Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta markale dalka dib ugu soo celisay dhalinyaro Soomaaliyeed oo ku xanibneyd dalka dibadiisa.

Dowlada Soomaaliya ayaa dalka ku soo celisay 24 qof oo laga soo badbaadiyey gacanta kooxaha sida sharci darrada ah u dhibaateeya muhaajiriinta ee dalka Tunisia ka hawlgala.

Dadka maanta dalka dib ugu soo laabtey ayaa waxaa kamid ah ilmo ka yar 11 bil.

Ergeyga madaxweynaha Soomaaliya u qaabilsan arrimaha Soogalootiga iyo xuquuqda carruurta Maryan Yaasiin Yuusuf ayaa sheegtay in dowladda ay ka go’an tahay inay dalka dib ugu soo celiso muwaadiniinta Soomaaliyeed ee gacanta ugu jira kooxaha dembiileyaasha ah .

Dowladda ayaa waxay u mahad-celisay Midowga Yurub oo maal-geliyay fulinta barnaamijkan dalka dib loogu soo celinayo dalka muwaadiniinta Soomaaliyeed ee dibedda ku xanibnaa.

Waxaa sidoo kale ay dowladda Soomaaliya u mahad-celinaysaa hay’adaha kale ee gacanta ka geystay fududeynta barnaamijkan.

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe dalka dib ugu soo celisay boqolaal ruux oo ku xanibnaa dalka dibaddiisa sida dalalka Suudaan iyo Liibiya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adda Nabad-sugida iyo Sirdoonka Qaranka ee NISA ayaa shaacisay xogta howl-gal qorsheysan oo maanta lagu bartilmaameedsaday goob ay isku aruursanayeen dagaal-yahaano Al-Shabaab ah.

Howl-galkan ayaa waxaa lagu dilay illaa 19 xubnood oo ka tirsanaa Al-Shabaab, kaas oo ciidanka NISA ay ka fuliyeen goob qarsoodi ah oo maleeshiyaadka ay doonayeen inay isku aruursadaan.

Sida ay shaacisay hay’adda NISA, goobtan ayaa waxay u dhowdahay deegaanka Yaaqle ee gobolka Shabeellaha Dhexe.

“Howl-galkan ayaa yimid kadib markii Maleeshiyaad Khawaarij ah ay isugu yimaadeen goob fariisin qarsoodi ah u ahayd, xilli Sirdoonka Qaranku uu si dhaw ula socday dhaq-dhaqaaqooda,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay hay’adda NISA.

Goobtan uu howl-galka ka dhacay ee la beegsaday ayaa illaa iyo afar mar waxaa kacay dab xoogan, taasi oo muujinaysa in halkaas lagu gubay qaraxyo iyo saanad kale oo hub ah, sida ay shaacisay NISA.

“Ciidamada qaranka waxaa ka go’an in ay meel kasta ku beegsadaan cadawga Khawaarijta ah ee ku hawlan dhibaateynta shacabka Soomaaliyeed,” ayaa sidoo kale lagu yiri qoraalka kasoo baxay hay’adda NISA.

NISA ayaa door muhiim ah uga jirta dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab oo haatan dardar cusub lagu wado, kadib hoos u dhac ku yimid muddooyinkii dambe, ayadoo kooxda ay weli muujineyso inay qaadi karto weerarada ka dhanka ah fariisimaha ciidanka.

Kismaayo (Caasimada Online) – Ugu yaraan 11 askari oo ka tirsan ciidamada dowladda federaalka Soomaaliya iyo kuwa dowlad goboleedka Jubaland ayaa lagu dilay dagaal qaraar oo Arbacadii ka dhacay koonfurta dalka, sida ay xog cusub sheegtay.

Dagaalka ayaa ka dhacay agagaarka deegaanka Wayaanta oo qiyaastii 60-KM dhanka Koonfur-galbeed kaga beegan magaalada Kismaayo ee xarunta maamulka Jubaland, kadib markii ciidamada dowladda ay weerar ku qaadeen goob la tuhunsan yahay inay isku uruursanayeen maleeshiyada Al-Shabaab.

