25.1 C
Mogadishu
Sunday, June 28, 2026

Dowladda Soomaaliya oo u digtay xarumo caafimaad oo ku yaalla Muqdisho

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si adag ugu digtay goobaha caafimaadka, gaar ahaan isbitaallada iyo farmashiyeyaasha, in ay si qaldan uga ganacsadaan daawooyinka loo adeegsado maandooriyaha.

Wasiirka Caafimaadka Soomaaliya, Dr. Cali Xaaji, oo digniintan u diray xarumaha caafimaad ee Muqdisho ayaa sidoo kale caddeeyay in aanay Wasaarad ahaan mamnuuci karin daawooyinka loo adeegsado sifo qaldan, maadaama ay jiraan dad Soomaaliyeed oo u baahan in loo isticmaalo daawo ahaan.

Wasiirku waxa uu sheegay in Wasaaraddu xoogga saarayso la socodka daawooyinka si qaldan loogu adeegsado qaab maandooriye ah, si looga hortago halista ka dhalan karta, iyadoo si dhow loola soconayo goobaha lagu iibiyo iyo habka iibkooda.

“In la xakameeyo oo suuqa laga waayo dabcan waa adag tahay, sababtoo ah dalka xuduudihiisu way furan yihiin, muddo badanna way qaadanaysaa. Waxa aan rabnaa in aan tagno farmashiyeyaasha, ciddii lagu arko iyada oo si khaldan u iibinaysa, lagula xisaabtamo,” ayuu yiri Wasiir Dr. Cali Xaaji.

Wuxuu intaas ku daray: “Isbitaallada waxaa laga rabaa in ay keenaan warqadda isticmaalka, waana in ay dhaqaatiirtu saxiixaan, si aan looga iibin dadka si khaldan u adeegsanaya.”

Wasaaradda Caafimaadka ayaa wixii hadda ka dambeeya si toos ah ugala shaqayn doonta isbitaallada iyo goobaha kale ee caafimaadka sidii loo xaddidi lahaa isticmaalka iyo iibinta daawooyinka loo adeegsanayo maandooriyaha.

Si kastaba ha ahaatee, daawooyin u badan kuwa loo isticmaalo xanuunnada qaarkood ayaa muddooyinkii dambe si khaldan u adeegsanayay dad qabatimay, kuwaas oo u isticmaala qaab maandooriye ah.

Noocyada daawooyinkaas ayaa isugu jira cirbado, kaniiniyo iyo dawooyin kale, waxaana dadka si khaldan u adeegsada ay la kulmaan dhibaatooyin caafimaad oo halis ah.

Kadib QATAR, dalkee ayey weerari doonta Israel?

0

Doha (Caasimada Online) – Dadka Carabta ayaa si weyn baraha bulshada uga falceliyay weerarkii Israa’iil ku qaaday magaalada Doha ee dalka Qatar, halkaas oo lagu bartilmaameedsaday hoggaamiyayaal sare oo ka tirsan Xamaas.

Tan ayaa dhalisay su’aalo badan oo ku saabsan dalalka xiga ee Israa’iil ku wajihi karto weerar kale. Qaar ka mid ah dadka falcelinayay waxay si toos ah u tilmaameen dalal ay ka mid yihiin Masar, Sacuudi Carabiya iyo Turkiga.

Dhanka kale, eedeymo ayaa loo jeediyay Mareykanka iyo Britain, iyadoo lagu sheegay inay si dadban uga dambeeyeen weerarka. Dad badan ayaa ugu baaqay waddamada Khaliijka iyo guud ahaan Carabta inay si mideysan uga jawaabaan tallaabooyinka Israa’iil.

September 10-keedii, baraha bulshada ee X ayaa lagu arkay hashtags Carabi ah sida “Doha,” “Saldhigyada Mareykanka,” iyo “Israa’iil,” kuwaas oo in ka badan 598,000 jeer la adeegsaday. Falcelintani waxay sare u qaaday doodda ku saabsan waxa ku xiga dhacdadii ka dhacday Qatar.

Dad badan ayaa rumeysan in weerarka lagu qaaday Doha uu fariin u ahaa dalalka kale ee Carabta, gaar ahaan Masar. Siyaasiyiin mucaarad ah oo Masar ka tirsan ayaa xusay in weerarro kale oo Israa’iil ka dhan ah dalalka gobolka ay u muuqdaan kuwo suuragal ah.

Hoggaamiyaha mucaaradka Taariq Xabiib ayaa sheegay in Israa’iil ay si fudud u beegsan karto Qaahira ama Riyaad, isagoo ku tilmaamay arrintaas khatar muuqata.

Saxafiyad Masri ah, Rania Badawi ayaa ku doodday in weerarku uu muujinayo in martigelinta hoggaamiyayaasha Xamaas aysan ahayn oo keliya arrin siyaasadeed balse ay khatar toos ah ku tahay amniga qaranka. Waxay ku boorisay shacabka inay fahmaan halista sii kordheysa.

Sidoo kale, qaar ka mid ah dadka ka falceliyay ayaa carabka ku adkeeyay in mashruuca Israa’iil iyo saaxiibbadeeda reer galbeedku aanu lahayn xad, isla markaana uu Bariga Dhexe ku sii fogeynayo qalalaase iyo dagaal.

Mid ka mid ah dadka reer Urdun ah ayaa sheegay in qof walba oo maanta dareema ammaan uu berri noqon karo bartilmaameed. Qoraallo kale oo baraha bulshada lagu baahiyay ayaa Turkiga lagu tilmaamay mid laga yaabo inuu noqdo bartilmaameedka xiga, inkastoo Masar loo arko meesha ugu nugul marka la eego xaaladaha siyaasadeed iyo dhaqaale ee uu wajahayo.

Falanqeeyayaasha gobolka qaarkood waxay ku baaqeen in dalalka xiriirka caadiyaystay la leh Israa’iil dib uga fiirsadaan mowqifyadooda, iyagoo ku adkeeyay in weerarradu yihiin qayb ka mid ah qorshe ballaaran oo lagu cabburinayo dunida Carabta.

Si kastaba, tan ayaa sare u qaadeysa doodda in wixii shalay ka dhacay Tunisia, maanta Doha ka dhacay, berri ay suurtagal tahay inuu ka dhaco dal kasta oo Carbeed.

DF oo soo bandhigtay horjooge ay ku qabatay dagaalka Ceeldheer

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa warsaxaafadeed kasoo saartay dagaal saaka ka dhacay degmada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud, kaasi oo u dhaxeeyay ciidamada xoogga dalka oo kaashanaya Macawiisleyda iyo kooxda Al-Shabaab.

Wasaaradda ayaa sheegtay in ciidamadu ay ka hortageen weerarka ay kooxda Al-Shabaab ku soo qaadeen degmada Ceeldheer, kaasi oo ku bilowday gawaari laga soo buuxiyay walxaha qarxa. “Ciidanku waxay jab culus gaarsiiyeen cadawga,” ayaa lagu yiri bayaanka dowladda.

Dagaalkaasi oo socday muddo saacad ah, waxaa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac, kuwaas oo loo geystay xubnaha weerarka soo qaaday, iyadoo la soo bandhigay muuqaallo meydad oo ay halkaasi uga carareen Al-Shabaab.

Ciidanka ayaa dagaalkan ku dilay in ka badan 30 xubnood oo Shabaab ah, iyagoo gacanta kusoo dhigay maxaabiis ay ku jiraan horjoogayaal caan ku ahaa dhibaateynta shacabka, sida ay sheegtay dowladdu.

“Intii lagu guda jiray dagaalka, 6 askari oo ka tirsan geesiyaasha CXDS ayaa shahiiday, halka 14 kale ay dhaawacyo fudud soo gaareen iyagoo difaacaya shacabka iyo qaranka,” ayey xaqiijisay Wasaaradda Gaashaandhigga.

Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka oo dhameystiran:

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (CXDS) iyo ciidamada deegaanka ayaa subaxnimadii maanta ka hortagay weerar ay kooxda argagixisada Khawaarijta Al-Shabaab kusoo qaadeen degmada Ceeldheer ee gobolka Galguduud.

Ciidanku waxay jab culus gaarsiiyeen cadawga, iyagoo dilay in ka badan 30 xubnood oo Khawaarij ah. Sidoo kale, gacanta ayaa lagu soo dhigay maxaabiis ay ku jiraan horjoogayaal caan ku ahaa dhibaateynta shacabka.

