28.1 C
Mogadishu
Friday, May 8, 2026

Daawo: Lacag ka badan hal milyan oo laga waayay qasnada DF – Yey ku maqan tahay?

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Hanti dhawrka guud ee qaranka, Axmed Ciise Guutaale oo maanta soo saaray warbixin sannadeed la xiriirta 2024 ayaa soo bandhigay baaris guud oo ay ku sameeyeen hay’adaha dowladda, isaga oo shaaciyay in lacag ka badan $1 milyan oo dollar ay ay maqan tahay qasnadda dhexe ee dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Guutaale ayaa sheegay in fatashaad lagu sameeyay 21 hay’adood, balse saddex kamid ah ay diideen baarista u hoggaansanaanta sharciga, kuwaas oo ay ku jiraan maxkamadaha rayidka ee dalka.

“Baarista u hoggaansanaanta sharciga waxa aan ku sameeyay oo kaliya 21 hay’adood oo kamid ah hay’adaha dowladda halka maamulka saddex kamid ah hay’adaha ku jiray qorshaha baaristu ay diideen aqbalidda iyo ka qayb-galka baarista iyo la shaqeynta xafiiska hantidhawrka guud, iyaga oo aan sheegin haba yaraatee sabab iyo cudur daar maangal ah” ayuu yiri Axmed Ciise Guutaale.

Waxaa kale oo uu soo bandhigay magacyada hay’adaha diiday baarista “Hay’adahaas waxay kala yihiin maxkamadda sare ee dalka oo miisaaniyadda dowladda ee sanadka 2024 ku lahayd qoondo dhan 2,715,177 dollar, labo maxkamadda racfaanka gobolka Banaadir oo miisaaniyadda dowladda ee sanadka 2024 ku lahayd qoondo dhan 937,179 dollar iyo saddex maxkamadda gobolka Banaadir oo miisaaniyadda dowladda ee sanadka 2024 ku lahayd qoondo dhan 2,110,504 dollar”.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in arrintaan ay hubanti la’aan wayn gelineyso hannaanka kor joogteynta iyo hubinta in qoondooyinka miisaaniyadda iyo khayraadka guud ee dowladda ay hay’adaaas u adeegsadeen, si waxtar u leh dowladda iyo dadka Soomaaliyeed.

“Diidista iyo iska caabinta fulinta baaritaanada hanti dhawrka ma muujineyso oo kaliya qatar maaliyadeed iyo halis maamul xumo oo u qarsoon hay’adaha diiday fulinta baarista, balse sidoo kale waxa ay hubanti la’aan gelineysaa hannaanka kor joogteynta iyo hubinta in qoondooyinka miisaaniyadda iyo khayraadka guud ee dowladda ay hay’adahaas u adeegsadeen si waxtar u leh dowladda iyo muwaadinka”  ayuu mar kale yiri Axmed Ciise.

Hanti dhawrka ayaa soo bandhigay lacag ka badan hal milyan oo lagu waayay saddexda heer ee maxkamadeed ee dalka, taas oo uu tilmaamay inay ka timid la wareegid damaanad, lacag dhiqis, ganaax iyo xaraash hantiyadeed, waxaana hanti dhawrku xaqiijiyay in dhammaan lacagahaasi aan lagu shubin qasnadda mideysan ee dowladda.

“Warbixinno rasmi ah oo muujinayo qabashada dakhli dawladeed oo aan lagu shubin qasnadda mideysan ee qaranka, kaas oo gaaraya 1,89,998.76 dollar, dakhligaas oo ay qabteen maxkamadaha darajada koowaad iyo labaad ee gobolka Banaadir, iyada oo wasaaradda maaliyadda iyo xafiiska xisaabiyaha guud ay xaqiijiyeen in aan dakhligaas habayaraatee lagu shubin nidaamka qasnadda mideysan ee qaran” ayuu sii raaciyay.

Waxaa kale oo uu maxkamadaha rayidka ee dalka ku eedeeyay inay gacanta ku hayaan shaqooyin iyo howlo ka baxsan garsoor iyo fasiraad ka baxsan sharciga.

Madaxweyne Farmaajo oo markii u horreysay ka hadlay dhismaha Waqooyi Bari

0

Dooxa (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) oo haatan dibad joog ah ayaa markii ugu horreysay maanta ka hadlay dhismaha maamul-goboleedka cusub ee Waqooyi Bari, isaga oo hambalyo diiran u diray guddoomiyaha cusub ee baarlamaanka maamulkaasi Mudane Aadan Cabdullaahi Aw-Xassan oo maanta lagu doortay magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool.

Farmaajo ayaa ayaa guddoomiyaha cusub u rajeeyay inuu Alle u fududeeyo mas’uuliyadda culus ee loo igmaday oo ay ugu horreyso qabashada doorashada guud ee Waqooyi Bari.

“Hambalyo Guddoomiyaha la doortay ee Golaha Wakiillada Dowlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya Mudane Aadan Cabdullaahi Aw-Xassan. Guddoomiyaha cusub waxaan Eebbe  uga baryayaa in uu u fududeeyo masuuliyadda loo doortay oo ay ugu horreyso dhammaystirka doorashada, hoggaaminta Golaha Baarlamaanka iyo dheelli-tirka dowladnimada Waqooyi Bari Soomaaliya” ayuu qoraalkiisa ku yiri Maxamed Farmaajo.

Waxaa kale oo uu hambalyo u diray guddoomiye ku xigeenka 1aad ee Baarlamaanka Waqooyi Bari Marwo Amran Axmed Xasan iyo Guddoomiye Kuxigeenka 2aad Mudane Cabdirisaaq Jaamac Warsame oo iyana maanta kusoo baxay doorashadii Laascaanood.

Sidoo kale, waxa uu bogaadin u jeediyay Xildhibaannada, Guddoonkii iyo Guddiga Kumeelgaarka ah ee qabtay doorashada guddoonka Golaha Baarlamaanka Waqooyi Bari, maadaama ay ku guuleysteen dhammaystirka doorashada loo xilsaaray.

Guddoomiye Aadan Cabdullahi Aw-Xasan oo kusoo baxay cod aqlabiyad leh ayaa hayb ahaan kasoo jeeda Beesha Hawiye, Cayr, Fiqishini, waana musharraxii ay dhiseysay Dawladda Federaalka Soomaaliya, sidoo kale wuxuu kamid yahay garabka Firdhiye, tan oo sii go’aamin karta natiijada doorashada madaxweynaha ee maamulkaasi.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta Xukuumadda Soomaaliya ayaa sidoo kale goobjoog ka ah howlaha dib u dhiska maamulka cusub ee Waqooyi Bari, waxayna weli dadaallo dheeraad ah ka waddaa magaalada Laascaanood ee xarunta Sool.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in doorashada hoggaanka maamulkan ay shaqsi gaar ah u wadato Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo galaangal xooggan ku leh hannaanka doorasho ee maamulkaasi, waana hoggaamiyaha hadda talada haya ee Cabdulqaadir Firdhiye oo dhowaan ku biiray xisbiga wayn ee uu dhisay Madaxweyne Xasan Sheekh.

Dowladda dhexe ayaa dooneysa in maamulka cusub uu mar kale hoggaamiyo Firdhiye oo kumeel-gaarkii kasoo saaray, halka ay jagada madaxweyne ku-xigeenka la sheegay inay u xulatay Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil oo ka soo jeeda  Sanaag, kaas oo ka baxay Puntland, kadibna dhaq-dhaqaaq culus ka bilaabay Waqooyi Bari.

Si kastaba, maamulkan cusub ayaa ah natiijo ka dhalatay colaad dhiig badani ku daatay, taas oo marxaladdo kala duwan soo martay, ugu dambeyntiina dhashay maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya

Madax-bannaani iib ah: Soomaaliya oo isku dhiibtay dagaalka ka socda Washington

MUQDISHO, Soomaaliya — Gudaha hoolalka qurxoon ee magaalada Washington, D.C., waxaa si habsami leh uga socda olole abaabulan oo si xeeladaysan loo maalgeliyey, kaasoo looga gol leeyahay in lagu burburiyo Jamhuuriyadda Soomaaliya.

Warbixin ay dhowaan daabacday Caasimada Online ayaa daaha ka rogtay mashruuc malaayiin dollar ah oo ololayn (lobbying) ah, kaasoo ay maalgelisay dowladda Imaaraatka Carabta, ayna fulinayso shirkadda awoodda badan ee FGS Global, iyadoo la hiigsanayo hal ujeeddo oo qura, taasoo ah mid wax burburinaysa: sharciyeynta gooni-isu-taagga Somaliland.

Duullaankan dibadda ah ee lagu soo qaaday madax-bannaanideena qaran waa mid dhiirran. Hase yeeshee, halista ugu weyn ma ahan damaca Abu Dhabi ama dhagarta ololeeyayaasheeda, balse waxay ku jirtaa curyaannimada masiibada ah ee haysata Muqdisho.

Aamusnaanta Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo ka-gaabinta aqoonyahankeenna waxay ka dhigan tahay dhaawac aan isu-geysannay oo ka xanuun badan shirqool kasta oo shisheeye. Waxay taagan yihiin iyagoo eeganaya mustaqbalka dalkeenna oo lagu xaraashayo cidda lacagta ugu badan bixisa.

Naqshadda kala-qeybinta

Kani ma ahan dhaq-dhaqaaq madax-bannaani-doon ah oo si dabiici ah ku yimid; waa afduub shirkadeed oo lagu hayo masiir ummadeed. Maalgelinta istiraatiijiga ah ee Imaaraatku ku sameeyey dekedda Berbera ee Somaliland ayaa hadda lagu xoojinayaa weerar siyaasadeed oo dhanka Galbeedka ah.

