Beledweyne (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee HirShabeelle, Cali Cabdullahi Cosoble, ayaa sheegay in Madaxweyne Xasan Sheekh, uu maanta ka miisaan badan yahay dhamaan xubnaha mucaaradka ah ee ka diidan in doorasho qof iyo cod ah uu dalka gaarsiiyo, isagoo Madaxweynaha ka codsaday, kuna bogaadiyey in go’aankiisa doorashada u uku adkeysto.

Cosoble ayaa sheegay in Xasan Sheekh uu go’aansaday in xaaladda Soomaaliya uu wax ka bedelo, taasina ay tahay waxa laga rabo hoggaamiyaha dhabta ah.

“Hadii aanan ku qanacsaneyn waxqabadka iyo tallaabooyinka uu qaadayo madaxweynaha Soomaaliya, waxaan noqon lahaa musharax madaxweyne, si aan u toosiyo waxa ka qaloocan umadda Soomaaliyeed, laakiin maanta waxaan ku qanacsanahay oo musharaxnimo aan uga maarmayaa sida uu howsha u wado Madaxweyne Xasan Sheekh,” ayuu yiri Cali Cosoble.

Wuxuu intaas ku sii daray, in mucaaradku go’aansadeen in Xasan Sheekh ay lugaha ku dhegaan si dalkaan uusan wax uga bedelin oo halkii hore lagu meereysto sida uu hadalka u dhigay.

“Inta kaligaa is fiiriso hadaa iska dhaadhiciso in Madaxweyne aad ku qurxoontahay, sidaas sax maahane is qiimey horta, miisaan saar kartida ninka aad dooneyso in aad la tartanto, adiguna is qiimey, aniga waxaa ii muuqata in mucaaradku ay daalayaan inta saan ay wax ku raadinayaan,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Cosoble.

Madaxweynihii hore ee HirShabeelle ayaa yiri “Hadii mucaaradka dhan miisaan la saaro, waxaa ka miisaan cuslaanaya Madaxweyne Xasan Sheekh oo kaligiis ah, marka waxaba hadaalinee axsaab sameysta oo doorasho aada, in dadkiina aad caqabad ku noqotaan oo gaalida ku wareegtaan oo waraaqo soo saartaan, waqtigu uusan idinkaga dhamaane,” ayuu yiri Cali Cabdullahi Cosoble.

Wuxuu sheegay in shacabka Soomaaliyeed uusan ku niyad jebeyn sida mucaaradku u dhaqmayo, Xasan Sheekhna uusan is dhiibi doono oo u uku qanacsan yahay halka uu hiigsanayo inuu gaari doono.

“Shacabka waxaan leeyahay nidaamka ay dowladdu wado ayaa idiin ah ku taageera oo xaqiina garab istaaga, nimankaan mucaaradka ah waxay hortaagan yihiin xaqiina, madaxweynaha iyo xukuumadiisana waxay idiin soo dhicinayaan xaqiina, marka dowladda garab istaaga,” ayuu yiri Cosoble.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda Waxbarashada XFS ayaa Jowhar uga dhawaaqday natiijada imtixaankii qaranka ee sanad-dugsiyeedka 2024/2025, kaas oo 38,471 arday ay u fariisteen.

32,714 arday ayaa baastay imtixaanka, halka 5,757 arday ay ku dhaceen, sida ku cad natiijada Jowhar lagu soo bandhigay galabta.

Markii tiro boqoley ah lagu qiimeeyo tirada baastay iyo kuwa ku dhacay imtixaankii sanadkaan, 85% ardaydii imtixaanka gahay ayaa ku baastay, halka 15% ay ku dhaceen.

Caa’isha Aadan Ugaas Xirsi ayaa sanadkaan gashay kaalinta 1-aad ee Imtixaanka Qaranka, gabadhaas ayaa ka baxday Dugsiga SOS ee Gobolka Banaadir.

Caa’isha waxay heshay cel-celis ahaan 91.99% oo ah natiijadii ugu sareysay ee imtixaanka sanadkaan laga qaaday ardayda Soomaaliyeed.

Khaalid Cabdinuur Xuseen oo reer Jubbaland ah ayaa galay kaalinta 2-aad.

Feysal Ibraahim Maxamed Cali oo reer Koonfur-Galbeed ah ayaa galay Kaalinta 3-aad.