Intii lagu guda jiray dagaalka, 6 askari oo ka tirsan geesiyaasha CXDS ayaa shahiiday, halka 14 kale ay dhaawacyo fudud soo gaareen iyagoo difaacaya shacabka iyo qaranka.

Ciidanka Xoogga Dalka iyo kuwa deegaanka ayaa hadda ku howlan howlgallo qorshaysan oo lagu baacsanayo firxadkii Khawaarijta, si loo ciribtirto kooxaha ku dhuumaaleysanaya nawaaxiga degmada Ceeldheer.

Wasaaradda Gaashaandhigga waxay bogaadinaysaa geesinimada iyo naf-hurnimada Ciidanka Xoogga Dalka iyo kuwa deegaanka, kuwaas oo si joogto ah ugu taagan difaaca qaranka iyo ciribtirka Khawaarijta.

Xog xasaasi ah: Doorkii Imaaraadka ee weerarkii ay Israa’iil ku qaaday Qatar

Abu Dhabi (Caasimada Online) – Warbaahinta Dark Box ayaa xaqiijisay, iyadoo adeegsaneysa ilo sirdoon oo muhiim ah oo gobolka ku sugan, in Imaaraadka Carabta ay horey u ogaayeen weerarkii ay Israa’iil Talaadadii ku qaaday Qatar.

Warbixintan ayaa lagu sheegay in Imaaraadka ay si toos ah u fududeeyeen arrimo muhiim ah oo ku saabsanaa weerarka. Iskaashigan qarsoon ayaa astaan u ah heer cusub oo khatar leh oo ku saabsan siyaasadda Bariga Dhexe, halkaas oo colaadaha soo jireenka ah loo adeegsanaayo magaca “caadiyeynta xiriirka.”

Habeenkii 30-kii Agoosto, unugyo diyaarado dagaal ah oo Israa’iil leedahay ayaa fuliyay weerar elektaroonig ah oo si gaar ah loola bartilmaameedsaday xarun isgaarsiineed oo ku taal waqooyiga magaalada Doha. Xaruntan oo Qatar u adeegsan jirtay fariimaha qarsoon ee gobolka, islamarkaana Israa’iil ku eedaysay in ay xiriir la leedahay Xamaas, ayaa lagu weeraray teknoolojiyadda EMP iyo hub casri ah oo si sax ah loogu hago bartilmaameedka.

Inkastoo aanay jirin dhaawac dadweyne oo si rasmi ah loo shaaciyey, xog laga helay dayax-gacmeedyo iyo fariimo la jabsaday ayaa xaqiijiyay in weerarku dhacay. Ilo sirdoon oo reer Yurub ah ayaa sheegay in weerarku si ula kac ah loogu talagalay in lagu carqaladeeyo balse aan lagu burburin.

Doorka Imaaraadka Carabta

Dark Box ayaa ka soo xigatay laba sarkaal oo sare oo sirdoon Carbeed ah in ka qaybgalka Imaaraadku uu ahaa mid go’aan leh. Shaqsiyaad ka howlgalayay Cyprus iyo Eritrea ayaa gudbiyay xogta isgaarsiinta isla markaana xakameeyay isku xirka muddadii uu weerarku socday.

Tahnoun bin Zayed, oo ah la-taliyaha ammaanka qaranka ee awoodda badan ee Abu Dhabi, ayaa la sheegay inuu si shakhsi ah u ansixiyay hawlgalkan, kaddib markii uu helay warbixin Mossad soo bandhigtay bartamihii Agoosto.

Waxaa kale oo la sheegay in Imaaraadku ka caawiyeen Israa’iil inay diyaaradohooda ku duulaan marinno sir ah oo ka baxsan raadaarada Masar iyo Urdun, halka nidaamyada kormeerka Israa’iil ee Negev ay xog waqtiga-dhabta ah la wadaageen falanqeeyayaasha Imaaraadka ee xarun ku taal Abu Dhabi.

Dhinaca Israa’iil, ujeeddadu ma ahayn burburinta kaabayaasha Qatar balse waxay ahayd farriin—mid muujinaysa carqaladeyn iyo ceebeyn. Dhinaca Imaaraadka, hawlgalku wuxuu ahaa digniin siyaasadeed oo si toos ah loogu jeediyay Doha.

Qatar oo diiday inay ku biirto heshiiska Abraham Accords, maalgelinteeda Gaza, iyo saamaynta weyn ee ay ku leedahay warbaahinta iyada oo loo marayo Al-Jazeera ayaa muddo dheer ka caraysiinaysay Abu Dhabi iyo Tel Aviv. Sidaa darteed weerarkan wadajirka ah wuxuu ka tarjumayay dhoolatus siyaasadeed oo la mid ah awood muujin ciidan.

Qatar kama aysan hadlin dhacdadan si shaacsan, balse ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in kulan degdeg ah oo ka dhacay Amiri Diwan 1-dii Sebteembar uu sababay in si degdeg ah dib loogu habeeyo amniga iyo hababka sir-gelinta.

Sidoo kale Doha ayaa si hoose u billowday dib-u-eegis ku saabsan siyaasaddeeda diblomaasiyadeed ee dariskeeda Khaliijka iyo xitaa xiriirka ay la leedahay Israa’iil. Labada dhinac ee Israa’iil iyo Imaaraadka ayaa iska diiday inay ka hadlaan, iyaga oo doortay aamusnaan ay la socdaan daadadka sirta soo daadanaya.

Dhacdadan ayaa muujinaysa isbeddel qoto dheer oo ku yimid dheellitirka awoodda Bariga Dhexe. Imaaraadka oo hore ugu caan ahaa dhaleeceynta gardarrada Israa’iil ayaa hadda muuqda inay ka gudbeen heerkii xiriir qarsoodi ah una dhaqaaqeen iskaashi hawlgal oo toos ah—xitaa ka dhan ah dalal Carbeed. Dagaalka hoos ka socday ee muddo dheer la hadal hayay ayaa hadda muuqda inuusan sii qarsooneyn.

Soomaaliya oo qarka u saaran in ay isu bedesho goob dagaal

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Khilaafka ka taagan biyo-xireenka Itoobiya ee GERD ayaa si muuqata u taabanaya ammaanka Soomaaliya.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Talaadadii ka qayb-galay daahfurka biyo-xireenkan, xilli Masar ay qorshaynayso inay ciidamo u dirto Muqdisho.

Warbixin cusub oo ay soo saartay Balqiis Insights ayaa tilmaamaysa in Soomaaliya ay halis ugu jirto inay noqoto goob dagaal wakiil looga dhigo, iyadoo ay isku dhacayaan danaha Masar iyo Itoobiya.

Masar waxay diyaarinaysaa qorshe lagu keeno ciidamo ku sugan gudaha Soomaaliya, taas oo qeyb ka ah istaraatiijiyad ballaaran oo ay ku raadineyso saamayn ka xoog badan Geeska Afrika.

Tallaabadan waxaa saldhig u ah khilaafka ka dhashay biyaha Nile iyo biyo-xireenka Itoobiya, iyadoo xiisadihii 2024 ee Soomaaliya iyo Itoobiya ay Masar siisay fursad cusub oo ay ku yeelato door muuqda.

Isla markaas, Masar waxay ku tala-jirtaa inay cadaadis saarto Itoobiya oo ay xannibto ballaarinteeda gobolka, halka dhinaca kale ay ku xoojineyso doorkeeda ku aaddan ammaanka Badda Cas iyo Bab-el-Mandeb.

Doorka milatari iyo siyaasadeed

Bishii September 2024, Masar waxay Muqdisho keentay hub culus oo ay ku jiraan madaafiic iyo nidaamyo lidka diyaaradaha. Sidoo kale, markab hub lagu raray ayaa ku soo xirtay dekedda caasimadda.

Waxaa la filayaa in saraakiisha Masar ay adeegsan doonaan khibradooda dagaalka ee ay ka heleen waqooyiga Siinaay si ay u tababaraan ciidamada Soomaaliya, iyadoo la qorsheynayo tababaro wadajir ah oo dhinacyada dhulka, cirka iyo badda ah. Masar waxay isku dayaysaa inay isu muujiso inay taageere u tahay midnimada Carabta iyo Afrika.

Si kastaba, Masar ma leh khibrad ballaaran oo ku saabsan xaaladaha dagaalka gudaha Soomaaliya marka loo eego dalalka dariska ah sida Uganda, Kenya iyo Itoobiya. Tani waxay noqoneysaa caqabad ku saabsan sida ay u wajahaan xaaladaha dhabta ah ee dalka ka jira.