Aduun dhan malaayiin dollar oo ay siisay shirkadda FGS Global, ayay Abu Dhabi ku iibsatay sharciyad, iyadoo kursi uga iibinaysa wakiilkeeda gobolka miisaska wargeysyada caanka ah sida Wall Street Journal, New York Times, The Economist, The Daily Telegraph, Bloomberg, iyo Washington Post, oo dhammaantood daabacaya sheekooyin liidaya Soomaaliya, sare na u qaaday sumcadda maamulka Somaliland.

Abu Dhabi waxay qoratay sheekooyin iyada u daneynaya oo ay ka heshay xarumo cilmi-baaris oo saameyn leh sida Hudson Institute iyo Atlantic Council, kuwaasoo hadda u suuq-geynaya kala-goynta Soomaaliya inay tahay “fursad naadir ah” oo u furan danaha Mareykanka.

Mishiinkan saamaynta leh ee sida wanaagsan loo habeeyey wuxuu u abuurayaa xaqiiqo aan jirin siyaasad-dejiyeyaasha reer Galbeedka. Wuxuu iibinayaa sawir la sifeeyey oo ah Somaliland deggan, iyadoo si bareer ah loogu barbar-dhigayo halganka adag ee Soomaaliya inteeda kale.

Keliya ololayn ma samaynayaan; iyaga ayaa qoraya sheekada rasmiga ah, iyagoo hubinaya in aragtida keliya ee gaarta go’aan-gaarayaasha adduunka ugu awoodda badan ay tahay tan u adeegaysa ajandahooda istiraatiijiga ah iyo kan maaliyadeed.

Mas’uuliyad-darro ka jirta caasimadda

Markii ay soo ifbaxday halistan jiritaanka ah, jawaabta ka timid Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay noqotay mid isku wada mid ah oo ah heerka ugu hooseeya ee karti-darro. Aaway weerar-celiskii istiraatiijiga ahaa? Aaway ololihii diblomaasiyadeed ee adkaa ee si wanaagsan loo maalgeliyey si loo difaaco xurmada xuduudaheena?

Iyadoo askarteennu dhiiggooda u daadinayaan difaaca dhulkeenna si ay uga ilaaliyaan xagjiriinta, ayaa madax-bannaanideenii si diblomaasiyadeed looga adkaanayaa oo Washington lagu iibinayaa.

Waajibka koowaad ee dowlad kasta waa inay ilaaliso midnimada dalka. Waajibkani kuma eka goobaha dagaalka; waxaa lagu dagaallamaa oo lagu kala guuleystaa boggaga ra’yiga ee wargeysyada, fagaarayaasha siyaasadda, iyo qolalka dambe ee diblomaasiyadda caalamiga ah.

Ayadoo la gaabineysa inay si dhab ah uga hortagto ololahan gooni-goosadka ah, Muqdisho ma waddo siyaasad-dejintii dowladnimo; waxay maamulaysaa hoos-u-dhac maareysan. Go’aan la’aantani waa ka-tagidda mas’uuliyaddii ugu muhiimsanayd, taasoo u oggolaanaysa olole xiriirka dadweynaha (PR campaign) oo uu wado maamul-goboleed inuu uga sare maro codka dal madax-bannaan masraxa caalamka.

Aamusnaanta aqoonyahanka

Sidoo kale waxaa dembiga qeyb ku leh aqoonyahanka, culimada jaamacadeed, iyo mufakiriinta Soomaaliyeed. Tartan asal ahaan ah dagaal afkaareed, aamusnaantoodu waa musiibo qaran. Dalkeenna waxaa Alle ku manaystay taariikhyahanno, qareenno, iyo dhaqaaleyahanno caqli badan oo leh awood aqooneed oo ay ugu burburin karaan doodaha ololeeyayaasha mid mid. Hase yeeshee, hubkaas aqooneed weli waa mid xiran.

Aaway difaacii aqooneed ee ka hortagi lahaa suntaan siyaasadeed? Aaway qoraalladii cilmiyeysnaa ee xogta ku dhisnaa ee loo gudbin lahaa isla xarumihii cilmi-baarista ee la laaluushay? Aaway maqaalladii fiiro-gaarka lahaa ee difaacayay daruurnimada sharci, taariikheed, iyo dhaqaale ee midnimadeenna?

Kani ma ahan xilli dhex-dhexaadnimo aqooneed loo baahan yahay; waa xilli loo baahan yahay aqoon-yahannimo waddaninimo ku dheehan tahay. Ka-qaybgal la’aantooda dagaalkan waa gef ay ka galeen doorkoodii ahaa ilaaliyeyaasha wacyiga qaran.

Baaq qaran oo ficil ku yeeraya

Xaqiiqadan murugada leh ma ahan baroor-diiq, balse waa baaq ficil. Dagaalka loogu jiro midnimada Soomaaliya waa in lagu qaadaa dareen, xirfad, iyo go’aan istiraatiiji ah oo la mid ah kan ay muujiyeen cadowgeenna.

Marka hore, Dowladda Federaalka Soomaaliya waa inay ka soo kacdo hurdada oo ay qaaddo weerar-celin diblomaasiyadeed iyo mid aqooneed. Tani waxay u baahan tahay maalgashi degdeg ah oo la taaban karo oo lagu sameeyo wakiillo xirfad leh oo fadhiya caasimadaha muhiimka ah si ay si hagar la’aan ah ugu doodaan qaddiyaddeena.

Marka labaad, aqoonyahankeenna iyo mufakiriinteennu waa inay ka jawaabaan baaqa. Waa inay samaystaan isbahaysi mideysan si ay u soo ceshtaan sheekada, iyagoo la falgala warbaahinta caalamka iyo goobaha siyaasadda si ay u soo bandhigaan dood aan la dafiri karin oo caddeymo ku dhisan oo ku saabsan Soomaaliya mideysan oo barwaaqo ah.

Ugu dambayn, qurba-joogta iyo warbaahinta Soomaaliyeed waa in loo abaabulo si ay u noqdaan awood caalami ah. Waa inaan isticmaalnaa masrax kasta si aan u kashifno danaha shisheeye ee horseedaya kala-qaybintan iyo inaan isu keenno taageero caalami ah oo isku mid ah oo loogu hiilinayo madax-bannaanideenna.

Dagaalka lagu badbaadinayo nafta qarankeena laguma dagaallamayo qoryo, ee waxaa lagu dagaallamayaa sheekooyin. Cadowgeennu waa kuwo nidaamsan, maalgelin haysta, oo go’aan leh. Waa inaan loollankooda kaga hortagno rabitaan qaran oo mideysan oo aan leexleexad lahayn. Taariikhdu ma cafiyi doonto jiilkii oggolaaday in dalkoodu lumo, mana ahan dagaal hubaysan, laakiin waa dagaal afka ah oo ay diideen inay galaan.

Guddiga tifaftirka Caasimada Online

Xasan iyo Xamse oo war ka soo saaray doorashadii uu ku soo baxay Aadan Aw-Xasan

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaiya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul wasaarhiisa Mudane Xamse Cabd Barre oo qoraallo soo saaray ayaa ka hadlay doorashada gudddoonka baarlamaanka cusub ee maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya oo maanta ka qabsoontay magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool.

Madaxweynaha ayaa hambalyo u diray guddoomiyaha cusub ee Golaha Wakiillada Dowlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya Mudane Aadan Cabdullaahi Aw-Xassan, isaga oo tilmaamay in doorashadan ay muujineyso tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo dhismaha dowladnimada iyo hay’adaha kala duwan ee ka shaqeeya danta shacabka iyo horumarinta deegaanka.

“Waxaan Guddoomiyaha cusub u rajaynayaa in Alle u fududeeyo mas’uuliyadda culus ee loo igmaday, anigoo aaminsan in uu door muuqda ka qaadan doono xaqiijinta dowlad-dhiska, dhammaystirka geeddi-socodka doorashada iyo ilaalinta sharciga” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Ra’iisul wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa isaguna diray hambalyo tan lamid ah, wuxuuna guddoomiyaha la doortay Alle uga baryay in uu u fududeeyo shaqada culus ee loo igmaday, oo ay kamid yihiin dhammeystirka qeybaha ka haray doorashada hoggaanka maamulkaas.

Sidoo kale Ra’iisul wasaaraha ayaa ku ammaanay Xildhibaannada Golaha Wakiillqda sida ay uga soo dhalaaleen mas’uuliyaddooda, isagoo xusay in Xukuumadda DanQaran ay sii wadi doonto taageerada iyo taabbagelinta maamulka, si wadajir loogu xaqiijiyo howlaha ka dhimman maamulka dhammeystirkooda.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray in dowladda Federaalku ay dadaal badan ku bixisay dhismaha iyo hirgelinta maamulka dowlad goboleedka Waqooyi Bari oo u taagan xoojinta midnimada iyo wadajirka ummadda Soomaaliyeed.

Dr. Aadan Cabdullahi Aw-Xasan oo kusoo baxay cod aqlabiyad leh ayaa hayb ahaan kasoo jeeda Beesha Hawiye, Cayr, Fiqishini, waana musharraxii ay dhiseysay Dawladda Federaalka Soomaaliya, sidoo kale wuxuu kamid yahay garabka Firdhiye, tan oo sii go’aamin karta natiijada doorashada madaxweynaha ee maamulkaasi.