Saddex sarkaal oo si toos ah wax uga ogaa dagaalkaas, oo codsaday inaan magacyadooda la aqoonsan, sababtoo ah in loo diiday inay la hadlaan warbaahinta ayaa VOA u sheegay in 11 askari oo ka tirsan ciidamada gobolka iyo kuwa dawladda lagaga dilay dagaalka, in ka badan 20 kalena ay ku dhaawacmeen.

Mid ka mid ah saraakiisha ayaa sheegay in in ka badan 20 ka Al-Shabaab ah ay sidoo kale ku dileen iska horimaadka.

Howlgal ay ciidamada dowladda Soomaaliya ka sameeyeen sanadkii hore isla deegaanka ayaa lagu dilay horjooge ka tirsanaa Al-Shabaab oo la sheegay in uu ahaa Amiir ku xigeenkii deegaankaasi, sida ay sheegeen saraakiisha gobolka.

Intii uu socday howlgalkii sanadkii hore, ciidamada Mareykanka ayaa duqeyn “is-difaac wadareed” ah ka fuliyay deegaanka Wayaanta oo ay ku dileen saddex dagaalyahan.

Dagaalka ayaa imanaya ayada oo gebi ahaan uu qaboobay dagaalkii xoogga badnaa ee dowladda ay ku qaaday maleeshiyada laba sano ka hor.

Kadib markii uu xafiiska la wareegay madaxweynaha Soomaaliya bishii May 2022, dagaalyahanno iskood isu abaabulay oo taageero ka helaya ciidamada federaalka ayaa al-Shabaab ka saaray deegaano badan oo ka tirsan gobollada dhexe.

Hay’adda Nabadsugidda iyo Sirdoonka Soomaaliya ayaa Axaddii lasoo dhaafay sheegtay in illaa 27 ka tirsan Al-Shabaab lagu dilay howlgal socday 12-saacadood oo ka dhacay agagaarka deegaanka Yaaqle oo qiyaastii 50-KM dhanka waqooyi kaga beegan magaalada Muqdisho, kana tirsan gobolka Shabeellaha Dhexe.

War qoraal ah oo ay hay’addu soo saartay ayay ku sheegtay in howlgalkan oo ahaa mid qorsheysan uu dhacay xilli ay maleeshiyada isku diyaarinayeen dhibaateynta shacabka. Baabuur iyo qalab kale ayaa sidoo kale la burburiyay intii uu socday howlgalka “guuleystay”, ayaa lagu yiri bayaanka.

Maalintii sirdoonka Soomaaliya ay sheegeen howlgalka, laba askari oo ka tirsan Midowga Afrika ayaa lagu dilay, mid saddexaadna waa lagu dhaawacay weerar madaafiic ah oo Al-Shabaab ay Axaddii ku qaadeen xayndaabka garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee Muqdisho.

Al-Shabaab ayaa garoonka ku riday afar wareeg oo ah hoobiyeyaasha 107mm.

Qaahira (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka labaad ee xukuumadda Soomaaliya Cabdisalaam Cabdi Cali (Dhaay) ayaa maanta si rasmi ah u daah-furey shir looga hadlayay kor u qaadida arrimaha xalka waara ee Soomaaliya oo ka dhacay magaalada Qaahira.

Kulankani oo si gaar ah diiradda u saarayaa sidii loo maal-gelin lahaa horumarka magaalooyinka ayaa Cabdisalaam oo ka hadlay madasha waxa uu sheegey in mashruucan uu si gaar ah u xoojinayo guryeynta dadka barakacayaasha ah.

Sidoo kale, kulankaan ayaa lagu lafa-gurayaa sidii loo siin lahaa dadkaasi taageero dhaqaale iyo mid farsamo oo ay kaga bixi karaan xaaladaha adag ee ay ku nool yihiin.

Kulankan oo ay ka soo qeyb galeen khubaro, hay’adaha caalamiga ah iyo aqoonyahanno, ayaa waxaa kale looga hadlay fursadaha iskaashi ee loo abuuri karo xalalka waara ee Soomaaliya.

Ayadoo xoogga la saarayo sidii loo xallin lahaa dhibaatooyinka barakacayaasha iyo horumarinta kaabayaasha magaalooyinka dalka.