Fartuun Tahliil Caalin Guuleed oo reer Hirshabeelle ah ayaa gashay Kaalinta 4-aad.

Cabdiqani Cabdixakiin Xassan Axmed oo reer Galmudug ah ayaa galay Kaalinta 5-aad.

Kaalinta 6-aad waxaa si wadajir ah u galay Cabdi Isaaq Xusseen, Dugusga Salaaxudiin iyo Ramla Isaaq Maxamuud, oo ka baxay dugsiga Al-bashiir, labadooduba waa reer Koonfur-Galbeed.

Kaalinta 7-aad waxaa gashay Khadra Axmed Cabdiraxmaan Xassan, oo reer Hirshabeelle ah.

Cadnaan Cabdiwali Maxamed, oo reer Muqdisho ah ayaa galay kaalinta 8-aad.

Cabdiqaadir Maxamed Diiriye oo isna reer Muqdisho ah ayaa galay kaalinta 9-aad, halka Ilhaam Nasiib Nuur oo reer Hirshabeelle ah ay gashay kaalinta 10-aad.

Imtixaanka sanadkaan wuxuu ahaa kii ugu dhicitaanka badnaa, Caasimada Online waxay heshay xog sheegeysa in markii hore ay dhaceen 11 kun oo arday, wasiirka waxbarashada oo natiijadaas la yaabay ayaa la sheegay in uu codsaday in heerka qiimeynta ardayda wax laga dhimo si loo yareeyo lambarka dhacay, taas oo la dhaafi waayey tiradaan dhaafeysa shanta kun.

Muqdisho (Caasimada Online) – Wakiilka Gaarka ah ee xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha Soomaaliya James Swan ayaa kulamo ka bilaabay magaalada Muqdisho, xilli ay kasii dareyso xiisadda siyaasadeed ee dalka.

Swan ayaa maanta la kulmay Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe). Kulankaan oo ka dhacay xafiiska guddoomiyaha ayaa looga hadlay xoojinta wada-shaqeynta Golaha Shacabka iyo xafiiska QM ee Soomaaliya.

Ergey Swan ayaa intii kulanka socday Guddoomiyaha Golaha Shacabka faahfaahin ka siiyay howlaha xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, iyadoo la isla soo qaaday arrimaha wax ka beddelka dastuurka ee gadaal ka riixayso Villa Somalia.

Dhinaca kale, Guddoomiye Madoobe ayaa xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ku amaanay wada-shaqeynta wanaagsan ee kala dhaxeysa Golaha Shacabka.

Aadan Madoobe ayaa uga mahad-celiyay taageerada ay mar walba la garab taagan yihiin shacabka Soomaaliyeed iyo dowladooda, isagoo ku booriyay in ay sii laba jibbaaraan taageeradooda Soomaaliya.

Swan oo ah diblomaasi khabiir ah oo aqoon fiican u leh arrimaha Soomaalida ayaa inta badan door muuqda ka qaata dejinta xiisadda siyaasadeed ee dalka, isagoo xiriir wanaagsan la leh dhinacyada isku haya siyaasadda.

Si kastaba, khilaafka doorashooyinka oo inta badan aysan heshiis rasmi ah ka gaarin siyaasiyiinta Soomaalida ayaa waxaa awood socodsiin ku leh beesha caalamka oo ayadu dhaqaale badan uga baxo dowladnimada Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre ayaa maanta u magacaabay Cali Yaasiin Gurbe, Agaasimaha Guud ee xarunta qaran ee kahor-tagga iyo la-dagaallanka fikirada xagjirka ee Tubsan, isagoo xilkii ka qaaday Cabdullaahi Maxamed Nuur oo horey u xayay xilkaan.

“Magacaabistan ayaa ka tarjumaysa sida ay xukuumadda Dan-Qaran mudnaanta u siinayso ciribtirka khataraha Khawaarijta iyo aragtiyaha gurracan ee halista ku ah midnimada iyo amniga Qaranka,” ayaa lagu yiri wareegtada magacaabista oo kasoo baxday xafiiska Ra’iisul Wasaaraha.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa Agaasimaha cusub u rajeeynaya in uu dardar-geliyo howlaha muhiimka ah ee xarunta, si ay qeyb uga noqoto dadaallada lagu ciribtirayo kooxaha argagixisada, laguna xaqiijinayo nabadda iyo xasilloonida bulshada Soomaaliyeed.