Dhismaha maamulkan ayaa waxaa waqti badan gelisay xukuumadda uu hoggaamiyo ra’iisul wasaare Xamse, waxaana illaa iyo hadda Laascaanood ku maqan Wasiirka  Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta Xukuumadda Soomaaliya oo goobjoog ka ah howlaha dib u dhiska maamulka cusub ee Waqooyi Bari, wuxuuna weli dadaallo dheeraad ah ka wadaa halkaasi.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in doorashada hoggaanka maamulkan ay shaqsi gaar ah u wadato Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo galaangal xooggan ku leh hannaanka doorasho ee maamulkaasi, waana hoggaamiyaha hadda talada haya ee Cabdulqaadir Firdhiye oo dhowaan ku biiray xisbiga wayn ee uu dhisay Madaxweyne Xasan Sheekh.

Dowladda dhexe ayaa dooneysa in maamulka cusub uu mar kale hoggaamiyo Firdhiye oo kumeel-gaarkii kasoo saaray, halka ay jagada madaxweyne ku-xigeenka la sheegay inay u xulatay Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil oo ka soo jeeda  Sanaag, kaas oo ka baxay Puntland, kadibna dhaq-dhaqaaq culus ka bilaabay Waqooyi Bari.

Si kastaba, maamulkan cusub ayaa ah natiijo ka dhalatay colaad dhiig badani ku daatay, taas oo marxaladdo kala duwan soo martay, ugu dambeyntiina dhashay maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya

Booqashadii ka caraysiisay Mareykanka, islamarkaana ceebeysay dowladda Ciraaq

Baqdaad (Caasimada Online) – Maalmo kadib markii ay saraakiisha Iran diideen baaqyo lagu dalbanayay in la kala diro Ciidanka Is-abaabulka Shacbiga (Al-Xashd Al-Shacbi) ayaa waxaa magaalada Baqdaad soo gaaray Ali Larijani, oo ah xoghayaha Golaha Amniga Qaranka ee Sare ee Iran.

Booqashadiisa oo bilaabatay Agoosto 11, 2025, islamarkaana qaadatay saddex maalmood, waxay si cad u muujisay saameynta baaxadda leh ee Tehran ay ku leedahay Ciraaq. Socdaalkiisa, oo ay ku jirtay saxiixa warqado is-afgarad amni oo wadajir ah, ayaa dhaliyay dhaleecayn kulul oo ka timid Washington, wuxuuna xaalad ceeb ah geliyay dowladda Ciraaq.

Larijani wuxuu warqad is-afgarad amni ah la saxiixday La-taliyaha Amniga Qaranka Ciraaq, Qasim al-Araji. Heshiiskan ayaa diiradda saarayay isku-duwidda xuduudaha iyo ka hortagga in kooxaha hubaysan ay wiiqaan amniga labada dal. Sidoo kale, wuxuu la kulmay madaxweynaha, ra’iisul wasaaraha, iyo afhayeenka baarlamaanka Ciraaq, isagoo carrabka ku adkeeyay sida Iran ay uga walaacsan tahay xasiloonida gobolka.

Waqtiga booqashadan ayaa ahaa mid xusid mudan: maalmo ka hor uun, ayuu Ali Akbar Velayati, oo la-taliye u ah Hoggaamiyaha Sare Ali Khamenei, wuxuu wicitaan uu la yeeshay Nouri al-Maliki ku diiday wax uu ku tilmaamay qorsheyaal Mareykan oo lagu doonayo in lagu burburiyo Ciidanka Al-Xashd Al-Shacbi. Larijani qudhiisa ayaa ku dhawaaqay in Ciraaq aysan u baahnayn go’aanno dibadda looga keeno.

Xafiiska La-talinta Amniga Qaranka Ciraaq ayaa si degdeg ah u caddeeyay in warqadda is-afgaradka aysan ahayn heshiis sharciyad buuxda leh, balse ay ku dhisnayd is-afgarad la gaaray Maarso 2023, kaasoo Baqdaad ku waajibinayay inay joojiso isticmaalka dhulka Ciraaq ee ay adeegsadaan kooxaha mucaaradka Kurdida Iran.

Kooxahan waxaa ka mid ah PJAK, Komala, iyo Xisbiga Dimoqraadiga ee Kurdistaanta Iran. Xafiiska ayaa ku nuuxnuuxsaday in warqaddan la saxiixay ka hor duqeymihii Israel ay qaadday bishii June, isla markaana lagu saxiixay kormeerka Ra’iisul Wasaare Mohammed Shia’ al-Sudani.

Xaalad ceeb ku ah Baqdaad

Falanqeeyayaasha ayaa sheegay in booqashada Larijani ay ceeb ku noqotay Baqdaad xilli xasaasi ah. Cilmi-baare Latif al-Mahdawi ayaa ku dooday in Iran ay si ulakac ah u soo beegtay waqtiga safarka si ay u muujiso awooddeeda Ciraaq dhexdeeda, uguna adkeyso xiriirka Baqdaad ay la leedahay Washington.

Wuxuu xusay in Iran ay horey u ceebaysay Ciraaq intii lagu guda jiray shirkii Jaamacadda Carabta ee Maajo 2025, markii ay dirtay Esmail Qaani, taliyaha Ciidanka Qudus, kaasoo soo dhaweyntiisa heerka sare ah ay hoos u dhigtay ka qaybgalkii dalalka Khaliijka. Booqashada Larijani, ayuu yiri, waxay qayb ka ahayd hannaan ay Tehran ku muujinayso awooddeedda mar kasta oo ay Ciraaq u dhowaato mowqifyada dalalka Carabta ama Mareykanka.

Wakaaladda wararka ee Shafaq News ayaa ku warramtay in ujeeddada ballaaran ee Larijani ay ahayd inuu isugu yeero “isbahaysiga iska-caabbinta,” dib u habeyn ku sameeyo hoggaankiisa kadib dib-u-dhacyo dhowaan soo gaaray, isla markaana uu u diyaar garoobo ka bixitaanka la qorsheeyay ee ciidamada Mareykanka ee Ciraaq bisha Sebteembar. Wuxuu sidoo kale ka hadlay doorashooyinka baarlamaanka Ciraaq ee soo socda, isagoo adkeeyay muhiimadda ay leedahay in si degdeg ah loo soo dhiso dowlad si loo ilaaliyo xasiloonida.

Diidmada Washington

Washington ayaa si degdeg ah uga jawaabtay. Waaxda Arrimaha Dibadda waxay sheegtay inay ka soo horjeeddo tallaabo kasta oo wiiqaysa hadafyada Mareykanka ama Ciraaq ka dhigaysa “dal daabad-qaad u ah Iran.”

Afhayeenad Tammy Bruce ayaa carabka ku adkeysay taageerada Mareykanka ee “madax-bannaani Ciraaqi oo dhab ah,” waxayna ka digtay in warqadda is-afgaradka ay ka hor imaanayso aragtida Washington ee ku aaddan amniga Ciraaq.

Dhaleecayntan ayaa timid iyadoo uu socdo olole ballaaran oo Mareykanku uu ka wado Ciidanka Al-Xashd Al-Shacbi. Toddobaadyo badan, saraakiisha Mareykanka ayaa si fagaare ah cadaadis ugu saarayay Baqdaad inay kala dirto maleeshiyadaas, iyagoo ku doodayay in sharci laga doodayo baarlamaanka uu rasmi ka dhigi doono saameynta Iran.

Xoghayaha Arrimaha Dibadda, Marco Rubio, ayaa Ra’iisul Wasaare Sudani uga digay Luulyo 22 in ku biirinta Al-Xashd Al-Shacbi ee ciidamada Ciraaq ay sii xoojin doonto kooxaha hubaysan, isla markaana ay wiiqi doonto madax-bannaanida dalka.

Sharciga la soo jeediyay, oo wax-ka-beddel ku ah sharcigii Al-Xashd Al-Shacbi ee Ciraaq ee 2016, ayaa maleeshiyada ku dari doona ciidamada qalabka sida ee rasmiga ah, iyagoo hoos imaanaya taliyaha guud, isla markaana la siinayo awoodo amni oo ballaaran. Dowladaha reer Galbeedka ayaa ka cabsi qaba in tani ay xoojin doonto gacanta Tehran ee Ciraaq.

Ciraaq oo difaacday mowqifkeeda

Jawaab ahaan, safaaradda Ciraaq ee Washington ayaa difaacday warqadda is-afgaradka, iyadoo sheegtay in Ciraaq ay tahay dal madax-bannaan oo xor u ah inuu galo heshiisyo waafaqsan dantiisa qaran.

Bayaanka ayaa is-afgaradka ku qeexay mid ah qalab lagu ilaalinayo xuduudaha, lagu horumarinayo xasiloonida gobolka, laguna dheellitirayo xiriirka ay la leedahay deriskeeda iyo saaxiibbadeeda caalamiga ah.

La-taliyaha Amniga Qaranka, al-Araji, ayaa ku celiyay mowqifkan kadib kulan uu la yeeshay Steven Fagin, ku-simaha safiirka Mareykanka ee Baqdaad, Agoosto 16.

Wuxuu adkeeyay sida Ciraaq ay uga go’an tahay siyaasado isku-dheellitiran, madax-bannaani, iyo inay u furnaato “wadamada saaxiibka iyo walaalaha ah.” Sida uu sheegay xafiiskiisa, Fagin wuxuu dib u xaqiijiyay taageerada Mareykanka ee ku aaddan xiriirka diblomaasiyadeed ee isku-dheellitiran ee Ciraaq, inkastoo ay jiraan walaacyo laga qabo warqadda is-afgaradka.

Booqashada Larijani waxay iftiimisay saameynta joogtada ah ee Iran ay ku leedahay Ciraaq iyo xiisadda ay ka dhex abuurto Washington. In kasta oo Baqdaad ay ku adkaysanayso in heshiiskan amni uu kaliya rasmi ka dhigayo iskaashi hore u jiray, haddana waqtigiisa — oo ku soo beegmay xilli Mareykanku ku baaqayo in la kala diro Al-Xashd Al-Shacbi — ayaa sii xoojiyay xiisadaha.