Barakacayaal horleh ayaa muddooyinkii dambe kusoo qul-qulayey magaalada Muqdisho, gaar ahaan xeryaha barakacayaasha ee duleedka caasimadda.

Dadkan ayaa waxaa halkaasi ku haysata xaalad adag oo dhinac nolosha ah, kuwaas oo si weyn looga deyrinayo.

Addis-Ababa (Caasimada Online) – Hay’adda Xuquuqda Aadanaha Itoobiya ayaa Khamiista sheegtay in ay baarayso dilka 48-ka qof ee lagu dilay gobolka Oromia ee rabshadaha ay ka socdaan, waxayna eedda dhiiggan la daadiyey dusha ka saartay mucaradka.

Weerarkan oo ay fuliyeen Jabhadda Xoreynta Oromada (OLA), oo ah mid Addis-Ababa ay u aqoonsan tahay argagixiso, ayaa toddobadkii tegay ka dhacay degmada waqooyi ee Shewa ee galbeed ka xigta caasimadda, sida uu sheegay Guddiga Xuquuqda Aadanaha Itoobiya (EHRC).

Ugu yaraan 48, oo uu ku jiro mas’uul degmo, ayaa la dilay.

“Xaaladda aagga hadda aad ayay u kacsan tahay,” Ato Badassa, oo ah madaxa gobolka ee ee hay’adda EHCR ee dowladda xiriirka la leh balse madax-banaan ayaa u sheegay AFP.

Tiro dad ah ayaa sidoo kale la afduubay, ayuu yiri, isagoo aan sheegin tirada.

Oromia, oo ah gobolka ugu dadka badan Itoobiya, ayaa tan iyo 2018 waxaa ka socday kacdoo ay wadaan jabhada OLA, ayadoo wadahadallo nabadeed ay ku guuldareysteen inay ka soo baxaan horumar la taaban karo.

Gobolka oo dhaca bartamaha dalka, islamarkaana ku hareeraysan caasimadda, ayaa waxaa hareeyay colaado badan oo ay ka mid yihiin is-qabqabsi siyaasadeed, murano dhul iyo colaado qowmiyadeed.

Ururka OLA waxa ay dawladu ku eedaysay in ay soo abaabushay xasuuqyo, taas oo ay jabhaduhu beeniyeen.

Mas’uuliyiinta dowladda ayaa iyagana lagu eedeeyay inay wadaan olole aan kala sooc lahayoo sii huriyay carada Oromada.

Awoodda OLA, oo lagu qiyaasay dhawr kun oo rag ah sanadka 2018, ayaa kor u kacday sannadihii u dambeeyay, in kasta oo dadka indha-indheeya ay aaminsan yihiin in aanay si ku filan u abaabulneyn ama u hubeysneyn si ay khatar dhab ah ugu noqdaan dawladda.

In kasta dagaalkii arxan darada ahaa ee labada sano ka socday gobolka waqooyi ee Tigray la soo afjaray November 2022, waxaa weli ka socda Itoobiya colaado aad u tiro badan oo ay ku jiro mid ka taagan gobolka Amxaarada.

Dhanka kale, ciidamada Itoobiya ayaa si aan kala sooc lahayn xabsiga ugu guraya kumannaan qof oo rayid ah oo ku jira xeryo ku meel gaar ah oo ku yaalla gobolka Axmaarada, halkaasoo ay ka socdaan kacdoonno hubeysan oo ka dhan ah dowladda federaalka, sida ay Arbacadii ka digtay hay’adda xuquuqda aadanaha ee Amnesty International.

Laga soo bilaabo April 2023, dawladda federaalku waxay dagaal kula jirtay Fano, oo ah maleeshiyo “is-difaac” oo muddo dheer ay laheyd qowmiyadda Axmaarada, oo ah tan labaad ee ugu tirada badan Itoobiya.

Bishii September, ciidanka federaalku waxa ay gobolka oo dhan geeyeen ciidamo aad u badan, ayaga oo ay weheliyaan maamulka amniga Amxaarada.

