Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Wasiirrada Soomaaliya oo maanta yeeshay kulankoodii caadiga ahaa ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda dalka, waxayna sidoo kale meel-mariyeen go’aanno xasaasi ah.

Ugu horreyn golaha ayaa ansixiyay dhismaha xarunta adeegga Mideysan ee Halmeel oo hoos tagta Xafiiska Ra’iisal Wasaaraha, una xilsaaran isku duwidda, mideynta, jaangooynta, iyo horumarinta adeegyada dadweynaha ee Dowladda Federaalka, si muwaadinku uu u helo adeegyo kala duwan oo isku xiran.

Xarunta Adeeg Bixinta ee Halmeel, ayaa u-astaysan isku duwidda adeegyada dowladda iyo mideyntooda, dib-u-habeynta adeegyada adag iyo yareynta lakab-xafiiseedka, fududeynta xog is-dhaafsiga u dhexeeya hey’adaha dowladda si muwaaddinku uga maarmo in uu hal-xog marar kala duwan iyo goobo kala duwan ku bixiyo.

Sidoo kale, Kulanka oo uu guddoominayey Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre, ayaa lagu ansixiyey Heshiis hoos yimaada Qaramada Midoobay ee sharciga Badaha (Unclose) ee ilaalinta iyo isticmaalka waara ee kala duwanaanshaha noolaha badda ee aagga ka baxsan awoodda Qaran (BBNJ Agreement).

Golaha Wasiirrada ayaa sidoo kale intii uu kulanku socday, waxaa lagu soo bandhigay warbixinno kala duwan oo la xiriira amniga, maaliyadda iyo xaaladda Wabiyada dalka oo ay daraasad iyo warbixin dhamaystiran kasoo gudbisay Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka.

Ra’iisul Wasaaraha oo madasha ka hadlay ayaa dhankiisa bogaadiyay guulaha ciidamada qalabka sida qeybahooda kala duwan kadib markii warbixintii amniga ee lasoo bandhigay ay muujisay in amniga dalka uu si weyn usoo hagaagay, si weyna hoos ugu dhaceen falalkii amni darada guud ahaan dalka.

Todobaad kasta maanta oo kale ayay Golaha Wasiirradu shiraan, waxayna kaga hadlaan xaaladda dalka iyo shaqooyinka xukuumadda Soomaaliya.

Baydhabo (Caasimada Online) – Ciidamo la rumeysan yahay inay ka tirsanaayeen maamulkii hore ee Koonfur Galbeed ee uu hoggaaminayay Cabdicasiis Lafta-gareen ayaa la sheegay inay gaareen deegaanno ka tirsan gobolka Gedo.

Ciidamadan oo wata hub iyo gaadiid dagaal ayaa la sheegay inay gaareen degmada Doolow, iyagoo safar dhanka dhulka ah uga soo baxay deegaanno ka tirsan maamulka Koonfur Galbeed.

Dhaq-dhaqaaqan ayaa imanaya xilli xaalado amni iyo siyaasadeed ay ka taagan yihiin qaybo ka mid ah gobollada Koonfur Galbeed, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin ujeedka safarkooda.

Ciidamadan oo ka tirsanaa Daraawiishta Koonfur Galbeed ayaa la sheegay in saaka loo diiday inay ka gudbaan degmada Luuq, balse ay adeegsadeen waddo kale oo ay ku gaareen degmada Doolow.

Waxaa sidoo kale soo baxaya warar sheegaya in Dowladda Federaalka ay xabsi guri gelisay Guddoomiyaha degmada Baydhabo Cabdullaahi Watiin, oo lagu eedeeyay inuu ku lug lahaa qorshaha ay ku baxeen ciidamadaas. Tallaabadan ayaa uga sii dari karta xiisadda magaalada Baydhabo.

Dhawaan ayay aheyd markii Dowladda Federaalka ay sheegtay inay ku guuleysatay in dib magaalada Baydhabo loogu soo celiyo ciidamo taabacsanaa maamulkii Lafta-gareen, kuwaas oo horey ugu sugnaa deegaanka Awdiinle ee gobolka Baay.