Ciraaq oo ku xanniban laba saaxiib oo awood leh dhexdooda, caqabadda ugu weyn ee hortaalla ayaa weli ah sidii ay u ilaashan lahayd madax-bannaanideeda iyadoo maareynaysa cadaadisyada iska soo horjeeda ee uga imaanaya Tehran iyo Washington.

Xildhibaannada Waqooyi Bari oo guddoomiye u doortay shaqsi u dhow Firdhiye

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool waxaa maanta lagu qabtay doorashada guddoonka baarlamaanka maamulkaasi, iyada oo lagu soo doortay guddoomiyaha cusub ee hoggaamin doono baarlamaanka Waqooyi Bari

Dr. Aadan Cabdullahi Aw-Xasan ayaa loo doortay xilka guddoomiyaha, kadib markii uu helay 53 cod, halka musharrixii kale ee la tartamayay Cabdiqafaar Dheeliye uu isna helay 29 cod, sida uu shaaciyay guddoomiyaha KMG ah ee golaha wakiilada Waqooyi Bari.

Ninkan ayaa hayb ahaan kasoo jeeda Beesha Hawiye, Cayr, Fiqishini, waana musharraxii ay dhiseysay Dawladda Federaalka oo sidoo kale kamid ah garabka Firdhiye, waxayna sidoo kale tan sii go’aamin doontaa natiijada doorashada madaxweynaha ee maamulkaasi.

Sidoo kale waxaa guddoomiye ku xigeenka koowaad ee golaha wakiilada Waqooyi Bari  Soomaaliya loo doortay Xildhibaan Amran Axmed Xasan, halka ku xigeenka labaad uu isna ku guuleystay Xildhibaan Cabdirsaaq Jaamac Warsame oo tartan adag u kalay kursigaasi.

Doorashadan oo mid degdeg ah ayaa lagu dhammeystirayaa maamulkan cusub, waxaana doorashada guddoonka kusii xigi doonta mida guud ee madaxweynaha oo iyana xiiso leh, maadaama ay ku tartami doonaan musharrixiin saameyn leh.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta Xukuumadda Soomaaliya ayaa sidoo kale goobjoog ka ah howlaha dib u dhiska maamulka cusub ee Waqooyi Bari, waxayna weli dadaallo dheeraad ah ka waddaa magaalada Laascaanood ee xarunta Sool.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in doorashada hoggaanka maamulkan ay shaqsi gaar ah u wadato Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo galaangal xooggan ku leh hannaanka doorasho ee maamulkaasi, waana hoggaamiyaha hadda talada haya ee Cabdulqaadir Firdhiye oo dhowaan ku biiray xisbiga wayn ee uu dhisay Madaxweyne Xasan Sheekh.

Dowladda dhexe ayaa dooneysa in maamulka cusub uu mar kale hoggaamiyo Firdhiye oo kumeel-gaarkii kasoo saaray, halka ay jagada madaxweyne ku-xigeenka la sheegay inay u xulatay Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil oo ka soo jeeda  Sanaag, kaas oo ka baxay Puntland, kadibna dhaq-dhaqaaq culus ka bilaabay Waqooyi Bari.

Si kastaba, maamulkan cusub ayaa ah natiijo ka dhalatay colaad dhiig badani ku daatay, taas oo marxaladdo kala duwan soo martay, ugu dambeyntiina dhashay maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya

Soomaaliya iyo Shiinaha oo xoojinaya iskaashigooda xilli ay wajayahaan halista…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladaha Soomaaliya iyo Shiinaha ayaa mar kale qaaday tallaabo ay ku xoojinayaan xiriirka iyo iskaashiga labada dal, kadib kulan gaar ah oo ay maanta yeesheen Ra’iisul wasaare Xamse iyo safiirka Shiinaha Danjire H.E. Wang Yu.

Labada mas’uul oo ku shiray xarunta madaxtooyada Soomaaliya ayaa ka wada-hadlay sidii loo sii xoojin lahaa  xiriirka iyo iskaashiga qotada dheer ee u dhaxeeya labada dowladood.

Ra’iisul wasaaradaha xukuumadda Soomaaliya oo madasha ka hadlay ayaa ugu horreyn uga mahadceliyey dowladda Shiinaha taageerada dhinacyada kala duwan leh ee ay siiyaan Soomaaliya, gaar ahaan arrimaha siyaasadda, iskaashiga, amniga, horumarinta dhaqaalaha iyo arrimaha bini’aadannimida.

Sidoo kale Danjire Wang Yu, ayaa isaguna dhankiisa kulanka ka sheegay in Soomaaliya iyo Shiinaha uu ka dhaxeeyo xiriir iskaashi oo soo jireen ah, isla markaana ay dhankooda  sii wadi doonaan taageerada ay la garab taagan yihiin dadka iyo dalka Soomaaliyeed.

Shiinaha ayaa maalmihii u dambeeyay sare u qaaday dadaalladiisa dhanka amniga iyo diblomaasiyadda ee Soomaaliya, tallaabo ay falanqeeyayaashu u arkaan inay tahay jawaab toos ah oo ku wajahan iskaashiga sii ballaaranaya ee u dhexeeya Taiwan iyo Somaliland.

Safaaradda Shiinaha ee Muqdisho ayaa toddobaadkii hore xaqiijisay inay wadahadallo la yeelatay Ciidanka Ilaalada Xeebaha ee Booliska Soomaaliya, kuwaas oo lagu doonayay in kor loogu qaado iskaashiga labada dhinac. Sida lagu sheegay qoraal ay safaaraddu ku baahisay barta bulshada ee X, wadahadalladaas waxay diiradda saareen amniga xeebaha, iyadoo labada dhinac ay hoosta ka xariiqeen sida ay uga go’an tahay “ilaalinta madax-bannaanida qaran iyo midnimada dhuleed.”

In kasta oo aan la bixin faahfaahin qoto dheer, haddana ilo-wareedyo u warramay Caasimada Online ayaa sheegay in saraakiil Shiinaha ka tirsan ay ku dhiirrigeliyeen mas’uuliyiin Soomaaliyeed inay shaqaaleeyaan oo hubeeyaan dad ka soo jeeda gobollada waqooyi ee Somaliland, si loo geeyo xeebaha gobolkaasi — arrin khatar hor leh ku ah xiisadda muddada dheer taagneyd ee u dhaxeysa Muqdisho iyo Hargeysa.

Dhaq-dhaqaaqan diblomaasiyadeed ee xooggan ayaa ku soo beegmay kaddib heshiis cusub oo dhinaca badda iyo kalluumeysiga ah oo ay kala saxiixdeen Taiwan iyo Somaliland — laba maamul oo is-xukuma balse aan helin aqoonsi caalami ah.

Faah-faahinta dagaal culus oo maanta ka dhacay Gedo

0

Garbahaarey (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa dagaal culus oo maanta ka dhacay qaybo kamid ah gobolka Gedo, kaas oo u dhexeeyay ciidamada dowladda Soomaaliya iyo maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-Shabaab.

Dagaalka oo ahaa mid xooggan ayaa waxaa qaaday ciidamada Xoogga dalka oo weeraray fariisimo ay Al-Shabaab ay ku lahaayeen deegaanka Birta Dheer oo hoostaga degmada Garbahaarey ee xarunta gobolka Gedo, waxaana kadib sidaas ku qarxay dagaalka.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in ciidamada weerarka qaaday ay heleen xog ku aadan in xubnaha Al-Shabaab ay isku uruursanayeen halkaasi, kadibna ay ku beegsadeen fariisimahooda, halkaas oo lagu gaarsiiyay khasaare aad u culus.

Saraakiil ka tirsan milatariga ayaa sheegaya in howlgalka uu u dhacay sidii loo qorsheeyay, isla markaana ciidanku ay burburiyeen saldhigyo iyo gabaadyo kooxdu ku laheyd halkaasi.

Sidoo kale waxa ay tilmaameen in howlgalladu ay sii socon doonaan, ujeedkan uu yahay in maleeshiyaadka Khawaariga laga saaro aagga deegaanka Birta Dheer ee gobolka Gedo.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo ciidan oo iska soo horjeedo laga dareemayaa qaybo badan oo kamid ah gobolkan oo horay u marti geliyay dagaallo culus oo u dhexeeyay ciidamada dowladda Soomaaliya & kuwa daraawiishta ee maamulka Jubaland.

Dagaalladaas ayaa xooggooda waxa ay ka dhaceen Beledxaawo oo ay haatan si buuxda ula wareegtay degmadaasi, waxaana laga adkaay ciidankii Jubbaland ee ku sugnaa halkaasi.

Dowladda dhexe ayaa qorshe culus ka damacsan gobolka Gedo, waxaana warar qaar ay tilmaamayaan inay ka dhisi doonto Jubaland cusub, si looga fuliyo qorshaha Villa Soomaaliya ee ay ugu horreyso hirgelinta doorashada qof iyo codka ah oo weli la’isku hayo

Xog: Khasaare culus oo Puntland kasoo gaaray dagaalkii shalay dhacay

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Faah-faahinno dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa khasaaraha ka dhashay dagaal culus oo Jimcihii shalay ka dhacay aagga buuraha Calmiskaad, kaas oo u dhexeeyay ciidamada Puntland iyo maleeshiyada kooxda Daacish.

