadallo toos ah oo yeeshaan madaxda Soomaaliya iyo Itoobiya, iyada oo dowladda Soomaaliya ay shaacisay in haatan aysan muuqan wax horseedi kara midaas, maadaama ay Itoobiya weli kasoo laaban dariiqi qaldanaa ee ay qaaday.

Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya Axmed Macalin Fiqi oo arrintaan ka hadlay ayaa waxa uu yiri “Annaga nooma muuqato in Abiy Axmed inta uu kasoo jiireeyo dariiqaas qarda jeexa ah uu dowladda Soomaaliya lasoo xiriiro.”

Wasiirka ayaa sidoo kale wuxuu tilmaamay in aysan is-waafaqayn in ciidamada Itoobiya ay u joogaan nabad ilaalinta Soomaaliya, halka ra’iisul wasaare Abiy uu ka shaqeynayo ku xad-gudubka qaranimada Soomaaliya.

Itoobiya ayaa weli ku dhagan is-afgaradka sharci darrada ah ee ay la gashay Somaliland, kaasi oo u gacan gelinayo qeybo kamid ah biyaha Soomaaliya, halka Somaliland uga beddelaneyso aqoonsi, taas oo si weyn uga careysiisay dowladda federaalka Soomaaliya.

New York (Caasimada Online) – Ra’iisul Wsaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Ra’iisul Wasaare Hamza Abdi Barre, ayaa madasha kalfadhiga Golaha Guud ee Qaramada Midoobay kula kulmay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Antonio Guterres.

Ra’iisul Wasaaraha iyo Xoghayaha Guud ayaa wada hadalkooda diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka iyo wada shaqeynta ka dhaxeysa Soomaaliya iyo Qaramada Midoobay, iyada oo Soomaaliya ay isu diyaarineyso inay la wareegto xubinnimada kursiga Golaha Ammaanka ee Q.M. 2025 – 2026.

Waxaa kale oo labada hoggaamiye ay ka wada hadleen hawlgalka Qaramada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya UNSOM, oo Xoghayaha Guud uu soo dhaweeyay soo jeedinta dowladda Soomaaliya ee ku saabsan qorshaha mustaqbalka xafiiska Qaramada Midoobay iyo dhinaca kale qorshaha kadib bixitaanka ciidamada Midowga Afrika ee Soomaaliya

Kulankaan waxaa ka horeeyey kulan kale oo weyn oo Ra’iisul Wsaare Ra’iisul Wasaare Xamsa uu la yeeshay Madaxweynaha dalka Mareykanka Joe Biden, intii lagu guda jiray shirka guud ee Qaramada Midoobay ee magaalada New York.

Kulanka Ra’iisul Wasaaraha iyo Madaxweynaha ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga iyo xiriirka istiraatijiga ah ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Mareykanka.

Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa uga mahadceliyey dowladda Mareykanka iyo shacabkeeda taageerada joogtada ah ee ay siiyaan dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan dhinacyada muhiimka ah ee amniga, dib-u-dhiska dowladnimada, iyo dagaalka ka dhanka ah argagixisada caalamiga ah.

Ra’iisul Wasaare Xamsa iyo Madaxweyne Biden ayaa mar kale xaqiijiyay madax-bannaanida, midnimada, iyo gobonimada dhuleed ee Soomaaliya, iyagoo qiray in ay muhiim u tahay xasilloonida gobolka Geeska Afrika.