Beledweyne (Caasimada Online) – Ciidanka Xoogga Dalka ayaa xalay saqdii dhexe weeraray guri uu magaalada Beledweyne ka deganaa nin sheegtay madaxweynaha maamul uu ugu magac daray Hiiraan State, kaas oo la ogaaday in Itoobiya uu gacan saar la leeyahay.

Cabdullahi Cabdiraxmaan Aadan ayaa lagu magacaabaa ninkaas, waxaa calay gurigiisa u dhacay ciidan ka tirsan hoggaanka sahanka iyo sirdoonka ciidanka xoogga dalka, balse kuma guuleysan inay qabtaan.

Gurigii loo dhacay ee ninkaasi deganaa waxaa loogu tegay aqoonsigiisa oo (la-taliye wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya) ay ugu qoran tahay, Calanka Itoobiya iyo agabyo kale oo ciidan, balse xiliga la galay gurigiisa waa uu ka maqnaa.

Saraakiil ka tirsan ciidankii howlgalka fuliyey ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in ninkaasi uu u baxsaday dhanka magaalada Feerfeer, waxaana dabagal ku haya ciidanka xoogga dalka.

Xeer ilaalinta maxkamadda ciidamada ayey waaran soo qabasho ah ka wateen ciidanka xalay guriga u dhacay, waxaana ciidanka lagu amray inay soo qabtaan ninkaas iyadoo wax khasaare ah uusan dhicin.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, sarkaalka xalay gurigiisa la weeraray waxay Itoobiya u balan qaaday inay u tababareyso ciidamo maleeshiyaad ah oo dhowr kun ah, si danaha Itoobiya ee gudaha Soomaaliya loogu adeegaado.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa horay u sheegay in dowladda Itoobiya ay gudaha Soomaaliya ka wado qorshada maleeshiyaad u fuliya danaheeda gaarka ah, taasna ay ka hortegi doonto dowladda Soomaaliya.

Dhowaan dowladda Soomaaliya ayaa dalka ka ceyrisay sarkaal ka tirsanaa safaaradda Itoobiya ee Muqdisho, kaas oo ku howlanaa abaabulka ciidamo maleeshiyaad ah oo gudaha Soomaaliya uu ka waday, waxaana ku fahantay dowladda Soomaaliya.

Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya ayaa TV-ga Qaranka u sheegay in lix bilood ay ninkaas ku raad-joogtay dowladda Soomaaliya, si loo ogaado waxa uu ka shaqeynayo, taasi oo fududeysay in ugu dambeyntii dalka laga ceyriyo.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoonka labada Aqal ee baarlamaanka Soomaaliya ayaa soo magacaabay Guddi kumeel gaar ah oo ka kooban 15 xubnood oo Xildhibaanada iyo Senatorrada labada Aqal isugu jira.

Guddigaan ayaa ka shaqeynaya diyaarinta xeerarka doorashooyinka Ururada iyo Xisbiyada, xeerka doorashooyinka iyo sharciga dhismaha Guddiga Doorashooyinka iyo Xuduudaha Qaranka.

Baarlamaanka labada Aqal ayaa toddobaadkan muddo bil ah dib u dhigay fasaxooda, kadib codsi uu ka hor jeediyay Madaxweynaha JFS Xasan Sheekh.

Waxaa la filayaa in dhawaan uu Baarlamaanka Soomaaliya bilaabo doodaha la xiriira xeerarka doorashooyinka, maadaama deg deg looga sugayo guddiyadii jiheyn lahaa doorashooyinka.

Kalfadhigaan ayuu qorshuhu ahaa in toddobaadkii hore uu xirmo xildhibaanaduna ay galaan fasaxooda caadiga ah oo labo bilood ah, balse muddo bil ah ayaa lagu daray kulamada golaha, waxaana sidaas baarlamaanka ka codsaday Xasan Sheekh.