Dagaalka oo ahaa mid culus, isla markaana saacado badan qaatay ayaa si gaar ah uga dhacay Ceelka Maraagaale ee togga Baallade, halkaas oo ay weerareen ciidanka difaaca Puntland, waxayna kadib iska caabin kala kulmeen maleeshiyaadka kooxda Daacish.

Wararka ayaa sheegaya in dagaalkan uu ahaa mid kamid ah kuwii ugu xoogganaa ee dhex-mara labada dhinac, waxaana ciidanka ay beegsadeen xarumo ay hub iyo saad u yaallaan dagaalyahannada Daacish, taas oo keentay in kooxda ay ku fara adeegto halkaasi.

Inkastoo ciidamada Puntland ay guullo waawayn gaareen, haddane waxaa lasoo wariyay in dagaalkii shalay looga dilay askar badan oo gaareysa illaa 15, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo xilkas ah.

Sidoo kale waxaa jira dhaawacyo labaatameeyo ah oo iyana la geeyay magaalada Boosaaso oo haatan lagu dabiibayo xaaladdooda caafimaad, taas oo muujineyso baaxadda khasaaraha gaaray Puntland.

Ciidamada ayaa weli howlgalkooda sii wada, waxayna isku hareereeyeen aagga Ceelka Maraagaale ee togga Baallade oo ah halka lagu dagaalamay halkaas oo ay ku go’doonsan yihiin maleeshiyaad ka tirsan kooxda Daacish, iyaga xasaaskooda iyo carruutooda, sida ay sheegeen saraakiil ka tirsan laamaha amniga ee Puntland.

Dhanka kale ciidanka Puntland ayaa shalay gudaha u galay Ceelka Yucrin oo isna ku dhow togga Baallade, halkaas oo weli kasii wadaan howlgal culus oo amni xaqiijin ah, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay Taliska Hawlgalka Ciribtirka Argagixisada ee Puntland.

“Allaahu Akbar Ciidanku waxay gudaha u galeen Ceelka Yucrin ee Togga Baallade, Labo Argagixiso ah ayaa lagu dilay, hawlgalka ayaa sidoo kale ka socda Ceelka maraagaale, dhammaan waxay ka tirsanyihiin Togga Baallade” ayaa lagu yiri warka qoraalka ah.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana ujeedka Puntland uu yahay in aaggaasi laga tirtiro maleeshiyaadka argagixisada ah ee kooxda Daacish ee haatan kasii firxanaya halkaasi.

FARMAAJO oo maanta dhambaal soo saaray – Muxuu uga hadlay?

0

Dooxa (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullahi Farmaajo oo dhambaal soo saaray ayaa ka tacsiyeeyay geerida ku timid Alle ha u naxariistee, Danjire Shariif Maxamed Cumar oo ku geeriyooday magaalada Dooxa ee caasimada dalka Qatar.

Famaajo ayaa si gaar ah ugu tacsiyeeyay ehellada marxuumka iyo guud ahaan Ummadda Soomaaliyeed, wuxuuna marxuumka u rajeeyay inuu ka wareebiyo Jannadii Firdowso

“Waxaan tacsi tiiraanyo leh u dirayaa qoyska, qaraabada iyo guud ahaan ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay, Alle ha u naxariistee, Danjire Shariif Maxamed Cumar oo ku geeriyooday magaalada Dooxa ee dalka Qatar” ayuu qoraalkiisa ku yiri Farmaajo.

Sidoo kale wuxuu ka hadlay waayaha Danjir Shariif, isaga oo tilmaamay inuu ahaa diblomaasi muddo usoo shaqeeyay Soomaaliya, wax badana u qabtay dalka.

Hoos ka akhriso warsaxaafadeedka oo dhammeystiran;-

Ogoosto 23, 2025: Waxaan tacsi tiiraanyo leh u dirayaa qoyska, qaraabada iyo guud ahaan ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay, Alle ha u naxariistee, Danjire Shariif Maxamed Cumar oo ku geeriyooday magaalada Dooxa ee dalka Qatar.

Marxuumka oo ahaa diblomaasi muddo dheer usoo adeegayey ummadda Soomaaliyeed ayaa ka soo shaqeeyey safaarado kala duwan oo dalkeennu ku leeyahay dalalka caalamka, isaga oo Lataliyaha koowaad ka soo noqday safaaradaha aan ku leennahay dalalka Talyaaniga, Biljimka iyo Jarmalka, waxuuna safiir ka soo noqday dalalka Turkiga iyo Qadar.

Waxaan Allaah u weydiinayaa Marxuumka in uu hoygiisa ka yeelo Jannatul Firdowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo qoyska, qaraabada iyo dhammaan shacabka Soomaaliyeed ee uu ka geeriyoodey Marxuumku.

Wararkii ugu dambeeyay ee doorashada Waqooyi Bari

0

Laascaanood (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool ayaa sheegaya in maanta halkaasi ay ka socoto qaban-qaabadii ugu dambeysay ee doorashada guddoonka baarlamaanka maamulkaasi, taas oo la filayo in isla maanta ay ka dhacdo halkaasi, waxaana kadib u xigi doonto midda madaxweynaha.

Doorashadan oo mid degdeg ah, si loo dhameystiro maamulkan cusub ayaa waxaa lagu qaban doonaa wax walba toddobaadkan gudihiisa, sida uu muujinayo jadwalka doorasho ee uu horay usoo saaray baarlamaanka.

Musharrixiinta tartamaya ayaa maanta khudbado u jeedin doono xildhibaannada, kadibna waxaa dhici doonta codeynta oo lagu soo saari doono guddoomiye iyo ku xigeen rasmi ah.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta Xukuumadda Soomaaliya ayaa sidoo kale goobjoog ka ah howlaha dib u dhiska maamulka cusub ee Waqooyi bari, waxayna weli dadaallo dheeraad ah ka waddaa magaalada Laascaanood ee xarnta Sool.

Marka AY soo dhammaato doorashadan waxaa iyana la guda geli doonaa midda guud ee madaxweynaha oo loolan adag loo geli doono, waxaana magaalada ku sugan musharrixiin badan oo goor sii horreysay ololahooda ka bilaabay deegaannada Sool, Sanaag & Togdheer.

Wararka ayaa intaasi kusii daraya in doorashada hoggaanka maamulkan ay shaqsi gaar ah u wadato Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo galaangal xooggan ku leh hannaanka doorasho ee maamulkaasi, waana hoggaamiyaha hadda talada haya ee Cabduqaadir Firdhiye oo dhowaan ku biiray xisbiga wayn ee uu dhisay Madaxweyne Xasan Sheekh.

Dowladda dhexe ayaa dooneysa in maamulka cusub uu mar kale hoggaamiyo Firdhiye oo kumeel-gaarkii kasoo saaray, halka ay jagada madaxweyne ku-xigeenka la sheegay inay u xulatay Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Puntland, Cabdirashiid Jibriil oo ka soo jeeda  Sanaag, kaas oo ka baxay Puntland, kadibna dhaq-dhaqaaq culus ka bilaabay Waqooyi Bari.

Si kastaba, maamulkan cusub ayaa ah natiijo ka dhalatay colaad dhiig badani ku daatay, taas oo marxaladdo kala duwan soo martay, ugu dambeyntiina dhashay maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya

Rule by containment: Hassan Sheikh’s political playbook

Mogadishu, Somalia – In a country where political fortunes often rise and fall overnight, President Hassan Sheikh Mohamud has managed something rare: a steady consolidation of power since his return to office in 2022.

Through patience and calculated maneuvering, he has gradually neutralized his rivals and tightened his grip on Somalia’s fragile political system.

When Mohamud returned to Villa Somalia, the presidential palace, for an unprecedented second non-consecutive term, he came back as a very different leader than before.

Gone was the reformist optimism that marked his first presidency. In its place is a leader who prizes caution over confrontation, favoring co-option, carefully chosen appointments, and delays that sap his opponents’ momentum. The result is a presidency defined not by bold reforms, but by strategic containment.

All of this unfolds while Somalia continues to battle its gravest threat: the Al-Qaeda-linked insurgency Al-Shabaab, which still controls vast stretches of the country and wages a relentless war against the government.

A strategy of containment

Mohamud’s style contrasts sharply with that of his predecessor, Mohamed Abdullahi Mohamed, better known as “Farmaajo.” Where Farmaajo sought to challenge federal states head-on, Mohamud prefers to absorb and outlast his opponents.

“He doesn’t need to defeat enemies outright; he just needs to keep them distracted, divided, and manageable,” observed one recent analysis of his leadership.

Dialogue is often his chosen weapon, but usually in a form that drags on, blunting momentum and scattering opposition alliances. At the same time, he has filled key government positions with loyalists, ensuring the executive and legislature move in lockstep.

The appointment of Hamza Abdi Barre as prime minister was a telling example. A longtime ally who stayed loyal even when overlooked during Mohamud’s first presidency, Barre is seen more as a steady partner than a potential rival.

In parliament, Mohamud secured the return of seasoned politician Sheikh Adan Madobe as speaker and placed his trusted confidante Sadia Yasin Samatar as deputy speaker. Together, they provide the president with a legislative shield.

Opposition in disarray

The opposition, meanwhile, is increasingly fragmented. New reports suggest that leading figures within the Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed (Salvation Forum) are preparing to form their own political parties, a move that could reshape the coming electoral landscape.

Former Prime Minister Omar Abdirashid Ali Sharmarke, ex-South West president Sharif Hassan Sheikh Aden, and former parliament speaker Mohamed Mursal Sheikh Abdirahman are expected to announce new parties in the coming days.

Their decision, linked to the district council elections due in late October in Mogadishu, highlights the widening rift inside the opposition bloc.