Cali Gurbe ayaa beddelaya Cabdullaahi Maxamed Nuur oo horey u hayay xilka agaasimaha xarunta qaran ee ka hortaga iyo la-dagaalanka fikradaha xagjirka ee Tubsan.

Magacaabistan kadib, Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa maanta u ambabaxay dalka Shiinaha, halkaas oo uu uga qayb-gali doono shirka 7-aad ee China-Arab States Expo, oo lagu qabanayo magaalada Yinchuan.

Shirkan uu ka qeyb-galayo Ra’iisul Wasaaraha ayaa diiradda lagu saarayaa xoojinta iskaashiga ganacsi, maalgashi, tiknoolojiyad iyo tamar.

Shirweynahan ayaa fursad u ah Soomaaliya, gaar ahaan ka qayb qaadashada horumarinta xiriirka dhaqaale iyo iskaashiga istiraatiijiga ah ee u dhexeeya Shiinaha iyo dunida Carabta.

Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidanka Booliska Soomaaliya ayaa maanta magaalada Muqdisho kusoo bandhigay laba konteenar oo ay ku jireen maandooriyayaal la soo qabtay, kadib hawl-gal ay ka fuliyeen dekedda weyn ee caasimadda.

Qabashadaan ayaa kusoo beegmaysa iyadoo maandooriyeyaasha noocan ah ay muddooyinkii dambe si xawli leh ugu soo badanayeen isticmaalka dhallinyarada Soomaaliyeed.

Afhayeenka Booliiska, Cabdifataax Aadan Xasan oo warbaahinta kula hadlay gudaha dekedda Muqdisho, ayaa shaaca ka qaaday in ciidamada ammaanku ku guuleysteen helitaanka maandooriyaha kadib markii ay heleen xog sirdoon oo horseeday in la qabto.

Waxa uu sheegay in konteenarrada laga dhex helay kaniiniyada Taramadol iyo Bilig Bilig, kuwaas oo ka mid ah daawooyinka mamnuuca ah ee halista ku haya bulshada, gaar ahaan dhallinyarada.

Sidoo kale, waxaa ku jiray sharoobooyinka loo yaqaan Koodhiin oo loo adeegsado si khaldan, kuwaas oo dhammaantood loo aqoonsaday maandooriye khatar ah.

“Waxaa laga dhex helay 17 kartoon oo Taramadol ah, 112 kartoon oo Bilig Bilig ah, iyo 120 kartoon oo sharoobo Koodhiin ah, kuwaas oo halis weyn ku haya caafimaadka dhallinyarada,” ayuu yiri afhayeenka Cabdifataax.

Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu sheegay in tallaabo sharci ah laga qaadi doono ganacsatada ka dambeeya keenista maandooriyeyaashan, kuwaas oo uu ku eedeeyay inay si ula kac ah u halis gelinayaan mustaqbalka dhallinyarada Soomaaliyeed.

Arrintan ayaa dhacday iyadoo maalin ka hor garoonka diyaaradaha Aadan Cadde lagu qabtay maandooriyayaal kale oo la doonayay in si qarsoodi ah magaalada lagu soo geliyo.

Qaahira (Caasimada Online) – Dowladda Masar ayaa dhawaan usoo direysa Soomaaliya ciidamadii u horeeyay, iyadoo si rasmi ah loo soo geba-gabeeyay tababarkii ugu horreeyay ee ciidankeeda ay usoo direyso gudaha dalka.

Ciidankan oo ku biiraya howl-galka cusub ee Midowga Afrika (AUSSOM) ayaa qaatay tababar heer sare ah oo la xiriira ilaalinta nabadda, iskaashiga caalamiga ah iyo la-qabsiga xaaladaha adag ee gudaha Soomaaliya.

Xarunta Qaahira ee Nabadda, Halganka iyo Tababarka (CCCPA) ayaa soo xirtay tababarkan oo si wadajir ah u maamulayeen CCCPA iyo Wasaaradda Gaashaandhigga Masar, iyadoo taageero muuqata ka geystay dowladda Japan oo bixisay gargaar dhaqaale iyo farsamo.