Soomaaliya oo isu rogeysa goob dagaal

Iyadoo xaaladdu cirka isku sii shareereyso, Soomaaliya ayaa khatar ugu jirta inay noqoto goob dagaal wakiil u noqota loollanka Itoobiya iyo Masar ee ku saabsan GERD. Addis Ababa waxay ku eedeysay Muqdisho inay la safatay Qaahira, taas oo ujeedadeedu tahay wiiqista xasiloonida gobolka.

Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed ayaa ku hanjabay in Itoobiya ay qaadayso tallaabo adag haddii ciidamo shisheeye halis ku noqdaan amniga dalkiisa.

Dhanka kale, Madaxweyne Cabdel Fataax Al-Sisi ayaa sheegay inuu difaaci doono Soomaaliya haddii ay la kulanto gardarro. Falanqeeyayaal badan ayaa ku digaya in xaaladdu isu beddeli karto dagaal toos ah haddii wadahadalada diblomaasiyadeed lagu guuldareysto.

Haddii ciidamo rasmi ah la geeyo Soomaaliya, waxay ka dhigan tahay isbeddel weyn oo ah in Muqdisho ay ka sii jeesaneyso saameynta Itoobiya, islamarkaana ay u sii dhawdahay xulafada la safan Masar, sida Sudan, Jabuuti iyo Ereteriya.

Daawo: Mooshinka Xamza oo shaaca laga qaaday in dalal shisheeye ay ka dambeeyeen

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiqaadir Maxamed Waceys oo ka tirsan Golaha Shacabka Baarlamaanka Soomaaliya ayaa shaaciyay in dalal shisheeye ay gadaal ka riixayeen mooshinkii ka dhanka ahaa Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre.

Xildhibaan Wacays ayaa mooshinka xilka looga tuurayay Xamza ku sheegay “shirqool shisheeye oo soo abaabuleen dalal shisheeye” inkastoo xildhibaanka uusan magacaabin shisheeyaha ka dambeeyay mooshinkan.

“Ma jiro mooshin xil ka qaadis ah oo ku wajahan ra’iisul wasaaraha, laakiin waxaa jiray shirqool ay soo maleegeen dalal shisheeye iyo xoogag ku daaban oo soo dhexmaraya madax iyo siyaasiyiin Soomaaliyeed,” ayuu yiri Xildhibaan Wacays.

Waxa uu intaas kusii daray: “Dhinacyadan ayaa doonayay in ay qalalaase siyaasadeed ka dhex abuuraan goleyaasha dastuuriga ah ee dalka, gaar ahaan Golaha Shacabka iyo xukuumadda uu hoggaamiyo Mudane Xamza Cabdi Barre.”

Mooshinka looga soo horjeeday xukuumada Xamza ee xildhibaanku ku tilmaamay shirqool shisheeye ayuu sheegay sidoo kale in si dhameystiran loo fashiliyay. “Nasiib wanaag shirqoolkaas waxaa si dhameystiran kugu sheegayaa waa la fashiliyay,” ayuu yiri.

Xildhibaanka ayaa tilmaamay in Ra’iisul Wasaaraha uu ka careysiiyay dalalka ka dambeeyay mooshinkiisa iyo siyaasiyiin uu sheegay inay weligoodba ku qanacsanaayeen wuxuu ugu yeeray “siyaasadda muufeysiga”.

“Soomaalida waa garanayaa madaxda aan sheegayo, ma doonayo ee waqtigeeda ayay iman doonta in la carabaabo. Soomaalidu wey ogyihiin madaxda Soomaaliyeed ee camiilada u ah waddamada shisheeye,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Xildhibaan Wacays.

Hoos ka daawo muuqaalka

Dagaal culus oo ka dhacay CEELDHEER kadib weerar ay ku soo qaaday Al-Shabaab

0

Ceeldheer (Caasimada Online) – Ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ka hortagay weerar ay kooxda Al-Shabaab saaka kusoo qaaday degmada Ceeldheer ee gobolka Galgaduud.

Ciidamada dowladda oo taageero ka helaya kuwa dadka deegaanka ee loo yaqaan Macawiisleyda ayaa dagaal culus la galay xubnaha kooxda, sida ay sheegeen illo deegaanka ah.

Weerarka ayaa lagu bilaabay gaadiid laga soo buuxiyay walxaha qarxa, waxaana xigay iska horimaad fool ka fool ah. Dadka deegaanka ayaa sheegay in ay maqleen dhawaqa hub culus iyo madaafiic garbaha laga tuuro oo labada dhinac ay adeegsadeen.

Saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda ayaa xaqiijiyay in ay ka hortageen isku dayga Al-Shabaab ay ku doonayeen in ay ku qabsadaan magaalada xeebta ku taalla ee ku dhow koonfur-bari gobolka Galgaduud.

Inkasta oo dagaalkaas oo socday in ka badan hal saac aan si rasmi ah loo shaacin khasaaraha ka dhashay, haddana wararka qaar ayaa tilmaamaya in xaalad kacsanaan ahi weli ka jirto gudaha Ceeldheer.

Labada dhinac ayaa guulo kala sheegtay, iyadoo mid kasta uu ku dooday in uu gacanta ku hayo goobta, isla markaana uu khasaare culus gaarsiiyay kan kale.

Si kastaba, ilaa hadda lama hubo tirada dhabta ah ee khasaaraha ka dhashay dagaalkaas.

Wixii faah-faahin ah ee kasoo kordha kala soco Caasimada Online.

Mareykanka oo duqeyn culus ka fuliyay buuraha Golis + Bartilmaameedka

0

Garoowe (Caasimada Online) – Taliska Ciidanka Mareykanka ee AFRICOM ayaa shaaciyay in buuraha Golis ay ka fuliyeen duqeyn diyaaradeed oo ay ku beegsatay dagaal-yahaannada kooxda Daacish.

War-saxaafadeed kasoo baxay taliska AFRICOM ayaa lagu sheegay in duqeyntan ay ka dhacday godad dhaca togga Baallade oo ay ku go’doonsan yihiin kooxo ka tirsan maleeshiyaadka Daacish, oo ay ku jiraan horjoogayaal muhiim ah.

Howl-galkan ka dhacay buuraha Golis gaar ahaan Calmiskaad ayaa qeyb ka ah gulufka dagaal ee ciidamada Puntland ay kula dirirayaan kooxda Daacish, kaasi oo haatan laga gaaray natiijo wax ku ool ah.

Dhinaca kale, Mareykanka ayaa isla maanta diyaaradihiisa dagaalka ku gaarsiiyay ciidamada Puntland saadka noocyadiisa kala duwan. Raxan ka mid diyaaradahan ayaa la arkayay iyagoo saad iyo saanad ciidan hawada uga dejinaya ciidamada.

Ciidankan ayaa badanaa ku sugan fiqda sare ee buuraha ku teedsan togga Baallade, sida uu xaqiijiyay taliska hawl-galka Calmiskaad.

“Diyaaradaha dagaalka Mareykanka waxay gaarsiiyeen noocyada kala duwan ee saadka iyo saanada ciidan oo dhammaystiran ciidamada Puntland ee dagaalka ka wada Calmiskaad,” ayuu yiri sarkaal ka tirsan hawl-galka Calmiskaad.

Sahayda iyo saanadda ciidan ee Mareykanka u daadiyay ciidamada Puntland ayaa laga daabulay magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari.

Si kastaba, howl-galka Calmiskaad oo wejigiisi afaraad uu geba-gabo marayo ayay ciidamada difaaca Puntland ku sifaynayaan firxad ka tirsan Daacish oo weli ku go’doonsan godad kooban dhaca bartamaha togga Baallade.

Sida ay rumeysan yihiin saraakiisha hawl-galka, waxaa halkaasi ku dhuumaaleysanaya horjoogayaashii kooxda oo ay wehliyaan dumar iyo carruur, kuwaas oo ka cararay gulufka Calmiskaad.

Xogta safarka muranka dhaliyay ee ganacsatada uu hogaaminayo Danjire Jabriil

0

Kinshasa (Caasimada Online) – Dalka Jamhuuriyadda Dimoqraadiga ah ee Congo (DRC) waxaa ku sugan ganacsato Soomaali ah oo ka kala yimid meelo kala duwan, waxaana hoggaaminaya safiirka Soomaaliya u fadhiya dalka Kenya, Jibriil Ibraahim Cabdulle.