Guddiga ay Guddoomiyayaasha labada Gole ee BFS soo magacaabeen ayaa kala ah:

1. Xil. Mahdi Maxamed Guuleed
2. Sen. Iftiin Xasan Imaan
3. Xil. Xiis Xasan Aadan
4. Sen. Zamzam Daahir Maxmuud
5. Xil. Cabdi Ibraahim Warsame
6. Xil. Ilyaas Sheekh Axmed Ibraahim
7. Xil. Nurulcayn Khaliif Sheekh Abuu
8. Sen. Cabdiqani Ugaas Geele Maxamed
9. Xil.Maxamed Muxumed Maxamed
10. Xil. Sayid Cali Isxaaq Maxamed
11. Sen.Aadan Cabdinaasir Maxamed
12. Xil.Dahabo Suusow Maxmuud
13. Sen. Bilaal Idiris Cabdullahi
14. Xil. Cali Xasan Ibraahim
15. Xil. Yuusuf Xeyle Jimcaale

Waajibaadka Guddiga ayaa ah:

1. Ka baataandegga iyo Diyaatinta Xeerarka Doorashooyinka, Ururrada iyo Xisbiyada siyaasideed, iyo Sharciga dhismaha Guddiga Doorashooyinka iyo Soohdimaha.
2. U soo gudbinta labada aqal oo wadajira warbixin dhamaystiran oo ku saabsan xeetarka kor ku xusan.

Garoowe (Caasimada Online) – Wasiirka warfaafinta maamulka Puntland Maxamuud Caydiid Dirir oo wariyeyaasha kula hadlay magaalada Garoowe ayaa ka horyimid tallaabo uu qaaday madaxweynaha Soomaaliya oo ku aadan Soomaalida ku nool dalka Jarmalka.

Caydiid ayaa ku eedeeyay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu aqbalay in lasoo masaafuriyo qaxootiga Soomaalida ee ku nool dalkaas, taasina ay tahay arrin nasiib darro ah.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in maalmahan oo dhan ay dowladdu qaadeyso tallaabo ka dhan shacabka, isaga oo soo hadal qaaday howlaha burburinta ee ka socda Muqdisho.

Wasiirka ayaa hoosta ka xariiqay in dhulalka danta guud ee lala wareegayo ay ka dambeyso dan dhaqaale, isla markaana laga macaashayo ganacsato la siinayo dhulkaasi.

“Madaxweyne Xasan Sheekh waxa uu ka shaqeenayo waa in dadka Soomaaliyeed ee masaakiinta ah laga saaro guryahoodii oo kaliya in laga dudumiyo guryahan si loo helo dhul ay dad gaar ah ka macaashi doonaan in dadka magan-gelyo-doonka ah ee Yurub jooga dib loogu celiyo Soomaaliya” ayuu yiri wasiirka warfaafinta maamul goboleedka Puntland.

Waxaa sidoo kale arrinta soo celinta qaxootiga Soomaaliyeed ee dalka Jarmalka ka hadlay ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya, Mudane Xasan Cali Khayre oo sheegay in Xasan Sheekh Maxamuud uu saxiixay heshiis Jarmalka looga soo celinayo dad Soomaaliyeed.

“In Madaxweynaha Dalku saxiixo heshiis dalka Jarmalka looga soo tarxiilayo dad Soomaaliyeed, iyadoo aysan dowladdu wax ka beddelin duruufihii dalka ee ay ka tahriibeen, una diyaarin qorshe nololeed, fursado shaqo, iyo mustaqbal yididiilo leh oo ay u soo noqdaan, waxay muujinaysaa qorshe la’aanta iyo mas’uuliyad-darrada dowladda. Waxaana ayaandarro ah in Madaxweynaha Dalku uusan fahamsaneyn saameynta uu go’aankani ku yeelanayo jaaliyadaha Soomaaliyeed ee ku nool daafaha dunida” ayuu yiri Mr. Khayre.

Xasan Cali Khayre ayaa sidoo kale sheegay in go’aankan uu saameyn karo jaaliyadaha Soomaaliyeed ee ku nool dibadaha, taasina ay noqon doonto caqabad soo korortay.

Si kastaba, arrintan ayaa dhalisay hadal heyn xoogan oo qabsatay baraha bulshada, wuxuuna warkan noqday mid faafay oo walaac ku abuuray Soomaalida dalka Jarmalka.

Washington (Caasimada Online) –Madaxweynaha xilka ka degaya ee dalka Mareykanka Joe Biden ayaa jeediyey hadalkiisii ugu horreeyay ee fagaare uu ka jeediyo tan iyo markii xisbigiisa Dimuqraadiga ah uu lumiyay Aqalka Cad.