Masar ayaa markan si rasmi ah ugu biirtay dalalka taageeraya amniga Soomaaliya, iyadoo cutubyadeeda la diyaarinayo ka hor inta aan loo dirin goobaha howl-galka.

Howl-galka AUSSOM ayaa beddelaya kii hore ee ATMIS, waxaana diiradda la saarayaa dhismaha awoodda amniga Soomaaliya, taageeridda ciidamada qaranka iyo hubinta in kala guurka amni uu noqdo mid deggan.

Dowladda Masar ayaa muddooyinkii dambe si weyn u daneynaysay kamid noqoshada howl-galka cusub, xilli ay Itoobiya ku sigatay in laga reebo howl-galka, wallow ay markiiba dambe isfaham la gaartay Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Si kastaba, howl-galka AUSSOM oo haatan dalka ka bilowday ayaa lagu qiimeyn doonnaa waxyaabaha uu kusoo kordhiyo Soomaaliya, maadaama dalal cusub lagu soo kordhiyay, halka askarta howl-galkaan qeybta ka ah ay si toos ah ula howl-gali doonaan ciidamada dowladda Soomaaliya.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Maxamed Cabdi Xasan (Afweyne) oo ka tirsanaa Mudanayaasha Golaha Shacabka ee Baalamaanka Soomaaliya ayaa maanta is-casilay, sida ay xaqiijiyeen xubno ka tirsan qoyskiisa.

Sadiiq Afweyne oo ah wiil uu dhalay xidhibaanka ayaa qoraal ku shaaciyay in Aabihiis uu iska casilay xilka xildhibaannimo sababo jiro aawgood, balse ma shaacin waxa ay yihiin.

Sidoo kale wuxuu go’aankan is casilaadda ah toos ugu wargeliyay bulshada reer Galmudug, gaar ahaan reer Cadaado oo uu metalayay xildhibaanku.

“Bismilah, waxaan halkaan ka cadeeynaya in aabahey Xildhiban mohamed abdi hassan (Afweyne) iska casilay xilkii Xildhibanimo ee uu ku matalaayay bulshada reer galmudug gaar ahaan reer cadaado asagoo uga tagay sababo jiro awgeed” ayuu yiri Sadiiq Afweyne.

Xildhibaan Maxamed Cabdi Xasan (Afweyne) ayaa muddo kooban oo 5 bil ah ka tirsanaa baarlamaanka Soomaaliya, waxaana kursigan loo soo doortay 4-tii March ee sanadkan 2025, isaga oo markaas soo buuxiyay, maadaama uu bannaanaa kursigan oo ah HOP#248.

Kursigan ayaa hadda kamid noqonaya kuraasta bannaan ee Golaha Shacabka Soomaaliya, iyada oo go’aanka & xilliga lasoo buuxinayo laga sugayo guddiga doorashooyinka qaranka.

Dhinaca kale warar kale oo madax bannaan ayaa sheegaya in kursigan dib loogu celinayo Saadaq Joon oo horay ugu fadhiyay, kaas oo waayay xubnimadiisa markii uu aqbalay xilka agaasime ku xigeenka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-sugidda Qaranka ee (NISA).

Si kastaba, Xildhibaanka is casilay ee Maxamed Cabdi  Xasan (Afweyne) ayaa ah nin caan ah oo aad looga yaqaano Galmudug oo uu xilal kasoo qabtay, sidoo kale wuxuu ninkan  muddo 12 sano ah ku xirnaa dalka Biljamka, isaga oo loo haystay falal burcad-badeednimo. ah, waxaana lasoo daayay 10 sano kadib markii uu soo dhammeystay xukun ku dhacay.

Muuqdisho (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax miino oo maanta ka dhacay xaafadda Suuqa Xoolaha ee degmada Heliwaa, kaas oo gaystay khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

Qaraxa ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lala eegtay ciidamo ka tirsan kuwa dowladda oo marayay halkaasi, waxaana sidoo kale jirto waxyeelo soo gaartay dad rayid ah oo ka agdhowaa aagga qaraxu ka dhacay.

Ugu yaraan hal qof oo shacab ahaa ayaa ku dhintay qaraxa, halka ay  dhaawacyo soo gaareen qaar kamid ah askarta dowladda ee lagu bartilmaameedsaday qaraxa ka dhacay xaafadda Suuqa Xoolaha ee magaalada Muqdisho.