War qoraal ah oo lagu baahiyay barta Facebook ee safaaradda Soomaaliya ee Nairobi ayaa lagu yiri: “Safarka ganacsatada wuxuu daba socdaa kulamo muddo sanad ah u socday oo dhexmarayay Safaaradda Soomaaliya ee DRC Congo ku leedahay dalka Kenya iyo ganacsatada Soomaaliyeed ee ku dhaqan dalka Kenya, iyaga oo kaashanaya Safaaradda Soomaaliya ee Kenya.”

Sidoo kale, qoraalka safaaradda ayaa lagu sheegay in safaaradda DRC ee Nairobi iyo tan Soomaaliya ay ka wada shaqeeyeen safarka ganacsatadu ku tageen halkaasi. Waxaa lagu daray:

“Safaaradda Soomaaliya ee dalka Kenya iyo safaaradda dalka DRC ee dalka Kenya ayaa si wadajir ah u soo qabanqaabiyay safarkan isugu jira xog-wareysi, fududeynta ganacsiga Soomaalida iyo dhiirigelinta fursadaha ganacsi ee ay ka faa’iidi karaan ganacsatada Soomaaliyeed.”

Dhanka kale, safaaradda Soomaaliya ee dalka Tanzaniya ayaa barteeda Facebook ku baahisay qoraal ay ku sheegtay in safiirka Soomaaliya ee Tanzaniya uu dowladda ku matalo dalka Congo, isla markaana aan lala socodsiin socdaalka ganacsatada iyo safiirka Soomaaliya ee Kenya ay ku tageen dalkaasi.

Qoraalka ayaa lagu yiri:“Safaaradda JFS u qaabilsan dalka Tanzaniya waxay caddeyneysaa in Congo (DRC) ay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyadu masuul uga tahay danaha dowladda iyo dadka. Safarka la sheegay in safiirka Kenya uu hoggaaminayay oo ka koobnaa ganacsato Kenyan iyo Soomaali ah kuna tagay Kinshasa, haba yaraatee safaaradda laguma wargelin xogtiisa iyo ujeedkiisa, taas oo ka baxsan sharciga diblomaasiyadda iyo nidaamka Wasaaradda Arrimaha Dibadda.”

Labada safiir oo BBC-du la xiriirtay—Danjire Jibriil Ibraahim Cabdulle (Safiirka Soomaaliya ee Kenya) iyo Danjire Ilyaas Cali Xasan (Safiirka Soomaaliya ee Tanzaniya)—labaduba way ka gaabsadeen inay ka hadlaan arrimahan.

Si kastaba ha ahaatee, Sheekh Maxamed Ibraahim (Shakuul), oo ka mid ah ganacsatada safarka ku weheliya Danjire Jibriil oo ku sugan dalka Congo, ayaa BBC-da u sheegay in safiirka DRC u fadhiya Nairobi uu ku casuumay dalkiisa si ay u soo arkaan fursadaha ganacsi ee halkaasi ka jira.

Hoos ka dhageyso wareysiga Sheekh Shakuul oo sharxaya ujeeddada socdaalkooda iyo wixii ka soo baxay.

Kenya oo ka digtay caqabad weyn oo Soomaaliya…

0

Nairobi (Caasimada Online) – Dowladda Kenya ayaa ka digtay caqabadaha dhaqaale ee haysta howl-galka nabad ilaalinta Soomaaliya, kaasi oo horseedi kara halis amni haddii aan xal loo helin caqabadaha taagan.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Kenya, Musalia Mudavadi ayaa warbixin diblomaasiyadeed ku muujiyay sida amniga dalkiisu ugu xiran yahay xasilloonida Soomaaliya iyo guud ahaan gobolka Geeska Afrika.

Mudavadi ayaa caddeeyay in Kenya ay ka go’an tahay ka qayb-galka hawl-galka Midowga Afrika ee Soomaaliya, oo haatan loo yaqaan AUSSOM.

Wasiirka ayaa xusay in hawl-galkan uu la daala-dhacayo caqabado dhaqaale oo waaweyn, kuwaas oo saameyn ku yeelan kara hawlihiisa muhiimka ah, sida tababarka iyo dhismaha awoodda ciidamada Soomaaliya iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.

Mudavadi waxa uu ku baaqay in beesha caalamka ay si joogto ah u taageerto hawl-galka, iyagoo bixiya gargaar dhaqaale iyo farsamo, si loo xaqiijiyo guul iyo kala wareeg amni oo lagu kalsoonaan karo.

Hadalka wasiirka ayaa yimid kadib shir uu Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, labo maalmood ka hor ku guddoomiyay magaalada Goba ee dalka Itoobiya, kaas oo lagu falanqeeyay sidii loo heli lahaa maalgelin dheeraad ah oo lagu taageero hawl-galka Midowga Afrika ee Soomaaliya.

Midowga Afrika ayaa haatan la daala dhacaya culeysyo maaliyadeed tan iyo markii la bedelay howl-galka AMISOM loona beddelay AUSSOM. Dhaqaale la’aantaas ayaa si toos ah u saameysay waxqabadka ciidamada iyo kalsoonida howl-galka, taasoo dhalisay walaac ku saabsan awoodda uu u leeyahay in uu la tacaalo xaaladda amni ee sii cakiran ee Soomaaliya.

Falanqeeyayaal arrimaha amniga iyo siyaasadda ah ayaa qaba in xal waara uusan ku imaan karin oo keliya joogitaanka ciidamada ajaanibta. Waxaa la is weydiinayaa sida ay suurtagal u tahay in amniga la sugo iyadoo aan jirin isfaham siyaasadeed oo gudaha ah.

Muxuu yahay shirka ay Soomaaliya uga qeyb gashay Ruushka? + Sawirro

0

St Petersburg (Caasimada Online) – Wafdi ka socda dowladda Soomaaliya ayaa ka qeyb-galay meertada 11-aad ee madasha caalamiga ah ee dhaqanka oo ka dhacday magaalada Saint Petersburg ee dalka Russia.

Wafdigan ayaa waxaa hoggaaminaya Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaiya, Daa’uud Aweys Jaamac. Shirkan ayaa waxaa ka qeyb-galaya wufuud ka socda in ka badan 70 dal iyo ururro caalami ah.

Shirkan ayaa waxaa diiradda lagu saarayaa ka faa’ideysiga iyo adeegsiga dhaqanka iyo diblomaasiyadda si loo xoojiyo iskaashiga iyo nabadda caalamka.

Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska oo shirka khudbad ka jeediyay ayaa sheegay in dhaqanka uu yahay aalad diblomaasiyadeed oo xoojineysa isku xirka bulshooyinka kala duwan ee caalamka, iyadoo la ixtiraamayo ummad kasta dhaqanka ay leedahay.

Waxa uu xusay in xilligaan ay dunida soo food saartay caqabado kala duwan, ayna hubaal tahay in dhaqanka uu noqdo afka mideyna kara fikradahaka kala duwan ee caalamka ka jira.

Madaxda kale ee shirkaasi ka soo qeyb-galay ayaa iyaguna xusay sida ay lagama maarmaanka u tahay in dunida laga badbaadiyo colaado iyo iska hor-imaadyo hor leh, iyadoo la xoojinayo muhimadda dhaqamada kala duwan ee caalamka ka jira, lana abuuro fursado loo wada siman yahay oo dunida nabad u horseeda.

Sidoo kale waxay hoosta ka xariiqeen in la iska kaashado in colaadaha iyo dagaallada haatan socda lagu beddelo nabad, wada noolaansho iyo wax wadaqabsi.

Dhinaca kale, Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya ayaa kulamo gaar gaar ah la yeeshay qaar ka mid ah madaxda ka qeyb-galaysa shirka.

Kulamadan ayaa looga wada-hadlay xoojinta iyo iskaashiga dhinaca horumarinta dhaqanka ee Soomaaliya iyo dalalkaasi, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay wasaaradda warfaafinta Soomaaliya.

Madaxweyne Bolsonaro oo lagu xukumay 27 sano

Brasília  (Caasimada Online) – Maxkamadda Sare ee Brazil ayaa Khamiistii ku xukuntay madaxweynihii hore ee xagjirka ahaa Jair Bolsonaro 27 sano oo xarig ah, kadib dacwad taariikhi ah oo dalka kala qaybisay isla markaana caro ka dhalisay Maraykanka.

Xukunkaas ayaa ka dhigan in hoggaamiyahan 70 jirka ah ee midigta fog uu inta ka dhiman noloshiisa ku qaadan karo xabsi.