Sidoo kale, dhacdadan cusub ayaa imaneysa maalmo kadib markii la sheegay in koox hubeysan ay weerar ku qaadeen ciidanka badbaadada Koonfur Galbeed, oo ay ka dileen askar.

Si kastaba, ilaa iyo hadda ma jiro wax war ah oo rasmi ah oo ka soo baxay Dowladda Federaalka iyo maamulka Koonfur Galbeed oo ku saabsan dhaq-dhaqaaqyada ciidamadan iyo halka ay ku dambeeyaan.

Xiisaddan ayaa kusoo beegmeysa xilli ay dowladda qorsheysanayso inay maamulka Koonfur Galbeed ka qabato doorashooyin qof iyo cod ah, taas oo ay diidan yihiin ciidamada taabacsan madaxweynihii hore Cabdicasiis Lafta-gareen.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta xarigga ka jaray xarunta dhexe ee Wasaaradda Dekadaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa tilmaamay in Dowladda Federaalka ay ahmiyad gaar ah siinayso casriyeynta dekadaha dalka, horumarinta iyo ilaalinta arrimaha badda.

Wuxuu xusay in mudnaan la siinayo sugidda amniga badda, dhowrista kheyraadka dabiiciga ah iyo ilaalinta bay’adda badda, si jiilasha mustaqbalka loogu ilaaliyo kheyraadka ceegaaga badda Soomaaliyeed.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya waxaa ka go’an in badda Soomaaliyeed laga dhigo laf-dhabarta koboca dhaqaalaha dalka, iyada oo xoogga la saarayo sugidda amniga badda Soomaaliyeed, ilaalinta iyo maareynta kheyraadka badda, dhowrista bay’adda badda iyo ka hortagga xaalufinta,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa xarig-jarka kadib kormeer ku sameeyey qeybaha kala duwan ee dhismaha cusub ee Wasaaradda Dekadaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya.

Dhismahan cusub ayuu ku tilmaamay mid laf-dhabar u ah koboca dhaqaalaha dalka, horumarinta ganacsiga badda iyo xoojinta isku xirka Soomaaliya iyo suuqyada caalamka.

Sidoo kale, madaxweynaha ayaa ku bogaadiyey shaqaalaha wasaaradda dadaalka ay ugu jiraan horumarinta adeegyada muhiimka u ah dalka.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee dalka Mudane Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa ka warbixiyay shirarka mucaaradka uga socda magaalada Muqdisho ee looga hadlayo xaaladda cakiran ee dalka, isaga oo eedeymo waa wayn u jeediyay dowladda uu hoggaamiyo Xasan Sheekh.

Ugu horreyn Sheekh Shariif ayaa shaaca ka qaaday in ujeedada shirarkooda uu la xiriiro ka tashiga aayaha dalka, isla markaana ay la kulmeen qaybaha bulshada, sida odayaasha, culimada iyo haweenka, ayna noqdeen isku aragti.

Sidoo kale, wuxuu intaas kusii daray in muddo xileedka dowladda uu soo dhammaaday, iyada oo aan heshiis laga gaarin hannaanka doorashada dalka.

“Doorashadaan beenta ah uma socon doonto qolada hadda joogta, waa nasiib daro weyn in mudo xileedka dowlada uu dhamaado, iyadoo heshiis aan laga aheyn xaalada doorashada, waxaana dalka ka jira qal-qal”. ayuu yiri Shariif.

Sidoo kale, wuxuu tilmaamay in madaxweynuhu wado boob doorasho, isla markaana xisbigiisu oo kaliya uu shaqeynayo, sida uu ku dooday Shariifka.

Waxaa kale oo uu soo hadal qaaday xorriyatul-qowlka, wuxuuna tilmaamay in la xiray xubno kamid ah xisbigiisa Himilo Qaran, loona beegsaday aragtiyadooda.