Joe Biden ayaa sheegay in guulaha madaxweynanimadiisa la dareemi doono toban sano, isagoo ballan qaaday in uu si habsami leh oo nabad ah ugu wareejin doono xilka Madaxweynaha la doortay Donald Trump.

“Waxa aan ka tageynaa Mareykanka oo leh dhaqaalaha ugu xooggan adduunka,” ayuu yiri Joe Biden oo xisbigiisa looga guuleystay doorashada Mareykanka.

Wuxuu intaas ku sii daray, “Hadda waxa aan haysanaa 74 maalmood oo aynu ku dhameeynayno waqtiga muddo xileedkayagu, aynu maalin walba xisaabinno.”

Madaxweynaha Mareykanka ee xukunka ka sii degaya ayaa hoosta ka xariiqay in masuuliyadi ay ka saaran tahay horumarinta wadanka inta uusan wareejin xukunka, isagoo ka faa’iideysanaya fursada uu weli heysto.

“Guuldaradu waa mid aan laga maarmi karin, laakiin quusashadu waa mid aan la cafin karin,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Madaxweyne Joe Biden.

Isagoo kaftamaya ayuu Biden yiri “Dhammaanteen waa nalaga adkaaday, laakiin cabbirka dabeecaddeena.”

Hadal-jeedinta Biden ayaa aheyd mid loogu niyad qaboojinayo taageerayaasha xisbiga, maadaama laga guuleystay, wuxuuna yiri, “Aan dib isugu noqono oo wixii naga qaldamay saxno.”

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad-goboleedka Galmudug Axmed Cabdi Kaariye (Qoor-Qoor) ayaa maanta shir guddoomiyay shirka Golaha wasiirada maamulka Galmudug.

Golaha Wasiirada Galmudug ayaa shirkaan cod aqlabiyad leh ugy ansixiyay miisaaniyadda Galmudug ee 2025 oo sameysay koror ka badan boqolkiiba labaatan.

Golaha ayaa sidoo kale meel-mariyay heshiiskii golaha wadatashiga qaranka, kaas oo muran badan ka taagan yahay, islamarkaana muddo kororsi loogu sameeyay dowlad goboleedyada qaarkood.

Sidoo kale waxaa shirkaan warbixin looga dhageystay wasaaradda amniga gudaha, oo ka warbixisay amniga guud ee Galmudug iyo howl-gallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab oo maalmihii lasoo dhaafay si dardar leh uga socda deegaannada maamulka.

Waxaa sidoo kale warbixin looga dhageystay wasaaradda howlaha guud oo ka warbixisay mashaariic kaabayaal dhaqaale ah oo dhawaan ka billaabanaya deegaanada Galmudug.

Mashaariicdan ayaa kala ah; dekedda Hobyo, dhismaha waddooyinka caasimadda Galmudug iyo wsdddada weyn ee isku xirta magaalooyinka Dhusamareb iyo Cadaado, dhismaha xarunta baarlamaanka oo hadda maraya meel gebo-gebo ah iyo sidoo kale dhismaha garoonka caasimadda oo si dardar ah ku socda.

Golaha wasiirada ayaa waxa kale oo maanta loo qeybiyay nuqullo ka mid ah qabyo qoraalka sharciga maalgashiga shisheeye ee Galmudug.

Kismaayo (Caasimada Online) – Xildhibaano ka tirsan labada aqal ee baarlamaanka Soomaaliya ayaa maanta gaaray magaalada Kismaayo ee xarunta KMG ah ee Jubbaland.

Xildhibaannadan oo laga soo doortay deegaanada maamulka Jubbaland ayaa waxay halkaasi uga qeyb-galayaan shir wadatashi ah oo uu isugu yeeray madaxweyne Axmed Madoobe

Mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Jubbaland ayaa ku soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha ee magaalada Kismaayo, iyadoo intaas kadib loo sii galbiyay madaxtooyadda maamulkaasi.

Xildhibaannadan oo dhawaan shir jaraa’id ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa aqbalay shirka wada-tashi ee ugu yeeray Axmed Madoobe, iyaga oo ugu dambeyn maanta ka degay Kismaayo.