At the same time, another group of senior leaders — including former president Sharif Sheikh Ahmed, ex-prime ministers Hassan Ali Khaire and Mohamed Hussein Roble, and MP Abdirahman Abdishakur Warsame — have been holding meetings on forming a new presidential candidates’ alliance to counter Mohamud.

The National Independent Electoral Commission has added momentum to this shift by briefly reopening registration for political associations, giving space for new parties to emerge.

For now, however, the opposition appears divided into rival camps. As one Mogadishu-based observer put it: “They have slogans, but no strategy.”

The professor’s lesson

Hassan Sheikh Mohamud’s path to leadership is unlike many of Somalia’s war-hardened elites. Born in 1955 in the rural Hiran region, he was an educator before he was a politician. He taught in schools and worked at the Ministry of Education before the state collapsed in 1991.

Rather than fleeing during the civil war, he stayed in Somalia, building networks through education and civil society work. That grassroots foundation carried him to the presidency in 2012, at the head of a reform-minded group of technocrats known as Damuljadid, or “New Blood.”

His first term aimed at rebuilding state institutions, but insecurity and corruption overshadowed those efforts. Voters turned to Farmaajo in 2017, sending Mohamud into temporary political exile within his own country—until 2022 brought his historic return.

Even with power consolidated in Mogadishu, challenges loom large. The federal state of Puntland, under the leadership of Said Abdullahi Deni, represents the most serious challenge to Mohamud’s authority.

After controversial constitutional amendments pushed through by the federal government earlier this year, Puntland announced it no longer recognized federal institutions and would function as an independent state. Deni remains an ambitious figure, one who could rally disaffected factions into a broader opposition movement.

Meanwhile, former president Farmaajo remains a political wildcard. Though quiet for now, his loyal nationalist base could be reactivated if paired with a federal leader like Deni.

But for the moment, opposition forces remain weak and divided.

For Mohamud, politics has always been an exercise in patience. As a former teacher, he once preached that good governance begins with consistency. His own career has become proof of that lesson.

Where others chase quick wins, he plays the long game. Where opponents protest, he embeds himself deeper. He may lack the charisma of other Somali leaders, but his deliberate style has made him one of the country’s most enduring.

In a nation where politics is often a sprint, Hassan Sheikh Mohamud is showing the power of running a marathon.

Why the U.S. is very angry over Ali Larijani’s visit to Iraq

BAGHDAD, Iraq – Days after Iranian officials rejected calls to dissolve the Popular Mobilization Forces (PMF), Ali Larijani, secretary of Iran’s Supreme National Security Council, arrived in Baghdad on August 11, 2025, for a three-day visit that underscored Tehran’s influence in Iraq.

His trip, which included signing a joint security memorandum, sparked sharp criticism from Washington and embarrassed the Iraqi government.

Larijani signed a security memorandum with Iraqi National Security Adviser Qasim al-Araji, focused on border coordination and preventing armed groups from undermining both countries’ security.

He also met Iraq’s president, prime minister, and parliamentary speaker, emphasizing Iran’s concern for regional stability.

The timing was notable: only days earlier, Ali Akbar Velayati, adviser to Supreme Leader Ali Khamenei, had rejected what he called U.S. plans to dismantle the PMF in a call with Nouri al-Maliki. Larijani himself declared that Iraq did not need outside impositions.

Iraq’s National Security Advisory Office quickly clarified that the memorandum was not a binding treaty but was built on a March 2023 agreement requiring Baghdad to stop Iranian Kurdish opposition groups from using Iraqi territory.

These groups include PJAK, Komala, and the Democratic Party of Iranian Kurdistan. The office stressed the memorandum predated Israel’s June strikes on Iran and was signed under Prime Minister Mohammed Shia’ al-Sudani’s supervision.

Embarrassment for Baghdad

Analysts said Larijani’s visit embarrassed Baghdad at a sensitive moment. Researcher Latif al-Mahdawi argued that Iran deliberately timed the trip to highlight its sway in Iraq and complicate Baghdad’s ties with Washington.

He noted that Iran had previously embarrassed Iraq during the May 2025 Arab League summit by sending Esmail Qaani, commander of the Quds Force, whose high-profile reception dampened Gulf participation.

Larijani’s visit, he said, fit a pattern of Tehran asserting dominance whenever Iraq moves closer to Arab or U.S. positions.

Shafaq News reported that Larijani’s broader mission was to rally the “axis of resistance,” reorganize its leadership after recent setbacks, and prepare for the planned U.S. troop withdrawal from Iraq in September.

He also discussed Iraq’s upcoming parliamentary elections, stressing the importance of forming a government quickly to maintain stability.

Washington rejection

Washington reacted swiftly. The State Department said it opposed any measures that undermined U.S. objectives or turned Iraq into “an Iranian satellite state.”

Spokeswoman Tammy Bruce stressed U.S. support for “genuine Iraqi sovereignty” and warned the memorandum contradicted Washington’s vision for Iraq’s security.

This criticism came amid a broader U.S. campaign against the PMF. For weeks, U.S. officials had publicly pressed Baghdad to dissolve the militia, arguing that legislation under discussion in parliament would institutionalize Iranian influence.

Secretary of State Marco Rubio warned Prime Minister Sudani on July 22 that integrating the PMF into Iraq’s military would entrench armed groups and weaken sovereignty.

The proposed law, an amendment to Iraq’s 2016 PMF legislation, would fold the militia into the official armed forces under the commander-in-chief while granting it wide security powers. Western governments fear this would strengthen Tehran’s hand in Iraq.

Iraq defends its position

In response, Iraq’s embassy in Washington defended the memorandum, saying Iraq is a sovereign state free to conclude agreements in line with its national interests.

The statement framed the memorandum as a tool to safeguard borders, promote regional stability, and balance relations with both neighbors and global partners.

National Security Adviser al-Araji echoed this stance after meeting Steven Fagin, the U.S. chargé d’affaires in Baghdad, on August 16. He stressed Iraq’s commitment to balanced policies, sovereignty, and openness to “friendly and brotherly nations.”

According to his office, Fagin reiterated U.S. support for Iraq’s balanced foreign relations despite concerns over the memorandum.

Larijani’s visit highlighted Iran’s enduring influence in Iraq and the friction it creates with Washington. While Baghdad insists the security memorandum merely formalizes existing cooperation, its timing—amid U.S. calls to dismantle the PMF—deepened tensions.

For Iraq, caught between two powerful partners, the challenge remains how to maintain sovereignty while managing competing pressures from Tehran and Washington.

Fiqi oo soo afjaray weerarkii mucaaradku “Yahuud maa tihiin ayaa ka dhici doonta”

0

Muqdisho (Caasimada Online) –Siyaasiyiinta dowladda ku jira iyo kuwa mucaaradka ah ayaa bilaabay inay si adag isugu jawaabaan, saacadihii lasoo dhaafay hadalladooda ayaa qabsaday baraha bulshada, iyagoo toos isku weeraraya.

In la isku jawaabana waxay ka soo bilaabatay shirarkii jaraa’id ee ra’iisul wasaarayaal hore Kheyre iyo Rooble ay eedeymaha culus ugu jeediyeen madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada heshiiska la ah.

Waxaa ugu hadal adkaa wasiirka gaashaandhigga, Axmed Macalin Fiqi, oo si afag ugu jawaabay, Rooble, Kheyre, Cawad, Shariif iyo CC Shakuur, isagoo saf kala maray weerar uu uga jawaabayo eedeymo ay horay ugu jeediyeen dowladda uu hoggaaminayo Madaxweyne Xasan Sheekh.

Wuxuu ka bilaabay Ra’iisul Wasaare hore Rooble, wuxuuna yiri, “Waad maqleyseen wixii Rooble ku hadlay, wuxuu yiri wadanka midnimadiisii ayaa khatar ku jirta, hadana wuxuu ku sii daray Somaliland waa saxan tahay horay ha u sii socoto, hadde sidaas ayuu u leeyahay, bal ninkaas ka warama?.”

Wuxuu ku xijiyey Ra’iisul Wasaare hore Kheyre, isagoo yiri “Ninkii Kheyre ahaa ayaa dastuur iyo in la ixtiraamo xaquuqda aadanaha ka hadlaya, waa ninkii habeen madow soo weeraray oo inuu dilo rabay Cabdiraxmaan Cabdishakuur, waaba la yaabanahay dulqaadka CC Shakuur, waa ninkii Baarlamaanka Soomaaliya ciidanka soo geliyey, odagii Jawaari ahaa diyadiisa Kheyre ayaa galay ee Raxanweyn haka doonato.”

Xildhibaan Cabdirashiid Jilay oo eedeyntii Fiqi ee ku socotay Kheyre ee ku saabsaneyd geeridii Jawaari ayaa soo qoray, “Wasiirka dhabtii Waa ma xishoode Ciyaal Suuq ah Mooryaan ah, ka aradan dhaqanka soomaaliga ah iyo akhlaaqiyaadka diinta suuban ee islaamka ah. Waa Qaaqle aan waxbo xeerin, xishoon, Xitaa Xurmeeyn waaye marxuum dalka u soo shaqeeyay xaalado adag, muxtarimna ahaa!.”

Wasiir Fiqi oo sii wata weerarkii uu ku qaaday mucaaradka ayaa ku soo dhegay Sheekh Shariif, wuxuuna yiri, “Ninkii Sheekh Shariif ahaa waa saaxiibkey, laakiin runtii banaan-joogga ayaa ku dheeraaday, intaas ayaan ku dhaafayaa.”

Sidoo kale, Fiqi ayaa weeraray Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibadda Axmed Ciise Cawad, isagoo yiri, “Horta Cawad sabab loo xushay oo Wasiir looga dhigay anigu ma garan karo, ninkaas qalbigiisu maba joogo waa iska maqan yahay, waa balaayo maskaxdiisu maqan tahay.”