Ciidamada la qarxiyay ayaa sidoo kale howlgal kooban sameeyay, waxayna xireen dhaqdhaqaaqa waddada isku xirta Soos iyo Suuqa Xoolaha, inkastoo daqiiqado kadib ay dib u fureen.

Ma jiro illaa iyo hadda wax war ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha ammaanka oo ku aadan weerarka qaraxa ah iyo howlgalka xigay ee ay sameeyeen ciidamada dowladda Soomaaliya.

Qaraxaan waxaa ka horreeyay mid kale oo isna todobaadkii hore ka dhacay  deegaanka Jabad Geelle oo hoostaga Ceelasha Biyaha ee duleedka magaalada Muqdisho, waxaana lala eegtay gaari ay saarnaayeen odayaal caan ah oo qaarkood ay ku dhinteen goobta lagu qarxiyay.

Odayaaaha ayaa ahaa dhul cabbirayaal, waxayna ku mashquulsanaayeen xilligaas arrimo la xiriira cabbirka dhulal ku yaalla halkaasi, si cabbir loogu sameeyo.

Qaraxaas ayaa sababay burbur xooggan oo gaaray gaariga, iyadoo laba ka mid ah odayaasha oo lagu kala magacaabi jiray Cali Kadawe iyo Maxamed Cumar ay ku dhinteen goobta. Sidoo kale askari la socday odayaasha ayaa dhaawac culus oo dhabarka ah soo gaaray.

Weeraradan qaraxyada ah ayaa imaanaya xilli muddooyinkii dambe ay yaraadeen qaraxyada miinooyinka ee lagu aaso hareeraha waddooyinka, balse dhacdooyinkan cusub ayaa cabsi iyo walaac ku abuurtay dadka deegaanka, maadaama ay sababeen dhimasho iyo dhaawac.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa soo xiray Barnaamijka Isla-Xisaabtanka Xukuumadda uu hoggaaminayo Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre, kaas oo maalmihii lasoo dhaafay ka socday xafiiska ra’iisul wasaaraha.

Barnaamijkaas ayaa lagu qiimeynayey qorshayaasha iyo ballamaha hirgalay ee xukuumadda, iyadoo toos loola xisaabtamayey wasiirrada.

Toddobaadkii uu socday barnaamijka, ra’iisul wasaaraha ayaa mid mid su’aalo u weydiinayey wasiirrada, isagoo kula xisaabtamayey ballan-qaadyadii ay horay u wada galeen iyo heshiisyadii uu mid mid ula saxiixday.

Wasiirro qaar ayaa lagu canaantay shaqo xumo iyo gaabis ka jira wasaaradaha ay hoggaamiyaan, waxaana shaqadooda lagu sameeyey qiimeyn boqolley ah, iyadoo xubno qaarkood natiijo wanaagsan keeneen, halka kuwo kalena si weyn loogu dhaliilay gaabis shaqo.

Isla-xisaabtan ku dhowaad toddoba maalmood socday kadib, madaxweynuhu wuxuu ku bogaadiyey golaha wasiirrada daahfurnaanta ay muujiyeen, iyo sida ay mudnaanta u siinayaan talada iyo tusaalaha shacabka Soomaaliyeed, oo ay toddobaad dhan u soo bandhigayeen waxqabadkooda, caqabadaha iyo qorshayaasha dhow.

“Barnaamijkan isla-xisaabtanka waxa uu xoojinayaa hufnaanta, daahfurnaanta iyo kalsoonida shacabka Soomaaliyeed ay ku qabaan dowladdooda,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sheegay in guulaha ay xukuumadda Dan-Qaran gaartay saddexdii sano ee lasoo dhaafay ay saldhig u yihiin mustaqbalka dowladnimada, balse loo baahan yahay in dadaalka la laba-laabo si loo gaaro hiigsiga qaranka ee fog.

Dhanka kale, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa daah-furay Xafiiska Dardargelinta iyo Hirgelinta (CDU) oo hoos imanaya xafiiska ra’iisul wasaaraha, kaas oo qaabilsan hirgelinta iyo dabagalka ballan-qaadyada iyo qorshayaasha dowladeed, dardargelinta mashaariicda horumarineed iyo isku-xirka wasaaradaha iyo hay’adaha kala duwan, si loo xaqiijiyo in qorshayaasha qaranku si habsami leh u hirgalaan.