Madaxweynaha dowlad-goboleedka Jubbaland Axmed Madoobe ayaa dhawaan shir wada-tashi ah isugu yeeray xildhibaanada labbada aqal ee baarlamaanka JFS ku metela Jubbaland, iyadoo uu shirka wadatashi furmi doono maalinta berri ah, haddii uusan wax iska beddelin qorshaha.

Xiisadda siyaasadeed ee Jubbaland iyo dowladda federaalka ayaa cirka isku shareertay wixii ka dambeeyey markii Axmed Madoobe uu ka tegay shirkii golaha wadatashiga qaranka ee Muqdisho ka qabsoomay.

Arrinta ugu weyn ee la isku hayo waa nooca doorasho ee Xasan Sheekh uu rabo oo qof iyo cod ah iyo qorshaha Axmed Madoobe oo doorasho dadban ah, waxaana muuqata in khilaafka labada dhinac uu cirka isku sii shareerayo.

Axmed Madoobe ayaa la sheegay inuu qorsheynayo inuu qabsado doorasho dadban, taas oo bilaaban doonta toddobaadyadaan.

Dhankiisa Xasan Sheekh ayaa gadaal ka riixaya qorshihii lagu ansixiyey shirka golaha wadatashiga qaran oo dowlad goboleedyada loogu ogolaaday muddo kororsi hal sano ah, si sanadka dambe loo bilaabo doorashooyin qof iyo cod ah oo ka dhaca dowlad-goboleedyada.

Axmed Madoobd oo qodobkaas ka carooday ayaa isaga baxay shirka, waana diiday muddo kororsiga halka sano ah ee dowlad-goboleedyada kale ay ogolaadeen, maadaama ay ku adag tahay in doorasho qof iyo cod ah uu galo.

Nairobi (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa maanta magaalada Nairobi ee dalka Kenya kubsaxiixday heshiis cusub oo looga cafinayo lacag in ka badan 100 milyan oo dollar.

Heshiiskan oo si wada-jir ah u saxiixeen wasiirka maaliyadda Soomaaliya Biixi Imaan Cige iyo safiirka dowladda Japan ee dalka Kenya Ogihara Hiroshi, ayaa waxay dowladda Japan ku cafinaysa lacag dhan 14-Bilyan oo lacagta Japan ah, doolar ahaan u dhiganta in ka badan 100 milyan oo dollar.

Heshiiskaan uu maanta saxiixay wasiirka maaliyadda ayaa daba socda dhameystirka hannaanka deyn cafinta ee dal walba gaarkiisa loola xaajoonayo, taas oo aheyd go’aankii ka soo baxay dalalka ku bahoobay naadiga Paris horraantii bishii Maarso ee sanadkaan.

Munaasibadda saxiixa oo koobneyd kadib, wasiir Biixi ayaa u mahad-celiyay shacabka iyo dowladda Japan ee sida deeqsinimada leh ugu dhawaaqay in ay saamexeen dhammaan deymihii ay ku lahaayeen dowladda Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu wasiirka sheegay in tani ay dhiirigalin u tahay dowladda Soomaaliya oo dadaal xoogan ugu jirtan dib-u-habeynta Maaliyadda iyo sare u qaadidda Dakhliga si loo gaaro isku filanaan dhaqaale.

Safiirka dowladda Japan oo isna hadalo kooban ka jeediyay goobta saxiixa ayaa dhankiisa ballan-qaaday in dowladdiisu ay sii wadi doonto la shaqeynta dowladda Soomaaliya.

Waxa uuna xaqiijiyay in dowladda Soomaaliya ay si weyn ugu garabsiin doonaan mashaariicda horumarineed ee laga fulinayo gudaha dalka, taas oo muhiimad gaar ah u leh Soomaaliya.

Kismaayo (Caasimada Online) – Warsaxaafadeed kasoo baxay dowladda Soomaaliya ayaa waxaa looga hadlay howlgal qorshesan oo maanta ka dhacay deegaano ka tirsan gobolka Jubbada Hoose, kaas oo lagu beegsaday xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Qoraalka kasoo baxay dowladda ayaa waxaa lagu sheegay in howlgalka ay qaadeen ciidamada Xoogga dalka iyo Daraawiishta Jubbaland, isla markaana lagu beegsaday maleeshiyaad ka tirsan Khawaarijta oo ku sugnaa dhulka hawdka ah ee gobolkaasi.