Garsoorayaal ayaa cod 4–1 ugu codeeyay in Bolsonaro lagu helo qorshe uu ku doonayay in uu xukunka uga tuuro Luiz Inacio Lula da Silva kadib guuldarradii uu kala kulmay doorashadii bishii Oktoobar 2022.

Dacwad-oogayaasha ayaa sheegay in qorshuhu fashilmay kaliya sababo la xiriira in aan taageero laga helin madaxda sare ee ciidamada.

Bolsonaro wuxuu xaq u leeyahay inuu rafcaan ka qaato xukunka, iyadoo maxkamaddu markaas oo dhan ay dib uga doodi karto.

Jawaabta Washington

Mareykanka ayaa si dhaqso ah uga falceliyay xukunka, iyadoo lagu tilmaamay Bolsonaro “Trump-ka kaymaha kulaylaha” tan iyo doorashadiisii 2019.

Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio ayaa sheegay in Maraykanku uu “tallaabo qaadi doono” isagoo xukunka ku sifeeyay “ugaarsi siyaasadeed.”

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Brazil ayaa jawaab adag bixisay, waxayna ku adkaysatay in aysan cabsi gelin doonin “hanjabaadaha Rubio.”

Donald Trump, oo horey canshuuro sare ugu soo rogay Brazil isagoo uga aar-goosanaya dacwadda Bolsonaro, ayaa ku tilmaamay xukunka “mid yaab leh.”

Wuxuu ku ammaanay Bolsonaro inuu ahaa “madaxweyne wanaagsan” iyo “nin wanaagsan,” isagoo ku eedeeyay dacwadaha loo haysto “inay aad ugu egyihiin waxa la igu sameeyay aniga.”

In kasta oo Maxkamadda Sare ay mar hore heshay aqlabiyaddii saddexda cod ee looga baahnaa xukunkiisa markii codka afraad la dhiibtay, haddana go’aanku wuxuu noqday mid kama dambays ah kaddib markii garsoorihii shanaad uu go’aankiisa riday.

“Waxaa la sameeyay urur dembiilayaal ah oo hubeysan oo ay hoggaaminayeen eedaysanayaasha, kuwaas oo ay waajib tahay in lagu xukumo iyadoo lagu saleynayo xaqiiqooyinka aan u arko inay caddahay,” ayuu yiri garsoorihii shanaad, Cristiano Zanin, oo ahaan jiray qareenkii Lula.

Toddobada qof ee kale ee la eedaysnaa Bolsonaro, oo ay ku jiraan wasiiro hore iyo taliyeyaal ciidan, ayaa sidoo kale la xukumay.

Kabtankii hore ee ciidanka, oo hal xilli oo kaliya xilka hayay intii u dhaxaysay 2019 iyo 2022, ayaa ku andacoonaya inuu yahay dhibbane cadaadis siyaasadeed.

Isagoo ka hadlayay bannaanka guriga aabbihiis ee Brasilia, wiilka Bolsonaro ee xildhibaanka ah, Flavio Bolsonaro, ayaa sheegay in siyaasigu “uu madaxiisu sareeyo isagoo wajahaya cadaadiskan, sababtoo ah taariikhdu waxay muujin doontaa inaan dhinaca saxda ah taaganahay.”

Wuxuu intaas ku daray in xulafada aabbihiis ay “awooddooda oo dhan” u adeegsan doonaan sidii ay u heli lahaayeen taageerada baarlamaanka ee sharci cafis ah.

‘Kiis siyaasadeysan’

Xukunka Bolsonaro wuxuu yimid kaddib mid ka mid ah dacwadihii ugu waaweynaa uguna muranka badnaa taariikhda dhow ee Brazil, taasoo ku dhammaatay codbixin aad la isugu dhowaa oo socotay muddo afar maalmood ah.

Marka laga soo tago inuu hoggaaminayay “urur dambiilayaal ah,” senatorkii hore waxaa lagu eedeeyay inuu ogaa qorshe lagu dili lahaa Lula, madaxweyne ku xigeenkiisa Geraldo Alckmin, iyo garsooraha Maxkamadda Sare Alexandre Moraes.

Sidoo kale, Bolsonaro waxaa lagu helay dambiga ah inuu kiciyay weerarkii rabshadaha watay ee 2023-kii ay boqollaal ka mid ah taageerayaashiisu ku qaadeen Maxkamadda Sare, madaxtooyada, iyo baarlamaanka ee Brasilia, toddobaad kaddib markii Lula loo caleema saaray inuu noqdo beddelkiisa.

Isagu kama uusan qaybgelin dhegeysiga xukunka ee caasimadda Brasilia, balse wuxuu geeddi-socodka kala socday gurigiisa, halkaas oo uu ku jiro xabsi guri.

Guud ahaan dalka, dadka reer Brazil ayaa si weyn ugu dhegganaayeen daawashada maxkamadeynta ee telefishinnada iyo baraha bulshada.

Mid ka mid ah baararka Brasilia, dadkii daawanayay maxkamadeynta oo shaashad weyn laga saaray ayaa sacab iyo farxad isku daray kaddib markii la xukumay.

“Sugitaan dheer kaddib, shakhsigan karaahiyada ah ayaa xabsi loo dirayaa,” ayuu yiri Virgilio Soares, oo ah turjumaan 46 jir ah.

Laakiin Germano Cavalcante, oo ah injineer madani ah oo 60 jir ah, ayaa maxkamadeynta ku tilmaamay “mid aan caddaalad ahayn.”

Dal kala qaybsan

Kiiskan wuxuu khilaaf qoto dheer dhex dhigay bulshada Brazil, oo u kala qaybsantay kuwa u badan garabka bidix ee u arkayay inay tahay imtixaan muhiim u ah dimoqraadiyadda dalka, iyo kuwa u badan garabka midig ee u arkayay inay tahay maxkamadeyn siyaasadeed oo iska-yeel-yeel ah.

Sidoo kale, waxay horseedday xiisad aan hore loo arag oo ku timaadda xiriirka u dhexeeya Mareykanka iyo Brazil oo saaxiibbo soo ahaa muddo dheer.

Marka laga reebo ciqaabta canshuuraha, Washington waxay sidoo kale cunaqabatayn saartay Moraes iyo garsoorayaal kale oo ka tirsan Maxkamadda Sare.

Bolsonaro waa madaxweynihii afraad ee hore ee Brazil ee la xukumo tan iyo markii dimoqraadiyaddu dib ugu soo laabatay 1985-kii kaddib labaatan sano oo xukun milatari ah.

Lula wuxuu 19 bilood ku qaatay xabsi sannadihii 2018-2019 isagoo lagu eedeeyay musuq-maasuq, eedeymahaas oo markii dambe la laalay.

Siyaasigan ruug-caddaaga ah ee 79-jirka ah, oo caannimadiisu hoos u dhacday ka hor maxkamadeynta Bolsonaro, ayaa waxaa kor u qaaday iska-hor-imaadka kala dhexeeya Mareykanka.

Wuxuu isu muujiyay inuu yahay ilaaliyaha madax-bannaanida Brazil isagoo wajahaya waxa loogu yeeray faragelinta Mareykanka ee arrimaha gudaha ee dalkiisa, wuxuuna tilmaamay inuu mar kale u tartami doono doorashada sannadka soo socda.

DF oo shaacisay laba doorasho oo hortaal Cirro kadib qirashadii Biixi ee heshiiska badda

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi ayaa markii u horreysay ka hadlay qirashadii Madaxweynihii hore ee Somaliland, Muuse Biixi uu ku sheegay inay heshiiskii badda uga adkaatay dowladda Soomaaliya.

Fiqi ayaa sheegay in hoggaanka Somaliland ay hortaallo laba doorasho midkood, isagoo mid kamid ah xusay inay u dheef badan tahay maamulka 30 sano ka badan raadinayay aqoonsiga.

“Hadalka Biixi marka la dhuuxo wuxuu taabanayay xaqiiqooyin ay tahay in la dul istaago, wuxuu ahaa duruus ay qaadan karaan kuwa badan oo riyo ku nool, wuxuu tibaaxay in go’aanada caadifada lagu qaato ay riddo gaaban yihiin iyo in xaqiiqda si kasta oo la isaga indha-tiro darbigeeda la soo taabanayo,” ayuu Fiqi ku yiri qoraal uu soo saaray caawa.

Wasiirka ayaa sheegay in Biixi uu gadaal ka xaqiiqsasay in dowladda Soomaaliya oo keliya wax laga weydiinayo dhulkeeda, taas oo Muqdisho u sahashay inay garab u hesho dagaalkii heshiiska badda ee uu la gaaray Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya.