Boosaaso (Caasimada Online) – Diyaaradaha dagaalka Mareykanka ayaa xalay duqeymo culus ka fuliyay qaybo kamid ah gobolka Bari, gaar ahaan aagga buuraha Calmiskaad, iyagada oo lala beegsaday maleeshiyaad ka tirsan kooxda Daacish ee ku sugan halkaasi.

Duqeynta ayaa si gaar ag uga dhacay Ceelka Maraagaale ee togga Baallade, iyada oo lagu beegsaday xubno ka tirsan Daacish oo ku go’doonsan deegaankaasi, kadib markii ay hareereeyeen ciidamada difaaca Puntland ee weli howlgalada ka wada aagga Calmiskaad.

Saraakiil ka tirsan laamaha ammaanka Puntland ayaa xaqiijiyay in duqeynta lagu dilay xubno ka mid ah Daacish iyo horjoogayaashooda, balse ma shaacin tirada rasmiga ah.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana haatan sii socda howlgallada ka dhanka ah maleeshiyaadka Daacish ee ka socda dhulka buuraleyda ah ee gobolka Bari

Dhanka kale, ciidanka Puntland ayaa lagu soo warramayaa inay howlgallo amni xaqiijin ah ka sameeyeen deegaannada Yucrinta iyo Goble oo ka tirsan Togga Baallade, halkaas oo maalin kahor ay kala wareegeen maleeshiyadka sii firxanaya ee kooxda Daacish.

“Ciidankeenna geesiyaasha ah waxay hawlgalo ka sameeyeen deegaannada Yucrinta iyo Goble oo ka tirsan Togga Baallade, Ciidanka ayaa si awood ah ula wareegay deegannadan iyagoo ku dilay firxadka Argagixisada Daacish. Ceelasha iyo toggaga ay hadda la wareegayaan Ciidanku ayaa ah meelaha Yar ee ugu danbeeya ee firxadka Argagixisada Daacish ay ku dhuumanayaan” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay howlgalka Calmiskaad.

Si kastaba Mareykanka ayaa kamid ah dowladaha waa weyn ee ka qayb-qaadanaya dagaalka Puntland ee ka dhanka ah kooxda Daacish, si looga saaro dhulka buuraleyda ah ee Bari, wuxuuna dhanka hawada ka taageeraa ciidamada Puntland ee dagaalka ka wada halkaas.

Waxaa sidoo kale dagaalkan ku jira Isu Tegga Imaaraadka Carabta, oo isna duqeymo ku taageeraya ciidamada Puntland ee sii koraya buuraha ay ku dhuumaaleysanayaan xubnaha Daacish.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo galabta warbaahinta la hadlay ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh ku eedeeyey in Wasiir Fiqi uu u soo dhiibay hanjabaadda uu mucaaradka warbaahinta u mariyey ee “Yahuuud maa tihiin” taas oo si dhab ah ay u qaada doonaan.

“Wasiirka Difaaca Xasan Sheekh ayaa na handaday, waxaan u qaadaneynaa dhab, waxaan aaminsanahay in Madaxweunuhu uu farriintaas u soo dhiibay, nin aniga i handadaaya oo Yahuud maatihiin ayaan kaa keenaa ileh side doorasho ula galaa?” ayuu yiri CC Shakuur.

Wuxuu intaas ku sii daray in hadalka Fiqi aan la yareysa karin, maadaama uu maamul hubka iyo ciidanka xoogga dalka, “ifahamsiiya sidaan doorasho ula gelaayo ragga sidaas u dhaaranaya?” ayuu yiri.

Xildhibaan Cabdiraxmaan oo hadalkiisa sii wata ayaa yiri “hadii aan nahay mucaaradka waxaan si dhab ah u qaadanay hadalkii Fiqi, waxaana aaminsanahay in Madaxweynuhu uu wax ka ogyahay oo gole loo dhan yahay uu ka soo baxay go’aanka uu wasiirku noogu hanjabay,” ayuu yiri.

Wuxuu sheegay in ilaa ay madaxweynaha afkiisa ka maqlaan ama uu iska beriyeelo in wasiirkiisa uusan hadalkaas ku metelin ay aaminsanaa doonaan taas, “Waxaa ayaan darro ah in u uku faano ficil aad u foolxun oo madaxweyne isaga ka horeeyey uu geystay,” ayuu hadalkiisa ku sii daray CC Shakuur.