Ugu dambeyn wuxuu ka hadlay boobka iyo barakicinta shacabka, isaga oo xusay in maalmaha soo socda ay la fariisan doonaan dhibanayaasha.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo haatan Soomaaliya ay wajaheyso xaalad hubanti la’aan ah, isla markaana weli la’isku fahmi la’yahay hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka KMG ka ah.

Muqdisho (Caasimada Online ) – Xubnaha mucaaradka ee haatan dhaq-dhaqaaqyada culus ka wada magaalada Muqdisho ayaa go’aan culus kasoo saaray shirar aan loo kala kicin oo ay maalmahaan ka wadeen magaalada Muqdisho, iyaga oo la tashi la sameeyay odayaasha iyo culimada Soomaaliyeed.

Xildhibaan Yuusuf Gama’diid oo ka warbixiyay shirarkood ayaa sheegay inay ka tashadeen aayaha dalka, isla markaana ay isla garteen in loo istaago badbaadada dalka, maadaama uu sii dhamaanayo muddo xileedka dowladda.

Gama’diid ayaa sidoo kale ka hadlay waxa dhacaya haddii la gaaro 15-ka May, wuxuuna sheegay in Xasan Sheekh uu noqonayo madaxweynihii hore, isla markaana uu lamid noqon doono madaxdii dalka soo martay, sida uu hadalka u dhigay.

“16-ka May haddii la gaaro Xasan Sheekh waa Madaxweynihii hore ee dalka, tan iyo 2000 weli m dhicin muddo xileedkii hay’adihii dastuurka ee la doortay ee qaybna uu dhammaaday qaybna ay ka harsan yihiin maalmo kooban isla markaana aan la aqoon sida looga gudbayo marxaladda kala guurka ah” ayuu yiri Xildhibaan Yuusuf Gama’diid oo ka tirsan Xisbiga Himilo Qaran ee Shariif.

Sidoo kale, wuxuu madaxweynaha ku eedeeyay in dalka uu ku wado halis ah, uuna isku sii dhajinayo xukunka, iyadoo muddo xileedkii dhammaada.

“Odeygaa madaxweynaha ah dalka khatar ayuu ku wadaa ee gacanta hala qabto ayaanu leeyahay” ayuu mar kale yiri Gama’diid.

Waxaa kale oo uu ku daray Madaxweynuhu dhagaha ayuu ka fureystay talooyinka la siiyay saacadu wxa ay socota waxaa la gaaray in Baarlamaanka uu waqtiga ka dhamaaday isaguna ay u harsan tahay 22 maalmood oo kaliya”.

Siyaasiyiinta mucaaradka ayaa xoojiyay dhaq-dhaqaaqyada siyaasadeed ee ay wadaan, iyagoo shalay kulan wadatashi ah la yeeshey culimada Soomaaliyeed oo ay kala hadleen xaaladda kala guurka ah ee dalka.

Waxaa kale oo ay maalin kahor xubnaha mucaaradka l shireen odayaasha dhaqanka Soomaaliyeed ee beelaha Hawiye oo iyana ay kala hadleen doorkooda ku aadan, sidii ay uga qayb qaadan ahaayeen badbaadinta dalka.

Dhaq-dhaqaaqyadan ayaa kusoo aadayo, iyada oo haatan Soomaaliya ay wajaheyso xaalad hubanti la’aan ah, isla markaana weli la’isku fahmi la’yahay hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka.

Si kastaba, Mucaaradka ayaa maalmahan dambe Muqdisho ka waday kulamo siyaasadeed oo looga soo horjeedo qorshaha dowladda ee la xiriira muddo kororsiga, si dalka loo gaarsiiyo doorashooyin toos ah oo qof iyo cod ah.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiir ku xigeenka wasaaradda  arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga ah ee Soomaaliya Xasan Maxamed Cali ayaa Talaadadii ka qayb galay shir degdeg ah oo heer wasiir ah oo ay yeesheen Golaha Jaamacadda Carabta, kaas oo lagu qabtay hab muuqaal fogaan ah (videoconference), iyadoo Soomaaliya ay caddeysay taageeradeeda ku aadan midnimada Carabta.