“Kooxda cusub ee hadda tallada Somaliland qabatay, waxa ay kala dooranayaan xikmadda Einstein – “ku celcelinta fal laga filayo natiijo tii hore ka duwan” ama tii Maamo Edna – “haddii aan 33 sano oo kale cagaha dhulka ku yara hayno ictiraafkii waa la gaadhayaa,” ayuu yiri Fiqi oo tilmaamay in ay u dheef badan tahay jidka midnimada iyo wadajirka.

Hoos ka aqriso qoraalka Fiqi oo dhameystiran:

Waxaan daawaday waraysi lala yeeshay Oday Muuse Biixi – hogaamiyihii hore Ee maamulka Somaliland, mar uu ka hadlayay heshiiskii isafgaradka ee uu la galay Raysulwasaare Abiy.

Hadalkiisa marka la dhuuxo wuxuu taabanayay xaqiiqooyin ay tahay in la dul istaago, wuxuu ahaa duruus ay qaadan karaan kuwa badan oo riyo ku nool, wuxuu tibaaxay in go’aanada caadifada lagu qaato ay riddo gaaban yihiin iyo in xaqiiqda si kasta oo la isaga indha-tiro darbigeeda la soo taabanayo.

Wuxuu qiray in looga adkaaday heshiiskii aan saldhigga sharci ku fadhin ee aadka loo buunbuuniyey isla markaana shuruucda caalamka u degsan xadgudubka ku ahaa ee sida hawtal-hamagnimada ah loo galay.

Oday Muuse wuxuu diblomaasiyadda Soomaaliya ku tilmaamay mid garab haysata oo guulaysatay, laakiin wuxuu ka meeraystay in waxa guulaystay ay ahayd in caalamku Soomaaliya u arko hal dal oo ay sharciyaddiisa hayso dawladda Soomaaliya ee uu hogaamiyo Dr. Hassan Sheikh Mohamud ayadana laga dhagaysanyo dhulkeeda.

Wuxuu si dadban hoosta uga xariiqay Xaaji Muuse; xikmaddii Einstein in uu yiri loo nisbeeyey ee ahayd: “waxaa doqonimo ah in isla fal aad ku celcelisid dhowr jeer adigoo ka filaya natiijo tii hore ka duwan”.

Kooxda cusub ee hadda talada Somaliland qabatay, waxa ay kala dooranayaan xikmadda Einstein ama tii Maamo Edna ee ahayd “haddii aan 33 sano oo kale cagaha dhulka ku yara hayno ictiraafkii waa la gaadhayaa”.

Jidka kala go’a ee dheer, waxaa ku gedaaman mugdi iyo hubantii la’aan, waxaana ka dhow kana dheef badan jidka midnimada iyo wadajirka!.

Rabshadaha ka socda Nepal oo kasii daray iyo wararkii ugu dambeeyay

0

Kathmandu (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Nepal, KP Sharma Oli ayaa ku dhawaaqay inuu xilka iska casilay, kaddib kacsanaan xooggan oo ka dhalatay dilka 22 qof oo lagu helay iska horimaadyo dhexmaray booliska iyo dibadbaxayaal kasoo horjeeday musuq-maasuqa.

War kasoo baxay xafiiskiisa ayaa lagu sheegay in go’aankiisu uu salka ku hayo rabitaanka ah in xal sharciyeed oo waara loo helo bannaanbaxyada ballaaran ee ka socda dalka, kuwaas oo inta badan ay hormuud u yihiin dhallinyarada ka cabanaysa eedeymo musuq-maasuq.

Bannaanbaxyadaas ayaa ku soo baxay markii la soo rogay xayiraad ku saabsan baraha bulshada, taas oo markii dambe dib loo laalay.

Mudaaharaadyada ayaa si degdeg ah u noqday rabshado ballaaran, iyadoo kumannaan qof oo intooda badan dhalinyaro sheeganaya inay ka tirsan yihiin jiilka Gen Z ay isugu soo baxeen waddooyinka caasimadda Kathmandu.

Waxay wateen boodhadh iyo boorar muujinaya cadhadooda, halkaas oo ay ku muujinayeen baaqyo ka dhan ah musuqmaasuqa.

Isku dhacyada ayaa sababay dhaawacyada ku dhowaad 200 qof, kadib markii booliska ay adeegsadeen rasaas nool, biyo cadaadis ah iyo sunta dadka ka ilmeysiisa.

Dibadbaxayaasha qaar ayaa fuulay darbiyada baarlamaanka iyo xarumo kale oo dowladda ay leedahay, taas oo sii hurisay xiisadda taagneyd.

Dad badan oo dhaawacyo kala duwan ka soo gaaray rabshadihii dhacay ayaa la gaarsiiyey isbitaallada ku yaalla deegaanka, halkaas oo ay ku soo qulqulayeen dadweyne badan oo u damqaday.

Inkastoo Ra’iisul Wasaaruhu xilka iska casilay, haddana weli lama caddeyn cidda booskiisa buuxin doonta iyo jihada siyaasadeed ee xigta, iyadoo xaaladdu u muuqato mid aan hoggaan rasmi ah lahayn.

Warar soo baxay ayaa tilmaamaya in qaar ka mid ah madaxda dowladda, oo ay ku jiraan wasiirro, ay difaac ka raadsadeen ciidamada ammaanka. Dhanka kale, shacabka dibadbaxaya ayaa si adag uga horyimid bandow aan waqti cayiman lahayn oo lagu soo rogay caasimadda Kathmandu iyo gobollo kale.

Bannaanbaxayaasha ayaa ku adkaysanaya baahida loo qabo isla xisaabtan dhab ah iyo dib-u-habeyn ballaaran oo lagu sameeyo hannaanka maamulka.

Hase yeeshee, khubarada amniga ayaa ka digaya in rabshaduhu sii fidaan haddii dowladdu ku guuldareysato inay tallaabooyin wax ku ool ah qaaddo, gaar ahaan maadaama ardayda iyo ururrada bulshada rayidka ah ay hadda ku biireen kacdoonka.

Xildhibaanno ka tirsan BF oo ka qayb-galay aas-aaska gole mideynaya…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Shir lagu aas-aasayay Gole Baarlamaan cusub oo mideynaya sharci dejiyayaasha qaaradaha Afrika iyo Aasiya ayaa lagu qabtay magaalada Beirut ee caasimadda dalka Lubnaan.

Shirkan ayaa waxaa Soomaaliya ku matalayay Xildhibaan Ismaaciil Ciid Maxamed iyo Xildhibaan Maxamed Aadan Daahir (Caanooy) oo ka tirsan Golaha Shacabka.

Sidoo kale, Senator Samiira Maxamuud Xaaji oo ka tirsan Golaha Aqalka Sare ayaa qeyb ka ahayd wafdiga matalayay Soomaaliya.

Xubnahaasi ayaa ka qeyb qaatay kulamo iyo dooddo lagu gorfeynayay xoojinta iskaashiga iyo wada-shaqeynta baarlamaannada labada qaaradood.

Waxaa sidoo kale looga hadlay kobcinta wada-hadalada siyaasadeed iyo sidii loo horumarin lahaa iskaashi horumarineed oo waxtar u leh Afrika iyo Aasiya.

Aas-aaska golahan cusub ee Baarlamaanka ayaa loo arkay astaan muujinaysa dadaal lagu xoojinayo midnimada iyo iskaashiga labada dhinac.

Shirka Beirut ayaa noqonaya tallaabo muhiim ah oo muujinaysa rabitaanka sharci-dejiyayaasha Afrika iyo Aasiya ee ku aaddan dhisidda xiriir waara iyo iskaashi qotodheer.

Xog ka cusub mooshinkii ka dhanka ahaa R/Wasaare Xamza oo la shaaciyey in uu…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Mooshinkii ka dhanka ahaa Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ee ay wadeen xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa ugu dambeyn fashilmay, sida uu shaaciyay Xildhibaan Cabdiqaadir Maxamed Waceys.

Xildhibaan Wacays ayaa sheegay in mooshinka xilka looga tuurayay Xamza Cabdi Barre la fashiliyay, taas oo ka dhigan in xukuumadda ay ku guuleysatay kala jebinta mudaneyaashii waday mooshinka.

Sidoo kale, xukuumadda Soomaaliya ayaa ku guuleysatay in ay dib u dhigto furitaanka kalfadhiga baarlamaanka federaalka Soomaaliya, kaasi oo aan weli si rasmi ah u furmin.