Sidoo kale, wuxuu sheegay in Madaxweynuhu sameystay ‘xisbi la yiraahdo halkeen uga haraa?’ kaas oo madaxdii dalka oo dhan ay ku jiraan iyo qof kasta oo dhulkii danta guud uu siiyey.

“Madaxweynaha xisbigiisa lacagta u uku tamashleynayo Xasan Sheekh miyaa iska leh? Aniga iyo Xasan oo shiid ah halkaan ayaan isla fadhi jirnay, markii aan wax qabsaneyno shan shan kun ayaan isku darsa jirnay, yaas iska leh dhaqaalaha xisbigiisu ku tamashleynayo?” ayuu yiri CC Shakuur.

Cabdiraxmaan ayaa hadalkiisa ku soo gabagabeeyey arrinta dhulka, wuxuuna sheegay in boobkii dhulka danta guud ay hadda u sii dheertahay ‘arrin la yiraahdo ku darso’ “Markii dhulka dowladda lagaa xaraasho hadii uu kugu yaraado, gobolka Banaadir ayaad warqad kasoo qaadanee, waxaad ku darsanee kuwa sharciga ah ee ku dhegan dhulkii lagu siiyey, taas oo aan u bixinay ku darso,” ayuu yiri.

“Askariga Soomaaliyeed 200 oo doolar ayuu qaataa, qoyskiisii oo ah Danyar ku nool dhulkii dowladda la barakiciyey, isadoo la naaxinayo siyaasi, qaraabo, ganacsade iyo sarkaalka dadka barakiciya, inyar oo Mukulaalaha Cayilan ah ayaa laga soo saaray dalka,” ayuu yiri.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa sheegay in boobka dhacay uu sababay in dhulka Muqdisho uu qiimo jabo, “Sababtoo ah qofkii baxay ee madaxweynuhu dhulka soo siiyey shan milyan ayuu ka faa’iiday, maxaa dhacay marka? Tartankii ganacsiga gaarka loo leeyahay ayaa jabay, sidee ula tartameysaa qof dowladii kuu gacmo qabatay?” ayuu yiri CC Shakuur oo galabta shir jaraa’id qabtay.

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo shir jaraa’id qabtay ayaa weerar culus oo afka ah ku qaaday dowladda iyo si guud arrimaha uu ka shaqeynayo Madaxweyne Xasan Sheekh ee doorashada, dastuurka iyo khilaafaadka siyaasadda ay ugu horeeyaan.

Wuxuu sheegay in Xasan Sheekh uusan xitaa ku dhaqmeynin dastuurkii uu beddelay, “Bishii Maarso ayuu saxiixay dastuur dhigaya guddoomiyaha gobolka Banaadir waa lasoo dooranaa, hadana guddoomiyaha gobolka waa kii soo magacaabay, marka Xasan Sheekh doorasho kama shaqeynayee, wxuuu ka shaqeynayaa muddo kororsi,” ayuu yiri CC Shakuur.

Sidoo kale, wuxuu ka hadlay hanjabaadii wasiir Fiqi uu jeediyey habeen ka hor xilli uu u jawaabayey mucaaradka, wuxuuna yiri, “Hanjabaadda Wasiir Fiqi ee Yahuud maa tihiin mucaaradku si dhab ah ayuu u qaatay, mana garaneyno sida uu doorasho xor ah u qaban doono ninka sidaas noogu hanjabaya.”

Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur, wuxuu sidoo kale ka hadlay arrimaha diiwaan-gelinta dadweynaha, wuxuuna yiri, “Dadka masaakiinta ah gaadiidka ayaa lagala degayaa guryaha ayaa xoog looga soo saarayaa, khasab ayaa lagu diiwaan-gelinayaa, waana qof iyo qori waxa socda, marka hadii codeynta la gaaro ma Baasuukey adeegsa doonaan kuwaan?.”

Wuxuu intaas ku sii daray in Madaxweyne Xasan Sheekh uu sameystay ‘xisbi la yiraahdo halkeen uga haraa’ wuxuu sheegay in madaxdii dalka oo dhan uu ku soo daray iyo qof kasta oo dhulkii danta guud la siiyey, “Waa yaabaye maxaa kaloo haray, war doorasho waa tiirka ugu dambeeya ee dowladnimada” ayuu yiri CC Shakuur.