Intiisa badan waxaa shirka diiradda lagu saaray qaraar ay soo gudbisay Boqortooyada Baxreyn oo ku saabsan weerarrada ay Iiraan ku qaaday qaar kamid ah dalalka Carbeed iyo waajibaadka saaran Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan ee ku aaddan sharciga caalamiga ah.

Soomaaliya ayaa muujisay taageero buuxda oo ay la garab taagan tahay dalalka Carabta ee wajahaya weerarradan, iyadoo si adag u cambaareysay tallaabooyinka Iiraan.

Sidoo kale waxay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya mar kale  dib u xaqiijisay sida ay uga go’an tahay ilaalinta sharciga caalamiga ah, sugidda marinnada ganacsiga badda ee caalamiga ah, iyo taageeridda dadaallada wadajirka ah ee lagu xoojinayo xasilloonida gobolka.

Waxaa kale oo ay carrabka ku adkaysay in midnimada Carabta ay tahay arrin istiraatiiji ah oo lama huraan ah, iyadoo ku baaqday in la qaato mowqif mideysan oo lagu difaacayo amniga qaranka ee dalalka Carabta laguna ilaalinayo nidaamka caalamiga ah ee ku dhisan qawaaniinta.

Soomaaliya ayaa horay sidaan oo kale u caddeysay mowqifkeeda ku aadan xiisadda bariga dhexe, waxayna si xooggan u cambaareysay weerrada ay Tehraan ku qaaday qaar kamid ah waddamada gobolka, kuwaas oo dhaliyay khasaare xooggan oo saameeyay nolosha iyo dhaqaalaha gobolka oo dhan.

Si kastaba, Dowladda Federaalka ayaa muddooyinkan xoog gelisay siyaasadda arrimaha dibadda, iyadoo sameysay dadaallo diblomaasiyadeed oo ay ku heshay taageero ku aadan madaxbnaanida Soomaaliya, maadaama dowlado waa wayn iyo ururro caalami ah ay cambaareeyeen xadgudubka Israa’iil oo dhawaan safiir cusub usoo magacowsay magaalada Hargeysa ee Somaliland.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowlad-goboleedka Puntland ayaa si rasmi ah ugu dhawaaqay dagaal ka dhan ah kalluumaysiga sharci-darrada ah ee xeebaha maamulka.

Wasaaradda Kalluumaysiga iyo Khayraadka Badda ee Puntland ayaa shaaca ka qaadday in ay qaadi doonto tallaabooyin adag oo ka dhan ah Soomaalida iyo ajaaniibta ku lugta leh kalluumaysiga sharci-darrada ah ee ka socda xeebaha Puntland.

War-saxaafadeed ay wasaaraddu soo saartay maanta ayaa lagu faah-faahiyay qorshe cusub oo lagu xoojinayo la-dagaallanka kalluumaysiga sharci-darrada ah (IUU), kaas oo dhibaato weyn ku haya khayraadka badda iyo nolosha bulshada ku tiirsan.

Wasaaraddu waxay sheegtay in la kordhinayo howlaha kormeerka iyo ilaalinta xeebaha, si loo yareeyo falalka sharci-darrada ah ee si joogto ah uga dhaca biyaha Puntland, kuwaas oo saameyn taban ku yeeshay deegaanka badda.

Sidoo kale, waxaa la adkeynayaa nidaamka bixinta ruqsadaha kalluumaysiga, iyadoo la hubinayo in dhammaan maraakiibta iyo doonyaha ka shaqeeya xeebaha Puntland ay u hoggaansamaan shuruucda iyo xeerarka u degsan.

War-saxaafadeedka ayaa lagu caddeeyay in cid kasta oo lagu helo ku xad-gudubka sharciga lala tiigsan doono tallaabooyin adag, oo isugu jira ganaaxyo lacageed, laalidda ruqsadaha iyo xitaa in lala wareego qalabka iyo kalluunka si sharci-darro ah lagu soo qabtay.