“Ra’iisul Wasaaraha iyo baarlamaanka wada-shaqeyntooda waa tan keentay inuu noqdo ra’iisul wasaarihii ugu muddada dheera, taasna sababo badan ayaa saldhig u ah,” ayuu yiri Xildhibaan Cabdiqaadir Maxamed Wacays.

Sida uu horay u sheegay Xildhibaan Cabdiladiif Muuse Nuur (Sanyar) mooshinka la doonayay in lagu rido xukuumadda Xamza ayaa lagu diyaarinayay magaalada Nairobi ee caasimada dalka Kenya, kaasi oo markaas uu sheegay in ay saxiixeen xildhibaano gaaraya ilaa 120 mudane.

Sanyare ayaa sidoo kale sheegay in 23-ka bishaan oo ku beegan maalin Sabti ah ay qorsheeyeen in mooshinkaas la keeno kulanka baarlamaanka, si kalsoonida loogala noqdo Ra’iisul Wasaare Xamse iyo xukuumadiisa. Balse xukuumadda ayaa ku guuleysatay in dib loo dhigo furitaanka kalfadhiga baarlamaanka.

Si kastaba, Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre, ayaa noqday ra’iisul wasaarihii ugu xilka dheeraa, markii dib loo eego taariikhda intii ay xafiiska joogeen Ra’iisul Wasaarayaashii Soomaaliya soo maray, taasina waxaa sabab u ah kalsoonida uu Madaxweyne Xasan Sheekh u qabo Ra’iisul Wasaarihiisa.

Sawirro: DF oo maanta la wareegtay gaadiid iyo qalab casri ah oo looga hortagayo…

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiirka Gaashaandhigga XFS Axmed Macallin Fiqi ayaa ka qayb-galay munaasabad ay dowladda Boqortooyada Ingiriiska ku wareejinaysay gaadiid iyo qalab casri ah oo loogu tala-galay ka hortagga walxaha qarxa ee la farsameeyo (C-IED).

Qalabkan ayaa si rasmi ah waxaa maanta loo guddoonsiiyay Ururka Sancada ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Munaasabadaan waxaa sidoo kale goobjoog ka ahaa Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka, Sarreeye Gaas Odowaa Yuusuf Raage.

Qalabkaan iyo gaadiidka ayaa waxaa gudoonsiiyay masuuliyintaan Safiirka Dowladda Boqortooyada Ingiriiska ee Soomaaliya, Danjire Charles King.

Wasiirka Gaashaandhigga ayaa tilmaamay in qalabkan cusub uu ka tarjumayo taageerada joogtada ah ee Boqortooyada Ingiriiska ay la garab taagan tahay horumarinta awoodda iyo xirfadaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Sidoo kale waxa uu carrabka ku adkeeyay in qalabkani si weyn u kordhin doono badqabka iyo hufnaanta howl-gallada lagula dagaallamayo kooxaha argagixisada ee sida: Al-Shabaab.

Wasiir Fiqi ayaa uga mahad-celiyay Dowladda Boqortooyada Ingiriiska taageerada istiraatiijiga ah ee ay siiso Soomaaliya, isagoo xusay in iskaashigan uu laf-dhabar u yahay dadaallada lagu xaqiijinayo nabad, xasillooni iyo mustaqbal waara oo ay Soomaaliya ku tallaabsato.

Haramcad oo yeelatay xarun talis oo casri ah + Sawirro

0

Muqdisho (Caasimada Online) – Magaalada Muqdisho ayaa maanta lagu qabtay munaasabadda xarig-jarka xarunta Taliska Ciidanka Haramcad, kadib markii dib-u-dayactir ballaaran lagu sameeyay xaruntaas.

Xafladda ayaa waxaa goob joog ka ahaa Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Sarreeye Guuto Asad Cusmaan Diyaano oo ay wehelinayeen saraakiil ka socotay Safaaradda Turkiga.

Sidoo kale waxaa ka qayb-galay Taliyaha Qeybta Guud ee Booliska gobolka Banaadir, Macallin Mahdi, iyo Taliyaha Ciidanka Haramcad, Dhamme Cabdikhaakiin Siciid Eeldheere.

Intii lagu guda jiray munaasabadda, Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Sarreeye Guuto Asad Cusmaan Diyaano ayaa jeediyay khudbad dhinacyo badan taabanaysa, taas ooo uu si gaar ah ugu mahadceliyay Taliyaha Ciidanka Haramcad.

Waxa uu bogaadiyay dadaalka iyo is-xilqaanka Dhamme Cabdikhaakiin Siciid Eeldheere ee ku aaddan hirgelinta dib-u-dhiska xarunta. Taliyaha ayaa sidoo kale ku ammaanay kaalinta muuqata ee uu ka qaato horumarinta iyo tayeynta ciidamada Booliska Soomaaliyeed.

Dhankiisa, Taliyaha Ciidanka Haramcad, Dhamme Cabdikhaakiin Siciid Eeldheere, ayaa soo bandhigay qorshooyin uu ku doonayo in lagu xoojiyo adeegyada iyo awoodda xarunta, si ay u noqoto mid la jaanqaadi karta xarumaha casriga ah ee caalamka.

Sidoo kale, saraakiisha ka socday Safaaradda Turkiga ayaa si weyn ugu hambalyeeyay Taliyaha Haramcad. Waxay ku tilmaameen hoggaamiye geesinimo leh oo isbeddel muuqda kusoo kordhiyay taliska, kana dhigay xarun casri ah oo u qalanta ciidamada.

Munaasabadda ayaa kusoo dhammaatay jawi farxadeed iyo sawirro xusuus ah, iyadoo lagu muujiyay muhiimadda ay leedahay iskaashiga iyo taageerada la siinayo ciidamada, si loo xoojiyo amniga iyo dowladnimada Soomaaliya.

Al-Shabaab oo gubay xaafad dhan kadibna ka rartay…

0

Awdheegle (Caasimada Online) – Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeellaha Hoose ayaa sheegaya in maanta xaalad adag ay ka taagan tahay gudaha degmada Awdheegle ee gobolkaasi oo ay weli gacanta ku hayaan maleeshiyaadka Al-Shabaab.

Guddoomiyihii hore ee degmada Awdheegle Saalax Cabdiraxmaan oou waramay Idaacadda Risaala ayaa sheegay in gelinkii dambe ee shalay ay kooxdu gubtay xaafadda Malable oo ku taalla duleedka degmadaasi, kadibna ay ka rarteen dhammaan alaabtii taallay halkaasi.

“Shalay galab wixii alaab yaallay waxay ku rarteen saddex gaari, kadibna waxa ay gubeen xaafadda Malable ee demada Awdheegle,” ayuu yiri Saalax Cabdiraxmaan.

Sidoo kale wuxuu sii raaciyay “Magaalada 60% horay ayay u gubatay wixii dhinaa shalay ayay dhammeystireen galabtii, illaa hadda way qiiqeysaa”.

Saalax ayaa sidoo kale xusay in inta badan shacabka ay ka barakaceen guryahooda, ayna aadeen meelo ka baxsan degmada, sida magaalada Afgooye ee isla Shabeellaha Hoose.

“Dadka shacabka ah ee deganaa xaafadda la gubay mar hore ayay ka tageen, waxayna aaden meel 2 ilaa 3 kiilo mitir u jirta magaalada, kuwa kalena Afgooye ” ayuu markale yiri.

Xaaladda ayaa weli kacsan, waxaana adag in laga ogaado waxa dhabta ah ee ka jira gudaha degmada Awdheegle, maadaama ay gacanta ku hayso kooxda Al-Shabaab.

Dhacdadan ayaa kusoo aadeyso, iyada oo haatan gobolka ay ka socdaan howlgallo culus oo lagu xoreeyay deegaannada Bariire, Sabiid iyo Canoole, kadib guluf ay qaadeen ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed oo kaashanaya kuwa Uganda ee ka tisan howlgalka AUSSOM

Wararkii ugu dambeeyey ee dilka Charlie Kirk iyo qofkii fuliyey toogashada oo…

Salt Lake City (Caasimada Online) – Waxaa weli socda howlgal ballaaran oo lagu baadigoobayo ciddii ka dambeysay dilka ninkii u dhaq-dhaqaaqi jiray siyaasadda garabka midig ee Mareykanka, Charlie Kirk, kaasoo lagu toogtay jaamacad ku taalla gobolka Utah, dil kiciyay cabsi laga qabo in ay sii xumaadaan rabshadaha siyaasadeed ee ka jira dalka Mareykanka.