Wuxuu ka hadlay arrimaha dowlad goboleedyada, isagoo sheegay in doorashada maanta ka socota Woqooyi Bari uu sanado ka hor u diidan inay galaan dowlad goboleedyada Galmudug, Hirshabeelle iyo Koonfur Galbeed, “Markii aan weydiinay maxaa doorashada ugu diidan tahay dowlad goboleedyada madaxweynuhu wuxuu noogu jawaabay doorasho dadban ma rabo,” ayuu yiri.

Hoos ka daawo

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi oo jeediyay khudbad xasaasi ah oo uu si gaar ah ugu weeraray xubnaha mucaaradka ayaa qayb kamid ah khudbaddiisa uga hadlay geeridii Allaha u naxariistee Maxamed Sheekh Cismaan (Jawaari) oo ahaa guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Soomaaliya.

Fiqi ayaa madasha ka sheegay in Jawaari uu u dhintay murugo, wuxuuna soo jeediyay in diyadiisa loo raacdo Ra’iisul wasaarihii hore ee dalka Xasan Cali Khayre oo uu ku eedeeyay inuu ciidan ku weeraray baarlamaanka, uuna sabab uu ahaa in xilkiisa uu waayo Jawaari

“Guddoomiyihii odeygii Jawaahir ahaa Alle ha u naxariistee waxaan is leeyahay diyadiisa ninkaas Khayre ah haloo raacdo nimankii Raxaweyn waa joogaan murug ayuu u dhintay ninkaas” ayuu yiri Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka ah ee Soomaaliya.

Waxaa kale oo uu yiri “Ninkii Kheyre ahaa ayaa dastuur iyo in la ixtiraamo xaquuqda aadanaha ka hadlaya, waa ninkii habeen madow soo weeraray oo inuu dilo rabay Cabdiraxmaan Cabdishakuur, waaba la yaabanahay dulqaadka Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame, waa sidoo kale ninkii Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ciida soo geliyey,”.

Hadalkan kasoo yeeray Wasiir Faqi ayaa dhaliyay fal-celin xooggan, waxaana si caro leh uga hadlay xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka oo kasoo jeedo Koonfur Galbeed.

Xildhibaan Cabdirashiid Jillay oo qoraal soo saaray ayaa si adag ugu jawaabay Wasiirka Gaashaandhigga, wuxuuna tilmaamay inuu ku jees jeesay marxuumka, uuna u gefay.

“Waan ka xumahay Wasiirka difaaca sida anshax xumada ah oo jees-Jeeska ah ee uu uga hadlay Marxuum Prof Jawaari oo ahaa Guddoomiyahii hore ee barlamanka soomaliya oo ku suntanaa Aqoon, Akhlaaq iyo dowlad Wanaag. Wasiirka Wuxuu ka hadlay sababta uu u dhintay marxuumka iney eheyd murugo, Tasoo ah gaf weyn oo an la aqbali Karin marnaba!!” ayuu isna yiri Xildhibaan Cabdirashiid Jilley oo ka tirsan Golaha Shacabka.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Wasiirka dhabtii Waa ma xishoode Ciyaal Suuq ah Mooryaan ah, ka aradan dhaqanka soomaaliga ah iyo akhlaaqiyaadka diinta suuban ee islaamka ah. Waa Qaaqle aan waxbo xeerin, xishoon, Xitaa Xurmeeyn waaye marxuum dalka u soo shaqeeyay xaalado adag, muxtarimna ahaa!”.

Xildhibaan Mukhtaar Maxamed Guuleed ayaa isna cambaareeyay hadallada kasoo yeeray wasiir Fiqi “Waxaan aad Iyo aad u cambaareynayaa hadalka gefka ah ee kasoo yeeray ninka ku magacaaban Wasiirka Gaashaandhigga XFS sida jeesjeeska ah ee uu siyaasad uga dhex raadiyey geeridii qorneyd ee kutimid alle ha unaxariistee Guddoomiyihii hore golaha shacabka Soomaaliyeed Proff. Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari oo ay Soomaali idilkeed markhaati ka tahay doorkiisii odaytinimo, Akhlaaqeed & dhismaha dowladnimada Somalia”.