Waxaa kale oo la tilmaamay in tallaabooyinkaas ay qeyb ka yihiin dadaal ballaaran oo lagu ilaalinayo khayraadka badda, laguna xaqiijinayo waaritaanka dhaqaalaha buluugga ah ee Puntland.

Hoggaanka Wasaaradda Kalluumaysiga ayaa carrabka ku adkeeyay in aan marnaba loo dulqaadan doonin cid kasta oo wax u dhimaysa khayraadka dabiiciga ah, isla markaana waxyeello u geysanaysa nolol-maalmeedka kalluumaysatada maxalliga ah.

Dhanka kale, Puntland ayaa si cad u muujisay inay soo dhoweynayso maalgashi sharci ah oo lagu sameeyo waaxda kalluumaysiga, iyadoo diiradda la saarayo horumarinta kalluumaysiga waara iyo kobcinta wax-soo-saarka gudaha.

Wasaaraddu waxay si gaar ah u dhiirrigelisay maalgashiga la xiriira kalluun-beerista (aquaculture), horumarinta kaydinta qabow (cold chain), iyo suuq-geynta kalluunka, si kor loogu qaado qiimaha iyo tayada wax-soo-saarka.

Ugu dambeyn, Puntland ayaa ugu baaqday ganacsatada gudaha iyo kuwa caalamiga ah inay ka faa’iideystaan fursadaha jira, iyadoo la xaqiijinayo jawi maalgashi oo hufan, isla markaana ilaalinaya khayraadka badda jiilasha hadda iyo kuwa mustaqbalka.

Ankara (Caasimada Online) – Dowladda Turkiga ayaa markii ugu horreysay si cad u shaacisay inay si toos ah uga qayb geli doonto howlgalada lagu bartilmaameedsanayo kooxaha hubeysan ee ka dagaallama gudaha dhulka federaalka Soomaaliya, gaar ahaan Al-Shabaab iyo Daacish, arrin muujinaysa wejigii ugu dambeeyay ee doorkeeda la-dagaallanka argagixisada ee dalka.

Ku dhawaaqistan ayaa waxaa sameeyay wasiirka arrimaha dibadda Turkiga, Hakan Fidan, oo sheegay in Ankara ay dib u habeyn ku sameyneyso istiraatiijiyaddeeda amniga si ay u xoojiso wada-shaqeynta ay la leedahay saaxiibbada caalamiga ah, iyadoo Soomaaliya uu ku tilmaamay meelaha ugu muhiimsan ee qorshahan cusub lagu wajahayo.

Fidan wuxuu sheegay in Turkigu uu haddaba taageero siinayo ciidamada ammaanka Soomaaliya, isagoo si toos ah u qeexay nooca taageeradaas. Waxa uu yiri, “Turkigu wuxuu taageero toos ah siiyaa dadaallada ay ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya kula dagaallamayaan Al-Shabaab iyo Daacish.”

Hadalkan ayaa si rasmi ah u caddeynaya in doorka Turkiga uusan ku koobneyn taageero siyaasadeed ama mid la-talin, balse uu gaaray heer uu si toos ah uga mid noqdo howlgalada lagu beegsanayo kooxaha hubeysan ee ka howlgala gudaha Soomaaliya.

Wasiirka arrimaha dibadda Turkiga wuxuu sidoo kale sheegay in habka Ankara ee la-dagaallanka argagixisadu uusan ku ekeyn Soomaaliya oo keliya. Waxa uu tilmaamay in dalkiisu u furan yahay inuu nooc la mid ah oo iskaashi amni ah la yeesho dowlado kale oo wajahaya khataro kaga imanaya kooxaha hubeysan, isagoo xusay in Nigeria ay ka mid noqon karto dalalka mustaqbalka laga tixgelin karo arrintan.