Madaxweyne Donald Trump ayaa si kulul u dhaleeceeyay waxa uu ugu magac daray “garabka bidix ee xagjirka ah” ka dib toogashada Kirk, oo ahaa cod saameyn leh oo ka dhex jiray siyaasadda muxaafidka ee Mareykanka isagoo da’diisu ahayd 31 sano oo keliya. Wuxuu ku gooddiyay in tallaabo adag laga qaadi doono kuwa mas’uulka ka ahaa falkan oo uu ku sifeeyay “daqiiqad madow oo soo martay Ameerika.”

“Sannado badan, kuwa ka tirsan garabka bidix ee xagjirka ah waxay dadka wanaagsan ee Maraykanka ah, sida Charlie, ku metelayeen Naasiyiinta iyo dembiilayaasha adduunka ugu waxuushnimada badan,” ayuu yiri Trump oo ay wajigiisa murugo ka muuqatay, isagoo farriin muuqaal ah ka soo diray Xafiiska Oval-ka saacado yar ka dib geerida Kirk.

“Hadallada caynkan ah ayaa si toos ah mas’uul uga ah argagixisanimada aan maanta dalkeenna ku aragno.”

“Maamulkayga wuxuu soo qaban doonaa mid kasta oo ka mid ah kuwii gacan ka gaystay falkan foosha xun, iyo rabshadaha kale ee siyaasadeed, oo ay ku jiraan ururrada maalgeliyay iyo kuwa garabka siiyayba.”

Kirk ayaa Arbacadii qoorta laga toogtay xilli uu ka hadlayay munaasabad ka socotay Jaamacadda Utah Valley University. Muuqaal laga duubay goobta ayaa muujinayay isaga oo la hadlaya dadweyne faro badan markii la maqlay gariirka hal xabad oo rasaas ah.

Ninkan oo ahaa aabbe laba carruur ah dhalay, ayaa u muuqday inuu kursigiisii ku damay ka hor inta aysan kaamiradu si degdeg ah u weecan, waxaana goobta is qabsaday sawaxan iyo argagax.

Waaxda Amniga Guud ee Utah (Utah Department of Public Safety) ayaa sheegtay in ninka toogashada geystay, oo ku labisnaa dhar madow, uu rasaasta ka soo riday saqafka dhismo u dhowaa, tallaabadaas oo ay saraakiishu ku qeexeen “weerar si gaar ah loola dan lahaa.”

Ardayda jaamacadda ayaa falkan ku tilmaamay mid “waalli ah” oo “laga argagaxo.”

“Waxay igu dhalinaysaa inaan aad uga digtoonaado soo bandhigidda aragtidayda siyaasadeed,” ayuu yiri Samuel Kimball, oo ah arday baranayay injineeriyadda software-ka, oo la hadlay wakaaladda wararka AFP.

“Haddii aan ahaan lahaa qof ka fekeraya inaan siyaasadda ku biiro, waxaan ka welweli lahaa in la i toogto.”

Warar iska hor imanaya

Gacan-ku-dhiiglihii ayaa weli baxsad ah inkastoo ay baaritaanno guri-guri ah wadeen ciidamada heer federaal, heer gobol iyo kuwa maxalliga ah.

Duqa magaalada Orem, David Young, ayaa sheegay in hay’ado kala duwan oo sharci fulinta ah ay baaritaanka wadaan, balse wuxuu xaqiijiyay in eedeysanaha aan weli gacanta lagu soo dhigin.

Hay’adda Dambi Baarista Federaalka (FBI) ayaa furtay khad dhijitaal ah oo dadweynuhu ay ku soo gudbin karaan wixii xog ah.

Howlgalka baadigoobka ayaa markii hore waxaa hareeyay warar is khilaafsan, ka dib markii Agaasimaha FBI-da, Kash Patel, uu bartiisa X ku shaaciyay in “qofkii la tuhunsanaa” la soo xiray, ka hor inta uusan warkaas beenin saacad ka dib.

Madaxweyne Trump ayaa amray in calamada ka taagan dhismayaasha dowladda—oo uu ku jiro Aqalka Cad—hoos loo dhigo ilaa maalinta Axadda, taasoo calaamad u ah muhiimadda uu Kirk u lahaa siyaasadda Jamhuuriga 79-jirka ah.

Guddoomiyaha Utah, Spencer Cox, oo Jamhuuri ah, ayaa dilka ku macneeyay “khaarijin siyaasadeed,” wuxuuna fariin hanjabaad ah u diray dembiilaha mar uu qabanayay shir jaraa’id isaga oo qiiraysan.

“Waxaan rabaa inaan hadda si cad oo aan gabasho lahayn ugu sheego cid kasta oo falkan ka dambaysay: waan idin soo helaynaa, maxkamad ayaan idin soo taagaynaa, waxaana idinku qaadi doonnaa ciqaabta sharcigu oggol yahay tan ugu sarreysa,” ayuu yiri Cox.

“Waxaan rabaa inaan dadka xusuusiyo in gobolka Utah uu weli ka jiro xukunka dilka ah.”

Xildhibaankii hore ee Utah, Jason Chaffetz, oo isna goobta joogay, ayaa u sheegay Fox News in toogashadu dhacday xilli Kirk uu su’aalo ka qabanayay dadweynihii isugu yimid.

“Su’aashii hore waxay ku saabsanayd diinta. Wuxuu ka hadlayay 15 ilaa 20 daqiiqo. Su’aashii labaad, oo cajiib ahayd, waxay ku saabsanayd toogashooyinka ay geystaan dadka jinsigooda beddelay, waxaana isla xilligaas la maqlay dhawaqa rasaasta,” ayuu Chaffetz, oo argagaxsan, u sheegay taleefishinka.

“Isla markii ay rasaastu dhacday, dib ayuu u dhacay,” ayuu yiri. “Qof walba dhulka ayuu isku tuuray… dad badan ayaa qeyliyay, ka dibna qof walba wuu iska cararay.”

Turning Point USA

Kirk wuxuu ku lahaa saameyn aan caadi ahayn siyaasadda Mareykanka, isagoo ahaa cududda ka dambaysay taageerada baaxadda leh ee uu Trump ka helay cod-bixiyayaasha da’da yar — arrintaas oo fure u ahayd dib ugu soo laabashadiisii awoodda sannadkii hore.

Sannadkii 2012, wuxuu ka mid ahaa aasaasayaashii ururka Turning Point USA oo ujeeddadiisu ahayd in aragtiyaha garabka midig lagu dhex faafiyo dhalinyarada. Hibadiisa dabiiciga ah ee hadal-jeedinta ayaa ka dhigtay afhayeen caan ah oo ay taleefishinnadu u tartamaan.

Kirk wuxuu adeegsaday malaayiinta qof ee ku xiran boggagiisa Instagram iyo YouTube si uu taageero ugu raadiyo siyaasadaha ka dhanka ah soo-galootiga, Masiixiyadda aan gabashada lahayn, iyo lahaanshaha hubka, iyo sidoo kale si uu u faafiyo muuqaallo si xirfadeysan loo soo habeeyay oo laga soo jaray doodihii uu ka galay kulamo badan oo jaamacadeed.

Warka dilkan ayaa naxdin iyo argagax ku abuuray dhammaan dhinacyada siyaasadda.

“Rabbiyow, u naxariiso oo nasasho weligeed ah sii,” ayuu madaxweyne ku-xigeenka Mareykanka JD Vance ku soo qoray baraha bulshada.

Sidoo kale, shakhsiyaadka garabka bidix ayaa cambaareeyay weerarka, kuna baaqay deggenaansho.

“Dalkeenna meel uma bannaana rabshadaha noocan ah. Waa in arrintan degdeg loo soo afjaraa,” ayuu madaxweynihii hore Joe Biden ku qoray barta X.

Guddoomiyaha California, Gavin Newsom – oo si weyn u dhaliila shakhsiyaadka midigta fog sida Kirk – ayaa weerarka ku tilmaamay “fal laga argagaxo, oo bahalnimo ah, isla markaana la cambaareynayo.”

Xildhibaanaddii hore ee Congress-ka, Gabrielle Giffords – oo Dimoqraadi ah isla markaana ka badbaadday isku day dil – ayaa sheegtay inay “aad uga argagaxday” weerarka.

Dilka Kirk ayaa ku soo aaday saddex bilood ka dib markii nin reer Minnesota ah uu gurigooda ku dhex toogtay xildhibaanad gobol oo ka tirsanayd xisbiga Dimoqraadiga iyo ninkeeda.