Howlgallada oo ahaa mid qorsheysan ayaa gaar ah uga dhacay inta u dhexyesa deegaanada Cag Libaax iyo Orgiyoow oo ka wada tirsan gobolka Jubbada Hoose.

“Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo Ciidamadda Jubbalnd ayaa howlgal jab lagu gaarsiiyay Khawaaeijta kasameeyay Gobolka Jubbada Hoose. Dhulka howdka ah ee u dhaxeeyo degaanka Cag Libaax iyo Orgiyoow oo ka Tirsan Gobolka Jubbada Hoose” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in howlgalkan lagu dilay xubno ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab, balse ma shaacin tiradooda, waxayna sidoo kale intaasi ku dartay laga soo furtay saanad ciidan iyo mootada nooca Sadax lugooleeyda ah oo ay ku qaadayeen dhaawacyo

“Ciidanka ayaa dilay maleeshiyaad ka tirsan  Khawaarijta iyagoona kasoo furtay Mootada nooca Sadax lugooleeyda ah oo ay dhaawacyo ku qaadayeen iyo saanad kale oo ciidan” ayaa mar kale la sii raaciyay warka qoraalka ah ee kasoo baxay dowladda Soomaaliya.

Xaaladda deegaannada howlgallada laga sameeyay ayaa kacsan, mana jiro wax hadal ah oo kasoo baxay Shabaab oo ku aadan howlgalkaas ee ay guusha ka sheegatay dowladdu.

Jubbooyinka ayaa waxaa maalmahan oo dhan ka socday howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab oo ku xoogan gobolladaasi, waxaana la saaray deegaano ku yaalla halkaasi.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha wasiirada xukuumadda federaalka Soomaaliya ayaa maanta kulankooda todobaadlaha ah ku yeeshay magaalada Muqdisho, kaas oo diiradda lagu saaro xaaladda guud ee dalka iyo waxqabadka xukuumadda DanQaran.

Kulanka oo ahaa mid xasaasi ah ayaa waxaa guddoomiyay ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre, waxaana goob joog ka ahaa inta badan xubnaha golaha wasiirada ee dalka.

Inta uu socday kulankan ayaa lagu soo bandhigay warbixinno muhiim ah oo ku saabsan qiimeynta qaranka ee la-dagaallanka argagixisadda iyo lacag dhaqista maadama dowlada Soomaaliya hirgelisay joojinta ilaha dhaqaale ee ay ku tiirsanaayeen kooxaha Khawaarijta.

Sidoo kale golaha ayaa lala wadaagay warbixinno gaar ah oo ka hadlaya amniga guud ee dalka iyo guulaha laga gaaray howlgalladii ugu dambeeyay ee ka dhacay dalka, sida lagu sheegay warsaxaafadeed kasoo baxay xafiiska ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Warbixinnada kale ee muhiimka ah ee shirka lagu soo qaaday waxaa kamid ah Qorshhaha Isbeddelka Qaranka (NTP 2025 —2029) oo hadda qoristiisu ka socoto magaalada Muqdisho

“Shirka oo uu guddoominaayey Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa  lagu soo bandhigay Warbixinno ku saabsan xaaladda amniga dalka, gaar ahaan guulaha ciidamada qalabka sida ay ka gaareen dagaalka lagu ciribtirayo kooxaha argagixisada iyo Qorshhaha Isbeddelka Qaranka (NTP 2025 — 2029)” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Shirkan oo la qabto todobaadkii mar maanta oo kale ayaa kusoo aaday, ayada oo haatan dowladda federaalka ay wajaheyso xaalad adag oo ku aadan khilaaf ka dhashay hannaanka loo jiheynayo doorashooyinka dalka oo durbo dhaliyay xiisad siyaasadeed oo u dhexeyso Villa Soomaaliya, maamullada Jubbaland, Puntland iyo siyaasiyiinta mucaaradka ah.