Fidan wuxuu intaas ku daray in Turkigu dhisayo hannaan iskaashi amni oo ku saleysan wada-shaqeyn dhow oo lala yeesho ciidamada maxalliga ah, qaabkan oo hadda laga hirgelinayo meelo kala duwan oo ay ka jiraan kooxo hubeysan, isla markaana dowladahoodu codsadeen taageero.

Sanadihii u dambeeyay, Turkigu wuxuu si isa soo taraysa u ballaarinayay doorkiisa amniga ee qaaradda Afrika, isagoo isu muujinaya lamaane muhiim ah oo dhinaca la-dagaallanka argagixisada ah.

Ankara waxay marar badan iftiimisay awooddeeda milatari, oo ay ku jiraan nidaamyada hubka iyo teknoolajiyada isgaarsiinta, kuwaas oo ay ku sheegtay qayb ka mid ah kaalinteeda dadaallada wadajirka ah ee amniga.

Gudaha Soomaaliya, Turkigu wuxuu muddo dheer la lahaa iskaashi ballaaran oo taabanaya taageerada amniga, horumarinta kaabeyaasha dhaqaalaha, gargaarka bani’aadannimo iyo dhismaha awoodda hay’adaha dowladda.

Iskaashiyadaas waxaa hagaya heshiisyo rasmi ah oo u dhexeeya labada dowladood iyo barnaamijyo socday oo ay ku jiraan tababarka ciidamada ammaanka Soomaaliya iyo taageerada hay’adaha u xil-saaran adeegyada dadweynaha iyo maamulka qaranka.

Saraakiisha Turkiga ayaa ku tilmaama xiriirkaas mid qayb ka ah dadaal ballaaran oo lagu doonayo in lagu xoojiyo xasilloonida iyo awoodda Soomaaliya ay ugu maareyn karto caqabadaha amni ee ka jira dhulkeeda.

Al-Shabaab iyo Daacish weli waxay ka mid yihiin khataraha amni ee ka jira Soomaaliya, iyadoo ciidamada Soomaalidu sii wadaan howlgallada milatari ee lagu beegsanayo labadaas kooxood, halka saaxiibbada caalamiga ahna ay bixiyaan heerar kala duwan oo taageero ah, taas oo ku xiran heshiisyada iyo qaababka wada-shaqeyneed ee jira.

Mawqifka cusub ee Turkiga ayaa hadda muujinaya in Ankara ay si dhow ugu soo biirtay dhinaca howlgalada tooska ah ee dagaalkaas, iyadoo si cad u xaqiijisay ka qaybgalkeeda dhaq-dhaqaaqyada lagu beegsanayo kooxaha hubeysan ee ka firfircoon deegaanno kala duwan oo Soomaaliya ah.

Hadallada Fidan waxay sidoo kale xoojinayaan aragtida Turkiga ee ah in iskaashigiisa amni uu qayb ka yahay qaab-dhismeed caalami ah oo ballaaran, kaas oo ku dhisan wada-shaqeyn muddo dheer socota oo lala yeesho dowladaha wajahaya khataro amni oo la mid ah kuwa Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Dekadaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya, Mudane Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac) oo qoraal soo saaray ayaa jawaab adag siiyay xubnaha mucaaradka ee haatan dhaq-dhaqaaqyada siyaasadeed ka wada magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

Jaamac ayaa shaaca ka qaaday inuu aad ula yaabay ficilada mucaaradka, isaga oo sheegay inay si xun uga faa’iideysanayaan daruufta shacabka.

Sidoo kale wuxuu sheegay in aysan si dhab ah ugu faraxsaneen horumarka dalka, isla markaana hadalladooda laga dheehan karo cabsi ay ka qabaan in Soomaaliya ka baxdo faqri oo kheyraadkeeda la soo saaro, gaar ahaan shidaalka.

“Mucaaradninooy xaal qaado. Inta aan dhegeysanaayey hadalada odayaasha waxaa iigu yaabka badnaa in ay welwel ka qabaan dalka iyo dadka Soomaaliyeed iney faqriga ka baxaan oo kheyraadkooda shidaalka ugu horeeyo loo soo saaro.  Shacbkayagoow Qofka inaad hayado iyo dowldo tuugsato iyo in gaajo loo dhinto aan wal wal ku haynin, walwalkiisa ugu weyn uu yahay  inaad faqriga ka baxdo masuuliyad ma ku aamini lahayd”. ayuu yiri Wasiirku.