Sababta uu Fiqi u weeraray wasiir hore Axmed Cawad ayaa loo arkaa inuu ka jawaabayey wareysi uu horay Cawad u bixiyey isagoo Fiqi, Sanbaloolshe iyo Juxa ku tilmaamay rag lamid ah Feysal Cali Waraabe.

Fiqi ayaa raggii uu u jawaabayey ku soo gabagabeeyey Cabdiraxmaan Cabdishakuur, wuxuuna yiri, “Ninkii Cabdiraxmaan Cabdishakuur ahaa ee dimoqraadiga ahaa ee Biritish Baasaboorka watay ee aqoonyahanka ahaa ‘Qof iyo Qori’ ayuu soo qoray, bal arka waxaas.”

Fiqi ayaa hadalkiisa ku soo gabagabeeyey hanjabaad uu mucaaradka u mariyey warbaahinta isagoo yiri, “Mucaaradku waa qaaqlayaal, qof qori Muqdisho ku qaadan karana ma leh, anigoo Wasiirka Gaashaandhigga ah ayaa dhahaya, waxaa ka dhici doonta Yaahuud maa tihiin xaqiidii, bootadaas waa dhammaatay.”

Daawo: Cirro oo si cajiib ah uga jawaabay taageeradii Rooble ee ‘gooni isku taagga Somaliland’

Hargeysa (Caasimada Online) –Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro, oo ka soo jawaabay hadalkii uu shalay heediyey Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Xuseen Rooble, ayaa farriin u diray siyaasiyiinta kale ee Soomaaliyeed, kuwaas oo uu ka dalbaday in madax-banaanida Somaliland ay taageeraan.

Madaxweyne Cirro, ayaa yiri “Waxaan hambalyeynayaa siyaasiyiinta Soomaaliyeed ee garowsaday in Somaliland ay wax weyn qabsatay, xaqna u leedahay madax-banaanideeda, kuwaas oo Ra’iisul Wasaarihii hore Rooble uu ugu horeeyo.”

Sidoo kale, Cirro wuxuu darriin u diray siyaasiyiinta kale, wuxuuna yiri, “Siyaasiyiinta kale ee Soomaaliyeed ee ka xun wax qabsiga Somaliland, ictiraafkeeda iyo nabadeeda, ee dhahaya waxaan u adeegsaneynaa Al-Shabaab, waxaan leenahay kuwiina sida wanaagsan u fekeraya ku dayda.”

Cabdiraxmaan Cirro, oo u maahmaahay siyaasiyiinta cadaawadda u qaba Somaliland ee koonfurta jooga ayaa yiri, “Waxaan idin leenahay bahalka Waraabaha ayey Soomaalidu tiraahdaa ‘ulna lala gaari waa, af-xumana waxba looga tari waa.”

Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Xuseen Rooble, ayaa Xasan Sheekh eedeymo kala duwan u jeediyey ayaa yiri, “Waad u jeedaan xaalka Somaliland maanta meesha uu marayo, walaalaheen shalay iyaga ayaa calanka iyo midnimada keenay, laakiin maanta waxay la’yihiin cid tabashadooda kala fariisata, taas bedelkeeda waxaa loogu hanjabayaa in la burburi doono.”

Ra’iisul wasaarihii hore ayaa intaas ku sii daray, “Waa la socotaan burburka iyo caqabadaha lagu jaayo Somaliland, laakiin anaga raali kama nihin madaxweynahana waan u sheegnay.”

Maxamed Xuseen Rooble, intii uu ra’iisul wasaaraha ahaa waxaa lagu xusuustaa in Somaliland uu u fasaxay lacag ka badan 11 milyan oo doolar oo Farmaajo iyo Xasan Cali Kheyre ay ka xanibeen, taas oo ku jirtay qasnadda dowladda federaalka.

Wasiirka Gaashaandhigga, Axmed Macalin Fiqi, oo u jawaabay Ra’iisul Wasaare hore Rooble, ayaa la yaab ku yilmaamay in siyaasigaasi uu taageeray gooni isku taagga Somaliland.

Hoos ka daawo Cirro

Itoobiya oo war cusub ka soo saartay heshiiskii Ankara ee ay la gashay Soomaaliya

Ankara (Caasimada Online) – Safiirka Itoobiya u fadhiya Ankara, Adem Mohammed, ayaa sheegay inuu ku kalsoon yahay in Baaqii Ankara ee lala galay Soomaaliya uu yahay mid shaqeynaya, wuxuuna ammaanay doorka Turkiga ee dib u hagaajinta xiriirka labada dal ee Afrika.

Isagoo la hadlayay Wakaaladda Wararka ee Anadolu Jimcaha, Mohammed wuxuu iftiimiyay muhiimadda ay leeyihiin tallaabooyinka Turkiga ee lagu ilaalinayo nabadda iyo amniga Geeska Afrika.Baaqa Ankara wuxuu ka dhashay wadahadallo ay dhex-dhexaadisay Dowladda Turkiga oo uu hoggaaminayay Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan.

Itoobiya waxay heshiis la saxiixatay bishii Janaayo 2024 maamulka Somaliland. Heshiiska, Itoobiya waxay ku heli lahayd marin badeed, taa beddelkeedna waxay Somaliland ugu ballan-qaaday aqoonsi, taasoo abuurtay xiisad hor leh oo ay la gasho dalka ay jaarka yihiin ee Soomaaliya. Labada dal, oo qarnigii la soo dhaafay uu dhex maray laba dagaal, ayaa bishii Maarso isku raacay inay xalliyaan khilaafkooda, bishii Diseembar 2024-kiina, waxay ku heshiiyeen Baaqa Ankara si loo dhammeeyo is-maandhaafka.

Safiirka ayaa sheegay in Baaqa Ankara uu adkeeyay sida ay Turkiga uga go’an tahay xasiloonida, xallinta khilaafaadka, iyo iskaashiga gobolka. “Dadaallada dhex-dhexaadinta ee Turkiga waxay gacan ka geysteen dejinta xiisadaha, xoojinta isfahamka labada dhinac, iyo taageeridda hindise nabadeed oo mustaqbalka fog ah oo gobolka laga hirgeliyo,” ayuu yiri.

Mohammed wuxuu uga mahadceliyay Madaxweyne Erdoğan dadaalkiisa ku aaddan xoojinta wadahadalka dhinacyada, wuxuuna xusay in booqashooyinka dhex maray madaxda Itoobiya iyo Soomaaliya ay abuureen jawi ku habboon in looga wada hadlo arrimaha labada dal.

Isagoo ka jawaabayay su’aal ku saabsan horumarka wada-xaajoodyada Soomaaliya iyo Itoobiya, Mohammed wuxuu sheegay in inkastoo aan weli la qaban wejigii labaad ee wadahadallada farsamo, haddana uu xiriirku weli yahay mid wanaagsan. Wuxuu rajo ka muujiyay in wadahadalladu ay sii socon doonaan, isagoo sheegay in aysan jirin sabab ay ku istaagaan. “Weli ma jiro taariikh la isku raacay oo loo qabtay wejiga labaad ee wadahadallada farsamo,” ayuu raaciyay Mahmud. “Waxaan aaminsannahay in Baaqa Ankara uu yahay mid dhaqan-gal ah.”

Wuxuu tilmaamay in dooduhu aysan ahayn oo kaliya kuwa dhex maray madaxda, balse ay sidoo kale gaareen heer wasiirro, wuxuuna carrabka ku adkeeyay magacaabistii dhowaan ee safiirka Itoobiya ee Muqdisho taasoo calaamad u ah xiriirka caafimaadka qaba ee ka jira labada dhinac.

Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in Baaqa Ankara uu door weyn ka qaatay fududeynta wadahadallo nabadeed, wuxuuna sheegay in dhinacyadu ay muujiyeen sida ay uga go’an tahay nabadda gobolka, taasoo uu aaminsan yahay inay horseedi doonto xiriir wax-soo-saar leh oo lagu sii wado wadahadal.

Mar la weydiiyay haddii la filan karo xiriir ka sii wanaagsan oo dhex mara labada dal, Mohammed wuxuu ku jawaabay, “Waa maxay sababta? Doorasho kale ma haysanno.”

Itoobiya waxay weyday dekeddeheedii Badda Cas horraantii 1990-meeyadii, kaddib Dagaalkii Xorriyadda Eritrea ee socday intii u dhaxaysay 1961 iyo 1991. Sannadkii 1991, Eritrea waxay xorriyaddeeda ka qaadatay Itoobiya, taasoo horseeday in la aasaaso laba qaran oo kala madax-bannaan. Kala-goyntaasi waxay sababtay in Itoobiya ay weydo marin toos ah oo ay ku tagto Badda Cas iyo dekedo muhiim ah. Tan iyo markaas, Itoobiya waxay noqotay waddan aan bad lahayn, taasoo saameysay awooddeeda dhinaca ganacsiga badda.

Ethiopia says Ankara Accord with Somalia ‘operational’

ANKARA, Turkey – Ethiopia’s ambassador to Türkiye on Friday hailed a Turkish-brokered peace declaration with neighboring Somalia as “operational,” expressing confidence that the agreement is key to resolving a severe diplomatic crisis in the Horn of Africa.

In an interview with Turkey’s Anadolu Agency, Ambassador Adem Mohammed lauded Ankara’s diplomatic intervention, which aims to mend ties shattered by Ethiopia’s controversial sea-access deal with the breakaway region of Somaliland.

“Turkish mediation efforts have contributed to easing tensions, strengthening mutual understanding and supporting a long-term peace initiative in the region,” Mohammed said, extending his gratitude to Turkish President Recep Tayyip Erdoğan for facilitating dialogue.

The ambassador’s comments come eight months after Ethiopia and Somalia formally adopted the “Ankara Declaration” in December 2024, a framework designed to de-escalate a dispute that threatened to destabilize the already volatile region.

Tensions flared in January 2024 when landlocked Ethiopia signed a preliminary memorandum of understanding with Somaliland. The deal would grant Ethiopia a 50-year lease on 20 kilometers (12 miles) of coastline to establish a naval base and commercial port on the Red Sea.

In exchange, Ethiopia reportedly offered to formally recognize the independence of Somaliland, a self-governing territory that declared independence from Somalia in 1991 but is not recognized by any country.

The agreement sparked outrage in Mogadishu, where the federal government of Somalia condemned it as a “blatant violation” of its sovereignty and territorial integrity. The move reignited historical tensions between the two neighbors, who have fought two wars over the past century. For more on the initial deal, read the analysis from the International Crisis Group.

Ethiopia has been without a coastline since Eritrea gained independence in 1993 following a lengthy war, making access to the sea a core strategic priority for the nation of over 120 million people.

Faced with a spiraling crisis, Türkiye, which maintains strong ties with both nations, initiated a mediation process. This culminated in the Ankara Declaration, committing both sides to dialogue and a peaceful resolution.

While diplomatic relations have improved, with Mohammed highlighting the recent appointment of an Ethiopian ambassador to Mogadishu as a positive step, he acknowledged that progress on technical talks has been slow.

“There is no agreed date yet for the second round of technical talks,” the ambassador stated, but he quickly added that the overall process remains on track. “We believe the Ankara Declaration is operational.”

He emphasized that high-level discussions have continued between leaders and ministers, creating a foundation for future progress. Asked if he was optimistic about the future of bilateral relations, Mohammed was resolute.

“Why not? We have no other choice,” he said, underscoring the necessity of peaceful coexistence.

The ambassador also took the opportunity to discuss the upcoming Second Africa Climate Summit, scheduled to be held in Ethiopia’s capital, Addis Ababa, from September 8-10.

Organized in cooperation with the African Union, the summit aims to accelerate global climate solutions and secure financing for green development across Africa, a continent that Mohammed said bears a disproportionate burden from the impacts of climate change despite contributing minimally to its causes.

He stressed the summit’s goal of producing “African solutions” and unifying the continent’s voice in global climate negotiations.

Mohammed noted that the summit also presents an avenue to bolster environmental cooperation within the broader Africa-Türkiye strategic partnership, which he said is built on pillars including development aid, food security, infrastructure, and peace and security.

Faah-faahinta dagaal culus oo maanta ka dhacay Garoowe

0

Garoowe (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaray gobolka Nugaal ayaa tilmaamaya in dagaal xooggan uu ka dhacay duleedka magaalada Garoowe, gaar ahaan dhanka Bari ee magaalada.

Goobjoogayaal ayaa inoo sheegay in iska horimaadku uu ka dhacay deegaanka Beerta 22-aad, halkaas oo maleeshiyaad hubeysan ay isku fara saareen.

Israsaaseynta ayaa sababtay dhimashada hal qof, iyadoo saddex kale ay ku dhaawacmeen, sida la xaqiijiyay.

Dadka ku dhaawacmay dagaalka ayaa la sheegaya in loo qaaday isbitaallada magaalada Garoowe, halkaas oo xaaladdooda lagula tacaalayo.

Dagaalka ayaa salka ku hayay muran dhuleed oo u dhexeeyay kooxo hubeysan, sida ay wararku sheegayaan.

Ciidamada ammaanka ayaa gaaray goobta colaadu ka dhacday, hase yeeshee weli ma jiraan faah-faahin rasmi ah oo ay bixiyeen laamaha ammaanka.

Magaalada Gaorowe ayaa waxaa mararka qaar ka dhaca dilalka ay geysanayaan kooxaha isku haya dhulka, mana jirto wax tallaabo adag ama maaro ah oo arrintaan uu ku wajahayo maamulka Puntland.

Ciidamo gadoodsan oo 10 maalin xoog ku haysta kastam canshuur oo ku yaalla Puntland

0

Boosaaso (Caasimada Online) – Ku dhawaad 10 maalmood wuxuu kastamkii canshuuraha degmada Xarfo ee gobolka Mudug u xiran yahay ciidamo gadoodsan oo ka cabanaya mushaar la’aan.

Ciidamadan oo u xiran yahay laamiga muhiimka ah ee degmada, halkaasi oo ay ku xaniban yihiin gaadiidkii ugu badnaa oo xamuul ka keenay dekedda Boosaaso.

Ciidankan gadoodsan ayaa dalbanaya mushaar iyo xuquuq kaga maqan xukuumadda Puntland, iyadoo xanibeen boqollaal gaadiid xamuul ah oo rar culus saaran yihiin.

Gadoodka ciidamadan oo aysan ka hadlin dowladda ayaa waxaa haataan lala xiriirinaya qaar kamid ah Isimada dhaqanka gobolka Mudug, sida uu ku eedeeyay Guddoomiyihii hore degmada Xarfo, Cabdiqaadir Cumar Maxamed (Jeylaani).

Jeylaani ayaa sheegay in Isimada dhaqanka gobolka oo aanu magacaabin in ay ka danbeeyaan dhibaatada ka taagan Xarfo iyo soo noq-noqoshada gadoodka ciidamada, oo muddooyinkii dambe isa-soo taraysay.

“Gadoodka ciidankan waxa la sheegaya in ay ka dambeeyaan Isimada gobolka Mudug, waana wax xaqiiq ah, haddii caqliga saliimka lagu fiiriyo dadkani dad la’aan maaha qabiilo bay ka soo jeedaan,” ayuu yiri guddoomiye Jeylaanim

Waxa uu intaas kusii daray “Waxaa jooga odayaashii beelaha oo fadhiya, marka waa qandaraas weyn oo ay odayaasha gobolku ka dambeeyaan.”

Jeylaani ayaa si adag uga horyimid tallaabada ay qaadeen ciidanka gadoodsan, isagoo xusay in gaadiidka la xanibay ay yihiin canshuur bixiyaal. “Baabuurka jidka maraya ee canshuurtii bixiyay xaq ay ku lee yihiin ma jiro waa dulmi cad oo lagu sameynayo dad masaakiin ah, haddii xaq ka maqan yahay meeshay ku leeyihiin ha u doonteen, balse in ay muwaadiniin canshuur-bixiyaal ah dulmiyaan waa qalad,” ayuu yiri.

Guddoomiyaha ayaa maamulka ku dhaliilay in uu ku guul-dareystay wax ka qabashadan arrintaan, oo ku dhowaad 10 maalmood ay ciidamo gadoodsan xoog ku haystaan kastamkii canshuuraha ee Xarfo.

“Meeshan waxa ku xanniban baabuur khudaar sida, qaarkood waa banjareen. Waa muwaadiniin canshuur bixiyaal ah oo aysan jirin sabab loo dhibaateeyo. Kan jidka xirtay wuxu khasaarinaya hantidii mushaarkiisa laga biilayay,” ayuu yiri.

Dowladda oo ku dhawaaqday go’aan ay uga hortagayso in mucaaradka uu is-hubeeyo

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta ku dhawaaqday go’aan cusub oo ay uga hortageyso in mucaaradka uu isku hubeeyo gudaha magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka.

Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi ayaa sheegay in aysan marnaba dowladdu aqbali doonin in mucaarad uu hub ku dhex qaato magaalada Muqdisho.

Fiqi oo daba socda is-weerarada siyaasadeed ee hoggaanka dowladda iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa si cad u sheegay in jaanis ku filan la siiyay mucaaradka, isla markaana muddo shan jeer ah lala kulmay.

“Nin qori qaadan karo ma jiro, Aniga oo Wasiirka Gaashaandhigga ah ayaa dhahaya ‘nin qori magaalada Muqdisho dhexdeeda ku qaadan kara ma jiro,” ayuu yiro Wasiir Fiqi.

Wasiirka oo hadalkiisa sii wata ayuu yiri “Yuhuud maa tahay ayaa dhacayso, bootadaas way dhammaatay.” Tan ayaa sida muuqata ah farriin cad oo haddii uu mucaaradka isku dayo inuu hub ku dhex qaato caasimadda ay ka sheekeyn doonaan.

Dhinaca kale, Fiqi oo difaacaya Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa adkeeyay in aysan jirin sabab dib u dhigi karta doorashada qof iyo cod. Hanaankan doorasho ayey ku kala tageen mucaaradka iyo Madaxweyne Xasan Sheekh, oo isagu ku adkeystay in aan dib loogu noqon doonin doorasho dadban.

“Weli waxaa jirta dhibaatada laga dhaxlay doorashooyinkii dadbanaa oo xitaa jufooyinkii lahaa kuraasta xubnaha baarlamaanka ay qaarkooda ku kala go’een,” ayuu yiri Fiqi oo u qiil dayaya doorasho qof iyo cod, oo uu sheegay inay 100% ka wanaagsan tahay hanaankii hore ee hoggaanka tallada haya uu kusoo baxay.

Si kastaba, arrimahan ayaa imanaya xilli ay kasii dareyso xiisadda siyaasadeed ee u dhaxeysa mucaaradka iyo dowladda Xasan Sheekh, kadib markii lagu kala kacay wada-hadalladii xalka loogu raadinayay khilaafka taagan, ayna dhinacyadu hadallo kulul hawada isku mariyeen, iyadoo mid walba dhinaca kale ku eedeynayo fashilka wada-xaajoodyada.