Sidoo kale wuxuu ku eedeeyay inay mashruuc kasoo qaateen dalal shisheeye, isla markaana ay doonayaan in dalka lagu hayo meeshiisa.

“Waa mashruuc shisheeye in Soomaaliya gaajada lagu haayo mana yeeeleyno”. ayuu mar kale yiri Wasiirka Dekadaha iyo Gaadiidka Badda.

Dhankooda mucaaradka ayaa iyaguna dhaleeceynaya madaxda Dowladda Federaalka, maadaama uusii dhammaanayo muddo xileedkooda. Si gaar ah mucaaradka ayaa ku eedeeyay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud in uu rabo inuu xukunka iska sii haysto, ama uu qabsado doorasho iskiis ah.

“Madaxweyne Xasan Sheekh wuxuu na kala dooran siinayaa laba shay oo kala ah inuu meesha iska joogo iyo in doorasho uu natiijadeeda isaga ogyahay uu qabsado labadana lama yeeli karo”. ayuu yiri Cabdikariin Xuseen Guuleed oo kamid ah xubnaha mucaaradka ee haatan shirarka ka wada Muqdisho.

Dhaq-dhaqaaqyadan ayaa kusoo aadayo, iyada oo haatan Soomaaliya ay wajaheyso xaalad hubanti la’aan ah, isla markaana weli la’isku fahmi la’yahay hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka.

Baydhaba (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Baay ayaa sheegaya in ciidamadii taabacsanayaa madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed ay ka carareen deegaanka Awdiinle oo ay ku sugnaayeen tan iyo markii laga saaray magaalada Baydhaba, waxayna maanta galeen gobolka Gedo.

Muuqaallo si weyn loogu baahiyay baraha bulshada Internet-ka ayaa muujinayo ciidamada oo wata gaadiidka dagaalka gudahana usii galaya qaybo kamid ah gobolka Gedo, gaar ahaan degmada Doolow ee gobolkaasi.

Arrintan ayaa dhalisay hadal-heyn xooggan, iyada oo muujineyso in weli ay taagan tahay colaadda Koonfur Galbeed ee ka dhalatay cayrintii Lafta-gareen.

Safiirka Soomaaliya ee Tanzania, Ilyaas Cali Xasan oo qayb ka ahaa madaxda keentay isbeddelka dhacay ayaa qoraal uu soo saaray ku sheegay in hubkii dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed la geeyay degmada Doolow, ayna tahay wax laga xumaado, maadaama hubkaas lagu iibiyay canshuurtii shacabka.

Sidoo kale, wuxuu ugu baaqay shacabka iyo mas’uuliyiinta gobolka Gedoin  ay ka shaqeeyaan sidii hubkaas loogu soo celin lahaa gacanta dowladda.

“Waa nasiibdaro aad uweyn in Hubkii lagu iibiyey Canshuurta Shacabka reer Koonfur Galbeed maanta in Doolow loo rarto, laakiin Madaxda iyo Shacabka reer Gedo waxaa kasaaran Masuuliyad in hubkaas loosoo celiyo Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed” ayuu yiri Danjire Ilyaas Cali Xasan.

Baxsashada ciidamadan ayaa timid, kadib markii maalmo kahor ay ku dhawaaqeen in dowladda dhexe aysan doorasho ku qaban karin Baydhaba, isla markaana ay ka hortagi doonaan in loo soo xulo madaxweyne cusub, waa sida ay ku doodeen saraakiisha hoggaamineysay ciidanka maanta gaaray Doolow.

Xaaladda ayaa hadda deggan, waxaana aagga Awdiinle iyo Baydhaba ku sugan ciidamada dowladda oo wada howlgallo guud oo lagu xaqiijinayo amniga.